Heimskringla - 13.06.1912, Blaðsíða 3

EEIMSKEINGLA
WIÍ®ÍIPEG, 13. JÚNÍ 1912.
3. BLS,
HESTHÚS.
HESTAR ALDIR, SELDIR
OG LEIGÐIR.
Leigjendur 6Óktir og keyrðir
þangað eem peir óska.
Eg.hefi beztu keyrslumenn.
E. IRVINE, Eigandi
5,8-12
A12 NOTKE DAME AVE.
SÍMI QARRY 3308
Föt eftir nnili
Beztu fatnnðir gerðir
eftir máli og, ábyrgst
að fara vel.
HEEIXSUN. PRE-SUN
OH AÐGEKÐIR
J. FRÍED, The Tailor
660 Notre Dame Ave.
13-12-12
Davison & Ferguson
KL'ÆÐSK ER AR
Kvenna og-karla fatnaður gerð-
ur eftur máli.
Vandað verk. Verð lágt.
Hreinsun & Pressing.
385 SARCENT AVE.
Talsími Garry 1,292
MARTYN F. SMITH,
TANNLÆKNIR.
Fairbalrn Hlk. Cor Maln & Seikirk
Sérfræðingnr f Gullfyllingu
og ðllum aðgerðum og tilbún
aði Tanna. vTennur dregnar
án sársauka. Engin veiki á
eftir eða górtóbólga. —
Stofan opin kl. .7 til 9 á kveldin
Office
Phone Maiu 69 4 4.
Heimilis
Phone Main W62
Rafurmagnsleiðsla.
####♦♦<$ ♦♦♦♦♦♦♦♦♦♦♦♦♦♦
BygífinsramoT-;tarar! láfeií okkur gera tilbcjff'
um ljósvíra/cg rnfurm«gnsleiOsla í húsik
ykkar. Ve**V.ott er saoaigjarnt.
Taesími Gakuy 4t08
THE H. P. ELECTRIC
a64-Nt*THB DAIKB AVE
HÖSRÍDENDOB : Komi® og sjáiö rafur-
■",LI maps straujénn og
suöniáhðld okkar. einnig ð»»:ur rnfurniRgus
áhöld.fiEf eHtbvíf' fer aHa»a kalliö GAiRRY
4108 era komjöul 664 NCmED lME AVE
Sargent Realty Co-
Union BaNKINí , horxi Sargext
ofe Sheberooke St.
Opiöí.kveldin.
Phone Sht&rooke 4252.
Vér höfnm hós <sg byggúngalóð-
ir á öllnm streatum í Vestnr-
ibænum, & lágn.verði.rFimnið oss j
áðnr en pfer kanpið. Htis leigð
1 -skuldir heimtar, lán.og ábyrgð-
ir veittar oneð vamaleguin skil-
imálum,
6-7.12
TIL SÖLIL
íGott land itil sölu skamt ,tfrá
Arborg, Man. Inngirt með góð.
um byggingUBD, verkíærum .®g
nawt-gripum, með lágu verði. —
| Sjaldgæft tækiifæri f garðblotti
Winniipeg-borgaf., Erek&ri upp-
lýaÍ0g«ir lijá
G. S. Guðroundson
ARBORG,
MAN.
Paul Bjaruasos
PASTEIfiNASALI
SELUR ELDS- LÍFS- OG
SLYSA- ABYRGÐIR OG
ÚTVEGAR PENINÖALÁN
WYNYAHD
SASK.
KLONDYKE
HÆNIJR vLUr„h«.uv!r‘ ”
beimi. Jiin
Klondyke hæoa verpir 250 eKgjum á ári,
fiöriö af þeim er eius o« bezta nll. Verö-
mætur hænsa bæklingur er lýsir Klon-
dyke hœnum veröur sendur ókoypis
hverjum sem biöur þess. Skrifiö;
Klonilyke l’oultry Knncli
MAPLE PARK, ILLINOIS, U. S A.
G.
S, (VANJ HALLEN, Málafœrzlnma»nr
418 Mclntyrc Block., Winuipeg. Tal-
stmi Maiu 5142
Opið bréf til kunningja
\Yinniperr, 3. júní 1012.
Kæri vin : —
Beztu þakkir fyrir tilskrifið ai
10. f.m., sem ég fékk með beztu
skilum. Rrr býst við þér þyki það
sjálfsagt, að ég hripi þér til fáar
línur ojr segi þér frá því helzta,
sem við ber í borginni Winnipeg,.
höftiðborjr Manitoba og höfuðstað
Vestur-íslendinga.
Ilelzta mál, sem verið hefir á
dajrskrá fslendinga að undanförnu,
er “íslenzkt þjétðerni’’. Sumir vilja
að sleginn sé stálveggnr utan um
alt íslenzkt hér í álfu ; en aðrir
halda því fram, að slíkt sé að
eins til tálmunar framförum á
meðal þjóðarbrots vors ; og enn
aðrir halda því fram, að ómögu-
lecrt sé, að viðhalda íslenzku þjóð-
erni hér, — og- þeir eru mennirnir,
sem eig-a köllgátuna. .
Hér í Winnipeg, til dæmis, verð-
ur ekkert íslenzkt þjóðerni til eít-
ir svo sem hundrað ár, af þeirri
góðu og gildu ástæðu, að afkom-
endur fslendinga verða þá orðnir
j bæði fáir og bfandaðir, eftir nú-
liti að dæina ; og vil ég leitast,
við að færa rök fyrir þessum stað-
hæfingum mínum.
það mun ekki of í lagt, > þó ég
segi, að hér í Winnipeg séu 6,000
| ísléndingar, að meðtöldum þeim,
sem hér eru fæddir, og eftir því
j ættu hér að fæðast að minsta
kosti 120—150 börn á meðal
þessara '6,000 ídlendinga á 'hverju
| ári. Eftir fæðingrskýrslum hinna
ýmsu mentaþjóða, hafa Prakkar
verið með þeim allra lægstu eftir
mannfjölda. þó hafa }>eir aldrei
liaft minna en 22 börn fædd á
hvert þúsund.
Fyrir uokkrum árum voru fæð-
ingar barna í Ontario orðnar svo
'fáar, að slíkt hafði afdrei heyrst
-fyr ; 20 ocr jafnvél eins lágt og- 18
börn að éins fæddust á ári hverju
atf 1,000 ibúum, að meðaltali.
þá tóku (prestarmr sig satnan
og fluttu d ræöum sínnm af pré-
dakunarstahmm þtingar átölur til
fólksins fvrir þetta háttalag. þeir
báru það á konurnar, að fóstur-
eyðing ætti sér stað, og sumir
gengu svo langt að segja, að þær
fremdu morð á börnum sínum ó-
fædflum. þe-rr sýndu ftam á, hvað
þetta væri svívirðilegt, syndsam-
legt, og á móti öllum guðs og
mama lögimi.
En það voru fleiri en prestarnir,
sem höfðu á móti þessnri ósvinnu;
vmsir leiðandi menn, honur jafnt
sem karlar, ríttuðu um þetta í
j blöðin ‘.skarpt og skilmerkilega. —
En hvcrrt fæðisigum hefir fjölgað i
•Ontario er mér ,ekki ljóst, en hætt
mun nn vera að ræðá mál þetta í
hlöðunum, eða að minsta kosti
hefi ég ékkert sáfð' um það nýleg<a.
Fyrir sköoimu >sagði ég, að hér
i Winniptsg ættm að fæðast 120—
15® börn ;á me&dl íslenthnga ár-
þga. En ég er ósköp hræddur um
og þori jaffuvel a,Y> veðja á mér
kollinum, aö það tséu ,ekki hundr-
að börn, sein fæðasff til jafna®ar á
ári aif íslenzSkiim foneldrum. ;Kkki
dettur mér í hug, ,að drótta því
að íslenzkum konum, að þær skirr-
ist við að verða mæður, heldvrr er
hér aimað, s«m liggiir til grttnd-
vallar. Og það er það., að giftmg-
um fækkar ár frá ári, svo nú
þykja nærri utidur o<r stórmerki,
ef íslendiaigur hér í Wimiipeg geng-
ur að eigai konu.
Eg held ,að mér sé óihætt að
fullyrða, að árið sem leið (1911)
hafi að eins 6 Islendingar hér í
Winnipeg gengið í hjónaba*d. þar
af áttu 3 ísienzkar stúlkur, en 2
enskar (frá Englandi) og einn
franska (frá Farís).
það sem af er þessu ári hafa
a,ð eins 2 kvongast, háðir íslenzk-
,um stúlkum, svo mér sé kunnicgt;
og hefi ég þó la-gt mig í frajn-
króka með, að komast að rétt.u
liér um.
Astæðurnar, sem ég hefi fyrir aS
hugsa um þetta mál, er tvaer. Sú
fyrri, að ég vildi helzt af öllu sjá
Islendinga fjölga, svo að þeir
næðu yfirráðum í landinu. Hin á-
stæðan er meðfædd löngun mín og
tilhneiging að öllu, sem viðvíkur
sagnaritun.
En þú munt spyrja : Hlvernig
stendur á því, að íslendingar eru
hættir að kvænast ? Er það ,af
því, að hörgull sé á gjafvaxta
kvenfólki ?,
Nei, minn kærill
Aldrei nokkurntíma síðan kyn-
flokknr vor fiékk það nafn að heita
íslendingar, hefir hann átt í ein-
um stað samankomið jafn mikið
kvenna-val. Ég er hárviss um, að
hér í Winnipeg eru frá 1,000 til
1,500 ógiftar, gjafvaxta konur ís-
lenzkar, og er mesti fjöldi af þeim
mjög efnilegar o™ elskule.gar í alla
staði, sem ég- hefi fulla ástðu til
að hugsa, að veröa roundu hinar
ástúðlegnstu eiginkonur og góðar
mæður, ef karlmehnirnir hefðu
manndáð í sér til að biðja þeirra
og edga þær. —
En þú, Jón minn, vilt máske
s]wrja : Hvernig stendur á því,
að ókvæntir íslendingar í Winni-
peg ekki fá sér maka, því skrifað
stendur — “það er ekki gott, að
maðurinn sé einsamall”.
E<r hefi beint þessari sömu spurn
ingu að nokkrum ókvæntum
mönnum hér í borg, bæði íslenzk-
um og enskumælandi mönnum, og
er svarýð hjá ílestum hið sama, —
og á þessa lei-ð :
“llaður þarf að hafa 100 daii í
laun um mánuðinn, ef maður á
að geta séð fyrir konu og einu
eða tveimur börnum. Alt er orðið
svo dýrt og konnrnar svo eyðslu-
j samar, að þær gera sig ekki á-
j nægða með nema alt af bezta
1tagi”.
Páll Bergsson hér í borg getur
j þess í ritgerð sinni, er stóð í
j llkr. fyrir nokkrum mánuðum, að
íslenzkir piltar eyddu miklu fé í,
að taka stúlkurnar sínar á leik-
liúsin. Ónei, kunningi, — þeir eru
ekki svo myndarlegir, að þeir taki
stúlkuna sína með sír á leikhúsið.
þeir fara einir, og þær faXa sér.
; Eg þori að svetja, að ei skjátlast
mór.
Jæja, kunningi! Finst þér ekki
I aö ég hafi fulla ástæðu til að
| halda, að íslenzkt þjóðerni eigi
i ekki eftir ólifað marga tugi ára
hér, þar sem giftingar eru svona
fáar, og þeir, sem giftast, eiga
konur af öðrum þjóðllokkum engu
síður en sínum eigin ? En út á
það heíi ég ekkert að setja. Mér
linst það sjálLsagt, að íslenzkir
menn og kmiur velji sér maka af
hvaða þjóðllokkd sem er, svo lengi
sem hann er hvítur. En alt þetta
veikir möguleikann til að viðhalda
hér íslenzkri tungu og' íslenzku
þjóðerni.
Eg held ég v.erði að segja þér
ofurlítið frá tíðarfarinu síðan
þetta blessað ár hóf göngu sína.—
Ég er nú búinn aö vera 30 vetur í
þessu landi, og er þessi síðasti sá
lengsti, sein ég man eftir : sjö og
hálfan mánuð. Og sem dæmi þess,
j að hann hafi ekki verið sem allra
mildastur má geta þess, að frost
J i jöröu er hér nú 8 fet og 6 þuml.,
eða eins og sagt er á voru landi
! IslandL, fjórar álnir og sex þuml-
utigar. — Býður ndkkur betur ? —
Vatnspípur og saurrennur frusu
víða hér í strætiunum í febrúar,
og hefir fólk, sem býr við þau
stræti verið ráðalaust og bitið á
jaxlinn og bölvað í hljóði.
Kn hálaunaðir og gyllingamenn
ihrópa hver í ka,pp við annan : —
“Ours is the greatest countr.y!
B'lte gloriö-us, last best West!.
'þinc einl. 1
S. J... Austmann.
Rússneskt giörrœði.
Slikltun tiöíuduni þótti það sæta
um allan hinn mentaða heian, er
breJÖuir kvenrnaöur, Miss Kate
Malacka að naíni, var nýverið af
dómstóluuum i Warsh&w á Pól-
landí dæmd i 4jögra ára þrælkun-
arviniau fyrir pólitiskar æsingar
gegn rússnesku stjórninni, að því
er ka-ran isagðS, en sem mejri líkur
eru til ,að ihafi verið upiilogin. —
Dómttrinn vakti því geysimikla
eftirtekt, sérstakih-ga þó á Eng-
landi, og \voru ílestir á. þvff, að
hér væri tframiið gjörræði gegn
brezkum þegn, sem yrði aðffá ’leið-
irétting á.
En fjögra. ára þrælkunarvixna
var ekki öll hegningin, sem ungfrú
Midecka hafÖi verið dæmd í, þó
svo fféttist í fyrstu. það hefir nú
komið í ljós, að eftir að hún hefir
úttékið þá hcgxingu, bíÖMX hennar
æfilöng útlegð í Síberíu,— hegning,
sem er enn þá djöfullegri en
þradkunarvinnan, vegna þess litin
tekur a.ldrei enda fyr en Æauðinn
tekur í taumana. Raunar er með-
ferðin á ])ólitiskum föndum er til
þrælkunarvinnu eru dæmdir, svo
svívirðileg og grimdarfull, að
natimast verður með orðtim lýst ;
jafnvel svo djöfuneg, að margir
hranstir karimenn hafa orðíð brjál
aðir af pyntingum þeim og kvöl-
u m, sem þeir hafa orðjð að þola
af fang-avörðunum. Grimd þeirra
manna er ótakmörkuö, þó eru það
J kvenfangarnir, sem einkum verða
að líða.
Hugsum okkur, segir
fréttaritari, velmentaða
brezkur
og sið-
prúða stúlku verða rifna úr fötun-
um, og síðan færð nækin fram fyr-
| ir fjölda karlmanna og svo lamda
i miskunarlaust með svipu. það eru
ekki kvalirnar af svipuhöggunum,
sem henni sviða mest, þó illbæri-
j legar séu ; það er svívirðingin, að
J vera nakin í augsýn margra karl-
manna, og þau háðungaryrði, er
, þeir smána hana með, sem henm
eru óbærileg og svifta hana að síð-
ustu vitinu. þetta, segir fréttarit-
arinn, er algeng meðferð á póli-
tiskum kvenföngum
fangelsum.
þetta á Miss Kate Malecka í
vændum, og er því engin furða,
þótt margir göftigir menn og kon-
ur á Bretlandi hati risið upp og
skorað á brezku stjórnina, að fá
ting-frtina lausa látna, þar sem hún
væri brezkur þegn, og því ólöglega
mæmd af rússneskum dómstólum.
Saga þessa máls er í fám orð-
um þannig :
Faðir ungfrú Malecka var Pól-
verji, sem fiýöt land sitt fyrir .tæp-
ttm 50 árum., vegna pólitiskra að-
gerða sinna, og tók sér bólfestu á
Englandi. Hann gerðist þar brezk-
ur þegn og kvongaðist enskri
bóndadóttur. Dóttir þeirra var
Kate Malecka. Hún ólst upp á
linglandi, þar til hún var 18 ára ;
þá fór htin til þvzkalands og
gekk á söngfræöiskóla og tók þar
kennarapróf í söngfræði. Fór hún
þá aftur til Englands og tók að
kenna og gerði það í nokkttr ár.
Fýsti hantt þó að fara til Pól-
lands og sjá átthaga föður sins ;
kunni hún þó ekkert í pólsku, en
fór þó engu að síður og settist að
í Warsltaw. þar lærði hún pólsku
og gerðist hrátt vinsæl meðal
])ólskra mentamanna þar. Rúss-
nesku yfirvöldin litu hornauga og
höfðu gætur á gerðum hennar, en
gátu ekkert fundið það í fari henn-
ar og strafsemi, er hægt væri að
telja saknæmt, þar til nokkrir
frelsisvinir voru handsamaðir og
dæmdir til dauða, að einn hinna
dauðadæmdu ákærði haua fyrir að
hafa verið meðlimur í þessu leyni-
félagi. Auðvitað hafði mannræfill
þessi gert þessa kæru eftir boði
rússnesku yfirvaldamta, í þeirri
von, að fá lífi að halda fyrir til-
vikið ; nokkuð var það : hann var
náðaöur. Miss Malecka var þegar
tekin föst og sett í fangelsi, og
þar sat hún í tvö ár, 4n þess mál
hennar væri rannsakað aö nokkru.
Jtegar þaö svo loksins var tekið
fyrir fáum vikum síðar, voru eng-
in sönnunargögn fyrir sekt hennar
utan ákæra þess dauðadæmda.
! tíjálf hélt hún fram sakleysi sínu,
og mótmælti þessu gjörræði gagn-
vart «ér, sem brezkum þegn. En
dómarinn neitaði að viðurkenna
; hana sem brezkan þegja, því þó
hún væri sjálf fædd á Bretlandi og
móðir hennar hefði verið brezk,
þá hefði faðir hennar verið fæddur
Pólverji og rússneskur þegn, og
þó hann hefði unnið sér brezk
þegnráttindi, þá vær.u þau ógild
fyrir rússneskum dómstólum ; —
hann wæri Pólverji eftir sem áður,
og huu, sem dóttir hans, hejrði
því nndir rússnesk þegnréttindi^ en
ekki brezk, þvi þó móðirin hefði
verið hrezk, hefði það ekkert að
j segja, hvað þegnréttindum við-
jkæmi. llún væri því rússneskur
1 þegn, og sem slíkan dæmdi liann
í hana í fjögra ára þrælkunarvinnu
og æíilatiga Síberíu litlegð að
henni lokiuni.
þannig endaði málið fyrir rúss-
nesku dómetóltinum.
En nú koana Bretar til sögtmnar
Málið kom u pp í brezka þinginu
nýverið, og ,var þar farið hörðum
orðiim um rússneska réttarfariö,
og var skarað á Sir Kdward
Grey, utanríkisráðgjafann, að
heimta ungfriiina látna lausa. Lof-
afiii ráðgjafinn ,að gera sitt allra
| bezta, og kvaðst haía skipað kon-
súl Breta í Warshaw, að kynna sér
alla máíavexti sem ítarlegast, og
eftir skýrslu han-s biði hann nú.
Auk þessa hefir nefnd manna
| verið mynduð, sem samanstendur
af mörgum ágætustu mönnum og
konum Englands, sem ákveðið
hefir, að beita öllnm mögulegum
öfium til þess, að fá Kate Mal-
ecka leysta úr heljargreipum rúss-
nesku kiigaranna. Nefndin hefir
' samiö bænarskrá til Nikulásar
keisara, er biður hann allra mildi-
legast, að náða ungfrúna, og hefir
bænarskrá þessi verið undirrituð
af fleiri þúsundum merkra Breta,
0(r verður hún afhent keisaranum
og brezka sendiherranum í St.
Pétursborg.
| En fari mi svo, að keisarinn
vilji ekki náða ungfriina, þá vill
nefndin að brezka stjórnin leggist
j með öllum þunga sínum á sveifina
j og heimta hana lausa, því henni
beri að skilja, að brezkum þegn-
um geti ekki verið stolið af rúss-
neskri lögreglu og hneptir i fang-
elsi og dæmdir til þrælkunar án
nokkurra sönnunargagna, nema
framburðar dæmds glæpamanns,
sem er viljugt tól í höndum yfir-
valdanna. Brezka stjórnin eigi að
. vaka yfir réttindum þegna sinna,
og þegar þeir verði fyrir gjörræði,
sem Kate Malecka, þá verði að fá
hluta þeirra réttan, hvað svo sem
J það kosti. þannig eru kröfur
nefndarinnar af stjórninni, og mun
lnin vafalaust gera sitt ítrasta til
að bjarga ungfrúnni, hafi bænar-
skráin til keisarans engan árang-
ur.
Horfir því vænlegar fyrk Kate
Malecka, en flestir höfðu gert sér
í rússneskum i hugarlund, þá er hún var dóm-
feld.
Björn B. Gíslason.
DÁINN
að heimili sínu í Grafton, N.D., 28
maí 1912, eftir langvarandi inn-
vortis sjúkleik, er allri læknishjálp
varð að ofurelli. Jarðarförin, sam-
kvæmt fyrirmælum hins látna, —
fór fram að Mountain, N.D., 1.
júní, að viðstöddu all-morgu fólki.
Hann var jarðsunginn af Rev. Ja-
cobsen, norskum presti frá Graf-
ton.
Björn sál. mun hafa verið fædd-
ur árið 1853 á Neðri Mýrum í
Húnavatnssýslu á íslandi. For-
eldrar hans voru hin valinkunnu
hjón G.sli Jónsson og Sigurlaug
Benediktsdóttir, er þar bjuggu við
rausn allan sinn búskap, og jafn-
framt því, að veita forstöðu
myndarheimili og komá upp mann
j vænlegum börnum, voru ávalt
stoð og sómi síns sv.eitarfélags.—
þannig naut Björn sál. ásamt
öðrum sínum systkinum þeirrar
gæfu, að alast upp hjá slíkum for-
eldrum til fullorðins ára. Vetur-
inn 1875 misti hann föður sinn, og
var þar eftir að búi með móður
sinni nokkur ár. Árið 1889 kom
hann hingað vestur um haf til að
sjá sig um, og mun brátt hafa
sýnst, að ekki mundPborga sig, að
hverfa til baka. Litlu seinna, eða
1891 kvongaðist hann ungfrú Rósu
i Indriðadóttur, ættaðri úr sömu
sveit á íslandi ; höfðu þau heimili
j sitt nokkur fyrstu árin í Duluth,
Minn.; þar eítir að Hallson, Cav-
: alier og Grafton, N. D. Tvo sonu
liafa þessi hjón eignasí ; annar
dáinn (ungbarn) ; hinn lifir nú,
j fullorðinn, með móður sinni, —
myndar og mentamaður, því ekk-
j ert mun hafa verið sparað til þess
hann gæti notið sem mestrar
praktiskrar mentunar fyrir lífið ;
er því liklegur til að eiga
fræga framtíð fyrir höndum, og
með þvi tfialda uppi verðugri minn-
; in^- sinna foreldra.
Björn sál. Gíslason var meðál-
maður á hæð, og sem sagt “þétt-
ur á velli og þéttur í lund’!’, fríð-
leiksmaður í sjón og skýr að nátt-
tirufari ; fór cnda vel með hvort-
tvegorja, bæði með þvi að efia
greind sína og gáfnafar með þeim
gögnum, er fyrir hendi voru, til
að geta gert sjálium sér og öðr-
um sem glöggvasta grein fyrte'
gildi og þýðingu hvers út al fyrir
sig ; — svo og með hinu, að gætil
allrar reglusemi við nautnir lífs-
ins. — Mörg mannfélagsspursmál-
in Ofr kappsmálin lét hann til sín
taka, með því hann skoðaði sumt
á annan vég en aðrir, og sá þar
á galla, er ekki sá fjöldinn. Lýsir
það á sinn hátt hugsanalegu sjálf-
stæði. — Alt hið verklega, er hann
stundaði, fórst honum vel úr
liendi ; gat ekkert látiö eftir sig
liggja, nema það kæmi vel fyrir
sjónir ; þar eftir sérstaklega að-
gætinn hagsmunalega.
Seinni part æfinnar var hann
mjög heilsutæpur, mtin oft hafa
Staðið lasinn að verki, án þess að
kvarta fyr en í fulla hnefa, og
enda haldið sér nokknð lengi við,
með meðulum, þar til næstliöið
haust, að sjúkleiki lagði hann al-
veg í rúm með uppihaldslausu á-
framhaldi gegnum allan veturinn
og vorið til dánarda.gs ; vax það
tími svo langur, er læknar skoð-
uðu sem eins dæmi undir slíkum
sjúkdóms aðförum. Að sjálfsögðu
þráði hann dauða sinn miklu fyr
en v'aXð ; en í gegnum þetta langa
og liarða dauðastríð sannaðist
honum seinast eins og fyrst önnur
hans mikla lífsgæfa, er hann hafði
hlotið að förunaut, með sinni
j góðu konu, sem á allar lundir
revndi að gera honum alt sem
bærilegast og bezt, með frábærri
umönnun og svo skynsamlegu hug-
, rekki, unz xiti var strið, og hefir
þar með, að loknu erfiðisverki,
gefið sem forskrift til frammi-
stöðu öðrum, er starnla þyrftu að
svipuðum hlutverkum og lífs-
réynslu.
Sá, sem þetta ritar, er gamall
kunningi Björns sál., frá því við
i vorum drengir á Islandi, — tel nú
árin lítið færri. Segi svo að skiln-
aði með skáldinu : “Far vel í guðs
þíns gleðisal”.
J. Benediktsson.
Mountain, N. D., 5. júní 1912.
* * *
Um leið og látfregnin birtist,
get ég ekki látið ógert, að ávarpa
mitt góða nágrannafólk, íslenzkt
og innlent, hér í Grafton með
hjartanlegu þakklæti fyrir alla þá
lijálp og hluttekningu, sem ég hefi
að notið frá svo mörgum — ,og
sumum svo oft — gegntim undan-
! farna heimilislega erfiðismuni ; —
þakklát til allra nær og fjær, sem
veitt hafa meiri og minni hjálp og
aðstoð. þótt écr sjálf ekki fái laun-
að nokkru, veit ég drottinn lattn-
ar i réttan tíma alt vel hugsað
og gott gert.
I Rósa Gíslason.
VaI ky r ja n,
Eftir Guðm. Guðmundsson.
Eg sá liana’ f draumi sem valkyrju’ um vindbólstra ríða,
und veKÍegnm gullhjálmi keyrði hún gangvarann fríða.
Um biksvartan nátthimin bragandi ijósstraumar flóðu.
á brynhringa skfnandi stjarnljósin fsköldu glóðu.
Af brá hennar lýsti, svo ijóst varð um sundin og fellin,
frá logandi brandinnm gneistarnir tindruðu um svellin.
Hún stefndi til suðurs, — úr hófspornm stjörnurnar hrundu,
en hrímstokknar loftbrautir svignuðu’ og gnýsformar dundu.
*
Þá sá eg í breiðfylking bryujaðan riddara-skara,
sem brotsjói ógngnæfa, saman að landinu fara
f vfgmóði geystum með lúðra-gný hvellum og háum,
en lijarnbrestir gnustu sem dj’iiskot 1 svellunum bláum.
Þá stöðvaði’ hún jó og hún brá yfir sveitina brandi
og brosti við kalt, — það stóð úrsvalar gustur af landi:
Á svipstundu magnþrota sá eg þá hnlga þar alla,
það sópaði’ að konunni’, er sneri’ hún við norður til fjalla.
Eg sá hana’ f vöku, — hún sat undir kletti’ uppi’ á barði
um sólsetur litverp og þögul í gaupnir sér starði.
I svip hennar liarmstafir svignuðu’, og vaigeigs eg kendi.
er sverðið um kné sér hún lagði með skjálfandi hendi.
Við hlið liennar fákurinn hímdi með taumanna*slaka. —
Af himni féll benrögn og þögn bjó um iyngmóa raka.
Einn einasta fugl sá ég flögra f kvöldroðans bjarma
til fjalla — sem þegjandi boðbera ómæltra harma.
— Eg skildi’ hana vel og eg vissi livað svipbreyting olli,
hvf valkyrjan fagra var gagntekin náköldum hrolli:
Þvf annað er sigri yfir erlendum fjöndum að hrósa
en óhjákvæmt feigðina’ á bræðurna neyðast að kjÓ6a.
Af brá hennar sýndist mér hagl nið’r 1 skaut hennar hrjóta.
— Og hörð er sú nauðsyn, er ræktarhönd krefur að brjóta,
og sárast og liarmgeystast hjartnanna blóðskylda kallar
er heimtar liún dóm fyrir bræðranna misgerðir allar.
Hún stóð upp, er sfðustu sólstafir deyjandi glóðu,
f söðulinn vatt sér og hvarf mér f blárökkurs'móðu.
En andvarpið hennar hinn volduga vfðbláinn fylti, —
þá var eins og deyjandi þjóð sér í andköfum bylti.
Norðueland