Þjóðviljinn + Þjóðviljinn ungi - 30.09.1903, Síða 2

162
Þjóð viljinn.
XVII., 41.
liðar, og aðrir málsmetandi menn, þess,
að konungsmorðingjunum sé refsað, og
er Pétur konungur þvi staddur milli
steins og sleggju, og ráðgerir einna helzt,
að segja “af sér konungdómi, og losna
þannig við veg og vanda.
11. ág. urðu ákafir jarðskjálftar á
grísku eyjunni rCythera“, og eyðilögðust
þar þrjú þorp, en manntjón varð þó eigi.
Dönsk blöð eru að fleygja því, að vel
geti svo farið, að Geory prinz, sonur
Glrikkjakonungs, verði skipaður landstjóri
i Makedoniu, þar sem honum hafi tekizt
mæta vel, að koma á friði ogspektáeyj-
unni Krít, þar sem hann nú hefir land-
stjórnina á hendi, og yrði þá eyjan Krit
sameinuð Girikklandi.
Ummæli þessi rnunu að •'likindum
sprottin af því, að Girikkir vilja gjarna
ná í Makedoníu, og er því iítið gefið um
uppreisn þá, sem nú er þar í landi, af því
að hún er að mestu vakin af Bolgörum,
er einnig vilja ná Makedoníu á sitt
vald. —
Bandaríkin. Utgefandi blaðsins „New
York World“ hefir ný skeð gefið Co-
h/móía-háskólanum 2 milj. dollara í þvi
skyni, að stofnuð verði við háskólann sér-
stök deild, þar sem blaðamenn geti aflað
sér æðri menntunar,
A eyjunni Jamaiea, sem er eign Breta,
og ein í tölu stærri Antilla-eyjanna í
Vesturindíum, gerðu ofsaveður svo mik-
inn skaða, urn miðjan ágúst, að skaðinn
er rnetinn 18 milj. króna.
• ............•
Kosningar í vændum.
Þegar stjórnarskrárbreytingin kemst
á, verður þjóðkjömum þingmönnum fjölg-
að um fjóra, og eiga þessir nýju þing-
menn að kjósast sinn í hverjum kaup-
staðnum, Reykjavik, Isafirði, Akureyri og
Seyðisfirði.
Kosningar þessar fara að líkindum
fram i næstk. septembermánuði, og er
vonandi, að staðfesting kosningarlaganna
verði hraðað svo, að leynilegu kosning-
arnar verði þá reyndar í fyrsta skipti.
Annars virðist oss, að mjög mikið
mæli með því, að nýja stjórnin láti það
vera eitt af sínum fyrstu verkum, að
rjúfa alþingi, og láta almennar kosning-
ar fara fram í næstk. septembermánuði.
Þegar stjórnarskrárbreytingin öðlast
gildi, fjölgar kjósendum mjög mikið,
einkum í kaupstöðum og sjávarsveitum,
þar sem kosningarrétturinn er nú að eins
bundinn við 4 kr. útsvarsgreiðslu, að því
er snertir lausamenn, húsmenn, og aðra
karlmenn í sjálfstæðri stöðu.
Vér fáum nú eigi betur sóð, en að
það sé mjög óeðlilegt, og harla ófrjáls-
legt, að þessir nýju kjósendur fái eigi að
neyta kosningarréttar síns, fyr en árið
1908, og séu þannig um 5 ára tímabil
útilokaðir frá þeim áhrifum á landsmái,
er þeir ella gætu haft.
Það yrði að eins í kaupstöðunum, þar
sem þingmarmafjölgunin kemur niður, að
nýju kjósendurnir gætu sýnt sig, og
kemur þá fram ranglæti gagnvart nýju
kjósendunum, sem eiga annars staðar
heima.
Þá er það og heldur ekki sanngjarnt,
að kjósendur í ofan nefndum kaupstöðum,
er tóku þátt i þingkosningunum á síðastl.
vori, taki nú aptur þátt í kosningu nýrra
þingmanna, en aðrir kjósendur landsins
ekki, og fái þannig tvöfalt atkvæði.
Loks væri og óneitanlega mikið í það
varið, að sjá sem fyrst áhrif leynilegu
kosninganna um land allt.
Það er því eigi ósennilegt, að til
þingrofs og almennra kosninga kæmi, ef
vér Islendingar fáum frjálslyndan mann
í ráðherrasessinn.
Apturhaldsliðar myndu á hinn bóg-
inn fara varlega út í þá sálma, að oss
væntir.
jíYlT|lllllll'lllll(Pi|:llll|lllllllllllllll»IH»IHl
Lög, aígreidd af alþingi.
LVI. Lög um ábyrgð ráðherra Is-
lavds. (Ytarleg ákvæði um ábyrgð ráð-
herrans, í 9 lagagreinum).
LVII. Lcg um túnqirðivgar. (Heim-
ilað að veita x/2 milj. að láni úr lands-
sjóði á árunum 190B—1909 til gaddavírs-
girðinga uin tún. — Á jörðum einstakra
manna og stofnana lánar landssjóður s/4
af verði girðingarefnisins, ef óskað er, en
beiðandi (eigandi eða ábúandi) leggur
fram J/4; á landssjóðsjörðum og kirkjujörð-
um leggur landssjóður fram girðingarefnið
að öllu leyti.
Afláni því, er landssjóður leggur fram
til girðinganna, greiðast árlega í 41 ár 5
kr. af hundraði hverju í 4°/0 vexti og af-
borgun, og innheimtir sýslumaður gjald-
ið hjá ábúanda á manntalsþingum.
Fyrir 1. nóv. 1904 skulu sýslunefnd-
ir hafa látið skoðunarmenn skoða girð-
ingastæði, og er þeim í sjálfsvald sett,
hvort skoðunin fer fram á öllum jörðum
i sýslufélaginn, eður að eins á nokkrum
hluta).
LVIII. Lóg um varnir gegn berkla-
veik.i. Þau lög eru svo hljóðandi:
1. gr. Ákvæði laga þessara taka til
allra sjúkdóma af berklaveikisuppruna, ef
samfara er uppgangur eða útferð, sem
ætla má, að sýkingarhætta standi af fyr-
ir aðra.
2. gr. Héraðslæknar skulu halda bók
yfir alla berklaveika sjúklinga, er leita.
læknishjálpar i héruðum þeirra, hvort sem
þeir leita þeirra sjálfra, eða annara lög-
giltra lækna. Hinir síðartöldu eru skyld-
ir að senda héraðslækni skýrslu um hvern
berklaveikan mann, er þeir veita læknis-
hjálp.
Um hver áramót skulu héraðslæknar
senda landlækni útdrátt úr framangreindri
bók. Landlæknir ákveður fyrirkomulag,
bæði á henni, og á skýrslum heraðslækna
og annara löggiltra lækna.
3. gr. Læknar eru skyldir að gefa
berklaveikum sjúklingum, er leita til
þeirra, leiðbeiningar um, og brýna fyrir
þeim, hverrar varúðar þurfi að gæta til
þess, að veikin berist ekki á aðra.
4. gr. Ef berklaveikur maður deyr,
eða skiptir um heimili, þá skal húsráð-
andi tilkynna það héraðslækni, eða sótt-
hreinsunarmanni, sem skipaður er af hér-
aðslækni, og skal hann annast, að sótt-
hreinsað sé tafariaust á heimilinu, að svo
miklu leyti, sem þurfa þykir, herbergi
þau, er sjúklingurinn hefir dvalið í lang-
vistum, svo og eptirlátin föt og sængur-
fatnaður sjúklingsins. Þessa muni má
eigi senda í þvott eða aðgerð, selja, gefa
eða lána öðrum, fyr en þeir hafa verið
sótthreinsaðir, og ekki má fá öðrum til
ibúðar herbergi, sem berklaveikur maður
hefir búið í, fyr en það hefir verið sótt-
hreinsað.
Sé það of miklum umsvifum og erfið-
leikum bundið, að hreinsa lausa muni,
getur héraðslæknir látið brenna þá, eða
eyða þeim á annan hátt; en skaðabætur
skulu greiddar eiganda.
5. gr. Landshöfðingi setur, í samráðí
við landlækni, reglur um hrákailát og
gólfræstingu i vinnustofum, búðum, gisti-
húsum, samkomuhúsum (saion) farþegja-
skipa og opinberum byggingum, og skulu
heilbrigðisnefndir hafa gát á því, að þess-
um reglum sé fylgt.
6. gr. Kostnaður af sótthreinsunum,
og ónýtingu lausra muna samkvæmt 4.
gr., svo og að útvega bækur þær, er get-
ur um i 2. gr., greiðist úr landssjóði.
"V erzlxxnai*fr*éttix*.
Horfur fremur bágar, að því erfisksolu
snertir, eptir síðustu fréttum frá útlönd-
um. — Málfiskur var seldur, frá Vest-
manneyjum, til kaupmanns í Bergen á
611 /4 kr. skpd., en lirogn á 31J/4 kr. tn.,
hvorttveggja þangað flutt — Smáfiskur
og ísa, er kom frá Reykjavík, með gufu-
skipinu „Ánsgarius11, seldist á 46 kr. og
36 kr., auk fragtþóknunar; en fyrir smá-
fisk og isu frá Bíldudal, með gufuskip-
inu „Hertha11, fengust þó 49J/2 kr. og 381/,,
kr., auk fragtþóknunar.
Uilend vara með svipuðu verði, sem
i vor, nema sykur alls konar. og hrís-
grjón, hefir hækkað i verði.
Utantor Tryg’g'va riddara.
£>að er nú sannspurt, að sýslumaður H. Haf-
stein íylgdist eigi með Tryggva riddara til út-
ianda, og lór riddarinn því einn síns iiðs í leið-
angurinn, til þess að tala m4ii íhaldsliða við
ráðherrann.
Má ætla, að honum hafi þótt köld aðkoma í
Kaupmannahöfn, að því er bankamálið snertir,
ef þær fregnir reynast sannar, að þeir Arnizen
og Warburg hafi fengið frest, til hlutafélags-
hankastofnunarinnar, fram yfir 1. okt.
Vonandi er Tryggvi riddari einnig svo þekkt-
ur ytra, að ummæli hans um íslenzka politík
megi sín einskis, þó að hann lægi fyrrum í eyr -
unum á Nellémann.
En bankastjórastaðan er í hendi ráðherrans
nýja, eins og svo margt annaðf!)
Manninum er það þvi alls eigi láandi, þó að
hann þyldi illa kyrrsetuna, og hrygði sér út
yfir pollinn, — upp á bankans kostnaðd)
IM Ú E’sere.yjixm. Á norður-
eyjunum var seint tekið til heyskapar í
sumar, sakir kulda og þurrka á síðastl.
vori, og varð nýting heyja þar slæm,