Lögberg - 10.03.1927, Blaðsíða 3

LÖGBERG, FIMTUDAGINN
10. MARZ 1927.
Slft. S
I Konungsþjónustu,
Eftir Aðcdstein Kristjánsson.
V.
Stundum breyttist söngur þessi og kveðskap-
ur alt í einu, í ráman, óskiljanlegan klið—há-
vaða. Öllu sló í dúna logn, einn hvíslaSi aS
þeim, sem næstur var: “Þarna sér í mastur á
kafbát. ” Sá næsti blótaSi og baS fyrir sér, alt
eftir [tví hverju stórveldinu hann var kunnugri;
svo bætti hann viS: “Nei, þetta er ekki kafbát-
ur, heldur tundurdufl,—smíSisgripur djöfulsins
og eySileggingarinnar. ”
Oft unnu þessar myrkravofur hafsins, hlut-
verk sitt, áSur en nokkur varS þeirra var. Þá
var öllu sökt í eina og sömu gröf. Hinar dular-'
fullu, þunglyndislegu, ósamróma raddir þögn-
uSu.—Sukku þær í hafiS ? — Haföídurnar voru
samróma, þegar þær sungu og kváSu útfarar-
sálmana, inni á hverri einustu vík og vog í kring
um alla jörSina. —
Þegar nætursýnir þessar reyndust aS vera
sjónhverfing eSa kvíSafullur draumur, þá var
söngurinn hafinn aftur. ESa aS alls konar
kynjasögur voru sagSar, sem mintu mig á hinn
gamla, íslenzka siS, aS segja sögur í myrkrinu.
SögufróSir ferSamenn voru vinsælir, ekki sízt
ef sögur þeirra gáfu tilheyrendum tilefni til aS
brosa. Flestar sögur, sem sagSar voru þarna
í myrkrinu, urSu aS drauga- eða álfasögum;
þaS var eins Oig aS þeir, sem sögurnar sögSu,
hefSu ætíS í huga, hinar tárfríSu hafmeyjar, og
sendiboSa næturinnar—myrkravaldsins þýzka
undir kili. Smásaga sú, er hér fer á eftir, var
ein af þeim vinsælli.
Skömmu eftir aS byrjaS var aS berjast í
Belgíu og Frakklandi, 1914, voru skotfæraverk-
smiSjur bygSar víSsvegar í Bandaríkjunum.
Ein þess konar verksmiSja var reist í Bridge-
port, Connecticut. Nærri því beint á móti verk-
smiSju þessari, á sama stræti, var þýzkur vín-
sali. Hann var nú ekki búinn að gleyma föSur-
landinu, karlinn sá. Þrátt fyrir þaS, þótt hann
stæSi í hinu hýra, gullna, táraflóSi Bakkusar
alla daga, þá leit hann óhýrum augum til vopna-
verksmiSjunnar. Einn dag, þegar vínsalinu
hafSi fremur lítiS aS starfa í veitingahúsinu, þá
var hurSum hrundiS upp skyndilega. Upp aS
veitingaborSinu þrammaSi stór og slánalegur,
rauShærSur, freknóttur Iri, meS fasi miklu. Þó
vínsalinn kannaSist ekki viS þaS, aS hafa nökk-
urn tíma séS þennan óboSna gest áður, þá byrj-
aSi hann formálalaust aS segja frá óförum sín-
um. Hann sagSist hafa týnt buddugarminum
sínum, en þrátt fyrir þaS ólán, þá mætti hann til
meS að fá sér í staupinu. “Eg hefi haft þann
siS viS hinn vínsalann,” sagði hann og nafn-
greindi manninn, “aS borga honum á laugar-
“dögum.”—Hvar vinnur þú?” spurði veitinga-
maðurinn. — “1 vopnaverksmiðjunni,” svar-
aði írinn. — “FarSu til Satans og flýttu þér,”
skipaði vínsalinn fokvondur. — írinn tók þessu \
með mestu ró og stillingu; hann var svo hýr á
svipinn, alveg eins og ef honum hefði verið
boðiS í veizlu. Hann sagði, að kverkarnar væru
alveg skorpnar af þurki; svo dundaði hym
þarna, hóstaði og ræskti sig, og bar sig til eins
og hann væri kominn nær dauða — hás og rám-
ur, alveg eins og hann væri að kafna. Veit-
ingamaðurinn var kominn fram fyrir borðiS;
lrinn beið. ÞaS var eins og hann væri að tala
við sjálfan sig. Vínsalinn, sem var bæði hár og
digur, var nú kominn svo nærri, að hann var að
mynda ^ig til að ’kasta gestinum út. Irinn lét
sem hann sæi það ekki; hann hreýfði varirnar
og opnaði munninn til hálfs, eins og hann væri
að reyna að hvísla leyndarmáli að vínsalanum.
Loksins kom það: “Eg hélt kannske, eg hélt
kannske,” stamaði hann, “að þú hefðir gaman
af að frétta, að við búum til allar kúlurnar —
öll skotfærin og byssumar, fyrir þá þýzku.”
Hann tvítók þvert orð, alveg eins og þorstinn
væri að kæfa hann. Vínsalinn stóð þarna undr-
andi. Þegar Irinn sá, hver áhrif orS hans höfðu
á hinn þýzka jötun, þá þagnaði hann. Þýzkar-
inn beið. Eftir svo litla málhvíld, þá bætti ír-
inn við: “ViS höfðum frétt, að þér væri ekki
vel við vopnaverksmiðjuna; eg hélt kannske, að
þér kæmi yel að frétta hið sanna í |>ví efni. ”
Var hann nú nærri raunalegur á svipinn, eins
og hann kendi í brjósti um vínsalann fyrir þenn-
an misskilning. — “Ah, ha, hvað ver þettaf”
HiS búlduleita andlit vínsalans var nú alt upp- •
ljómað af einu brosi—geðvonskuhnyklarnir all-
ir oltnir í burtu. Irinn hélt fyrst, að hirSmað-
ur Vilhjálms keisara mundi ætla að faðma sig.
En vínsalinn rankaði við sér, hann mundi eftir
því, að Irinn var nær dauða en lífi af þorsta.
“ Við drekkum saman á rninn kostnað,” sagði
hann. Eftir að þeir höfðu hrest sig á öllum
hinum beztu vínföngum, sem til voru — og þar
voru mörg gömul og dýr vín—, þá fór veitinga-
maðurinn að verða dálítið foi’vitinn. Hann sá,
að Iranum var farið að líða miki betur, þó hann
væri ekki eins málliðugur, eins og veitingamað-
urinn hefði viljað kjósa, þá fann hann það, að
tungan var ekki eins stirð. “Hvernig getið þið
komið byssunum og skotfærunum til Þýzika-
landsf” spurSi hann einstaklega vingjarnlega.
Irinn fann, að þetta var sanngjörn spurning, en
honum var farið að líða svo vel þarna inni;
hann hafði unl svo margt að hugsa. Hann brosti,
um leið og hann skotraði sínum heiðbláu augum
til vínsalans.
Þýzki flotinn var innilokaður, Bretar
ÍiöfSu völdin á sjónum; þeir rannsökuðu öll
fólksflutninga- og vöruskip, stor og smá, og
gerðu upptækt alt það, sem þeir höfðu nokkra
hugmynd um, að mundi verða sent til Þýzka-
lands. Vopnaverksmiðjur í Bandaríkjunum
voru bvgÖar til þess að hjálpa Englendingum,
Frökkum og Belgíumönnum. Veitingamannin-
um var kunnugt um þetta, þess vegna var ekki
að undra, þótt hann væri forvitinn.—Hann end-
urtók spurninguna, sem Irinn hafði ekki enn
svarað: ‘ ‘ Hvernig getiö þið komið byssum og
skotfærum til Þýzkalandsf Þú þarft ekkert að
flýta þér. Ertu að faraf ” spurði veitingamað-
urinn. Irinn var búinn að taka hattinn sinn.
Hann var kominn fram fyrir veitingaborðið. —
“Hver málaði þessa myndf” spurði hann, og
var að virða fyrir sér ljómandi fallega, olíumál-
aða mynd. Þegar veitingamaðurinn svaraði
þessari spurning, tók Irinn eftir því, að ánægju-
brosið var að mestu horfið. Spurningu hans
var enn ósvarað. “Hvemigkom—” írinn var
nú kominn fram að dyranum, hann var að opna
hurðina. Veitingamaðurinn skildi ekki hvað
gekk að honum, hann var nú að fara út úr dyr-
unum. Þá sneri hann sér alt í einu við, og tók
fram í fyrir vínsalanum. “Við sendum ekki
sprengikúlurnar og byssurnar til Þýzkalands,
við sendum það alt saman til Englendinga og
Frakka. Þeir hafa lofast til þess að skjóta því
yfir um fyrir okur. ” —
VI.
Skömmu eftir að eg kom í herbúðirnar í
Windsor, þá heyrði eg talað um ungan mann,
sem Anderson hét. Var sagt, að hann hefði
komiÖ frá Californíu. Það var eins og það
væri eitthvað dularfult í sambandi við hann. í
herbúðunum hafði eg aldrei séð hann, til þess
að þekkja hann frá öðrum. Fyrir óvænt^tilfelli
gafst mér nú tækifæri til þess að kynnast hon-
um frekar.
Þvottasalur fyrir hermennina hafði verið
bygður uppi á þilfari. Húshróf þetta var ekki
betur bygt en það, að ef kveikt var þar á eld-
spýtu, þá lagði ljósglampa út um rifurnar. Það
hefir áður verið tekið fram, hversu varlega við
urðum að fara með ljós, eftir að dimma tók.
Við sváfum í hengibeddum niðri í lest; var
þar oft fremur þungt loft; ljós var þar á lukt-
um um nætur, en öllum hlerum og vindaugum því
vandlega lokað. Eg er einn af þeim, sem hefi
haft þann sið að sofa við opinn glugga vetur og
sumar, þess vegna vaj*Ö mér ekki æfinlega
svefnsamt, fremur en öðram.
Eina nótt varð mér reikað upp á þilfar. Á
leiðinni niður í lestina aftur, fór eg inn í þvotta-
húsið á þilfari og kveikti þar á rafmagnsljósi.
N Þess er áður getið, hvernig það var bygt. Um
leið og eg kveikti og ljósglampann lagði öðru-
megin frá byrginu yfir þilfarið, þá heyrði eg
hrottalegt blótfeyrði frá lögregluþjóni þeim, sem
var þar úti fyrir á verði. “Hvem d . . . . mein-
ar sá, sem hér er að fyrirgera lífi sími?” sagði
hann og æddi um leið þarna inn til mín. Hafði
eg þá vaknað upp frá draumum mínum og áttað
mig, svo að eg hafði slökt ljósið. Lögreglu-
þjónninn heimtaði númer ✓mitt, hann sagðist
verða að gefa skýrslu um þetta næsta morgun.
RöÖull reis lir hafi — morguninn ljómaði
bjartur og vingjamlegur, lýsti npp hinn gár-
ótta liafflöt, eins langt og augað evgÖi. Sjón-
deildarhringurinn blikaði broshýr og heillandi,
eins og draumur æskunnar. —
Félagar mínir voru svo niður sokknir í ten-
ingskast, þar sem þeir spiluðu með sín litlu
laun, hvenær, sem þeir höfðu tíma frá heræfing-
um eða öðrum aukastörfum, að þeir gleymdu
$ allri rás vlðburðanna. Hvort heldur sem það
var hríð eða rigning, hvernig sem veður var, ef
þeir gátu.fundið auðan blettt á þilfari, þá var
“kórónan og akkerið” þeirra dægradvöl. (Pen-
ingaspil, sem heitir “Crown and Anchor”).
Eg átti von á, að eg yrði kallaður fyrir her-
foringja — fyrir herrétt— þennan morgun, eft-
ir að lögregluþjónninn hefði gefið skýrslu um
viÖburÖi næturinnar. Dagurinn leið, alt gekk
sinn vanalega gang. Kl. 6>4 e.h. var mér til-
kynt, að eg hefði verið skipaður vökumaður á
spítalanum, næstu nótt. Þaraa kom hegningin.
Mér var vel kunnugt um, að á spítalanum voru
margir menn, þungt haldnir af spönsku veik-
inni. Tveir eða þrír mjög langt leiddir. Allir
vildu komast hjá því, að koma þar inn fyrir dyr.
En þarna átti eg að lifa eina allra viðburðarík-
ustu nótt — eða eina allra eftirminnilegustu
nótt, sæmilega viðburðaríkrar æfi. Auðvitað
varð eg að hlýða fyrirskipunum. Eg liafði haft
ofurlitla viðkynningu við skipslæknirinn okkar,
í herbúðunum í Windsor. Þeim var lokað, þeg-
ar við fórum þaðan, þess vegna fylgdi hann
okkur eftir.
Við vorum tveir á verði þessa nótt — til
skiftis, tvo klukkutíma. Þrír af sjúklingunum
urÖur mér sérstaklega minnisstæðir: ungur
Svertingi frá Indlandi, enskur verkfræðingur,
sem talinn hafði verið við dauðans dyr undan-
' farna daga. Sjúklingurinn, sem varð mér eft-
irminnilegastur, sá, sem eg hafði mesta löngun
til þess að kynnast, var Anderðon frá Cali-
foraia.
Á þessari uppdubbuðu snekkju, hjálpaðist
margt að til þess að'vekja upp mína útkulnuðu
“andatrú.” Það var dauf ljósglæta í hinni ein-
manalegu sjúkrastofu, þess vegna var ekki svo
þægilegt að átta sig á því, hvðrnig sjiiklingarnir
voru útlítandi. Þar voru svo mörg skot og
skuggar; hinar rauðbleiku nætur-ljóstýrur, sem
voru eins og svolítil, hálflokuð, sofandi glóðar-
augu, hjálpuðu mér fremur lítið. Eg hafði
njósnaraljós, og áður en eg vissi af, var eg far-
inn aS hugsa um kvæðið hans Þorsteins Erlings-
sonar, “Á spítalanum”, “Þar sem dauðinn og
læknarair búa.” Eg óttaðist það, að eg mundi
verða að horfa upp á dauðastríð, eins og Þor-
steinn lýsir því, þegar hann var að kveðja hann
Pétur.
Eftir að eg hafði dundað þama um stund,
tók eg mér sæti beint á móti Andersvni. Ilann
var allvel málhress, og mér virtist að hann ekki
vera mikiij veikur. En hann var svo iþróttlítill
og einhvern veginn svo eijvmana og aðþrcngdur,
engu síður andlega en líkamlega. Tlann minti
mig á' örn í búri, með kliptar f jaðrir, sem eg
hafði einhvers staðar séð. Það fyrsta, er And-
erson spurði mig um, var, livort eg hóföi nokk-
urn tíma komið til Englands. , Eftir að hann
hafði spurt mig fleiri spurninga, þá fór eg að
forvitnast um það, hvers vegna að hann hefði
innritast í brezka herinn, því eg þóttist viss um,
að hann væri Bandaríkjaborgari. Hann var
fyrst nokkuð tregur til þess, að svara þeirri
spurningu, en eftir stundarþögn sagði liann mér
frá því, sem á daga hans hafði drifið, hina síð-
ustu tíu mánuði.
» VII.
1 janúar, 1918, þá hafði hann svarað her-
kalli í Bandaríkjunum. Var þaÖ foreldrum
lians mjög á móti skapi, sérstaklega móður haiis.
Foreldrar Andersons voru allvel efnuð; móðir
hans var vel mentuð. HafÖi hún í mörg ár
unnið með friðarhugsjónum, á móti heræfing-
um og styrjöldum. Skömmu eftir það, að And-
erson innritaÖist í herinn, þá veiktist móðir
hans hættulega. Hann sótti um leyfi til þess
að vitja um hana, en honum var ekki veitt það.
Það var á þeim tíma, þegar Bandamenn voru
sem mest aðþrengdir á Frakklandi, einmitt þeg-
ar hermenn, sem lítilla heræfinga höfðu notiÖ,
voru sendir á vígstöðvar. Anderson, sem hafði
að eins verið fáeinar vikur í herbúðum, reyndi
að strjiika. Undirforingja þeim, sem umsjón
hafði með næstu liðsöfnunarskrifstofu við heim-
ili Andersons, var skipað að taka hann fastan;
skipun þá framkvæmdi sá svo rækilega, að hann
náði honum áður en hann komst heim til móð-
ur sinnar, og neitaði að gefa honum leyfi til
þess að sjá hana; hún dó tveim dögum síðar.
Lengra komst Anderson ekki með söguna,
því nií kom skipslæknirinn okkar — herlæknir-
inn frá Astralíu—inn í sjúkrastofuna. “Tal-
aðu ekki við hann,” hreytti hann úr sér í rudda-
lega yfirvaldlegum róm til mín, “því hann er ó-
þokki.” Sendi hann mig því næst eftir meðöl-
um á skrifstofu hans. Þegar eg kom til baka,
þá var skift um næturvörð, klukkan var tvö. En
eg átti eftir að vera á verði tvo klukkutíma, þessa
eftirminnilegu nótt, — frá kl. 4—6. Hugsaði
eg mér þá að nota tækifærið, til þess að fræðast
um það, hvaða sakir læknirinn hafði á móti And-
ersyni, og hvers vegna hann var þaraa staddur.
Þegar eg kom til baka, var eins og einhver
.breyting komin yfir hann, sem eg skildi ekki.
Óttaðist eg fyrst, að hann hefði tekið inn eitur;
við nánari athugun hvarf eg frá þeirri skoðun.
En hvað hafði lækninum og Andersyni farið á
milliT Þeirri spurningu verður líklega aldrei
svarað. Eg gleymi aldrei því uppliti — þeim
augum, sem Anderson leit til mín, þegar eg kom
upp að fletinu hans. Eg gerði marg-ítrekaðar
tilraunir til þess, að fá hann til að tala við mig,
en það var árangurslaust. Ilann leit til mín
einstaklega vlhgjarnlega, og reyndi að brosa,
um leið og hann gerði mér það skiljanlegt, að
það væri árangurslaust fyrir sig að segja nokk-
uð meira. Svo sneri hann sér til veggjar, eg
hagræddi bómullarteppinu ofan á honum, og eg
dvaldi á öðrum stað í spítalanum það, sem eftir
var af mínum vökutíma.
Enski verkfræðingurinn lézt milli klukkan 2
og 4 þessa nótt; hann var ungur maður, að eins
fáum árum eldri en Anderson, sem var um tví-
tugt. Ekki vissi eg það, hvort þeir voru kunn-
ugir, eða hvort Anderson vissi, að hann var lát-
inn, þegar eg sá hann síÖast. — Eg var þreytt-
ur, hafði verið í fremur æstu skapi, í me.ira en
sólarhring, og vonaðist eftir, að þegar eg hefði
notiÖ svefns og hvíldar, þá mundi mér líða bet-
*ur. En eg gat ekki gleymt þeirri sálarangist,
sem var bersýnileg í augum þessa aðþrengda,
unga manns. — Sál hans sótti að mér—það var
eins og það væri eitthvert samband á milli okk-
ar. Eg var mér þess meÖvitandi, að þessi sorg-
arleikur var ekki á enda leikinn. En eg var
hjálparlaus, þekti þarna engan, sem lið gæti
veitt Andersyni, þarna undir ströngum heraga,
úti á miðju hafi. Eg þekti ekki nægilega mála-
vöxtu, til þess að mér væri ljóst, hvað hægt væri
að gera honum til hjálpar. Mín stutta við-
ikynning við undirforingja þá, sem höfðu þarna
völd, var ekki slík, að þeir væru líklegir til þess
að taka orð mín mikið til greina.
Eg var altökinn, eins og eg væri á brennandi
eldsglóðum, og hélt að eg væri að fá spönsku-
veikina, þegar eg fleygði mér niður á fletiÖ mitt,
þennan morgun, — eða hafði eg tekið að mér
hjartasorg og sársauka þann, sem Anderson nú
varð aÖ líðaf
Eg revndi að beita öllu mínu viljaþreki til
þess, að liugsa um eitthvað annað. Eg var her-
maður, á leiÖinni til Frakklands. Eg þráði að
sjá, með eigin augum, sorgarleik styrjaldarinn-
ar. “Hver hefir bygt þann salinn sorga, sem
um eilífð snýst í hring?” Eg var þarna í for-'
dyri í sorgarsal hörmunganna. Ef eg var svo
kjarklaus, að geta ekki kastaÖ þessu frá mér,_
hvað mundi síðar verða? — Hefir þú nokkurn
tíma, lbsari góður, verið sjónarvottur að því,
að níðst væri á veikum, hjálparlausum manni,
þar sem þér var með öllu ómögulegt, að veita
nokkra hjálp? —
Eg sofnaði, en svaf þó ekki lengi, eða rólega;
vaknaði aftur, þegar hringt var til morgunverð-
ar. Eg flýtti mér upp á þilfar, til þess að teiga
hið hreina sjóloft, eg vonaði, að mér mundi þá
líða betur.
Hvað var þetta? hver kallar? — er eg rugl-
aður? Nei, nú heyri eg hrópað aftur — og end-
urtekið rétt fyrir aftan mig: “Maður kastaði
sér fyrir borð”. — Skipið hafði verið stöðvað,
þeir voru að losa einn skipsbátinn. Eg liafði
nú klifrað upp á efra þilfar. Aftur heyrði eg
hrópað: “Maður kastaði sér fyrir borð.” —
“Hver var það,” — Rétt í þeim svifum, þá
mætti eg lögregluþjóni þeim, sem hafði verið
verkfæri í hendi viðburÖanna, til þess, aÖ eg
yrði skipaður vökumaður á spítalanum. “Það
var Anderson, sem kastaði sér fyrir borð,”
lireytti lögregluþjónninn úr sér skeytingarleys-
islega, — rétt eins og þaÖ liefði verið spítu-
kubbur, sem fallið hefði í sjóinn, — sem svar
við spurningu minni.
“Björguðu þeir Andersjmi? — Náðu þeir
honum? — Hvers vegna kastaði hann sér fyrir
borð?” Hver spumingin rak aðra á meðal her-
manna þeirra, sem höfðu safnast saman í þyrp-
ingu á þilfarinu. “Var hann vitlaus? — Bölv-
aður asninn, hvers vegna er hann aö reyna að
fyrirfara sér?” — Það voru sex menn í skips-
bátnum, sem nú var fáeina faðma frá skipshlið-
inni. — “Náðu þeir honum?” hvíslaði svo lítill
Bandaríkjadrengur, sem strokið hafði að heim
an, af því að hann var of ungur til þess að kom-
ast þar í herinn. Mér var ekki hlátur í hug, en
það var varla hægt fyrir mig að verjast því, að
brosa að honum, þar sem liann stóð þarna, rétt
fyrir aftan mig, í einkennisbúningi, sem var alt
of stór fyrir hann. Piltur þessi hafði komið
með okkur frá herbúðum í Windsor. Hann var
viljugur til þess að gera hvað sem honum var
sagt,:— vildi alt til vinna, svo að hann yrði ekki
sendur til baka. Hann var oft notaður til auka-
verka, sem aðrir vildu komast hjá; var einn af
þeim unglingum, sem hefir óbilandi kjark, sem
er fyrsta skilyrði fyrir þá, sem leggja á stað
ungir út í veröldina, í æfintýra leit. —
Báturinn var að koma upp að skipshliðinni,
eftir árangurslausa leit. Einhver hafði séð
Anderson skjóta upp, einu sinni, en svo ekki
framar. — Svo nú var hann frjáls, — var hann
kominn til móður sinnar? Hvar voru nú söng-
og kvæÖamennirnir okkar ?—hví sungu þeir ekki
útfararsálm yfir hinni djúpu gröf. — Þögn ríkti
yfir og alt um kring, alda og bylgja sváfu, seint
og snemma, þenna dag, undir bláglitaðri silki-
ábreiðu, — þær sýndu engin hluttekingarmerki.
Glitábreiðan þeirra var fremur kuldaleg, þrátt
fyrir það, þótt sólargeislarnir keptu hver við
annan, að festa silfurvíra, og annað skraut, í
brot og fellingar á haffletinum. —
VIII.
Nú leið mér mikið betur, — það er mér of-
vaxið að gera grein fyrir því. Eg hefi aldrei,
svo eg muni, glaðst yfir dauða nokkurs manns.
Eg gladdist yfir því, að þeir höfðu ekki náð
Andersyni — þeir höfðu ekki haft tækifæri til
þess að leggja hendur á hann, og skjóta eitur-
yddum skammaryrðum í gegnum hans sjúka,
helsærða hjarta. — Var Anderson pólitiskur
fangi? Hafði móðir hans unniÖ á móti her-
skyldulögum?
Enski verkfræðingurinn var lagður í hina
sömu gröf, fáeinum klukkutímum síðar.
Litlu fyrir dagsetur, þennan sama dag,
komu sex “torpedo” bátar úr sjóflota Banda-
ríkjanna, að mæta okkur. Næsta dag stigum
við á land í Bristol. Þá voru að eins þrjú skip
eftir af flota okkar, — hin höfðu verið send til
Frakklands.___________________________
tfaunan. ifaeífa -—
WðRU>5 CHAMPIOM
CRAIN CROWER
Notið ætíð
^.yTANDARn ^
klORMALPEHYPE^
Mr. Trelle seglri—
Áhrif t»aiu er Formaildehyde hiefSr eru &-
bygigileg og kemur I veg fyrir alllskonar plöntu
sjúkdömia, sem eru I úitsæSinu.
Eg læt aldirei ibregi5:ast a8 hreinsa alt mitt
útsæSi me8 Formaldehyúe & hverju vori. Smut
er óþekt I iokkar landi.
Formalidialhyidie var notla'S ViS útsæSi þess
hveitlis og hafra, sem eg Mauit verSIaun fyrir
1 Chicagio. j>að er sömulleiSis hið áretiöanleg-
•asita fyrir kartöflur.
(TJn.d‘irsknifaS) HERMAN TREULE.
Drepur
Smut
Mr. Treffle er heflsti framleiS-
andii verSlauna kiorns I Feaee
River hóraSiniu. Hana huigmynd
um a8 eyS'ifleggja Smut, er hlin
sama og annara hvðiitibænda.
“JTotið Fo rmahleh yde”
Er selt I punds
e8a 5 pd. könn-
um. Elnnig mi'k-
18 1 einu.
SpyrjiB kaup-
mannflnn.
STANDARD CHEMICAL CO. LTD.
Mentreal — WINNIPEG — Toronto 40
EF ÞÉR EIGIÐ VINI í
GAMLA LANDINU
sem þér viljið hjálpa til
þessa lands, þá komið og
talið við oss. Vér gerum
allar frekari ráðstafanir.
F arbréf askrif stof a:
ALLOWAY & CHAMPION,
667 Main Street “ 26 661
Uraboð fyrir öll Eimskipafélög.
canadian national
FÁRBRÉF
til og frá
Allra Staða
*
í
HEIMI
Ei gið þérfrœndur eða vini í
Gamla Landinu
sem þér viljið koma til Canada
CANADIAN PACIFIC
Hefir ágaett skipulag þessu viðvíkjandi um alla Evrópu
og getur veitt yður fullkomnustu þjónustu.
Um borgun má semja við farbréfa nmboðsmaDuinn
R. G. McNelllie, \
General Pa«senger Agent,
Canadian Paclfic Railway, Winnipejf.
B. A. MeGuinness,
City Ticket Agent, Winnipeg-, Man.
T. Stoekdale.
Depot Tlcket Agrent, Winnipegr, Man.
A. Calder & Co. i: :: fiflli Main Street, Winnipe*
J. A. Hebert & Co. :: Cor. Marion & Tache, 8t. Boniface