Lögberg - 21.09.1899, Blaðsíða 1

LöGBERG er gefiö út hvern fimmtudag
af Thr Lögbrrg Printing & Publish-
ing Co., að 309^ Elgin Ave., Winni-
peg, Manitoba. — Kostar $2.0 um árið
(á Islandi 6 kr.). Borgist fyrirfram.—
Eeinstök númer 5 cent.
LöGBERG is published] every Thursday
by Thf. Lögberg ’Printing &3Publish
ing Co., at] 309Elgin Ave., Winn
peg, Manitoba,—Subscription pric n $2.00
per year, payable in advance. — Single
copies 3 cents.
12. AR.
Winnipeg, Man., flmmtudaginn 21. september 1899.
NR. 37.
Frjettir.
OAXADl.
Maður nokkur, Thomas"Blake
að nafni, í Smith Falls í Ontario.^er
kærður fyrir að hafa myrt konu
sína. ‘Er’ sagt, að bæði hann og
konau liafi verið ölvuð þegar glæp-
Uriun var framinn. Blake er sagðtir
að vera 70 ára gamall.
það er sagt, að hinn nafnkunni
stjórnmálagarpur og þingmaður í
hrezka parlamentinu, Mr. Edward
Blake, sé væntanlegur hingað til
Canada áður langt líður. Mr. Blake
er írskur að ætt og er leiðtogi írska
heimastjórnar flokksins á þingi. írar
í Toronto hafa viðbúnað mikinn og
ætla að taka á móti honum með
viðhöfn mikilli þegar hann kemur.
Mr. Blake var fyrir eina tíð leið-
togi frjálslynda flokksins hér í
Canada.
A sunnudagskveldið var hrundi
bygging ein all-stór í borginni Mon-
treal. Skaði metinn $40,000. Bygg-
ingin tilheyrði W. H. Scroggie
klæðavörukaupmanni þar í borginni.
Hið mikla ráðhús Toronto-bæj-
ar, sem verið hefur í smíðum í síð-
astliðin tíu ár, var formlega opnað
fyrir almenningi á mánudaginn var.
Byggingin er hin prýðilegasta í
alla staði og er sagt, að hún muni
kosta $2,500,000 þegar hún er full-
gerð.
Inntektir Can. Pac, járnbraut-
arfélagsins yfir vikuna, sem endaði
14. þ. m., .voru $565,000. Á sama
tíma í fyrra voru tekjur félagsins
®511,000, eða $54,000 minni en þær
voru nú.
Vöruhús-vinnumenn Can, Pac.
j árnbrautar-félagsins, í Owen Sound,
Ont., gerðu verkfall fyrir skömmu
síðan og heimtuðu hærra kaup. Eft-
ir nokkurra daga uppihald tóku
fnennirnir aftur til vinnu n»eð þeim
ökilmálum, að kaup þeirra yrði
kækkað upp í það sem þeir fóru
fram á, að fimtán dögum liðnum.
Tannlæknir einn. dr. Chas.
Thompson að nafni, í Hamilton Ont,
virðist vera fremur slysii.n í lækn-
'ngum síiium nú í scinni tíð. A
tæpum tveimur vikum hafa tvær
kouur dáið í höndunum á honum á
oieðan hann var að draga úr þeim
tennur, Konurnar voru báðar
svæfðar meðan á því stóð að draga
ut tennurnar og vöknuðu svo aldrei
ftftur. Dr. Grift’in, sem er líkskoð-
'marmaður þar í borginni, ætlar að
láta líkskoðan fara fram út af síð-
^ra tilfellinu.
Fyrir skömmu síðan var gerð
tilraun til að ræria útibú Molsons
bankans í bænum Victoriaville í
Quebec. þjófarnir höfðu reynt að
sprengja upp öryggisskáp bankans
en ekki tekist. þeir höfðu gert all-
nfikiim skaða á húsbúnaðiog glugg-
nm bankans með sprengingunni, en
Peninga fengu þeir enga fyrir
ferðina.
Fimtánda ársþing verkamanna
^ Canada, sem kallað er: „The
Trades Congress of Canada“, kom
saman í Montreal á þriðjudaginn
Var. Á þingi þessu mæta fulltrúar
frá öllum lielztu verkamanna-félög-
um í hinum ýmsu fylkjum í sam-
bandinu. Forseti þingsins er Mr.
Ralph Smith frá Nanaimo, þing-
maður í fylkisþinginu í British
Columbia.
BANDABlKIN.
Fyrir fáum dögum síðan varð
voðalegur elds bruni í borginni Lin-
coln, Neb. Skaði metinn um hálfa
miljón dollara.
Um 3,000 náma-menn í Hinton,
West Virginia, hafa gert verkfall.
Hinn 14. þ. m. var opnuð iðnað-
arsýning í borginni Philadelphia.
Forseti Bandaríkjanna, Mr. McKin-
ley, opnaði sýninguna með því að
styðja á ofurlítinn telegraf-lykil
heima hjá sér, í „hvíta húsinu“ í
Wasbington.
Mr. C. A, Pillsbury, einn af
allra mestu hveitimylnu-eigendum
heimsins, lézt að heimili sínu í
Minneapolis, Minn., hinn 17. þ. m.
það er áætlað að tala Gyðinga í
Bandaríkjunum sé um 1,043,800.
þegar R. A. Alger, fyrverandi
hermálaráðgjafi Bandaríkjanna,
sagði af sér ráðgjafa-embættinu var
fullyrt, að hann ætlaði að sækja
um að verða senator frá ríkinu
M’chigan í congressinum í Washing-
ton. Nú alveg nýlega hefur Alger
gert þá yfirlýsingu, að honum leiki
enginn hugur á senators-stöðunni
og ætli sér ekki að sækja um hana.
Trésmiðirí borginniNew York,
hafa gert verkfall. Kaup þeirra er
nú $3,50 á dag, en þeir vilja fá það
hækkað upp í $4.00 og eiga frítt
seinni partinn á laugardögum. Verk-
fallsmennirnir eru um 8,500 að tölu.
Forstöðunefnd sú, i New York
scm hefur fagnaðar-hátíðarmál ad-
míráls Dewey með höndum, hefur
sent forseta Bandaríkjanna og ráð-
gjöfum hans tilboð um að vera við-
staddir hátíðina. Bæði forsetinn og
ráðgjafarnir hafa afþakkað boðið,
og hefur það mælst misjafnlega fyrir
bæði í New York og annarsstaðar.
Á sunnudaginn var sló í blóð-
ugan bardaga milli hvítra og blakkra
námamanna í bænum Carterville í
Illinois. Hvítu mennirnir voru
heimilismenn í bænum, en hinir
voru aðkomnir. Viðskiftunum
lauk þannig að sex svertingjar voru
drepnir; h nir sluppu ómeiddir að
því er séð verður. Orsökin til or-
ustunnar var sú, að hvítu mennirnir
ætluðu að banna svertiugjunum
inngöngu í bæinn. en þeir neituðu
að hlýða og tóku undir eins til
vopna, sem þeir höfðu á sér.
Hnefaleiksmennirnir Jeftries og
Sharkey ætla að berjast í New York
hinn 27. okt. n. k.
úTLðm
Villijálmur þýzkalandskcisari
hefur tekið sér ferð á hendur til
Sviþjóðar; lagði af stað í þá ferð
linn 18. þ. m.
Stjórn Frakka hefur látið hefja
málsókn gegn 22 mönnum fyrir
hluttöku í samsæri til að kollvarpa
lýðveldinu og koma á fót konungs-
stjórn. Verða landráðamál þessi
tekin fypr innan fárra daga.
M. Schurer-Kestner, fyrverandi
vara-fors. íefri deild í þingi Frakka,
er látinn. Hann var flutningsmað-
ur Dreyfusar-málsins á þingi, þegar
loks var afráðið að taka málið til
nýrrar meðferðar.
þrætumál Breta og Transvaal-
manna standa ef til vill ver nú en
nokkru sinni fyr. „Búarnir" sýn-
ast vera albúnir að fara í blóðugan
bardaga, en ófriði verður því að eins
afstýrt, að þeir lækki seglin og slaki
til. Er sagt, að „Búarnir“ séu búnir
að kaupa feykna mikið af pottösku
til að eitra með ár og læki þar sem
líklegt þykir, að brezkir hermenn
taki neyzluvatn.—Bretar eru stöð-
ugt að senda hersveitir til Suður-
Afríku, og það er ekki sjáanlegt
annað en að ófriður byrji mjög bráð-
lega, svo framarlega að Transvaal-
menn slaki ekki meira til en þeir
enn hafa gert.
Síðustu fregnir frá París segja,
að stjórnin hafi afráðið að náða
Dreyfuskapt. Fjdgir það með fregn-
inni, að Dreyfus muni verða sendur
úr landi áður en náðunin er form-
lega birt, til þess að minna verði um
æsingar og gauragang, sem búist er
við að yfirlýsingin mundi annars
hafa í för með sér.
það er sagt, að Otis hershöfð-
ingi sé búinn að gefa út þann boð-
skap, að Kínverjar verði að hafa sig
burt af Philippine-eyjunum. Kín-
verska stjórnin álítur þessa aðferð
hershöfðingjans vera brot á þjóð-
réttarlögum og hefur sent mótmæla-
yfirlýsingu þe°sa viðvlkjandi til
stjórnarinnar í Washington.
Dómur sá, sem upp var kveð-
inn í Dreyfus-málinu, er svo óvin-
sæll og þykir svo mikil háðung hvi-
vetna, að Frakkar eru komnir í hálf-
gerö vandræði fyrir bragðið. Er nú
sagt, að þeir muni taka það til
bragðs að náða Dreyfus. þykir þá
meiri von til, að menn spekist og
sætti sig við úrslitin. Fari svo, að
Dreyfus verði náðaður, er gizkað á,
að hann muni flytja af landi burt og
setjast að á Englandi.
Aniiikuuarverð afstað'a.
þegar maður athugar stefnu ísl.
afturhalds-málgngnsins, „Hkr.“, þá
getur maður ekki annað en aumk-
ast yfir það og afstöðu þess í öllum
rnálurn, sérílagi þeim er snerta liags-
muni íslendinga hér í landinu. það
hefur einhvern veginn atvikast svo,
að „Hkr.“ hefur ýmist sjálfviljug
tekið hina verri hlið á hverju ein-
asta máli, eða útgefendur þess og
ritstjórar hafa verið neyddir til að
taka þá hliðina, sem óhappasælust
var fyrir land og lýð í heild sinni,
og íslendinga sérstaklega. Til að
sanna mál vort þurfum vér ekki
annað en minna á stefnu blaðsins í
kirkju- og trúar-málum,íuppfræðslu-
málum, í þjóðernismálum, í siðferðis-
málum, og í pólitiskum málum yfir
höfuð.
það, að taka ranga stefnu, er
nú mannlegt og fyrirgefanlegt, en
að halda við þá stefnu, gegn betri
vitund, er samvizkulaust—jafnvel
þó svo megi líta á, að peningalegir
hagsmunir útgefendanna neyði þá
út í það. En það kastar tólfunum
þegar blöð láta píska sig til að fara
með svívirðilegasta mannlast og vís-
vitandi lýgi, eins og „Hkr. hefur
gert og gerir stöðugt, og þó tekur
út ytír öll ósköp, þegar blaðið er
brúkað til aið svala liatri einstakra
manna gagnvart öðrum einstakling-
um, eins og hefur verið og er dag-
legt brauð hjá veslings „Hkr.“
Eins og eðlilegt er, hefur „Hkr.“
og þeir, sem í blaðið rita, fai ið marg-
ar hrakfarir útaf ósannindum sín-
um og mannlasti, því „aftur hverfur
lygi þegar sönnu mætir“. Vér ætl-
um nú ekki að fara að rifja upp all-
an hrakfalla-feril „Hkr.“, heldur
minna einungis á tvö síðustu dæmin
um þetta, sem öllum hljóta að vera
í fersku minni. Fyrst og fremst
skulum vér þá minna á, að „Hkr.“
staðhæfði í vor er leið, að ræða
þingmannsins fyrir St. Andrew’s-
kjördæmi (S. Jónassonar) hefði ver-
ið íslendingum til skammar, o.s.frv.
Sökum þessara ummæla neyddist
þingmaðurinn (ritstj. Lbgbergs) til
að birta ræðuna í blaði sínu, ásamt
hrósyrðum þingmannsins fyrir Tur-
tle Mountain (Mr. Johnson’s, aftur-
haldsliða) um ræ^una og þingmann-
inn fyrir St. Andrew’s, og þá varð
„Hkr.“ að þegja og hefur síðan stað-
ið sem brennimerktur mannorðs-
þjófur. Hitt dæmið er það, að „Hkr.“
hafði sagt, að hinir íslenzku um-
boðsmenn fylkisstjórnarinnar hefðu
stolið svo og svo miklu af fargjalds-
peningum, en þá tók Mr. Christo-
phersson svo eftirrninnilega í lurg-
inn á ritstj. „Hlcr.“ (B. L. Baldwin-
son), þótt heimuglega væri, að
veslings ritstj. sá sér ekki ann-
að fært en éta þcssa sakargift
ofan í sig í blaði sínu. Hann held-
ur því að vísu fram enn, að stjórnin
hatí stolið peningunum, en hann veit,
að hann er að fara með helber ó-
sannindi, svo hann þorir elcki að
beina sakargiftinni að neinum ein-
stökum manni.
Einhver síðustu ósannindi í
„Hkr.“ eru þau, að „Lögberg hafi æ-
tíð leitast við að hnjóða í og ófrægja"
Mr. Hugh J. Macdonald. það ætti
að vera hægt fyrir „Hkr.“ að sanna
þessa sukargift, ef hún er sönn, og
þess vegna lýsum vér hana ósann-
indi þangað til blaðið sannar hana.
En „Hkr.“ hefur farið allskonar sví-
virðilegum orðum um ýmsa helztu
lciðtoga frjálslynda flokksins, kall-
þá ósæmilegum nöfnum, o.s.frv.
Ef vér höfum ófrægt Mr. Mac-
donald með nokkru, þá er það með
hans eigin orðum og afstöðu gagn-
vart útlendum mönnum hér í norð-
vestur Canada. Vér höfum sem sé
skýrt frá hvað hann hefur sagt um
útlendingana og hvað liann ætlaði að
gera við þá—svifta þá flesta hinum
dýrmætustu borgaralegum réttind-
um, atvkæðisréttinum. það er ekk-
ert vafamál hvað Mr. Macdonald
sagði á Neepawa-fundinum og fleiri
fundum um þetta efni, enda reynir
„Hkr.“ ekki að mótmæla því, að orð-
in, sem Lögberg flutti, séu rétt höfð
eftir honum, cn bæði Mr. Macdon-
ald og „Hkr.“ reyna nú að klóra yfir
þetta og slá ryki í augu íslendinga
—tæla þá með undanbrögðum ðg ó-
sannindum. það er sem sé síðasta
þokkaverkið, sem „Hkr.“ er pískuð
út í að vinna (af hinuin ensku aftur-
halds-eigendum sínum), að hjálpa
til að svíkja atkvæðisréttinn af
fjöldanum af íslendingum og öðrum
útlendingum hér í fylkinu. þar er
liklega versta þorpara-bragðið, sem
blaðið hefur enn gefið sig í að vinna.
Yér minnumst ekki að hafa séð ó-
svífnari ósannindi og vandræða-
legra bull en það, sem „Hkr.“ ber á
borð fyrir lesendur sína í síðasta
blaði um þetta mál. Einhvern tíma
verður mælir synda blaðsins fullur
—og þá kemur bin grimmilega,
verðskuldaða refsing.
Blankets

B
L
A
N
K
E
T
S
Nýkomið til okkar 5
kassar af fínustu ull-
ar Blankettum af ný-
ustu gerð, búin til
bæði í Canada og á
Englandi. Flannel-
ett-blankett bæði hvít
og mislit og af öllum
stærðum.
B
L
A
N
K
E
T
S
%/%t%/%/%-%
Stopp=Teppi.
þykkar, stoppaðar ábreiður á
75 cents til $4 50.
Carsley $c Co.,
344 MAIN ST.
Hvenær
sem þiir þuiilð að íá yður leírtau til mið-
degisverðar eða kveldverðar, eða þvotta-
áböld í svefnlierbergið yðar, eða vandað
postulinstau, eða glertau, eða silfurtau,
eða lampa o. s. frv., þá leitið fyrir yður í
búðinni okkar.
Porter $c Co.,
330 Main Stkkkt.
♦♦♦♦♦♦♦♦♦♦♦»♦♦♦♦♦♦♦♦♦♦♦♦♦♦♦
I miwnrnmm
♦
♦
ílYRTLE CUTl
TUCKETT’S
Bragð-mikið
í Tuckett’s
♦
♦
♦
♦
♦ MS5,u.g. Orinoco.
| .“7; J
J Bf>7+a Virodnia Tnhalr ♦
♦
♦♦♦♦♦♦♦♦♦♦♦♦♦♦♦♦♦♦♦♦♦♦♦♦♦♦♦
Bezta Virgínia Tobak,
„EIMREIDIN",
eitt fjölbreyttasta og skemtilegasta
timaritið á islenzku. líitgjörðir, mynd
ir, sögur, kvæði. Verð 40 cts. hvert
hefti. Fæst hjá II. S. Bardal, S,
Bergmann, o. (1.