Heimskringla - 02.02.1944, Page 6

HEIMSKRINGLA
WINNIPEG, 2. FEBRÚAR 1944
\
6. SIt)A
“En Malluc hafði engan rétt til að gera
þetta,” sagði Martha.
“Nei, auðvitað ekki. En sennilega fanst
honum, að hann, sem hingað til hefði skilað á
eigin spýtur í þessum efnum, stæði nú gagnvart
ógeðslegri skyldu, sem var ófrávíkjanleg.”
“En hann getur ekki leiðrétt ranglæti með
því að fremja ennþá meira ranglæti,” sagði
Martha.
“Malluc fanst vafálaust að það væri réttara
að taka fram fyrir hendurnar á lögunum, en að
láta slíka hættu fyrir þjóðfélagið leika lausum
liala,” svaraði eg. “Og með því hefir hann í
raun og veru frelsað tiltölulega saklaust fólk
frá mikilli hættu.”
“Og sjálfan sig?”
“Eg held ekki, að hann hefði gert þetta
fyrir sjálfan sig, og Balton var andstyggileg
skepna, vann hryðjuverk í hagsmuna skini.
Hann misreiknaði sig í þetta skiftið. Hann hélt
að Malluc væri annaðhvort veiklundaður eða
sjálfur afbrotamaður vegna þess, að hnn hjálp-
aði þeim, sem höfðu lent undir mannahendur.
Og hreinskilnislega sag^, þá hefði eg sjálfur
verið nærri þeirri skoðun, hefði hann látið Bal-
ton sleppa.”
“Þér hafið kanske rétt fyrir yður, Dick,”
sagði hún þreytulega. “Þetta sannar aðeins
það hvaða hræðileg vandræði maður getur lent
í, fari maður að brjóta landslögin — sama hvaða
lög það eru. En að þetta skyldi koma fyrir
hérna, á þessum friðsama stað. Æ, hversvegna
kom hann nokkurntíma hingað, svo að okkur
skyldi þurfa að svíða svo undan aðferðum hans
og hugmyndum sem eru svo hræðilegar!”
Hún tók ennþá að titra og þrýsti sér að mér
eins og barn, eins og hrædd smástúlka, en
margar þeirra hafði eg séð meðal flóttamann-
anna í Frakklandi. Þetta síðara kast var verra !
en hið fyrra, því nú virtist sem táralindir henn-
ar væru þornaðar, og fanst mér mjög sárt að
hlusta á hinn þunga ekka. Eg þrýsti henni að
mér, strauk hár hennar og talaði við hana eins
og hún væri bárn. Á þessari stund skiftum við
til fulls um hlutverk, sem ætíð héldust óbreytt
eftir það. Eg tók nú hlutverk verndarans, og
féll mér það miklu betur. Eg reyndi stöðugt
að verja Malluc, og lagði áherslu á hina sterku
réttlætis tilfinningu sem hann hafði verið knú-
inn af. En eg vissi að hvað svo sem eg segði
eða gerði, gátum við ekki fjarlægt þennan
einkennilega ótta, sem Martha hafði á honum.
Hinn vaknandi ást hennar til mannsins var
með öllu horfin og fyrir fult og alt, og það var
mér til mikillar ánægju. Mér hafði svið það
sárt ef hún færi að elska hann, þvi þrátt fyrir
hæfileika sína og kosti, áleit eg að hann væri
ekki hæfur maður handa henni, annars hugsa
eg að hann hefði aldrei orðið ástfanginn í henni.
Hann mundi hvorki hafa gifst henni né notað
sér það vald, sem hann gat haft yfir henni, því
að hann var ekki þesskonar maður. Manni
fanst það einhvernveginn, að hann væri inni-
lega góður maður, þrátt fyrir alla þá yfirburði,
sem hann hafði yfir flesta aðra. Alt þetta og
margt fleira sagði eg við Mörthu, sem smám
saman varð rólegri.
“Viljið þér hvað, Dick,” sagði hún. “Þér
líkist honum mikið í mörgum atriðum. Það er
líka eins og þér séuð alt í einu orðinn fullorðinn.
Eg hugsaði aldfei um yður sem yngra bróður,
heldur eins og riddarann minn.”
“Það er eg líka ennþá,” sagði eg og hjálp-
aði henni til að rí^ á fætur. “Komdu, við skul-
um ná í hundana og fara rheim.”
Við gengum gegn um lundinn og fundum
þar hundana, sem lágu kyrrir eins og mýs án
þess að hafa reynt að losna. *
Þeir geltu ekki neitt en dingluðu rófunum.
er þeir séu okkur. Við leystunuþá og héldum
svo heimleiðis.
8. Kapítuli.
Eg hafði búist við að synda einn næsta
morgun, en rétt þegar eg var kominn niður að
klettunum kallaði einhver á mig. Eg leit við
og sá Mörthu ‘ganga til mín móti golunni, sem
feykti kápunni til og lagði hana að hennar fagra
líkama. Hún minti mig á líkneskju af sigur-
gyðjunni. Er hún kom nær, sá eg mér^ til
undrunar og gleði, að hún var rjóð og hressíleg,
og bar engin merki hinnar raunalegu reynslu
síðast liðinnar nætur.
“Góðan daginn,” sagði eg, “hvernig sváfuð
þér?”
“Ágætlega. Eg leið til einhvers friðar-
heimkynnis og finn ekki til þreytu. Eg skil
ekkert í að eg skyldi haga mér svona heimsku-
lega í gærkveldi.”
Eg furðaði mig á þessu, því að eg hélt að
hún þyrfti langan tíma til að jafna sig eftir
þetta áfall; ekki einungis eftir það, sem fyrir
hafði komið, heldur vegna hinna breyttu til-
finninga, sem hún bar til Mallúcs. Mér datt í
hug að þetta ynni hvað á móti öðru, og að ótti
hennar hefði ekki stafað af athöfninni sjálfri
heldur af því að Mallucs hefði getað framið at-
höfnina. En ef svo var, voru þeir töfrar, sem
hann hafði yfir huga hennar leystir af sál
hennar. Hún fann alt í einu að hún var frjáls
og herra yfir tilfinningum sínum, og það var
þessi sjálfstæðis meðvitund, sem gaf henni glað-
lyndi og fjör. Ekkert af oss hirðir mjög um
það hvað hendir fólk, sem ekki er tengt oss ein-
hverjum nánum böndum.' Slys, ofbeldisverk,
eða glæpur, hefir afar mikil áhrif á oss, séum
vér viðstödd, þegar slíkt gerist, en sé ekki per-
sónulegur áhugi vor með í viðburðum hafa þeir
ekki varanleg áhrif á hugann, og ef vér lesum
um slíka atburði í blaðinu, hafa þeir engin áhrif
á oss, séum vér þá eigi því tilfinninganæmari.
Og Martha var eigi neitt veikluð hvað til-
finningar snerti. Hrifning hennar fyrir Malluc
hafði fremur hrætt hana en glatt — haldið
henni sífeldlega órólegri. .Þetta var nú horfið
og hún var aftur orðin róleg.
“Þegar alt kemur til alls, Dick,” sagði hún,
“get eg ekki séð hvað þetta kemur okkur við.
Okkur varðar ekkert um hvað Malluc gerir eða
lætur ógert. Hefði það verið þú eða Lenni,
hefði eg aldrei beðið þess bætur.”
“Það er fallega gert af yður að hafa mig
með. Því gerið þér það?”
“Af því þér eruð svo aðlaðandi, og eg —
eg —” íiún þagnaði og varð eldrauð í andliti.
“I gærmorgun munduð þér hafa sagt það,
því þá ekki núna?”
Hún varð vandræðaleg.
“Nú jæja, síðan í gær finst vér þú vera
orðinn fullorðinn. Þér voruð mér til mikillar
hughreystingar, Dick, miklu meira en mig varði
þá stundþia. Eg var í djúpri örvæntingu.”
“Auðvitað,” svaraði eg, “en gaman þætti
mér að vita hvað hann segir þegar hann af-
hendir yður perluhálsbandið.”
Martha horfði á fjöruna. Hún var orðin
föl.
“Við munum brátt fá að vita það. Þarna
kemur hann.”
Eg sneri mér við og sá hvar Malluc kom
gangandi í áttina til okkar. Hann vissi auð-
sæilega að við böðuðum okkur á þessum tíma
og notaði tækifærið til að skila hálsmeninu
áður en þjófnaðurinn kæmist upp. Eg furðaði
mig á, að hann skyldi skila því í návist minni,
en hugsaði að hann væri að forðast leynilegt
stefnumót. Bér virtist Malluc vera maður, sem
kaus að vera hreinskilinn og laus við alt leyni-
makk væri þess kostur.
Hann kom í áttina til okkar með sínu létta
göngulagi, og er hann kom nær, sáust engin
merki um vonda samvizku né óróleika í svip
hans, eða hinu fallega viðkunnanlega andliti
hans.
“Góðan daginn,” sagði hann. “Afsakið að
eg ónáða ykkur, en mig langaði til að skila yður
þessu strax. Vitið þér að það var brotist inn hjá
yður í nótt sem leið?”
“Mér heyrðist eg heyra hávaða og gekk
ofan, en þegar eg kom niður þá var náunginn
farinn,” svaraði eg.
“Jæja,” svaraði Malluc. “Eg fór út í gær-
kveldi til að fá mér frískt loft áður en eg færi
að sofa, eg rakst þá á mann, sem var að læðast
þarna hjá girðingunni. Hann gat enga grein
gert fyrir því, hvað hann væri þarna að gera,
svo eg tók í lurginn á honum og rannsakaði
vasa hans, og fann þetta” — og hann rétti
henni perlurnar. “Hann meðgekk að hann
hefði verið inni á heimili yðar og stolið þessu
þar.”
Þessi frétt gat vel afsakað hve Martha var
föl er hún tók við perlunum.
“Þetta er einkennilegt,” hvíslaði hún. —
“Hvað gerðuð þér við þjófinn?”
Hann leit á hana.
“Eg vildi helst óska að þér spyrðuð mig
ekkert um það,” sagði hann. “Þér þekkið hví-
líkan viðbjóð eg hefi á fangelsum. En það er
best fyrir mig að segja ekki neitt, því með því
gerði eg ykkur bæði samsek mér.”
“En við erum það hvort sem er með tilliti
til Jeannats.”
“Ó, það var nú alt annað! Þið voruð bæði
viðstödd þegar honum var bjargað. Auk þess
varð hann ósjálfrátt bráð illra atvika. Þetta
var alt öðru máli að gegna. Eg hefi kanske
eftir skoðun flestra breytt rangt, en samkvæmt
minni eigin skoðun hafði eg engin önnur ráð.
En látum oss ekki orðlengja þetta. Skemtið
ykkur vel, en fa#ið gætilega. Þessi strönd er
ekki til að spauga með. En annars þætti mér
vænt um ef þér nefnduð ekki þetta með perlu-
festina við neinn.” Hann leit á Mörthu. “Eg
ætti kanske að segja yður frá því, að alt þjón-
ustu fólkið mitt hefir einhverntíma áður verið
í fangelsi, og eg er að reyna að hjálpa því til að
koma undir sig fótunum á ný, svo að þér sjáið
að eg neyðist til að láta slík atriði sem þessi
liggja í þagnargildi. En nú má eg ekki tefja
lengur fyrir ykkur. Verið þið sæl!”
Hann kvaddi okkur brosandi og gekk í
burtu.
“Hvað er hægt að gera við slíkan mann?”
spurði eg. *
“Láta hann eiga sig. Komdu nú, Dick,”
svaraði hún.
Er við héldum heimleiðis, sagði eg:
“Þér ætlið líklega ekkí að hafa neitt meira
saman við Malluc að sælda?” »
“Ekki m^ira en eg get komist hjá,” svaraði
Martha. “En auðvitað verð eg honum alt af
þakklát fyrir það, sem hann hefir gert fyrir
mann vinkonu minnar. Eg hefi hætt við að
sakfella hann eða dæma. Hann yfirgengur
minn skilning. Góðgerðasemi hans er eins stór-
brotin og breytni hans í fyrri nótt var hræði-
leg.”
“Hvað munduð þér segja um það, ef Lenni
giftist Suzy?” spurði eg.
“Ekki held eg að nein hætta sé á því,” sagði
hún. “Mér sýnist að þér séuð hinn útvaldi, eftir
því, sem mér sýndist hún horfa á yður í gær. Og
þér fylgduð henni heim. Hversvegna gerðuð
þér það?”
“Af því að mér fanst eg ætti að gera það,
og svo til að segja henni að áskorúnin væri
farin út um þúfur?”
“Hvaða áskorun?”
“Ó, það var bara spaug. Meðan eg beið
eftir föður hennar um kveldið þá höfðum við
svolitla hólmgöngu, dálítið þrátt.”
“Ó, eg skil,” sagði Martha þurlega. “Lenni
hafði rétt fyrir sér er hann varaði mig við að
þér munduð sýna nunnu ástleitni hvað þá hvaða
öðrum kvenmanni sem væri, og Suzy er alls
engin nunna. En eg verð að segja að ekki finst
mér það mjög drengilegt gagnvart Lenna.”
“Nei, heyrðu nú, Martha. Það var ekki
minsta ögn af alvöru í þessu, bara gáski og
spaug.”
“Mig furðar ekkert á því,” sagði Martha.
“Eg hafði grun um, að hún væri góð í ganginn.”
“Hún er að minsta kosti saklaus stúlka í
þeim efnum,” svaraði eg, “og hún getur átt
alvöru og staðfestu, það sá eg í gær. Hún er í
raun og veru framúrskarandi stúlka og hlýðin
dóttir. Hún virðist hafa sérstakt uppáhald á
mér, því að henni sýnist eg líkjast svo föður
sínum.”
“Það fanst mér líka,” svaraði Martha. “Mér
hefir fundist það oft og mörgum sinnum. Það
er ekki svo mjög útlit yðar, en málrómur yðar
og göngulag er sama og hans, og það virðist að
þið hafið báðir þessa heljarkrafta. Eg hugsa
annars að þið Suzy ættuð mjög vel saman.
Tilvera ykkar hefir verið svipuð á margan hátt,
og hafið því sjálfsagt sama smekk. Þið munuð
þrátta, það er svo sem auðvitað, en það munuð
þér gera við hverja sem væri, til að fá yðar vilja
framgengt.”
“Mér finst nú að þér sjálfar séuð áð sækjast
eftir orðasennu.”
“Nei, það á ekki við mig. Þér munduð
finna að eg væri mjög meinlaus andstæðingur.
Mér sárnar það bara dálítið, að þér, sem eruð
riddarinn minn, skuluð vera farinn, svona strax
að spauga við ókunnuga, unga stúlku.”
“Já, en þér sögðuð að þér hefðuð verið
vöruð við hvernig eg væri, en samt tókuð þér
mig í þjónustu yðar. Þegar eg reyndi að koma
mér í mjúkinn hjá yður, sögðuð þér mér að eg
væri drenghnokki.”
“Eg hélt líka að þér væruð það,” sagði
Martha, “en eg sé að eg hafði rangt fyrir mér.
Eg hélt líka að Lenni hefði baknagað yður.”
“Allar lifandi skepnur sýna ástaratlot,”
sagði eg. “Fuglarnir, dýrin . . . .”
“Og skriðkvikindin,” svaraðí Marhta. “Eg
hata alt daður.”
“Þetta er uppörfandi,” svaraði eg, “eg býst
við að landslögin í þessu landi fyrirbjóði það
bráðum.”
“Finst yður það riddaralegt að niðra venj-
um þess lands, sem maður er gestur í?” spurði
hún.
“Eg er heldur ekki að því; eg er að verja
þær. Amerískar stúlkur hafa orð á sér fyrir ást-
leitni sína.”
“Þarna byrjið þér aftur. Ný árás. Gerið
svo vel og hafið það eins og yður sýnist, en
þyrmið mér.”
“Það er betra en að aggnúast,” svaraði eg.
“Nei, það er það ekki. Allur bardagi er í
dagsljósinu og maður veit hverju er að verjast.”
“Gerið svo vel og berjist þá, en þyrmið
mér, eg kýs ástleitnina.”
Hún horfði á mig hálf reið og hálf vand-
ræðaleg á svipinn.
“Hvers vegna eruð þér alt í einu orðinn
svona leiðinlegur?” spurði hún.
“Það vil eg helst ekki segja yður,” svaraði
eg. “Eg vil helst ekki gera yður samseka mér.”
Eg hermdi kanske eftir Malluc, ró hans og
hið ákveðna hljómfall í rödd hans, sem var svo
hrífandi. Hvað sem því leið var það ófyrirgef-
anlegt af mér, og átti skilið að fá löðrung fyrir
það, enda þótt þetta væri óviljandi.
En mér varð bylt við að sjá áhrifin, sem
þetta hafði á Mörthu. Andlit hennar var ná-
fölt eins og líndúkur. Hin gráu augu hennar
horfðu á mig með skelfingu og varir hennar
skulfu. Hún minti mig á lindardís, sem hefir
súnið sér við og sér hinn illa Pan fast hjá sér.
í svipinn kom mér ekki til hugar að eg hefði
hermt svo vel eftir Malluc að henni fanst eins
og hann stæði við hlið sína. Eg sá bara að eg
hafði á einn eða annan hátt fylt hana með
skelfingu, og ósjálfrátt langaði mig til að firra
hana þessum ótta og það tafarlaust.
“Martha!” hrópaði eg óttasleginn. “Hvað
er þetta? Hvað hefi eg sagt?”
“Ó, rómur yðar, augnaráð yðar!”
“Var það af því að eg var að herma eftir
Malluc?” svaraði eg. “Mér þykir þetta hræði-
lega leiðinlegt. Eg hugsaði ekkert út í þetta.
Það var mjög rangt af mér.”
En þar sem hún starði svona stöðugt á mig
svona ráðaleysislega, eins og hún væri hálfdá-
leidd, þá tók eg það til bragðs, sem eg síst af
óllu hefði átt að gera; eg tók hana í faðm minn
og þrýsti henni að brjósti mér.
“Skilijð þér þá ekki að eg er alt öðruvísi en
Malluc, eins ólíkur honum og mögulegt er að
vera? Eg vildi ekki fyrir nokkurn lifandi mun
gera yður nein leiðindi.” Og eins og til að
sanna henni þetta kipti eg henni enn fastara að
brjósti mínu, svo að andlit hennar næstum
snerti vanga minn.
Hún veitti enga mótstöðu né heldur tók
hún faðmlögum mínum. Hún var algerlega hlut-
i laus; handleggir hennar hengu máttlausir niður
með síðunum.
“Eg er ekki að sýna yður nein ástaratlot,”
sagði eg. “Mig langar bara að svifta þessum
töfrum, sem þessi maður virðist hafa yfir yður.”
“Ef þér ekki gætið að yður, þá gerið þér
bara ilt verra,” hvíslaði hún.
“Martha,” sagði eg í örvæntingu. “Hvað
get eg gert? Finnið þér ekki að það er eg, Dick,
að eg hefi ekkert með hann að gera?”
Hún lyfti höndunum upp að hárinu og sneri
sér svolítið, svo að höfuð hennar hvíldi á öxl
minni.
“Eg veit það ekki,” hvíslaði hún, “mér finst
eg vera svo undarleg.” Og alt í einu fór hún að
hágráta.
“Ástæðan fyrir þessu er sú, að þetta hefir
verið of átakanlegt fyrir yður alt saman. Lífs-
venjur yðar og æfi hafa verið í samræmi, hressið
nú upp hugann og reynið að gleyma þessu öllu.”
“Eg skal reyna,” sagði hún. “Sleppið mér,
Dick.”
Eg slepti henni og við gengum saman heim
að húsinu. En þetta fanst mér nú það versta,
sem ennþá hefði komið fyrir, og eg var hræddur
um að hún hefði orðið fyrir þungu áfalli. En
tveim tímum síðar kom hún að morgunverðar
borðinu og var alveg eins og hún átti að sér að
vera.
9. Kapítuli.
Tveim dögum síðar efndi Lenni loforð sem
hann oft hafði gert að taka mig með sér í bíln-
um í ferðalag um héraðið.
“Það er orðið mál til þess komið að Dick
sjái dálítið af landi forfeðra sinna,” sagði hann.
“Eg hefi hugsað mér að ferðast með hann gegn-
um Berkshire alla leið til Niagara, þaðan fram-
hjá Delaware Water Gap og alla leið til Wash-
ington, og þaðan heim. Við skulum látast vera
ferðalangar, en ef bíllinn tollir saman komum
við brátt heim aftur.”
Fjölskyldan samþykti þetta. Við fórum í
ferðina og skemtum okkur ágætlega. Mér þótti
vænt um að við réðustum í þetta. Eg hugsaði
sem sé að Martha hefði síður tækifæri til að
sjá Mr. Malluc ef við Lenni værum að heiman,
og fanst það líka best fyrir hana að vera laus
við hann og mig um stund; okkur sém voru þeir
einu, sem höfðu gert nokkura ruglun í tilveru
hennar ennþá sem komið var.
Við fundum alt með kyrrum kjörum er við
komum heim. Lenni heilsaði fólkinu sínu, bað-
aði sig og bjó sig og gekk svo rakleitt yfir til
nágrannans. Tveimur stundum síðar kom hann
inn í herbergi mitt, þar sem eg var að klæða mig
fyrir miðdegisverðinn. Eg hafði ekki séð
Mörthu, því að hún var hjá einhverjum vina
sinna að drekka te.
“Malluc er að vinna að nýrri uppfyndingu,”
sagði Lenni. Það er einskonar kælir fyrir flug-
vélahreyfla, sem gerbreytir kælikerfinu og
léttir vélina mjög. Hann langar til að heyra
skoðun þína, og biður þig að koma yfir í kvöld,
þar sem þú ert sérfræðingur í þessum efnum.
“Einkennilegur náungi þessi Malluc! Hann
rýkur úr einu í annað án þess að hika. Þegar
við fórum var hann að rannsaka bylgjusveiflur.
Honum virðist auðvelt að skifta um áhugamál
og okkur hinum um föt, og einkennilegast af
öllu saman er þetta, að hann kemst ætíð að ein-
hverri niðurstöðu.”
I