Heimskringla - 27.10.1904, Blaðsíða 2

Heimskringla - 27.10.1904, Blaðsíða 2
HEIMSKRINGLA 27. OKTOBER 1904. Heimskringla PUBLISHED BY The HeimskrÍDgla News 4 Publish- V«rft blsosins 1 Canada og Tíandar. $2.00 um áriö Ifyrir fram borgao). Senttil fslands (fyrír fram borj?aö af kaupendum blaösins bér) $1.50. Peninprar sendist f P. O. Money Or- der, RewrÍHtored Letter eoa Express Money Order. Bankaávfsanir á aöra banka en f Winnipe*? ao eins teknar meo affollum. B L. BALDWINSON, Editor 4 Manager Office: fg 727 Sherbrooke Street, Winaipeg p. o. box ne. Kjósendurl Greiðið atkvæði með þjóð eign járnbrauta! Veljið þessa menn fyrir f lltrúa yðar: Kjördœmi Þinfrmannsefni Marquette.........Dr. Roche Souris.........Dr. Schaffner Provencher.....Hr. Lariviere Macdonald.......Hr. Staples Portage la Prairie ... .N. Boyd Dauphin......Glen Campbell Selkirk.......W.W. Coleman Brandon.....R. L. Richardson Winnipeg.....Sanford Evans Lisgar.........W. H. Sharpe Rosninga-sigur Bordens A eftirfarandi skýrslum og sönn- unum, er kosninga-sigur Mr. Bor- dens bygður. Skýrslurnar eru gerðar af áreiðanlegum mönnum, eins nftkvæmar og unt er. Enda mun sú raun & verða, að þær reyn- ast áreiðanlegar. Þegar kosningabaráttan hófst, töldu Conservativar viss eins mörg sœti í hverju fylki og hér er sýnt: Quebec..................25 Ontario..................65 Manitoba................ 7 Norðvestur-landinu....... 6 British Columbia......... 4 Nova Scotia..............10 New Brunswick .......... 8 Prince Edward Island..... 2 Borden ætti þvf að komast að vðld- um með 127 þingmönnum, en Laurier að steypast frá völdum með 87 fungmenn, því tala þingmanna í sambandsþinginu er 214. Síðan Borden h<5f kosningaræð- ur sínar, hafa margir hinir öflug- ustu flokksmenn Liberala geng- ið í lið með honum. Alit hans og fylgi hafa farið dagvaxandi, svo að ekki eru dæmi til annars eins f nokkurs flokksforingja sögu f Can- ada. í sfðasta blaði Heimskringlu er getið um þá, er snúist hafa fyrr og nú: I. Tarte, ráðgjafi opinberra verka f Laurier-stjórninni; A. G. Blair, ráðgjafi járnbrautarmála f Laurier stjórninni, — sfðan þar til 19. þ.m. formaður járnbrautaráðs- ins 1 CaDada; Hon. Haultain, for- sætis-raðherra f Norðvestur-land- inu; Mr. J. L. Bethune, liberal þingmaður 1896 til 1900 í Victoria, Nova Scotia, hefir nýlega gert yfir- rysingu, aö hann fylgi Borden af fremsta krafti mót járnbrautarmáli núverandi atjórnar, og hafa margir aðrir áhrifamiklir mennfylgt dæmi hans í Nova Scotia. Mr. James F. Robertson f St. John.N.Bruns- wick, maður sem var formaður í kosningu Mr. Blairs &ríð 1900, og alla ævi verið gallharður Liberal, þar til nú, að hann segir skilið við þ&. Og svona mætti halda áfram að telja upp /msa ágætismenn,sem snúist hafa á sömu sveifina og Bor- den f þessum kosningum. I. Tarte vinnur af alefli með Mr. Borden og beitir áhrifum blaðs síns f hag Conservativa flokksins. Hann var á ræðupallinum hjá Bor- den f Montreal 14 þ. m. "Daily Witness," sem er liberal blað, hæl- ir peim stórfundi, og segir á þessa leið: "Ef að fagnaðarlæti og gleði- bragur getur hrifið hjarta nokkurs leiðtoga, ef sterkar vonir geta átt þátt í kosningavinningi, ef fjöl- menni mannfunda sýnir hver yfir- burði hefir, þá átti alt þetta sér stað á stðrfundi þeim, sem Mr. R. L. Borden talaði á í Windsor Hall f gærkveldi, sem foringi Conserva- tiva í Canada." — Það hefir aldrei verið jafn-fjölmennur fundur hér í Canada, sem þessi fundur. Blðð- um beggja flokkanna ber saman um það. Mr. A. G. Blair sagði aftur af sér 19. þ. m. þessari $10,000 ársstöðu, sem Laurier-stjórnin ætlaði að kaupa hann með til að Þegja, með- an hún væri að ginna atkvæðin út úr þjóðinni og fullgera samning- ana við Grand Trunk Pacific fé- lagið. En Blair stenst ekki mátið, segir af sér til að hafa fríar hend- ur tii að segja þjóðinni í Canada, hvað sé á seiðí. Hann er manna fróðastur um núverandi jírnbrauta- ástand í Canada, og f>ar af leiðandi er hann Ifklegur til að sja fram í tfmann, hvað þjóðin á að gera í þvf. Hann vill ei heyra annað • en að þjóðin eigi brautina sjálf frá hafi til hafs og láti ei Laurier-stjórnina selja brautina og Þjóðina f hendur útlends járnbrautar-félags. Blðð hans og fylgjendur hafa þegar snú- ist öndvert gegn stjórninni og í lið með Borden. Laurier-stjórnin hefir og neitað Norðvestur-landinu um fylkisrétt indi hvað ofan í annað, þrátt fyrir f>að, þótt þvf bæri þau f fylsta máta. Þar af leiðandi hefir Mr. Haultain gengið í lið Conservativa, þvf Mr. Borden hefir lofað Norðvestur- landinu fylkisréttindum, þá hann er kominn til valda. Hver einasti Liberal, sem nú yfirgefur flokkinn, hefir sðmu sðguna að segja. Þeir yfirgefa hann vegna svika og rang- sleitni, og stjórnina, sem stjórn, sem er að selja landið í klærnar á útlendu auðfélagi. Þar að auki hafa ýms blöð í Austurfylkjunum snúist gegn Laurier stjórninni, þó þau hafi fylgt henni hingað til. Minni- stæðast er með "La Presse," sem snýst einmitt um sömu mundir og Blair segir af sér $10,000 dúsu starfinu, "La Presse" tekur það sérstaklega fram, að þegar annar eins maður og A. G. Blair segi þjóðinni sk/rt og skorinort, að G. T. P. málið sé það rothðgg á þjóð. ina, ef það gangi f gegn eins og Liberalar ætla þvf, sem hún bfði aldrei bætur á; þess vegna sé tfmi fyrir hana að hrinda núverandi stjórn úr völdum, þvf hér sé um ásetningsverknað að ræða, en ekkert fljótfærnis klaufastykki. Það eru stórar lfkur, eftir þvf sem menn snúast undvörpum dag- lega f Austurfylkjunum í lið með Borden, að hann komist til valda með langtum fleiri þingmenn en honum eru gerðir, samkvæmt skýrslunni hér á undan. Það m& vel fara svo, að hann hafi fjóra fimtu af öllum Þingheimi. u La Presse" Stærsta og útbreiddasta blað Liberala í Canada snúið móti G T P. málinu og Laurier Þær fregnir komu sem þruma úr heiðskfru lofti f>ann 18. þ.m , þegar blaðið "La Presse" gerði uppskátt að það vœri snúið & mótt Laurier- stjórninni. "La Presse" er franskt blað, og er þó langstærsta blaðið, sem gefið er út f Canada. Það hefir 83,000 áskrifendur, og er með elztu blððum f Canada. Það hefir einlægt verið liberal þangað til nú að f>að lýsir, f>vf yfir, að það hljóti að vinna af ýtrasta megni móti nú- verandi stjórn, vegna járnbrauta- mála stefnu hennar, sem f alla staði sé óþolandi og óhafandi. Það datt vfst fáum eða engum Conservativa í hug, að stærsta og sterkasta blað- ið f Quebec mundi snúast á nióti Laurier og Liberölum, og þaðan af sfður munu Liberalar hafa vænst slfkra tfðinda. Enda standa f>eir nú sem steini lostnir um alt Can- ada. Allir vita, að nú er Quebec fylki gengið úr greipum Liberala og snúist f lið með Borden og Conservativ-flokknum f jámbrauta- málinu. Förukarlinn Greiðið atkvæði með einhver sUersti héraðshöfðingi og borgari 1 St. John. Hann hefirlþjoðeign járnbrauta! Það gekk ekki lftið á um daginn, þegar Liberalar í Winnipeg stóðu gleiðir á gðtum og gatnamótum, að auglýsa J>au stórtfðindi, að Sir Richard Cartwright ætlaði að konia til Winnipeg og hjálpa Bole. En það vildi svo vel til, að margir þekkja sðgu þessa naunga. Hann hefir glamrað f pólitfk um langan tfma. Hann var hátollamaður fyr- ir 16 árum, en snérist, og Sir Wil- frid sagði eitt sinn um hann, að hann væri ekkert annað en vernd- artollamaður. Nú er hann sendur út á vfgvöllinn til að skamma Con- servativa fyrir að halda fram vernd- artollastefnunni. Hann hefir verið brokaður sem glamrari og pólitiskt skrapatól af Liberal-flokknum fyrr og sfðar. Og þar af leiðandi hefir hann getið sér f>ann orðstír í Aust- urfylkjunum, að enginn vill hlusta á hann. Laurier sá nú, að hann þurfti að gera eitthvað við hann, svo fólkið í Ontario og Quebec tæki sem allra minst eftir honum f kosningunum. Og Laurier fann staðinn til að fela hann í. Það var Manitoba. Hann sendir hann sem fðrukarl— upp á landsfé? —vestur til Winnipeg f Manitoba. Eins og vant er fyrir Liberölum, eru þeir ætfð grunnvitrir og öumósa í póli- tfk. Þeir ginu þvf við vélaráðum Lauriers, og gengu berserksgnng, þegar f>eir fréttu um f>essa Cart- wright sendingu til Wpeg. Cart- wright fór f fylsta máta förumanna ferð hingað vestur. Laurier þurfti að losa hann frá augum kjósend- anna austurfrá. I annan máta var járnbrautarfélaginu ekki hent að hafa hann k meðal almennra far- þegja, vegna sérstakra kringum- stæða sem fylgja |>essum förukarli. Svo félagið varð að sæta færi, að selfæra hann smátt og smátt, spðl og spðl, og sumstaðar varð hann að ganga svo mflum skifti af leiðinni að austan (sjá "Free Press"). En loks kom þessi Sölvi Helga- son Laurier-stjórnarinnar til Win- nipeg í vikunni sem leið. Fnndur var ákveðinn og haldinn fyrra þriðjudagskv. f Auditorium skauta- skemmunni. Liberalar voru búnir að undirbíia og smala eins miklum ruslaralýð saman f>angað og þeim var unt. Þeir gengu lengra en það. Þeir fluttu Þangað ðrvasa feð- ur og mæður, börn og konur, alt það skuldalið, sem þeir áttu. Samt varð skautaskemman ekki nema hálfskipuð, með öllu og öllu. Fundurinn byrjaði og karlinn staulaðist upp á ræðupallinn. Þeg- ar hann byrjaði ræðuna, ef ræðu ma kalla, var auðheyrt, að hann er orðinn elliærr, og svo pegar þar við bætist, að hann heflr alla daga ver- ið glamrari og óprúttinn skrumari, þá má nærri geta, að ekki var úr miklu að velja. Enda syndu til heyrendurnir Þ^ð, að þeim varð nóg um. Strax og hann staðhæfði að Laurier-stjórnin og Liberalar hefðu efnt öll sfn loforð,og góðærið, sem guð hefir gefið land- inu næstliðin tvö ár, væri þeim beinlfnis að þakka, fór að ókyrrast f sætunum. Hann byrjaði á Þe88U góðgæti, og strax og hann var bú- inn að koma pví út af vörunum, fór margt af áheyrendunum að flýta sér út. Þeim var sannarlega nóg boðið. Svo hélt hann áfram, og sagði að Laurier-stjórnin hefði minkað skattana og afnumið tolla. Auðvitað nefndi hann engar tölur Því t:l sðnnunar, Þvf hann er hinn skylduræknasti Liberal í því, að færa aldrei rök fyrir þvf, sem hann er að vaða um. En Þessi skatt- lækkun kom ekki alveg heim við það sem Bole sjálfur sagði á fyrsta fundinum, sem haldinn var honuin til stuðnings. Hann sagði, að skattarnir hefðu hækkað á Þjóðinni í Canada, sfðan núverandi stjórn tók við völdum. En hann vonaði, að fólkið væri Þeim mun betur efn- um búið nú, en 1896, að það þyldi skatthækkun stjórnarinnar. Svona var alt, sem karlinn rugl- aði. Það var alt Þvel*t um og ofan f annað sem Liberalar hafa sjálfir sagt og fólkið veit sjálft. Tfmanlega í Þessari ræðu komu þa*» störtíðindi a vængjum vind- anna austan frá Ottawa, að Mr. A. G. Blair hefði sagt sig úr ÞJrtnustu Laurier-stjórnarinnar af ósamlyndi við hana. Þetta vakti uppþot og undrun, og þriðjungur til helming- ur af tilheyrendunum flaug sem fjaðrafok út úr skautaskemmunni og vildi ei hlusta lengur á förukarl stjórnarinnar. En hann hélt á- fram um nokkurn tfma, þar til sýnilegt var, að ekki ein hræða af Liberal liðinu ætlaði að haldast við inni. Þá var fundinum slitið í mesta flýti og varð fátt um lofdýrð- armerki, sem karlskepnunni var sýnt, þvf allir voru að hugsa um Blair, Laurier stjðrnina á hðgg- stokknum og járnbrautarmálin. Liberalar 2—3 f hóþ voru að reyna að bera sig að lfta upp, og s/nast karlmannlegir, en gangurinn var mattlau8 og slettulegur, svipirnir fölir (.g angistarlegir, talið lágt, stamandi, ósamanhangandi og út í hött. Dauðadómur hvíldi í loftinu, vafði sig k*ldranalega utan um hvern Liberala; Þeim varð þungt um andtðkin og náhljðmur suðaði f eyrum þeirra. Það fór hryllingu'r um líkama og sál. Glæsi-loforð, mútur, stðður og embætti, voru orðin að reyk og þoku f sálum þeirra. Hin politfska von var ragnarðkkur.llfið reykur og brenni- steinsfýla, skynsemin fölvski, sem vindur viðburðanna feykti út um hauður og höf. — Þessi stórfundur, sem þeir hðfðu haft svo mikið fyrir, hann varð þeirra eigin dauðadóm- ur, ekki fljotdrepandi, en langseig- pfnandi örvinglunar dauðadómur. Svo fór um sigling þá. Enda sendu Winnipeg-Liberalar Cart- wright gamla sem fljótast af hönd- um sér austur f skógana f Ontario, þar sem minst er manna ferð um þessar mundir, þvl skógarhðgg er ekki byrjað enn. Laurier-stjórnin bætir gráu á svart ofan Það er r/ðum ljóst, hvernig Laur- ier-stjórnin hefir misbrúkað stjðrn- arvðld sfn í einu og öðru. Enn kemur meira og meira upp um hana. Hún hefir veitt sérstök hlunnindi 58 mönnum, sem eru fylgjendur og sterkir stuðnings- menn hennar, og annaðhvort voru þingmenn neðri eða efri deildar, Þegar stj^rnin veitti þeim auka- dúsur af almenningsfé. Þeir halda þessum dúsum eins lenifi og Laur- ier-stjórnin er við völdin, og sumir um aldur og ævi. Nöfn þessara manna og stðður eru: Ch. Devlin, þingmaður og inn- flutninga agent, $3,000; Dr. Rin- fret, þingm. og eftirlitsm., $2,400; F. Langlier, þingm. og dómari, $5,000; J. B. Fiset, Þingm-> nú í efri deild, $1,500; F. Chouquette, Þingm. og dómari, $4,000; C.Beau- soleil, þingm. og pðstmeistari, $4,- 000; M. C. Cameron, ÞinRm> n6 landstjóri í N.W.T., $7,000; J.Les- ter, þingm. og dómari $6,000; F. Forbes. þingm. og dómari, $2,600; G. King,efrid. maður, $1,500; John Feo, áður þingm., nú 1 efri deild, $1,500; J. Lavergne, þingm. og dómari, $4,000; T. R. Mclnnis, fylkisstjóri í B.C., $9,000; Sir Oli- rer Mowat, fylkisstjóri í Ontario, $10,000; J. Godbout, efrid. maður, $1,500; W.Stubbs, þingm., $1,500; W. McGregor, þingm., $1,800; G. Landerkin, þingm., nú efrid. mað- ur, $1,500; D. C. Fraser, Þingm. og dómari. $4,000; W. Lount, þingm. og dómari, $6,000; B. Russell, Þingm. og dómari, $4,000; J. Hur- ley, Þingm. og fiskieftirlitsmaður, $1,000; J. A. C. Madore, Þingm. og dómari, $4,000; J. H. Donwillie, þingm. í efrid. $1,500; H. G. Car- roll, þingm. og dómari, $4,000; B. M. Britton, þingm. og dómari, $6,- 000; J. Fraser, póstmeistari og þingm., $2,000; Th. Fortin, Þing- m»ður og dómari, $4,000; T. G. Frost, efrid. maður, $1,500; W. Gibson, efrid. maður, $1,500; J. G. Rutherford, þingm. og eftirlitsm., $2,500; A. M. Dechene, efrid. mað- ur, $1,500; J. H. Legris, efrideild- ar maður, $1,500; O, Desmares, þirtgm. og dómari, $4,000; W. Hutchinson, ef tirlitsmaður sýninga, $2,500; A. Morrison, Þingm. og dómari, $4,000; Sir Henry Joly, þingm. og fylkisstjóri í B.C., $9,- 000; W. V. Pettet, þingm. og post- meistari, $2,500; Sir Louis Davis, þingm. og dómari, $7,000; M. Stev- enson, þingm. og póstmeistari, $3,- 000; W. C. Edwards, efrid. maður, $1,500; M. Bernier, þingm. og í járnbr.ráðinu, $8,000; J. V. Illis, þingm. efrid., $1,500; A. G. Blair, formaður járnbrauta-nefndarinnar, $10,000; T. O. Davis, efrid. maður, «1,500; H. Harwood, þingm. og póstmeisari f Montreal, $4.000; G. McHugh, efrid. maður, $1,500; J. McMullen, efrid maður, $1,500; D. A. McKinnon, þingm. og fylkisst). f P. E. I., $6,000; J. H. Ross, efri- deildar maður, $1,500; R. Watson, efrid. maður, $1,500; H. Bostock, efrid. maður, $1,500; Th. B. Flint, þingm. og þingritari n. d., $3,4o0; Hon. D. Millis, yfirréttardómari, $7,000; F. B. Wade, þingm. ogfor- seti Grand Trunk Pacific brautar- innar, $8,000; efrid.maðurogfylk- isstjóri f New Brunswick, McClel- land, $8,000; Snowball, efrid. þing- maður, fylkisstjóri í New Bruns- wick, 8,000. Þessar upphæðir eru árlegar dfisur, sem Lanrier stjórnin tekur úr vasa þjóðarinnar f Canada til að gæða peBSum útvðldu gæðingum sinum. Hvað segja kjósendurnir í Can- ada um þetta háttalag stjórnarinn- ar? Úrskurðar þeirra er leitað um allar smáar og stórar aðgerðir stjórnarinnar 3. nóvember næst- komandi. Athugasemdir Vesalings Lögberg! Þegar það inntók sitt pólitiska veganesti hef- ir þa<5 óefað gleypt allmörg völu- bein. En hvernig fer um melt- inguna, erennÞ^ óséð. Þann 13. þ. m stendur í blaðinu: "Land það, sem stjórnin hefir selt Saskatchewan Valley félaginu, $1 ekruna, hefði að öðrum kosti verið heimilisréttarland og stjórnin ekk- ertfengið fyrir Það."—"Þótt stjórn- in hefði gefið félaginu þessar 250 þúsund ekrur fyrir alls enga borg- un. Þ^ hefði það margborgað sig fyrir Norðvestur-landið f heild sinni." Svo mðrg eru þessi orð. Fáir munu bregða oss um, að oss gl/i við smá-öhroða, en satt að segja verður oss orðfall fyrir slfkum um- mælum, og vonum þess vegna að vinir vorir f Norðvestur-landinu virði oss til vorkunar, þótt vér köf- um ekki til hins neðsta f þessu máli. Enda munu þeir, sem eiga uppvaxandi syni, minnast Þessara flögurmæla blaðsins við kosninga- borðið 3. nóvember, hvernig með arfleifð uppvaxandi kynslóða er farið. Vér vonum, að íslendingar f Norðvestur-landinu minnist orða Siftons á sfðastliðnu þingi, Þar sem hann talar um að selja 50,000,000 ekrur í Norðvestur landinu til að byggja með hina fyrirhuguðu G. T. P. braut. Ekki er furða þótt vér fáum ekki fylkisréttindin, með- an Liberalar hanga við völdin. — Allir Liberalar úr Norðvesturland- inu greiddu atkvæði móti tilíögu Mr. Bordens um að veita Norð- vesturlandinu fylkisréttindi, nema Dr. Douglas. Enda fékk hann sfn laun úttekin. Hann var nefnilega útbolaður frá að ná útnefningu, sem þingmannsefni fyrir Liberala. Svona er að þverskallast móti Sif- ton. En Liberalar eru notalegir við auðmennina. Félag eitt flutti inn í Norðvestur-landið. Það flutti með sér 40,000 gripi frá New Mex- ico & þessu ári. Eftir þeirri toll upphæð, sem af þeim var tekin, er ekki hægt að komast nær, en gripur- inn hingað kominn með kostnaði sé $16 virði hver. Vitaskuld eru gripirnir það sem hér er kallað "Scrub," svo þegar þessir lélegu gripir eru hingað komnir, verða bændur í Vesturlandinu að setja sama verð fyrir sfna góðu gripi, sem þeir hafa bætt og framleitt með ærnum kostnaði. Af þvf Lögberg læst fást töluvert við bún- aðarmál f seinni tfð, þa ætti Þa^ einnig að minnastannara einsmála og Þetta er. Árið 1896 sðgðu Liberalar að Conservativar hlytu að eyða 37 mdlíónum dollara í stjórnarkostnað og væri það hróplegt ranglæti. Nú heimta þessir sðmu ráðvöndú(!) og sparsömu(!) Liberalar 78 mill- íónir í þessa árs stjórnarkostnað. Hvað gera þeir við þessar 40 millf- ónir dollara, sem þeir hafa aukið útgjöld ÞJóðarinnar á þessu ári? Hvað getur Lögb.frætt oss um það ? Hvað haldið piö, k j 6 s e n d u r! að gert verði við Þessur millfónir, sem Liberalar réttu að Grand Trunk Pacific félaginu & sfðasta þingi? Haldið þér ekki, að eitthvað af þeim millfónum verði nú brúkað í þessum rfkiskosningum? Lðgberg rennir kannske grun í, hvert sumir bitarnir og spænirnir fara, þegar Laurier*stjórnin matar fylgjendur sfna f kosninga súpunni? J. E. Utan48krift Kr. Ásg. Benedikts- sonar er nú 372 Toronto St. Þeir, sem hafa bréfaviðskifti við hanni eru beðnir að muna þessa utaná- skrift hans.

x

Heimskringla

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Heimskringla
https://timarit.is/publication/129

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.