Lögberg - 03.09.1925, Blaðsíða 1

pROVINCIf
1 THEATRE ' ^
ÞESSA VIKU v
Emdry Johnson’s Meistara stykki
“LIFESGREATEST GAME”
með Johnnie WalkeJ og aðra bestu leikendur
p R O V IN C F
1 THEATRE
NÆSTU VIKU
[ZANE GREY’S Nýjustu undur
“CODE of the WEST”
með OWEN MOORE og Leiðandi leíkurum
38 ARGANGUR |
Helztu heims-fréttir
Canada
Arsþing lögfræðingafélagsins í
Canada, hefii1 staÖið yfir hér í borg-
inni undanfarna viku. Sóttu það
nafnkunnir lögspekingar víðsvegar
atS, svo sem frá Englandi og Frakk-
landi. Sir James Aikins var end-
urkosinn forseti.
* * *
Peter Heenan, verkaflokksþing-
maður í Ontario fylkisþinginu,
fyrir Kenora kjördæmið, hefir
veriS útnefndur seín þingmannsefri
frjálslynda flokksins til sambands-
þings i Kenora-Rainy River kjör-
dæminu. Er honum talinn nokk-
urn veginn vís sigur, þvi maSurinn
kvaS vera framúrskarandi mikil-
hæfur og vinsæll í héraSinu.
* * #
John Bush, bóndi aS Turlow,
Ont., hefir nýlega fengið þá mestu
upp&eru af höftum, sem þek^ hef-
ir hér í landi. Fékk hann iio mæla
af ekrunni.
* * *
H. P. Kennedy, framkvsémdar-
stjóri Livestock Producers félags-
ins i Canada, hefir lýst yfir því, aS
félag þetta hafi í hyggju að jselja
tuttugu þúsundir nautgripa frá Al-
berta til Englands á komandi vetri.
Telur hann markaSsskilyrðin fyrir
canadiskan búpening á Bretlandi,
vera jafnt og þétt að batna.
* * *
Tala fanga í hinum ýmsu hegning-
arhúsum Ontario fylkis (á árfinu
1924, nam 15,879.
# * *
Tvö börn, piltur sjö ára og stúlka
sex, létu líf sitt i eldsvoSa að 1010
Burrows Avenue hér í borginni,
hinn 27. f. m. Eldurinn kom upp
aö næturlagi. MóSir barnanna
skaSbrendist og liggur á sjúkrahúsi.
• w •
Hinn 27. þ. m., fór fram almenn
atkvæSagreiSsla í Yukon um hvort
leyfS skyldi sala áfengs öls eða ekki.
Mikill meirihluti atkvæSa var með
því, að fá ölsölu leidda í lög.
* * *
Col. R. H. Webb, borgarstjóri i
Winnipeg, er staddur i Ottawa uin
þessar mundir í sambandi viS hina
fýrirhuguSu Backus — Seaman
paþpírs mylnu i Manitoba. Hefir
hann setiS á ráSstefnum viS sam-
bandsstjórnina, ' ásamt mörgum
málsmetandi mönnum frá Manitobn
til þess að reyna aS knýja máliS
fram. Sendi hann Bracken forsæt-|
irráSgjafa símskeyti á síðastliðinn
fimtudag og skoraði á liann aS
koma til liös viS sig í Ottawa.
* * *
Samkomulag hefir náSst milli
Hludsons Bay félagsins og bæjar-
stjómarinnar ■ í Winnipeg, aS þvi
er viSkemur- stórhýsunP þeim, er
téS félag hefir ákveSiS að reisa hér
í borginni. Er þar með fengin vissa
fyrir, að félagiS lætur koma hér
upp veglegum húsum, er kosta
skulu um fimm miljónir dala.
Verkfalli kolanámumanna í Ed-
monton héruðunum, því er hóf.st i
júnímánuði síSastliðnum, er nú lok-
ið. Gengu verkfallsmenn aS kröf-
um námueigenda um kauplækkun,
er nemur frá fimm, tíu, og þrettán
af hundraSi, eftir flokkun.
* * *
Mrs. Edward Brown, kona Hon.
Ed. Brown fyrrum fylkis féhirSis
Norrisstjórnarinnar í Manitoba,
lenti í bifreiSarslysi skamt frá
Vernon, B.C., hinn 20. f.m., og
liggur þar á sjúkrah’úsi. HafSi
hún sætt all-alvarlegum melðsium.
• .• •
John F. Snowball, féhirSir borg-
arinnar Regina í Saskatchewan, he'f-
ir veriS dæmdur til þriggja ára
fangavistar í Prince Albert hegn-
ingarhúsiriu fyrir $4,289 þjófnað
af almennings fé.
• * •
Eldur kom upp í bænum St. Ger-
main í Quebec fylki hinn 21. f.m.,
er orsakaði um hundraS þúsund
dala eignatjón.
• • •
Verið er um þessar mundir aS
reisa klaustur i Montreal, sem
kosta á yfir sjö hundruð þúsundir
dala.
» * *
Látinn er nýlega í Winnipeg-.
borg, George Patterson, K.C., sá:
er um langt skeiS gegndi aSstoSar-
dómsmálaráSgjafa efnbætti í Mani-
toba, kominn fast að áttræSu.
* • *
Rt. Hon. W. L. Mackenzie King,
f orsætisráSgj a f i Canadast j órnar,
hefir lýst yfir því viQ fréttasam-
bandiS canadiska, aS hann láti uiyi-
ir engum kringumstæðum knýja sig
til kosninga, aðeins til að þóknast
leiðtoga afturhaldsflokksins á
þingi. KveSst . hann sannfærSur
um, aS stjórninni hafi, þegar tekiS
sé tijlit til örðugleikánna, er hún
hafi átt við aS etja, farist ráðs-
menskan svo vel úr hendi, aS traust
hennar fari dagvaxandi hjá kjós
endum. Stjórnin ein bæri á*þv
fulla ábyrgð, hvort hún leysti upi
þingið i náinni framtíS, eða kveddi
það til einnar setu enn. Hitt væri
ekkert leyndarmál, aS nær sem at-
vik og ástæSur gerSu kosningar
nauSsynlegar hagsmuna þjóðarinn-
ar vegna, þá mundi hann óhikaS
leggja það tafarlaust til viS land-
stjórann, að þing yrði rofiS og nýj -
ar kosningar fyrirskipaðar. Eftir
fjögra ára setu viS völd nyti stjórn-
in enn nákvæmlega sama þingfylg-
is og í byrjun, þrátt fyrir fjörutíu
og eina aukakoningu, sem fram
hefSi fariS á því tímabili.
Bandaríkin.
SiðastliSinn þriSjudagsmorgun
hófst alment verkfall í harSkola-
námum Bandarikjanna. F.itt
hundraS fimtíu og átta þúsundir
námamanna lögðu niður vinnu, en
verkfalliS nær til átta hundruS
tuttugu og átta náma. Að' eins tíu
þúsundum manna er leyft aS vera i
námunum til aS verja þær fyrir
skemdum. Megin-ástæSan til verk-
fallsins er sú, að eigendur nám-
anna synjuSu kröfu starfsmanna
sinna um tíu af hundraði launa-
hækkun, ásamt breyttri starfstil-
högun. Coolidgé forseti hefir lýst
yfir því, aS hann telji réttast, aS
stjórnin láti deilumál þessi af-
skiftalaus að sinni.
* * *
I ráSi er að reist verSi í Chicago,
111.. hótel eitt voldugt með afbrigS-
um, er vera skuli þrjátíu og níu
hæSir. Er mælt aS stórhýsi þetta
muni kosta um fjörutiu miljónir
dala.
* * *
Þrír menn hafa nýlega verið
teknir fastir í Chicago’, fyrir aS
falsa bankaseSla. Er mælt aS seðla-
fölsunin nemi ,freklega þrjúhundr-
uS þúsundum dala. Einn þrímenn-
inga þéssara, Sam Mirabile að
nafni, er sagSur að hafa veriS vel-
metinn fasteignakaupmaður þar i
borginni.
* » *
JarSepIaþurS allalvarleg er sögS
að verá í Bandaríkj unum um þessar
mundir. Af þessu leiSir það, sam-
kvæmt fregnttm frá Washington, aS
verð þessarar framleiSslu tegund-
ar, er áætlaS tvisvar til þrisvar
sinnum hærra en í fyrra.
* * *
Samkvæmt fregnum frá New
Ýork, hinn 28. þ. m., er búist viS
að gasolía muni lækka stórkostlega
í verSi í náinni framtíð Suhjir spá
þvi jafnvel, aS gallónan muni fara
ofan í tólf til fimtán cents.
* * *
\
Forrester félögin í Bandarikjun-
um, héldu nýlega ársþing sitt í
Detroit. Lýsti þingiS vantrausti á
núgildandi vinbannslöggjöf og
krafSist þess, að heimiluð skyldi
sala öls og léttra víntegunda.
Kveðjusamsœti
SiðastliðiS mánudagskvöld, var
var þeim Einari H. Kvaran rithöf-
undi og Gíslínu frú hans, haldið
veglegt kveS/usamsæti r Goodtemp-
larahúsinu á, Sargent ave. hér i
borginni. Var til samsaétisins efnt
af framkvæmdarnefnd ÞjóSrækn-
isfélagsins, íslendingadagsnefnd-
inni, Jóns SigurSssonar fél. og
félagsskap islenzkra Goodtemplara.
Forseti Þjóðræknisfélagsins, séra
Jónás A. SigurSsson, setti sam-
kvæmiS nieS snjallri og kjarnyrtri
ræSu og stýrSi því síðan til enda
meS þeim alkunna skörungsskap,
sem honum er laginn.
Þrjár ræður til heiöursgestanna,
voru fluttar í efri sal samkomu-
hússins, samkvæmt reglubundinni
skemtiskrá, af þeim hr. Stefáni
Thorson, séra Rögnvaldi Péturs-
syni og séra Rúnólfi Marteinssyni.
Voru tölurnar allar hinar sköruleg-
ustu. Mun þess megá vænta, að
þær birtist á prenti við fyrstu hent-
ugleika. Á milli ræðanna var skemt
með yndislegum söng og hljóð-
færaslætti. Tvísöng sungu þau
Mrs. Dr. B. H. Olson og Mr. Paul
Bardaþ Mrs. P. S. Dalman og Mr.
Gísli Jónsson, en með éinsöng
skemti Mrs. Alex Johnson. Mr.
Fred. Dalman lék á Cello. en Miss
Ásta Hermannsson á fiSlu. Var
söngfólkinu og hljóðfæralcikend-
unum, setn og öðrum þeim, er
skemtu, þakkaS með dynjandi lófa-
klappi.- í lok hinnar reglubundnu
skemtiskrár, las hr. ^Sigfús ritstjóiS
Halldórs frá Höfnum, skrautritað
ávarp til heiðursgestanna og af-
henti þeim sjóð nokkurn í gulli.
WINNIPEG, MAN., FIMTUDAGINN 3. SEPTEMBER 1925
NÚMER 36
Tók heiðursgesturinn hr. Kvar-
an þar næst til máls og þakkaði
Vestur-íslendingum fyrir hönd sína
og konu sinnar, hlýleikann, gest-
risnina og alúðina, er þeim hjónum
hefði í hvívetna mætt. Fór hann og
all-ítarlega út í hugðarmál það, er
hann einkum og sérílagi hefði
kosið sér að flytja meðal Vestur-
íslendinga. Eigi leyndi það. sér,
hve vitæk og djúpsett ítök ræðu-
maður átti í hugum áheyrendanna,
því með svo stakri athygli fylgdu
allir erindi hans, sem þó var nokk-
uð langt. Allir voru sér þess með-
vitandi, að verið var að kveðja
mikinn mann, — skáldsagna snill-
inginn og mannvininn, Einar Hjör-
leifsson Kvaran. Og allir báðu að
heilsa, — báðu heiðursgestinn að
skila hjartans kveðju til endur-
minningalandsins sviptigna, norður
í sæ. — A8 lokinni hinni reglu-
bundnu skemtiskrá, var sezt til
borðs í neÖri sal Goodtemplara-
hússins. Höfðu konur úr Jóns
Sigurðssonar félaginu undirbúið
þar hinar rausnarlegustu veitingar,
er samkomugestir gerðu hin beztu
skil. Tóku þar eftirfylgjandi menn
til máls: A. S. Bardal, Einar P.
Jónsson, Arni Eggertsson, Hjálmar
A. Bergmann lögfræðingur, er
flutti stór-áhrifamikla ræðu, og Dr.
M. B. Halldórsson. Samsætinu lauk
eigi fyr en að afliðnu miðnætti. Þau
KvaVans hjónin lögðu af stað á-
leiðis til fslands á miðviðudaginn.
Viðbót við (réttabréf.
Þess hefði eg geta vilja látið,
þegar eg skrifaði á dögunum um
hið veglega samsæti, er Sigtryggi
Jónassyni var haldið í samkomu-
salnum i Riverton, þ. 24. júlí s.l.,
að við hlið hans í veizlunni sátu
bræður hans, Tómas og Jónas, báð-
ir sæmdarmenn og vel látnir. Mun
Tómas vera rétt um áttrætt, en all-
vel ern. mesti greindarmaður, stál-
minnugur og fróður um margt.
Jónas mun vera 75 eða kannske 76
ára, er ekki alveg viss um þetta.
Jónas er snúöur góður, starfsmað-
ur mikill og ágætlega ern, eftir því
sem búast má við á þeim aldri.
Báðir hafa þeir biVeður verið í
Bræðrasöfnuði frá byrjun vega,
svo og fó1k þeirra, og Jónas skrif-
ari safnaðarins í fjöída mörg ár.
Með þeirn bræðrum og við hlið
þeirra í veizlunni voru einnig kon-
ur þeirra, Helga Hallgrimsdóttir,
kona Jónasar, og Guðrún Tóhann-
esdóttir, kona Tómasar, báðar vel-
metnar, góðar konur. Svo og börn
Tómasar og Guðrúnar, fjórir syn-
ir og fjórar dætur. alt gift, með
minni <eða ^tærri hóp afkomenda,
sumt af þvi fulltíða fólk. Einnig
voru þarna þ samsætinu uppeldis-
sonur Sigtryggs, Percy C. Jónas-
son verzjunarstjóri frá Árborg, og
kona hans Þórey dóttir Gests Odd-
leifssonar í Haga, ásamt börnum
þeirra, sem enn eru í æsku.
—fréttar. Lögb..
Or bœnum.
Hr. Haraldur Sveinbjörnsson,
leikfimiskennari frá Dannebrog,
Nebraska, sem dvalið hefir í Win-
nipegborg undanfarna daga og
sýndi nýlega á skemtisamkomu hér,
i borg, fólki til mikillar áilægju leik-
fimiskerfi það, sem kent er við
danska snillinginn Niels Bukh, ráð-
gerir að heimsækja íslenzku bygð
irnar í Norður IMkota um næstu
helgi, og sýna þar list sína. Ei
vonandi, að landar þar syðra, að-
stoði hann við að koma þar á sam-
komum, því margt má af því
græða, að kyhnast aðferðum þeim,
er hann sýhir.
Mr. Edwald Kristjánsson, frá
Rutan. Sask, 'kom til borgarinnar í
fyrri'viku til að mæta bróður sin-
um Carl, sem var einn af löndun-
um með Jósefsson á Orpheum
leikhúsi hér í siðustu viku. Hann
sagði fyrirtaks uppskeru þar vest-
ur frá.
Þ. 21. ágúst s.l. yoru gefin saman
í hjónaband þau Mr. Aðalsteinn
Sigurjón Jónsson og Miss Helga
Sig|friður Kristinsson, bæði til
heimilis í Framnesbygð í Nýja Is-
landi. Séra Jóhann Bjarnason gifti
og fór hjónavigslan fram að heim-
ili hans i Árborg. BrúÖguminn er
sonur ísaks bónda Jónssonar í
Framnesbygð, en brúðurin dóttir
Kristins bónda Kristinssonar þar i
bygð. Heimili ungíi hjónanna
verður í Framnesbygð, flytja í nýtt
hús, er reist hefir verið skamt frá
húsi ísaks Jónssonar, föður brúð-
gumans.
Þau hjóii'Jóhannes Jósephson og
Carolina Guðlaugsdóttir fóru héð-
an frá Winnipeg áleiðis til Calgary,
ásamt dætrum sínum Heklu og
Sögu, á laugardagskvöldið var,
eftir að Jóhannes var búin að sýna
list sína, sem öllum fanst mikið til
um, á Orpheum leikhúsi. Nokkrir
kunningjar Jæirra hjóna sátu með
þeim kveðjusamsæti á Marlborouh
hótelinu á fimtudagskvöldið var,
sem herra A. S. Bardal stýrði. Fóru
þar fram skemtanir eins og_ vana-
legt er við slik tækifæri. "Sam-
kvæmið hófst með bæn, er séra
Rúnólfur Marteinsson flutti. Séra
J. A. Sigurðsson flutti Jóhannesi
kvæði að fornum sið, og birtist það
í næsta. blaði. Jóhannes sjálfur
flutti tvö kvæði eftir sjálfan sig,
annað á íslenzku, hitt á ensku, og
Jón J. Bildfell talaði nokkur orð.
Var samsætið hið ánægjulegasta.
Eftirgreindir tveir íslenzkir
námsmenn, luku meistaraprófi við
háskólana í Saskatchewan og Min-
neso,ta á síðastliðnu vori: Valdimar
A. Vigfússon, sonur Mr. og Mrs.
Narfi Vigfússon, að Tantallon,
Sask., Lauk hann B.A. prófi við
téðan háskóla 1917. en hlaut meist-
aragráðuna í efnafræði, í síðast-
liÖnum maímánuði. Starfar hann
rtú sem “Chemial Analyst” við Sas-
kathewan háskóla. Hinn maðurinn
ér Thorvaldur Johnson, sonur Sig-
urjóns og Guðrúnar Johnson, við
Arnes, Mari. Hann lauk B. A. prófi
1922, útskrifaðist af landbúnaðar-
háskólanum. 1924, en lauk meist-
araprófi við háskóla Minnesota-
rikis í vor sem leið. Var aðal-
námsgrein hans “Plant Pathology”.
Er hann ráðinn sem aðstoðar kenn-
ari í þeirri fræðigrein við Jiann
sama háskóla.
VIDAUKA-SKÝRSLA.
i
í prÓ*fskýsslu minni, í síðasta
blaði, tók eg það fram, að eg gæti
ekki ábyrgst að öll nöfn birtust
þar, sem hefðu rétt til Jiess. Eg
hefi síðan fengið að vita um þessa
nemendur, sem stóðust prófið:
Stefán John Peterson, færðist
upp úr 9. bekk.
Erikka Hallson lauk við 9. og 10.
bekk og færðist upp í n. bekk.
Freda Sigríður Jóhannesson færð-
ist úr 11. bekk.
Mig langar enn fremur til að
geta þess, að Svanhvít G. Jóhann-
esson, sem áður var nefnd, færðist
úr 9. bekk “með heiðri.”
Rúnólfur Marteinsson.
Landnemaljóð.
I.
Hákonarstaðir.
Ei gleymist sögn um Guðbjörgu
Og Gunnlaug Pétursson,
er æfi sinni eyddu hér
í ást og trú og von.
Þau komu hingað kvöldið eitt,
Og kveiktu á arni glóð.
A8 fótum þeirra landið lá
Með loforð mörg og góð.
Þau kvöddu ung, með eld í sál.
Síns ættlands fögru strönd,
Til þess að vinna í Vesturheimi
\rænni og betri lönd.
Er farið höfðu langa leið
Og leitað fvrir sér,
Þau fundu þenna fagra reit,
Og festu yndi hér.
Og hér þau bygðu húsið sitt,
Við hreinan elfarstraum.
Og biðu sæl. við blitt og strítt,
Á bak við lifsins glaum.
Það hús varð Snemma höfuðból,
Er hlúði að öllum þeim,
Sem hvergi fundu kærleiksyl —
Og komu þangað heim.
Til Gunnlaugs kom svo ferðafólk,
að frétta' um kosti lands.
Menn fundu að tal hans tállaust
var,
Og trúðu orðum hans.
Og þetta vonum vígða land,
Með víðum sjónarhring,
Á skammri stund varÖ blóma-bygÖ
Og bæir — alt um kring.
Þau stýrðu sinu húsi hér
Með höfðinglegum brag; *
^Til heilla fyrir land og lýð,
Um langan, fagran dag,
Og árin krýndu heiðri silfrað
Höfuð þessa manns,
Og létu gróa lán og hrós
af landnáms-Jirautum hans.
Tíminn hefir hratt fram brunað,
Hálf er liðin öld,
Síðan hér þau sáu hníga
Sól—hið fyrsta kvöld.,
Frá því þau í fyrsta sinni
Fegin áður hér,
Og lága, stflta lækjarniðinn
Létu skemta sér.
Þau fá nú aldrei framar prýtt
Sinn forna höföings-rann.
En góðfræg minning gleymist
seint,
LTm gamla frumherjann.
Hún breiðist eins og blessun Guðs,
Of börnin þessa manns,
Og lifir daga, ár og öld
I æfistarfi hans.
María G. Arnason.
* * *
II.
Yfir sigurhæðum háum
Heilög ljómar sól.
Logarún hins liðna tíma
Lýsir dal og hól.
Hún er þeirra sæmdar-saga,
Sem hér námu lönd:
Frumherjanna — lífs og liðnu —
Letruð Drottins hönd.
Frumherjanna — lífs og Jiðnu —
Letruð Drottins náðarhönd.
Bygðin vor, hin fagurfrjóva,
Faldin röðul-glóð,
Eins og draumur ungra vona,
Eða guðlegt ljóð. —
Hún er minning sveins og svanna,
Sem hér ruddu braut.
Vorhuganna sól er signdi
Sigurvon í þraut.
Vorhuganna sól er signdi
Sigurvon í hverri þraut.
Stundin þessi stilta hrærir
Strengi minningar.
Hjartastrengir löngu liðna
Lifsins—óma þar.
Heit—af öldum tónsins—titra
Tárin landnemans,
Sem að fyrir fimtíu árum
Féllu í sporin hans.
Sem að fyrir fimtiu árum'
Féllu í blóðug sporin hans.
Litist um á himinhelgum
Hæðum minniriga.
Lítið myndir lyftast yfir
Leiti fjarlægðar.
Mörg hin þunga Jiraut og hörm-
ung,
Þetta líf sem á,
Leitar fram í ljósið dagsins
Landnemana’ að þjá.
Leitar fram í ljósið dagsins,
Landnemana snauðu að þjá.
Lesið þátt úr langri sögu
í landnemanna bók.
Sjáið, hvernig sorg og þrenging
Sálarþrekið jók.
Sjáið, hvernig sigur lifsins
Signdi hverja þraut,
Og hjörinn, sem á hjartað stefndi,
í hönduiri dauöans braut.
Og hjörinn, sem á hjartað stefndi,
í höndum dauðans sundur braut
Þessum gömlu, hraustu hetjum
Helgum þenna dag.
Þeim, sem fyrir brjósti báru
Barna sinna hag.
Þeim sem hamar þritugfaldan
Þurftu að klifa hér,
Til að vinna gull úr grjóti,
Og geta sjálfum bjargað sér.
Til að vinna gull úr grjóti,
Og get bjargaÖ sjálfum sér.
Látum þeim á þessum degi
Þakkað handtak hvert.
Hetjuverk, sem hálfnuð öldin
Heldur mikils vert.
Geymum hina gullnu minning,
Gamla landnemans.
Lyftum—berum frarn til frama
Frægðarnafnið hans.
Lyftum—berum fram til frama
Frægðarríka nafnið hans.
Maria G. Arnason.
Vögguljóð,
Þey, — þey, — þey!
Golan má ekki hafa hátt,
HeiÖló ekki syngja dátt, —
Oft vökum fylgja vei. —
Skógurinn má ekki skelfa þig,
Skilið til hans fyrir mig,
Að raula lag sitt lágt. —
Þey, þey, þey,
Við raulum lagið lágt.
Þey, — þey, — þey!
Nú dotta’ á bala blómin smá,
Það bærist varla nokkurt strá, —
Eitt gægist Gleym-mér-ei. —
1 hafsins faðmi hvílir blær, —
Og hjartasárið aftur grær,
Unz brosir grátin brá. —
Þey, J>ey, þey^—
Þér vakir vinur hjá.
Jónas A. Sigurðsson.
enn í dag á íslenzku, en á ensku
máli er það venjulega kallað “Riv-
erside Fann”. Á næstu árum leit-
frumbúasonur úr Vesturheims-
bygð, uppalinn þar; Mrs. J. A.
Josephson, nafnkunn ræðukona;
uðu allmargir íslendingar landnáms' Björn B. Gíslason lögmaður og
þar í grendinni og settust að í
þremur Counties, Lyon, L&icoln og
Yellow Medicine, og hafa þær
Gunnar B. Björnsson ritstjóri
Maria G. Árnason skáldkona flutti
kvæði, sem hún hafði ort fyrir há-
bygðir haldist siðan. Gunnlaugur tíðina, og Jón Runólfsson skáld las
Pétursson er nú dáinn fyrir nokkr
uifi árum, en minning hans lifir.
Bygðarmönnum finst þeir eiga hon-
um mikið að þakka, fyrir það, að
hann skyldi leggja slóðina vestur á
stöðvar þessar, því að landkostir
eru hvergi betri í öllu ríkinfl.
upp ganialt kvæíii eftir sjálfan sig.
• Þrjár ungar stúlkur sungu ein-
söngva, þær Marjorie Kompelien,
Dora Askdal og Christine Gunn-
laugsson. Sú fyrstnefnda var
klædd islnzkum faldbúningi og
söng lofsönginn “Ó, guð vors
Hátíðar-athöfn til minningar um Hnds. ' Hún er íslenzk í móður-
landnám Gunnlaugs og stofnun ætt. Hinar stúlkurnar alíslenzkar,
bygðanna var haldin að Hákonar- \ eins og nöfnin benda til. Auk þess
stöðum, sunnudaginn 23. ágúst síð- fóru söngflokkar bygðanna, allir í
astliðinn, í skógarlundi, sem (Sunn- sameiningu, með nokkur kórlög.
laugur gróðursetti við heimili sitt, | Símskeyti, með árnaðaróskum
eða tveimur árum eftir að til bygðarmanna frá ríkisstjóran-
einu
Fimtugs-afmœli
Minnesota-bygðanna.
Bygðirnar íslenzku í suðvestur-
hluta Minnesota-ríkis áttu á önd-
verðu sumri þessu fimtugs-afmæli
sitt. Fyrsti landneminn íslenzkur
á því svæði^ Gunnlaugur Péturs-
son frá Hákonarstöðum á Jökuldal,
fluttist’ þangað vestur með hópi
norskra landnámsmanna frá Wis-
consin 'i júní-mánuði árið 1875, og
reisti bú í Lvon County rétt við ána
Yellow Medicine. Nefndi hann býl-
iÖ Hákonarstaði, og svo heitir það
hann settist þar að, og ætlaði til | um, Theodore Christianson, var
mannfunda. Sumarsamkomur voru lesið upp á samkomunni. “Engir
oft haldnar i þvi rjóðri fyr á árum. I betri borgarar eru til í Minnesota,”
— Flestir Islendingar úr bygðun-: segir ríkisstjórinn, “heldur en þeir,
um og frá Minneota voru viðstadd-j sem komu íhingað frá íslandi og
ir á hátíðarhaldinu, og nokkrir frá'niðjar þeirra. Þeir hafa lagt fram
öðrum stöðum. AH-margt var þar leiðandi menn, fJeiri en að sínum
líka af annara þjóða fólki, einkum hlut. til allra hreyfinga, sem áfram
Norðmönnum. | vissu. Þeir hafa stofnað blómlega
Athöfnin byrjaði klukkan hálf- bygð og ætíð reynst hollir borgar-
tvö síðdegis með þvi, að sunginn ar í lýðveldinu. ’— Það sem Chris-
var sálmurinn: “Lofið vorn Droft- j tianson segir um Islendinga í Min-
Síðan las sá, er þetta ritar,; nesota, er ekkart skrum. Nýlend-
ín
103. Davíðs sálm, flutti bæn og á- j an hefir mikillega blessast á þess-
varpaði fólkið með stuttri ræðu'um fimtíu árum. Landgæðin mik-
andlegs efnis. Eftir'það fóru frami'l og vel notuð. Hagur fólksins því
söngvar og ræðuhöld, sem Jónj blómlegur yfirleitt. Og í andleg-
Gíslason stýrði, Jringmaður Lyon um efnium hefir fólkið fyrir enn
County manna í ríkisþinginu.
“Prógramminu” var skift, nokk-
urn veginn að jöfnu, á milli íslenzk'
meira lán að þakka: Bvgðirnar voru
aldrei fjölmennar, og þó hefir eng-
in íslenzk nýlenda í Vesturheimi
unnar og enskunnar; var það gjört eignast fleiri menn að tiltölu, sem
fyrir þá komumenn, sem ekki voru
íslenzkir. Frumbúar tveir, P. V.
Peterson og S. S. Hofteig, fluttu
erindi um nýlendulífið á fyrstu ár-
um; sá fyrnefndi talaði- um Hálsa-
bygðina í Lincoln County, en hinn
um Vesturheims-bygÖ í Lyon
og Y ellozv Medicine Counties.
Allir hinir, sem tóku þátt í “pró-
gramminu”, voru niðjar lándnáms-
fólksins. Ræður fluttu, auk frum-
búanna fvrnefndu, Jón Gislason
þingmaður; Sigurður H. Peterson
prófssor frá Corvallis i Oregon.
víðkunnir hafa orðið. bæði með
Vestur-íslendingum og jafnvel á
meðal innlendra, heldur en ný-
lendusvæðið íslenzka i Minnesota.
Hátíðarhaldinu lauk með því, að
allir sungu þjóðsöngvana Eld-
gamla ísafold og Mf Country ’tis
of Thce”. — Veður var bjart og
hlýtt um daginn, með sunnanvindi,
sem varð nokkuð hvass eftir há-
degið, svo að ræðurnar heyrðust
ekki vel. Að öðru leyti var dagur-
inn hinn ákjósanlegasti.
G. G.
WILLIAM JENNINGS BRYAN.
Það Hrapaði stjarna, og hauðrinu brá,
þar hnigið í valinn eitt stórmennið lá,
sem gnæfði svo hátt yfir hégilju prjál,
og hataði blekking af lífi og sál.
En stjörnunnar ferMl var logaskært ljós
sem lifir þá dáið er jafnaldra hrós,
sig vefur um hnöttinn sem leiftursins log,
og lýsir og gyllir hvern straumhægan vog.
Það brá mörgum. er hann í blöðunum sá,
að Bryan var fallinn, er mest reyndi á.
Hann stóð eins og klettur mót hégilju hrönn,
en hneig fyrir skrilmensku nagandi tönn.
Hann gat ekki matað sig moldvörpum hjá,
og möðkum, sem gjálífis fikn lifa á,
er smjúga sem refir um holur og hraun
og holdsguði tízkunnar blóta á laun.
í háðsgusti tízkunnar heimsfrægur stóð
og hugrakkur valinn í myrkrinu tróð
og hræddist ei lastmæli, hatur né spott,
én hélt þvi, sem revnst hafði fagurt og gott.
Hans orð voru hvöss eins og oddmjóast stál,
og áhuginn heitur sem logandi bál,
í augunurn tindraði fullhugans fjör,
og fimlegar enginn brá mælskunnar hjör. •’
Það sindruðu eldsglæður orðunum frá,
svó andstæðing kappans við fallinu lá,
og múgUrinn hröklaðist höggunum frá,
en hólminum sigrandi varðist hann á.
Sem klettur í hafinu hraustpiennið stóð,
svo hár, aö hann gnæfði yfir volduga þjóð.
Og framkoman öll var svo hiklaus og hrein,
að hátt upp úr þokunni svipurinn skein.
Hann varðist af dáð meðan vörn fékk hann beitt.
Þeir vissu að sigrað hann gat ekki neitt,
eins lengi og vopninu veifaði hann:
Jieir vildu hann feigan, þann bardaga mann.
Og sverðið um íoftiÖ sem lógablys fló
það leiftraði af því, er garpurinn hjó.
A hólminum múgurinn hring um hann sló,
og höndlaði Bryan, er sigrandi dó.
Hann stökk yfir hringinn i rjúkandi reyk,
en rafturinn Bryan—sem Skarphéðinn—sveik,
við gaflhlaðið seinast, sem gröf honum bjó,
hann glotti við tönn og þar sigrandi dó.
Það dáðu hann allir, og dygðirnar hans,
og dýrðlegur verður sá lárviðarkrans,
sém þjóðin hans leggur á lofðungsins beð
sem leiddi ‘ana farsælast guðs trausti með.
Sá “alþýðumaður” fékk alþjóða hrós,
var andlegrar menningar skínandi ljós.
Nú tindarnir bergmála hróðurinn hans
um heiminn, sem frægasta afburða manns.
Pétur Sigurðsson.