Lögberg - 09.07.1925, Síða 4

Bk». 4
LÖGBERG FIMTUDAGINN,
9. JÚLÍ. 1925
itogberg
Gefið út hvern Fimtudag af The Col-
ambia Press, Ltd., |Cor. Sargent Ave. &
Toronto Str.. Winnipeg, Man.
T»l«imnr. >'-«327 og N-6328
JÓN J. BILDFELL, Editor
L,ti.ná»icriít ti! blaðainc ,
TKE COLUMBIÍV PRESS,.Ltd., Box 3171, Winnipeg, IRai-
Utanáskrift ritstjórans:
íOiTOR LOCBERC, Box 3174 Winnipeg, Man-
The “Lögberg” ls printed and published by
The Columbia Press, Limited, in the Columbia
Building, 695 Sargent Ave, Winnipeg, Manitoba.
Þjóðhátíð Big Point bygðar-
manna,
Hún var haldin 1. júlí s.l., eins og vani
bygðarmanna hefir verið að gjöra í mörg und-
anfarin ár. Veðrið var hið ákjósanlegasta gg
iið afloknum morgunönnum bænda fóru bif-
reiðarnar að drífa að samkomnustaðnum við
samkomuhús bygðarinnar, Skjaldbreið, hlaÖn-
ar prúðbúnu fólki, unz þangað voru komnir
flest-ir Islendingar, ungir og gamlir, sem vetl-
ingi gátu valdið.
Fyrri part dagsins og fram undir kl. 3 e.h.
fóru fram leikir á velli þeim hinum fagra, sem
er við hlið hússins, og var það hin bezta skemt-
un, að sjá yngri og eldri þreyta kappleikina
knálega, og í sumuin tilfellum af hinni mestu
snild.
Þegar leikjunum eða íþróttaraunum var
lokið, voru allir kallaðir saman inn í samkomu-
húsið, sem er veglegt og myndarlegt, og var
þar mælt fyrir minnum, eins og vani er til á
slíkum mótum, og aðrar skemtanir andlegs efn-
is, sem íslendingar hafa ávalt lagt mikla rækt
við, fram færðar.
Fyrir fimm minnum var mælt. Fyrst:
Canada, og mælti ritstjóri Lögbergs, Jón J.
Bildfell, fyrir því minni. Þá mælti hr. Jón
Halldórsson fyrir minni Islands, og dró upp
mynd af hinni breytilegu náttúru fegurð lands •
ins, og var það auðsjáanlega gjört til þess, að
gefa yngra fólkinu, sem margt var af á mót-
inu, hugmynd um útlit þess. Einnig benti hann
á hinn andlega þrótt, sem þjóðin hefði átt yfir
að ráða og ætti enn.
Fyrir minni Vestur - Jslendinga mælti
Magnús bóndi Pétursson. Mintist hann á út-
flutninginn af Noregi til Islands til forna ög
lýsti að nokkru ástæðnm þeim, sem þeim út-
flutningi olli, og benti á, að frá sömu rót hefði
útflutningurinn frá íslandi til Ameríku verið
sprottinn, þó hinar sýnilegu og ytri kringum-
stæður hefðu verið með nokkuð öðrum hætti.
Rakti hann svo sögu Vestur-lslendinga all-
ítarlega og sýndi fram á, að sömu einkennanna
margra hefði gætt hér í landnámi þeirra í Ame-
ríku og í hinu eldra landnámi á Islandi.
Fyrir minni kvenna mælti hr. S. B. Olson
frá Langruth, og gjörði minni því hin beztu
skil, og komst að þeirri niðurstöðu, að hvað vel
sem mælt væri fyrir því minni, þá yrði það ald-
rei gert og hefði aldrei verið svo vel gert, að
þær sjálfar gjörðu það ekki betur með verkum
sínum, óeigingirni og fórnfýsi.
• Fyrir fimta og síðasta minninu, minni
bygðarinnar, mælti forseti hátíðarinnar, hr.
Böðvar Jónsson, óg mintist á skilyrði þau,
sem bygðin hefði til velmegunar. Mintist á
uppvaxandi kynslóðina í því sambandi og kvað
hana fyllilega standast samanburð við upp-
vaxandi fólk hvaða annrar bygðar sem væri á
meðal Vestur-íslendinga, og hverrar annarar
bygðar fólks á satna reki í landinu, og má hann
og aðrir Big-Point bygðar menn vel byggja á
stofni þeim, sem þar er að vaxa, því óvíða
höfum vér séð myndarlegra ungt íslenzkt fólk,
lieldur en vér sáum á þessari hátíð á Big Point.
Vér vorum að hugsa um, þegar vér sátum
og hlustuðum á ræður þessar, sem allar voru
prýðisvel af hendi leystar, málið hreint og fall-
egt, efninu vel raðað og frá því gengið, og flutt-
ar eins og hér væri að ræða um þaulvana i-æðu-
skörunga, hvort að það yæru nokkrir aðrir en
Jslendingar, sem þetta gætu, hvort að á meðal
annara þjóða manna — bænda af öðrum þjóð-
flokkum — væri að finna fjóra menn í smá-
bygð, sem gætu staðið eins myndarlega fyrir
máli sínu og þessir menn gjörðu, og mér fanst
að það mundi ekki vera.
Tvö kvæði voru lesin við þetta tækifæri,
bæði af konum; önnur þeirra fulltíða, Mrs. H.
Hannesson, las kvæðið Skjaldbrelður; hin, Sig-
urrós Arnason, unglingur að aldri, las canad-
iskt æítjarðarkvæði. Báðar leystu þær hlut-
verk sín af hendi prýðisvel.
Auk þess, sem nú er talið, skemti íslenzk
ur söngflokkur á milli ræðanna með íslenzk-
um ættjarðarljóðum undir stjórn Karls Lin-
dals, og var yndi að heyra, ekki að eins hve
vel fólkið söng, heldur líka hvé vel það hafði
komist 'inn í anda kvæðanna og laganna, sem
það söng. Það var eins og hvert orð, sem það
fór með, kæmi frá hjarta þess og að hin ís-
lenzka náttúrufegurð, hin friðsæla sumarkvrð
og hinn inndæli fuglakliður hefði læst sig svo
inn í sálu þess og að ómamir titruðu í orð-
unum.
Aug sÓngflokksius skemti ensk kona, Mrs.
Langdon, og ICarl IJndal, með einsöng og fiðlu-
spili. — Um kl. 5.30 e. h. var þeim parti skemti-
skrárinnar lokið og fóru þá margir heim til sín
til kveldverðar og kveldanna. En aðrir horfðu
á knattleik, sem fram fór á milli bygðarmanna
og Langruth búa, og báru Langrath menn sig-
ur úr býtum í þeirri viðureign. Klukkan um
8 e. h. var mannfjöldinn aftur saman kominn
við samkomuhúsið, og var þá stiginn dans
fram yfir miðætti, og var þá hátíðarhaldinu
lokið.
Þetta er í annað sinnið, sem núverandi
ritstjóri Lögbergs hefir komið í þessa bygð.
Fólkið' mærgt, það er að segja eldra fólkið,
þekti hann áður, þegar það gekk í gegn um
sína fyrri frumbýlings erfiðleika í Þingvalla-
nýlendunni. Bygð þessi er ekki stór, ein með
hinum minni Islendingabygðum í landinu, en
hún er sérstaklega fögur. A bak við hana rís
sandalda mikil og liggur þjóðvegurinn eftir
henni og á henni stendur einnig þorpið Lang-
ruth. Frá öldu þessari hallar landinu til suð-
urs og suðvesturs ofan að Manitoba-vatni.
LandsVæðið, sem þar er á milli, er ekki breitt,
að eins um fjórar/mílur, en vafasamt er, hvort
nokkurs staðar í sveitum Vestur-lslendinga sé
um fegurri útsýn að ræða eða frjósamara land,
en ejnmitt þar.
Fyrir 'um þrjátíu árum, þegar íslending-
arair komu fyrst á þessar stöðvar, var land-
spilda þessi að mestu skógivaxin og ekki vegar-
spotti til á öllu svæðinu. Nú blasa þar við aug-
um manna víðáttumiklir akrar og fagurgræn-
ir, reisulegir bóndabæir umkringdir skógar-
rjóðrum, og vegirnir liggja eins og móleitir
þræðir um alla bygðina.
Manni verður á að líta í huganum yf ir hið
stutta tímabil síðan að þarna ^ar óbygt og ó-
numið land, og spyrja með Jónasi: 4<Hver vann
hér svo að með orku!” En menn þurfa ekki
lengi, að leita svarsins. Það eru mennnmir og
konurnar íslenzku, sem þangað komu til þess
að vinna dagsverk sitt og skilja að sér látnum
eftir minnisvarða, sem aldrei gleymist. Sum
þeirra sánm vér, þau eru enn hraust og vask-
leg eftir fjörutíu ára frumbýlings starf og
stríð. Aðra sáum vér ekki-^þau voru þar ekki.
En með fram veginum, skamt frá samkomn-
húsinu Skjaldbreið, er dálítill inngirtur blett-
ur, sem skógarrjóður skýlir. Þar hvíla þau
eftir langt, heiðarlegt og oft strangt dagsverk.
Vér stóðum við leiði þeirra, ásamt vini vorum,
sem og er einn af frumbyggjum bygðárinnar,
og hlustuðum á kvak fuglanna, sem sátu í
trjánum alt í kring um hvílurúmin, laufþyt-
inn og vatnsniðinn, sem alt virtist renna sam-
an í samstemt lag — ekki líksöngslag, héldur
sigurbjart minningar-lag.
Þessi vinur vor ,sem með oss var, hafði
orð á því að fyrrabragði, að til stæði að end-
urbæta girðinguna utan um bústaði þessara
látnu landnema, o’g er það fallegt, — en mætt-
um vér bæta við: og sjá um, að þessi reitur sé
vel hirtur. Væri það ekki fallegt af yngri kyn-
slóðinni, eða yngra fólkinu, ef það vildi taka
að ilér að prýða og hirða grafir foreldra sinna
og aðstandenda í grafreitum Islendinga, þar
sem þeir eru ekki undir umsjón þess opinbera?
Slá þá og slétta og sjá um, að eins vel sé um þá
gengið, að svo miklu leyti sem það er hægt, og
þeirra eigin heimili. Það er kærleiks verk,
sem afkomendurnir ættu að vera fúsir að inna
af hendi, og kostar heldur ekki mikið fé; að
eins nokkurra stunda verk og vilja til þess að
heiðra minningu þeirra, sem alt lögðu í söl-
urnar fyrir það.
Það hefirwvakið nokkra áhyggju hjá hin-
um eldri mönnum í bygðum Islendinga, hvað
verða muni um bújarðir þeirra, þegar þeir
falli frá. Hvort að afkomendur þeirra muni
verða aðnjótandi ávaxtanna af erfiði þeirra,
eða að þeir eigi að lenda í höndum óþektra og
óskyldra, og stafar sú tilfinning og sá kvíði
frá hinu mikla fráhvarfi uppvaxandi kynslóð-
arinnar frá landbúnaðinum.
I því sambandi virðist oss, að Big Point
bygðar menn séu manna lánsamastir, því þeg-
ar maður virðir fyrir sér hinn fríða hóp unga
fólksins^ í þeirri bygð, sem, þó komið sé að eða
á fullorðinsárin, hefir haldið sér fðstu við bú
og bygð og sýnir svo mikinn þrótt og dugnað
við landbúnaðinn, að lítil hætta er á, að það
snúi baki sínu við honum þó ábyrgðarþunginn
leggist því á herðar og þeir eldri falli frá. Og
er það tvímælalaust hin 'bjartasta framtíðar-
von Big Point bygðar.
Framtíðin er í þínum höndum.
Nýlega lentu tveir þektir rithöfundar á
Englandi í all-harðri deilu út af vissu atriði, er
þá.greindi á um. Deila sú vakti allmikla eft-
irtekt, og í sambandi við hana, eða öllu heldur
út af henni, ritaði ritstjóri blaðsins Daily Her-
ald, Mr. Hamilton Fyfe, skorinorða og eftir-
tektarverða grein í blað sitt. Þar stendur:
“Hve hressandi hefði það ekki verið fyrir
þjóðina,.ef tveir af mikilhæfustu rithöfundum
hennar hefðu sagt henni, að það væri undir þér
komið, hvernig að framtíðin réðist. Þú getur
gjört úr framtíðinni hvað sem þér sýnist. Þú
getur búið svo um, að kringumstæðumar eins
og þær em, þrungnar af harmkvælum og ráð-
leysi, haldi áfram; eða þú getur gjört ráð úr
óráði, innleitt heilbrigt mannvit, þar sem óvit
hefir áður ríkt; skift á hinni þrælslegu lífs-
skoðun, að hver sjái um sig og fjandinn taki
þann, sem síðast fer, fyrir hið æðra og full-
komnara lífslögmál — allir fyrir einn og einn
fyrir álla.
Ef þú vilt, að það verði, þá getur þú feng-
ið ósk þína uppfylta. Ef þú hatar stríð, þá
getur þú losnað við þau. Ef þú heldur, að það
sé hagnýtara fyrir heildina, að kröftnnum sé
sameiginlega beitt til þess að vinna að heill
almennings, í stað þess að skifta þeim í ótelj-
andi smádeildir, sem hver berst á móti annari
og á þann hátt eyðileggja mest af afli því, sem
þær eiga yfir að ráða — ef þú vildir reyna að-
ferð, sem gerði öllum kleift að beita kröftunum
sameiginlega, í stað þess að stefna sitt í hverja
áttina og að ómerkilegum og oft ógöfugum
takmörkum, þá getur þú innleitt það fyrirkomu-
lag eins fljótt og þú vilt.
Það er að vísu satt, að alþv’ðan er erfið
viðureignar, en hún hefir ávalt verið það. Hún
var það, þegar ræða var um að leysa þræla-
halds -böndin. En þau voru leyst sökum óbil-
andi viljaþreks Wilberforce og nokkurra ann-
ara, sem ekki mistu trú á málefnið né gáfnst
upp. Hún var erfið viðfangs, þegar um það
var að ræða, að bjarga konum og unglingum
undan áþján verksmiðjueigendanna; samt vanst
það fyrir óþreytandi áhuga Shaftesbury og
nokkurra annara manna.
Þannig verður það ávalt, að fáeinir menn,
sem liafa trú á málefnum og von hrinda þeim
áfram og alþýðunni með.
Vilt þú vera einn í þeirra tölu! Vilt þú
vera einn þeirra manna, sem eru ákveðnir í
því, að komandi ár og aldir skuli verða far-
sælli, rétflátari, heilbrigðari og kærleiksríkari
en þau, sem nú standa yfir eða eru nýliðin!”
Lífsgleði
er skilyrði fyrir farsœlu hjónabandi.
Margar bækur hafa verið skrifaðar um það,
hve alvarlegt að hjónabandið sé. Við þann
bókmentaforða bætir nú brezkur sálarfræðing-
ur og heldur fram, að vissasti vegurinn til þess
að eyðileggja hjónabandið, sé að líta á það
með of mikilli alvöru, og heldur fram, að þar
sé um að ræða aðal mein ógæfusamra hjóna-
banda. Með þessari staðhæfingu sinni á hann
ekki við, að menn eigi ekki að bera virðingu
fyrir hjónabands helginni og vemda hana frá
hinni gálausu léttúð, sem svo margt ungt fólk
tekur með sér nú á dögum inn í hjónabandið.
Það sem hann meinar, er, að margir menn og
margar konur, eftir að þau ganga í hjónaband,
láti alvöruþungann reka lífsgleðina í burtu úr
lífi sínu.
Þau gleyma lífsánægjunni, sem þau nutu í
tilhugalífinu. Þeim finst, að þau verði að taka
lífið með meiri alvöru en þau gjörðu áður, og
að gifta fólkið gjörir. Afleiðingamar verða
þær, að þau verða fálát og þunglynd, og sami
þunginn legst yfir þau og þau sjá hvíla vfir
öðru giftu fólki, sem þau umgangast, og áður
en þau varir, eru heimilisverk konunnar og úti-
verk eiginmannsins oíðin að nokkurs konar
vanafargi og hugsanir þeirra dvelja við hinar
dimmu hliðar lífsins, en sjá ekki sólskinsbletti
þess.
Það, sem þessi brezki fræðimaður vildi
sérstaklega benda á, er, að frá hans sjónarmiði
væri það alt of margt af giftu fólki, sem væri
búið að missa sjónar á því kátbroslega í lífinu
—væri búið að missa glaðværðina og hæfileik-
ann til hláturs, og að beita honum eins við
það, sem mætir á leið hjónabandsins og þau
gerðu í tilhugalífinu.
Menn geta eyðilagt hjónaband.
Það þarf tvær persónur til þess að stofna
hjónaband; en það er vanalega einnar persónu
verk, að stýra því í strand, jafnvel þó hin
neyti allrar orku til þess að vernda það og
varðveita.
Orsakirnar til ógæfu í hjónabandi eru
margar. Stundum er það afbrýðissemi, stund-
um hugsunarleysi, trassaskapur eða síngirni.
Flest af þeim hjónaböndum, sem illa fara,
hefðu getað verið gæfusöm, ef persónan sem
brást, hefði viljað reyna að gjöra ekyldu sína.
Maðurinn, þegar hann kemnr seint heim
til máltíða dag eftir dag, getur ekki vonast eft-
ir, að konan geti sætt sig við það til lengdar.
Það er heldur ekki til neins fyrir mann, að
vonast eftir að kona geti borið virðingu fyrir
þeim manni, sem ekki hefir mannskap í sér til
þess að reyna að bæta sinn og hennar hag.
Sama er að segja, þegar sökin er hjá konunni.
Engin kona getur vonast eftir, að maður beri
virðingu fyrir henni, ef hún getur aldrei látið
af aðfinslum og nöldri, eða konu, sem meira
hugsar um að masa yfir kaffidrykkjunni, en
matreiða handa manni sínnm.
Hvernig fara á að tryggja samleiðina.
Konan þarf að gjöra heimilið vistlegt og
aðgengilegt. Vanda máltíðir og sjá um, að
maðurinn, þegar hann kemur þreyttur heim
eftir dagsverkið, geti notið hvíldar og skjóls
frá áhyggjum og erfiðleikum starfslífsins.
Maðurinn þarf að láta konuna sína finna
til þess, að hann meti umhyggju hennar og verk
á heimilinu. Lofleg ummæli frá hans hendi í
því sambandi eru ómissandi til góðs samkomu-
lags og á slík ummæli ættu menn aldrei að
vera sparir, því þau eru henni ósegjanlega mik-
ill styrkur og gleði.
Skiljið, að hjúskapurinn er* vinátta.
Menn. brevtið við konur yðar eins og þér
breyttuð við bezta vin vðar, áður en þér giftuð
yður; og konur, gjörið það sama. En um fram
alt, útilokið ekki hlátur úr hjónabandslífi yð-
ar. Ef að innilegur hlátur er á heimili þínu,
þá eni allar líkur til, að hjúskaparlíf þitt sé á
vegi gleði og gæfu. Útilokaðu aldrei hina kól -
hlýjn erleði/ tilhugalífsins. Ef konur jafnt sem
menn héldu gleði tilhugalífsins sí-lifandi í sálu
sinni, þá væru færri hjónaskilnaðir en nú eru.
Ef þú átt kærleik og hlátur í sál þinni, þá
eni allar líkur til þess, að hjónaband þitt verði /
gæfuríkt. — (Aðsent.)
ÞEIR SEM ÞURFA
LUMBER
KAUPI HANN AF
The Empire Sash& Door Co.
Limited
Offíce: 6th Floor Bank of Hamilton Chambers
Yard: HENRY AVE. EAST. - - WINNIPEG, MAN.
VERÐ GŒÐI :-: ALVEGFYRIRTAK
Svört tunga.
TíSkun ljótra orða cr, því mið-
ur, of almenn. Menn temja sér
blót og formælingar, samtvinna
svo orð sín með eiðum svo hræði-
legrar merkingar, að óvanir til-
heyrendur hneykslast og hræðast
og gefa sig frá, og bera að eins
meö sér hina ljótari parta ræð-
unnar, en afl og mergur þess, er
mælandinn vildi láta í Ijós, var
týnt með öllu.
Það hefir verið hlutskifti höf-
undarins, aö heyra mjög ljótt orð-
bragð; um mörg ár lá lífsvegur
hans gegn um hin vesælli félög
mannanna, gegn um hina dimrnu
hletti á landabréfi Lundúnar. Hin
þéttu, hin samanþjöppuSu ná-
grenni að austan verðu — og að
vestan verðu líka, þaS sem þetta
snertir — eru honum nákunnug;
og þótt blót sé ekki að eins hund-
ið við hina fátæku, þá erTáð þó í
hinum aumari sveitum eSa bæjar-
pörtum, þar sem ægir saman heið-
arlegum starfa og gdæpum, fyrir
utan sjón hinna ríkari manna þjóS-
arinnar, að ljótur munnsöfnuður
er sífelt á hraSbergi, svo sem einn
partur eður grein móðurmálsins.
“Fyrir eina tíð blótuðu heldri
mennirnir í landinu “liðugt”, svo
sem hið gamla orðtak hljóSar, við
öll tækifæri. Það var naumast
höfSingsmanni samboðið, að tala
án svardaga. En uppeldi og inn-
ræting betri anda hefir feykt hinu
ljóta hugarfari út í veðrið.
Þetta er sannarleg umhót; en
hér á eigi staSar að nema. Verka-
menn segja oft, aS þeir hafi ekk-
ert sér til leiðbeiningar frá hinurn
æðri flokkum. En hér e’r vissu-
lega eitt dæmi eftirbreytnisvert.
Ekki blóta allir verkamenn ; en
hver viðkvæmur ,og óhlutdrægur
maður, hvort sem hann er verk-
vélasmiSur, erfiðismaður, fiski-
maður, katlasmiSur, skraddari, her-
inaSur, erfiðismaður eða sjómað-
ur, mun hiklaust samsinna því, að
tízka ljóts munnsafnaðar er hræSi-
lega almenn meS öllum sambúðar-
mönnum hans. Það er engin
þörf að tilfæra hér hin tíðkanleg-
ustu orðatiltæki, þvi þeir, sem
þessar línur eru sétlaSar, þekkja
þau nógu vel; en þeir af lesendum
vorum, sem ekki þekkja hinn tíðk-
anlega ljóta munnsöfnuð, hafa bezt
af að vera alt af fáfróíSir um
þetta.
1 Þetta er mikið vont; rætur þess
hafa náð að festast djúpt í mann-
legu eðli; en það er hægt aS rýma
þvi burtu, ef vér að eins reynum.
Hví skemmiS þér and&rdrátt yðar
með skelfilegum orSum. sem ekk-
ert eiga eiginlega skylt umtalsefni
yðar? Þessi vani er svo afleitur
í alla staði — hann er gagnslaus,
hann er siSspillandi og hann pínir
eyru þess áheyranda, sem hefir
heilbrigða sál. Þeir sem leita eft-
ir þessu hinu eitraða háttalagi, ættu
að hverfa frá því nú þegar. Biðj-
iS um GuSs hjálp og hættið þvi;
fleygið því frá yður, eins og þér
munduS fleygja gagnslausri byrði
af herðum yðar; upprætið þaS,'
eins og þér upprætiS illgresi þaS,
sem vex í görðum yðar og kæfir
það hið betra grasið.
Merkilegt dæmi upp á það, sem
maður getur gjört, liggur eft-
ir Robert Wbodward, sem fyrir
nokkrum árum síSan var dyra-
vörður við gamla Smithfields
markaðinn.
Woodward var hræðilegur meS
orðbragSið framan af æfi sinni.
Eins og þúsundir annara manna
talaSi hann af vana og hugsaði
sjaldan eða aldrei um merking
hinna ljótu orða, er hann mælti; og
• í samfélagi viS menn, sem blótuðu
f jarskalega, naut hann þeirra
tvíræðu eSa efasömu réttinda, að
vera álitinn hinn harðasti og beisk-
asti blótmaSur af þeim öllum.
Einhvern dag vaknaði Wood-
ward svo að hann tók að finna ó-
guðleik sinn. Hvernig það varS,
get eg ekki sagt með vissu, nema
hvað eg hygg það hafi verið aS
þakka borgartrúboða, er leiddi
hann á betra veg, og Woodward
gjörðist, fyrir Guðs náS, aftur-
horfinn maður. Hann hætti blóti
og formælingum, aStyltist kristna
trú, og til þess að vernda sig fyr-
ir hinni miklu snöru almennings,
hætti þann að drekka og skrifáföi
sig í bindindi. Hann langaði til
að yfirgefa markaðinn með öllu,
þvi ljóta orðhragSið, sem honum
var áður svo innhfað, er hann hafði
hlustað á það hugsunarlaust með
sinni voðalegu merkingu, það píndi
hann nú og skelfdi. En þetta gat
ekki látiS sig gjöra. Woodward
var ekki anuað en dyravörSur, og
við markaðinn hafði hann unniS
alla sína daga, og ef hann yfirgæfi
hann, átti hann á hættu að ,fará á
húsgang. Það var því viturlegt af
honum, að vera kyrr; og enn þá
viturlegra var það, að hann ásetti
sér aS vita, hvort hann gæti fund-
iS ráð til þess ’aS leiða hina gömlu
laxmenn til fullrar þekkingar um
svívirðu hins eitraða vana þeirra
og með þessu leiSa þá til betri og
hreinni lífernishátta.
Nú var það ekki til neins, að
segja mönnum þessum 'beirlt á-
fram að blót væri ljótt, aS það
væri svivirSilegt og dónalegt o. s.
frv. — Þeir vissu þetta; svo að
Woodward tók til starfa á annan
hátt og með mjög einföldum ráð-
um tókst honum að leiðrétta nokkra
og mýkja orðbragð margra dyra-
varða markaðarins.
Hann fór þannig aS, sem nú skal
greina: Þegar dýr eru klaufalega
drepin eða verSa siálfdauð, er
tungan svört — og að segja, aS
þessi eða þessi skrokkur hafi
svarta tungu, er að fyrirdæma
hann. Það er algengt orðatiltæki
um það, sem er vont, og Wbod-
ward ætlaði sér aS byrja verk sitt
meS því, að viShafa það um þann
mann, sem mundi koma næst á
eftir honum með það, að verða
herra yfir ljótu orðbragSi á mark-
aðinum. Sá var Jakoh Karter,
stórvaxinn karl og1 herðjamikill,
sterkur sem ljón, sem orS fór af,
og gat hann fleygt upp á herðarn-
ar á sér heilum fjórðaparti nauts-
skrokks og gengið i burtu með
það, sem engin byrði væri.
Einn morgun blótaSi hann afar-
mikið, eins og hann var vanur, og
hrúgaíf? formælingum yifir alla
skapaða hluti og hvern mann og
eins sjálfan sig; hann blótaði kjöt-
inu, sem hann bar, manninum, sem
hann vann fyrir, já, vagninum,
sem hann hjálpaði til aS hlaða;
ekki það, að það lægi illa á hon-
um, en vaninn var svo ríkur hjá
honum, að hann gat ekkert án þess
að vera að hölva og ragna. Það
var eitthvaS svipað’ sjómanna-
venju, er þeir syngja meSan þeir
létta atkerum, en sá er munurinn,
að söngur sjómannanna er mjög
þægilegur, en blót og ragn verka-
mannsins vekur megnán óþokka og
viðbjóð.
Wöodward stóð nálægt Karter,
; er hann lét bóg á vagninn með
I vanalegú orðalagi sínu, og því þetta
| var endi- morgunverkanna, greip
Woodward tækifærið og mælti:
“Þú hefir fengið svarta tungu,
Kohbi.”
Kobbi varð hálf hvumsa viS og
leit í kringum sig. Honum var
ekki ilt, en svört tunga var ávalt ilt
merki; var því eitthvaS líklega
ekki með feldu.
“Svarta tungu,” sagði hann;
“hve nær sástu það?”
“Eg þarf ekki áð sjá tunguna i
þér/' svaraSi Woodward, “‘þvi
hún segir mér og öllum öðrum,
sem hjá þér eru, hvað svört hún
er. Tunga, sem aldrei mælir nema
með bölvi og ragni og leggur svar-
daga viS hvert orð, getur ekki ver-
iS hvít eða hrein; og þegar tungan
er vond, þá getur hinn hlutinn af
skrokknum ekki verið mikils virði.
Kobbi minn! þetta veiztu, og ef
eitthvað er í góSu lagi í einu til-
liti, ,þá er það í öðru. Það sem er
ilt á dýri, það er þó verra hjá
manni.”
Kohbi gaf lítiS út á þetta, en
þegar hann tók að svara, tóku þeir
eftir því, sem viS voru, að hann
talaði þó einu sinni án þess aS
blóta og upp frá þessum tíma
hætti hann sinni hræðilegu venju
—ekki algjörlega fyrst í stað, því
við og við gægtiíst óvinurinn fram,
en hann barSist gegn honum og
tókst að sigra.
Um þennan merkilega atburð
var rætt hér og þar og sagan af
hinni “svörtu tungu” barst víSa.
Þetta hafSi miki áhrif og þótt al-
gjör umbót ætti sér eigi stað, þá
fóru 'menn samt að hafa óbeit á
miklum formælingum og hið
fjarskafyllra orðbragð mætti að-
finslum eSa athugasemdum, sem
þess háttar mönnum eru eiginlegar,
svo sem til dæmis ‘,Heyrðu Jakob,
vertu hægri”; “gefSu oss ekki of
mikiS af svartri tungu”; “hægSin
vinnur”, o.s.frv. Og með tíman-
um varð mikið ánægjuleg breyting
á markaðinum. Woodward! hólt
sínum starfa áfram og blessaðist
verk hans. Nú er hann dáinn; en
áður en hann dó, sagSi hann oss
fyrir fult og fast, að formælingar
hefðu veriS orSnar undantekning-
ár, en ekki höfuðregla, og hann
leit áleiðis til þess tíma, er þeim
yrði hætt með ölíu og þær grafnar
djúpt niður eins og annar vondur
og skrælingjalegur siSur hins liðna
tíma.
Woodward var sannkristinn
maSur og sannkristinn maSur von-
ar ávalt eftir þeim tíma, er synd-
in muni verða, fyrir Guðs náð,
undirokuð og sigruð. En tíminn
fyrir hinn dýrlega sigur, er eigi
nú þegar hér. Syndin lifir, hinar