Lögberg - 10.03.1927, Blaðsíða 1

Lögberg - 10.03.1927, Blaðsíða 1
iibe 40. ARGANGUR I WINNIPEG, MAN., FIMTUDAGINN 10. MARZ 1927 NÚMER 10 Helztu heims-fréttir Canada. W|. J. Bulman hefir sagt lausri stöðu sinni sem einn af meðlimum vínsölunefndarinnar i Manitoba. Gerði hann það vegna þess að upp- víst hefir orðið að prentfélagið Bul- man Bros., Ltd. hafði selt vínfanga merki fliqour labels) í eitt skifti til Luigi Calissano & Figli. Átti þetta sér stað í júli-mánuSi 1925, en það Var eftir að Mr. Bulman tók við stöðu sinni í vinsölunefndinni. Mr. Bulman segir aS þessi prentun hafi verið gerS algerlega án sinnar vit- undar, en þar sem hún hafi samt sem áður verið gerS i sinni prent- smiðju, þá finni hann sér skylt að leggja niður þetta embætti. Fylkis- stjórnin hefir'samþykt uppsögn Mr. Bulmans. Ekki hefir annar maður verið skipaður í hans stað, og talitS óvíst að þaö verSi gert fyrst um sinn. • * • Landamerkjaþræta milli Canada annars vegar og Nýfundnalands hms vegar, sem staðiS hefir yfir í tuttugu ár og kostað um eina mil- jón dollara hefir nú vcrið til Íykta leidd. Höfðu báðir málsaðilar kom- ið ser saman um að láta leyndarráð Breta, eða hæsta rétt ríkisins skera úr þessu máli. Hefir hann nú gert þaS Og hefir úrskurSurinn fallið Nýíundnalandsmönnum i vil. Það sem um hefir verið deilt er Labra- dor ströndin, ekki strandlengjan sjálf, því hún hefir jafnan talist til Nýfundnalands, heldur eins langt inn í landið, eins og vötnum hallar til Atlantshafs. Er þetta feykna mikið landssvæði, eíSa 113.300 fer- mílur. Þar af eru um 60,000 fermíl- ur af skóglandi og er viðurinn á því talinn $250.000.000 virði. Auk þess eru á svæði þessu miklir foss- ar og því miklir möguleikar til að framleiSa þar raforku. Við þessa hreytingu verSttr land- eign sú er Nýfundnalands menn hafa yfir aS ráSa tveimur þriðju hlutum stærri en verið hefir, en ekki vex fólkstala þeirra þar fyrir að miklum mttn, því a þessu svæði eru aoeins nokkur hundruð Indíánar og fáeinir veiðimenn. Það er Quebec-fylki sem mestan áhuga hefir haft á pesSU máli, því í þess hluta mundi þetta land hafa komið, ef Canada hefði hlotiö það. Þó hefir sam'bandsstjórnin átt hér hlut að máli. Akuryrkjumáladeild sambands- stjórnarinnar hefir látiS rannsaka nákvæmlega þær tvær tegundir hveitis, sem mest eru nú ræktaSar í Vestur-Canada og sem öðrum hveiti-tegundum fyr ná fullum þroska, en þær eru eins og kunnugt er Garnet og Marquis hveiti. í skýrslunni sem út hefir veriS gefin rannsókn þessari viðvíkjandi, segir meðal annars: "Vér getum ekki mælt með því, að Garnet hvejti sé sáð í stað Marquis hveitis á þeim stöðv- um þar sem gera má ráS fyrir aS hið síðarnefnda þrífist vel." Skýrsl an segir pó, aS jafnvel þar sem Marquis hveiti vanalega þrifist vel, þá sé þó hyggilegt fyrir bændur aS sá Garnet hveiti í nokkurn hluta landsins, þvi það þurfi 5—10 dög- uni styttri tíma til að þroskast. ITinsvegar sé þaÍS ekki vafamál. að þótt Garnet hveiti sé í raun og veru ágæt hveiti tegund, þá jafnist það þló ekki, þegar alls sé gætt, á við Marquis hveiti. Mismunurinn er aðallega sá, að liturinn er ekki eins fallegur og úr því fæst ekki alveg eins mikiS og gott brauS. Skýrslan gerir þó ekki mikið úr þessu og það þvi síSur, sem nú hafi mönnum lærst aS 'blanda saman ýmsum hveiti tegundum og þannig að framleiða ágætt mjöl þótt tegundirnar séu ekki allar jafn góðar. * * ? Innflutningtir fólks til Canada og þá sérstaklega til Vestur-Canada, er 'búist vð ao' verÖi mikltt meiri á þessu ári, heldur en í fyrra, þó hann ])á væri meiri en mörg undanfarin ár. Gufuskipafélögin liafa þegar skrásett yfir 14.000 manna, sem til Canada ætla að flytja frá Bretlandi og öðrum londum í EvrdpU á næstu sex vikum. Fyrstu tvo mánuSi árs- ins lentu í I Cali rax aSeins, 4.965 inn- flytjendur, en á sama tíma árið sem leiS voru þeir 3,470. * * * Um 90,000 vélastjórar, sem vinna á jármbrautum í Canada og Banda- ríkjunum og tilheyra allir sama verkamanna félagsskap heimta nú kauphækkun, sem nemur 15% viS- bót við kaup þeirra nú. Sem ástæð- ur fyrir kauphækkuninni færa þeir það sérstaklega að nú sé staða þeirra vandasamari og álbyrgðar- meiri en áður hafi verið. * * * Landstjórinn og frú hans,ætla að Isggja af staS frá Ottawa á laugar- daginn hinn 19. þ. m. í ferð um Vestur-Canada. Þau ætla að koma við í þeim borgum þar sem fylkis- stjórnir hafa aSsetur og annars heimsækja flestar helstu borgir og bæi í þessum hluta landsins. Xil Ottawa koma l>au aftur um 1 mai. Um austur fylkin ætlar landstjór- inn að ferSast í júlí-mánttði. Það er búist við að landstjóri og frú hans komi til Winnipeg í síðttstu vikunni í apríl, þá á heimleið til Ottawa. Mr. John Halstead flutti ræðu i vikunni sem letS fyrir "Young Women's Conserative Club" í Winnpeg, þar sem hann hélt því fram, aS nú væri þörfin miklu auð- sjáanlegri heldttr en áður, aS Canada hefði sárstakan fána út ,af fyrir sig, þar sem þjóðin hefSi nú sinn eigin sendiherra í Washington, með ölltt þvi sem þar tilheyrði, nema fánanttm. Sagði hann að það væri meS öllu óvanalegt aS sendi- herra skrifstofa hefði ekki fána og skjaldarmerki sinnar eigin þjóSar, til að sýna hvaða þjóð sú stonfun tilheyrði. Sagði Mr. Halstead sögu fánans alt frá dögum forn Egypta og sýndi myndir af þeim til að skýra mál sitt. Margar myndi sýndi hann af Union Jack og skýrði frá hverng það væri til orðið. • * • Brownlee stjórnarfonnaður í Al- berta hefir fengið tilkynningu frá Hon. H. Greenfield, sem fyrir skömmu fór til Englands til að vinna þar aS influtningi fólks til Alberta fylkis að hann hafi nú tek- ið til starfa og sett á fót skrifstofu i London, sem hefir þaS ætlunar- verk að kynna fólki á Bretlandi kosti Alberta-fylkis og leiSbeina þeim er þangað vilja flyt^a. hluta hússins, og hjálpaði þeim svo að komast ofan stigann. Tvær ferð- ir varð hann aS fara, því hann gat aSeins komist með aðra konuna í einu. Þegar hann hafði komið báð- um konunum á óhultan staS, fór hann enn upp í herbergið og sótti skrautgripi þá, sem konurnar höfðu skilið þar eftir. FólkiS sýndi mikinn fögnuð yfir þessu og menn báru piltinn á herðum sér með fagnaðar ópum, eins og mikinn sigurvegara. Hvaðanœfa. í Argentínu eru sjálfsmorð orðin svo tíð að til mikilla vandræða þyk- ir horfa. Hafa þau orSið full 300 á síðustu f jórum mánuSum, lang- flest í borginni Buenos Aires. Hér er um allskonar fólk að ræða, unga og gamla, karla og konur, fátæka og ríka, verkafólk og. embættis- menn. Er því sérstaklega kent um að blöðin hafi nákvæmlega útlistaS það einhvern tíma í haust, hvernig handhægt væri að stytta sér aklur með vissri eiturtegund. ei stundarfriS hafSi nótt né dag. Nú Ibeiti eg aftur bát í lag er boði rís á mar. Aftur ferða frjáls! Nú hylur ljósin sín hafnarbær. sem hverful rökkurgjörð ströndin kær. en útbaug felur eyðisær, með alvald næsta máls. Aftur út á mar! Þú gamli sær er sigldi eg þrátt, þú sollna röst með stormaslátt, þú alda er trafið breiSir brátt um alt sem áður var. Þýtt af T. T. Tóvinna á Betel, ÁRAGLAM. Bandaríkin. Forsetinn hefir staðfest hin svo nefndu Lenroot Taber lög, sem fyr irbjóða innflutning á mjólk og rjóma frá öðrum löndum nema með áérstöku leyfi landbúnaððar ráð- herrans. * * * Ríkið i Vermont hefir ekki getað fundið neitt sérstakt fjall í rikinu. sem því þótti hæfilegt aS bæri nafn forsetans, þessa heimskunna og háttsetta sonar Vermont rikis. En ekki vildu \rermont búar láta það undir höfuð leggast, að skifta um nafn á einhverju fjalli eða fjöllum og nefna það, eða þau eftir for- setanum. Hefir nú ríktsþingið á- kveÖið að skfta um nöfn á fjórum fjöllum. sem áður hétu Killington Pico, Shrewsbury og Salt Ash fjöll og nefna þau einu nafni "Coolidge Range." • * • Charles Dewey Hills vara-forseti rejiublicana flokksins cr nú á ferð um suSur og vestur hluta landsins í þeim erindum ab' komast eftir ]>ví hvað hinir 'stærri menn" flokksins hafa um það að segja%ið Coolidge forseti verði en forsetaefni flokks- ins við næstu kosningar. Sjálfur segist hann ekki vita hvort það sé ætluri íorsetans að vera í vali eða ekki. Eftir Paul'ne Johnson. Viðlag:— Meðan on' á sævi svam sól i gullnum loga, þá var oft við áraglam yndi um bláa voga. T. T. Aí fjallabrúnum þitt vestur viS, ó, vestan andvari, rétt mér lið, — því seglið hangir og hásetinn. — —ó, hreyf þú utankul bátinn minn! Blás! blás! Þig eg þrábiS, Ás, er þröngan altaf mér markar bás. I ró þér vaggar und hæð og hnúk; en hverfull forSast minn litla dúk. Nú felli eg segliS og mastrið mitt, þig mest eg sárbaS, nú eigðu þitt. Við ára-sönginn minn sofðu vær. þú syfju-makráði vestan-blær. Sof! sof! við þín hamrahof, eða hlý og blómgáruð slétturof. Og Wunda rótt, Ibræðu' ei brjóstin þín, því bliðan syngur nú árin mín. Og Ágúst brosir við blásals veg er tótur litill og ár og eg líð, líS! gnæfir hamrahlið á hvora hliS, undir röstin stríð. Og fljótiS glímir við farveg sinn, en fram knýr árin mín bátinn minn. Dýf! dýf! bárttlbrjóstin ýf. á brimsilfrinu eg áfram svíf. En framar þar glymur flúða þröng er fljótið lemur sín dægur göng, knúð, knúð. Stekkur, stiklar flúð, en straumhvörf ýfist og gnötrar súð Hér 'brunar strattmurinn örar tnn. og aldan sýður viö bátstafn minn. Fram, fram, veifar hættuhramm, á hyljum tæpir mitt áraglam. Ó, treyst þig árin min, eintrjáning, eg örugt sveifla' út i rasta-hring. Gín, gín, iðan ólgar, dvín, en óttalaus geysar ferjan mín. Að baki er flúðin og fossaþröng. hér fljótið tært streymir fram i söng, hægt, hægt, kænan vaggar vægt en vögguljóðið svo milt og þægt. í f jarsýn hátt drekkur f jallsins blóð eitt furutré vafið aftanglóð, skin, skín, seiSir ttpp til mín þann söng er syngur hún árin min. ' Þýtt af T. T. frá 1. mara 1926 til 1. marz 1927. Inntektir fyrir selda tóvinnu á þessu ári voru $218.80. Fyrir þessa peninga var keypt, það sem hér segir: Linoleum $8, 4 mattresses $34, 1 rúmstæði $7.75 þvottavél og- vinda $22.25, ýmis- konar eldhúsáhöld, léreft og fl. $71.10, bækur o<r bókband $8.50, áhöld frá Fullers Brush Co. $8.75, flutningsgjald $4.65, patent með- ul $4.80, uíl $49. — alls $218..80. -|Til er töluvert af ullarvörum, ef einhverja langar til að kaupa þess konar vörur. — Svo þökkum við innilega öllum þeim, sem hafa sent Betel ull og ekki þegið neina borgun fyrir, og söuleiðis gamla fólkinu, sem hefir verið svo vilj- ugt að vinna úr ullinni og gert það með svo glöðu geði. Ásdís Hinriksson, Elinora Julius. forstöðukonur á Betel. Hin árlega mælskusamkepni Stúdentafélagsins fór fram í Good- templarahúsinu á mánudagskveld- ið í þessari viku. Þátttakendur voru: Háv. Elíasson, Miss Sella Johnson, Milton Freeman, Heim- ir (Thorgrímsson og Egill H. Fáfn- is. Þrír menn voru fengnir til að dæma um ræðurnar, og kváðu þeir svo á, að Heim. Tliorgrímsyni bæri verðlaunin, er var silfurmedalía, er honum var afhent. Milli ræð- anna var skemt með söng og hljóð- færaslætti. — Samkoman fór að öllu leyti vel fram og var skemti- leg, en hún var dæmalaust illa sótt, og er það undarlegt, því vafa- laust vill fólk alment sýna Stú- dentafélaginu þá góðvild, að sækja þær fáu samkomur, sem það heldur, og það því fremur, sem vel er til þeirra vandað. var afar vel sótt, svo að segja fult hús. Dr. B. J. Brandson stýrði samkomunni. Skemtiskráin var löng og fór ágætlega fram. Séra Carl J. Olson flutti snjalla og skemtilega ræðu. Þegar skemti- skráin var úti, fóru allir ofan í samkomusalinn, þar sem kvenfé- lagið bar fram rausnarlegr veit- ingar fyrir alla samkomugestina. Aðgangur var ekki seldur, en samskot tekin, eins og gert hefir verið undanfarin ár. Urðu sam- skotin meiri í þetta sinn heldur en nokkurn tíma áður, eða $201.S6. Sýnir það meðal annars, að vin- sældir gamalmennaheimilisins fara sízt minkandi. Or bœnum. Gísli J. Bildfell og Jón sonur hans, frá Foam Lake, Sask., voru gestir í borginni í nokkra daga í vikunni sem leið. Gísli kaupmaður Sigmundsson frá Hnausa, Man., var í borginni á þriðjudaginn. Þjóðræknisdeildin "Frón" hefir ákveðið að hafa kvöldvökulestur mánud. 14. þ.m., hefst stundvís- lega kl. 8.15 e. h. í þetta skifti lesa þeir séra Rögnv. Pétursson, Heimir Thorgrímsson og Sigfús Halldórs frá Höfnum. Vonandi fjölmenna íslendingar og gera kvöldið ánægjulegt. Mr. A. S. Bardal, hefir heitið að verðlaunum íslenzkum hesti, þeim karli eða konu, er flesta fær nýja meðlimi í Goodtemplararegl- una í Manitoba, fyrir þann 30. apríl næstkomandi. Nær tilboð þetta eins til nýrra stúkna, er stofnaðar verða á tímabili því, er nú hefir verið nefnt. Nánar í næsta blaði. Ingimundur Ólafsson, frá Rvík, Man., kom snög£& ferð til borgar- innar í síðustu viku. Thordur Thordarson, kaupmað- ur frá Gimli, hefir verið í borg- inni um tíma. • Gísli Markússon frá Foam Lake, Sask., kom til borgarinnar í síð- ustu viku. Líknarfélagið Harpa, hefir á- kveðið að halda "Silver Tea" í neðri sal Goodtemplarahússins á einmánaðarkvöldið (þriðjud.) hinn 22. þ.m. kl. 8. Er þess að vænta, að landar fjölmenni, því öllu því fé, er inn kemur, verður varið til líknarstarfa. Bræðurnir í stúkunni Heklu halda skemtifund föstudagskvöld- ið 11. þ. m. í fundarsal stúkunnar. um klúbbs þessa hefir ávalt verið Vonast eftir að meðlimir stúkn-Jgóg, 0g þarf eigi að efa, að svo Eins og sjá má af auglýsingu, er b-'rtist á öðrum stað hér í blaðinu, efnir West End Social Club til Old Time Dance í Goodtemplara- húsinu, þriðjudagskveldið hinn 15. þ.m. íslenzkir dansar, sem flestum nmn gaman þykja að taka þátt í. Ágætur hljóðfærasláttur og góðar veitingar. Aðsóknin að samkom- anna fjölmenni á kaffiveitingar, spil og ýmsar aðrar skemtanir sem fram fara þetta kvöld. Þau hjónin, Mr. og Mrs. O. G. Hannesson í Selkirk, urðu fyrir þeirri sorg, að missa kjördóttur sína, Emmu Albertínu. Hún dó 18. febr. síðastl.; var eins árs og þriggja mán. Hennar er sárt sakn- að því hún var sérlega efnilegt barn. verði í þetta sinn. Bretland. 11 iim 3. þ. m. brann nokkur hluti af Gloucester Hbtel í Weymouth á Englandi, sem er alkunnugt siðan á dögum George III. Blaðadrcngur einn, William Decker, sýndi þar mikiS snarræði og hugrekki með ])ví að hjarga tveimur konum, sem sváfu á efstu hæð hússins. Hann kleif upp vatnspípu og komst upp á syllu, 60 fet frá jörðu. sem var rétt neðan við gluggann á herbergi bví, sem konurnar sváfu í. Piltur- inn hraut gluggann, náði konunum út og leiddi þæt eftir syllunni að stiga, sem reistur var upp við bak- í fundargerð Sveitarstjórnar- innar í Bifröst, sem birtist í Lög- bergi hinn 24. f.m. hefir mis- prentast nafnið G. Sigmundson fyrir J. Eyjólfson, því það var hann, sem falin var umsjón með Paul Parada fjölskyldunni, sem þar er getið. Dr. Tweed verður í Árborg mið- vikudag og fimtudag, 16. og 17. marz. SÆFARINN. Eftir Pauline fohnson. Mottó: — Plak og skipbrots skiftings grey. Aftur reikult ráð, um Wátært hafið og hæðastól, um hafnarvirki og éngjaból, nú leika geislar frá siðdagssól sem sorfið demants gráð. Aftur vakandi' er! Mig dreymdi um stund um svo hýra höfn og hjartafrið og blíðusöfn, en keskinn sær, hin kalda dröfn ei kvað slikt handa mér. Aftur flýtur far! Hún hylgja gnúði svo streng og stag Hinn 9. þ. m. lagði af stað til íslands Ágúst Danielsson, frá Oak Point, Man. Sigldi frá St. John hinn 12. með S.S. Montcalm. Þessi maður kom frá íslandi í sumar sem leið í kynnisfór til skyldfólks síns hér vestra. Djáknanefnd lúterska safnað- arins í Selkirk hélt samkomu hinn 1. þ. m., sem var afar vel sótt og fór myndarlega úr hendi. Stýrði samkomunni, Mr. Jóhannes Skag- fjörð. Ræður fluttu Mr. A. S. Bardal og Klemens Jónasson, en Einar P. Jónsson las upp nokkur kvæði eftir frú Jakobínu Johnson. Ungar stúlkur skemtu með tví- söng, en Mrs. J. Olafsson söng nokkur einsöngslög. Að lokinni skemtiskrá fór fram uppboð á skrautbúnum kössum. Var Mr. Bardal uppboðshaldari og sýndi aí sér við starf það hinn mesta skörungsskap. Þá voru fram reiddar ágætar veitingar, er al menningur gerði hin beztu skil. Mrs. Sigríður Lindal, kona Jós- ephs Lindals, Lundar, Man., 81 árs að aldri, andaðist hinn 6. þ.m. Jarðarförin fer fram á föstudag- inn í þessari viku að Lundar, undir umsjón A. S. Bardals, út- fararstjóra. Látin á Betel, 5. febr. síðastl., Sigríður Hallson Freeman, 85 ára gðmul, ættuð af Skagaströnd, í Húna-'atnssýslu. — Dáin einnig á Betel, .15. febr. síðastl., Sigurður Eyjólfson, ættaður úr Skaftár- tungum í Vestur Skaftafellssýslu, 91 árs gamall. heillaspor, er kom mörgum sveit- um að ómetanlegu gagni, ekki einungis þessum 5 sveitum í aust- ursýslunni, heldúr líka: Fljóts- hverfi, Síðu, Landbroti, M%ðal- landi, og að nokkru Álftaveri og Skaftártungu, því einnig þaðan verzluðu menn á Papós, áður en verzlun byrjaði í Vík, sem mun hafa verið 23 árum síðar (1884), að þeir Halldór Jónsson og Þor- steinn hreppstjóri Jónsson búend- ur í Vík pöntuðu vörur frá Eng- landi, er sendar voru til Vest- mannaeyja, og þaðan á hákarla- skipi til Víkur og hepnðist vel. Þó að stundum væru svaðilfar- ir í hinum löngu ferðum, þá settu menn það ekki fyrir sig, töldu það sem sjálfsagðan hlut, sem ekki væri hægt að komast hjá. Eitt sinn er þeir komu af Djúpavogi, fengu þeir Jökulsá svo slæma, að þeir voru frá dag- málum til nóns að reyna að koma lcstinni vestur yfir, og mistu þá í hana 17 hestburði, en gátu um síðir náð öllu nema þrem hest- burðum, er fórust alveg. Stúlka ein hraktist af hesti sinum, en varð bjargað með naumindum; einn hestur- druknaði. Síðast druknaði í henni 1877 Hólmfríð- uf Pálsdóttir, systir Lárusar hóm- ópata og þeirra mörgu systkina. í þessum ferðum skemtu menn sér á ýmsan hátt, einkum á heim- leið, bæði með söng og samræð- um, glímum og fleiru. Höfðu enn oft margs að minnast frá þeim ferðum, þá er fundum þeirra bar saman siðar. Ull og aðrar vörur fluttu öræf- ingar í pokum, er þeir unnu úr faxhári, og höfðu bandið í þá tvöfalt. Voru þeir með ýmsum háralit, voru hafðir röndóttir, tentir — eins og fallegast þótti. Voru hafðir samlitir pokar á hverjum hesti. Þótti lestin líta því betur út, sem þeir voru betur lit- ir. Þeir voru sterkir. Voru virt- ir á 8 fiska á landsvísu. Mikinn útbúnað þurffri í ferðir þessar: góðan reiðing á burðarhesta, gjarðir og fleira til vara, skeifur, nagla, hamar og naglbít, að járna með í áföngum, og svo nesti, er dygði á báðar leiðir. Nokkrir gömlu öræfingar voru vel að sér á ýmsan hátt, til dæm- is Jón nokkur Einarsson í Skafta- felli. Forfeður hans 8 höfðu bú- ið þar hver fram af öðrum. Hann var vel að sér í landafræði, sðgu, grasafræði og lögfræði, kunni vel dönsku, þýzku og nokkuð í latn- esku, grísku og hebresku; var vel hagur á tré og járn, smíðaði t. d. byssu með koparhlaupi, vagn með fjórum hjólum, var heppinn lækn- ir, samanber: Þorvaldur Thorodd- sen um Austur - Skaftafellssýslu sumarið 1894, Andvara, bls. 65. Gömlu mennirnir voru bæn- ræknir. Þegar þeir fóru frá heim- ilum sínum í ferðalög, og eins til kirkju, tóku karlmenn af sér höf- uðfötin og lásu í hljóði vegabæn, Faðir-vor, blessunarorðin, og signdu sig. Sama gérðu þeir altaf er þeir fóru að morgni dags úr áfangastað í kaupstaðarferðum. Á sunnudögum lásu þeir helgi- dagabók í tjöldum sínum, og sungu sálma eins og heima. Þeir Orœfingar. Af því að eg vildi stuðla til þess, að félagsskapur og samtök gómlu öræfinga falli ekkj með öllu í gleymsku, þegar við gömlu mennirnir erum burtkallaðir, þá ætla eg í fáum orðum að minnast á samtök þeirra í kaupstaðarferð- um. I þá daga voru þær ferðir langar og erfiðar. Engir vegir voru þá ruddir, og engin kelda brúuð, hvað þá stærra vatnsfall. Skemst var fyrir þá til kaupstað- ar í Djúpavog austur, eða til Eyr- arbakka vestur. Áður farið var að búa sig i ferðirnar, komu ráð- hygnustu bændurnir sér saman um, hvenær ferðin skyldi farin. Voru þá send boð um alla sveit- ina hvenær skyldi fara á stað. Enginn skyldi fara úr áfanga- staðnum Kvíamýri — ef austur var farið — fyr en síðasta lestin væri komin þangað. Svo þegar farið var þaðan, var þetta orðin ein lest, þó menn væru frá 30 heimilum. í öðrum sveitum var hún kölluð "öræfalest" því aðrar sveitir Voru ekki saman í einni lest. Fyrir þennan félagsskap gátu þeir oft fengið. betra verð fyrir vörur sínar, sem aðallega var ull, tólg og lítið eitt af tó- vöru (sokkum), og einnig komist að betri kaupum. Ef þeim þótti verðið ekki viðunandi, þá fóru þeir lengra, og fengu þar betri kjör; fóru til Eskifjarðar austur, og eitt sinn til Reykjavíkur. Voru þá komnir til Eyrarbakka, en heyrðu, að betri kjör mætti fá í Reykjavík. Þá tíma komu oft lausakaup- menn á seglskipum til landsins, og verzluðu á skipum sínum, og buðu oft betri kjör en föstu kaupmennirnir, því þeim kom vel að geta selt vörur sínar fljótt, svo að þeir þyrftu ekki að tef jast lengi með þær. Árið 1858 kom lausakaupmaður á Djúpavog, að nafni Johnsen. Öræfingar verzl- uðu við hann það sumar, og eins næsta sumar og likaði það fremur vel. Þótti honum gott að fá svona viðskifti á fáum dögum. öræf- ingar fóru þess á leit við hann, að hann reyndi að sigla skipi sínu inn á Papós, skyldu þeir þá allir verzla við hann, og sama mundu allar nærliggjandi sveitir gera. Tók hann þessu allvel, en lofaði engu. Sumarið 1860, er öræfa- lestin var komin austur í Lón — á svonefndar "Völur" — kom mað- ur af Djúpavogi, og segir þeim, að Johnsen hafi verið nýkominn | héldu við húslestrum á öllum þar á höfnina Taka öræfingar helgidögum, miðvikudögum á Lára Johnson, seytján ára, dótt- ir Mr. og Mrs. C. B. Johnson, Glen- boro, Man. andaðist að heimili foreldra sinna á laugardaginn hinn 5. þ. m. Athygli skal hér með dregin að auglýsingunni, sem birtist í þessu blaði um hljómleika þá, er Mr. Hugh Hannseson heldur með nem- endum sínum í Árborg Hall. föstu- dagskveldið þann 11. þ.m., kl. 8.30. Einnig syngur Mrs. K. S. Hannes- son, en Mr. A. Sigurdson leikur á íiðlu. Islendingar í Árborg og grend, ættu að fjölmenna á sam- komu þessa, sem fullyrða má, að verði hin bezta. Mr. Hanneson er mjög efnilegur píanókennari og það fólk, er aðstoðar hann á sam- komunni, vel þekt í sinni grein. Á mánudaginn í þessari viku dó 18 ára gamall piltur, Thordur Holm frá Lundar, Man. Var verið að flytja hann sjúkan á spítala í Winnipeg, en var dáinn áður en þangað kom. Kvenfélag Fyrsta lút. safnaðar í Winnipeg mintist afmælis gam- almennaheimilisins á Gimli með almennri samkomu, sem hald- in var í kirkjunni hinn 1. þ.m., eins og félagið hefir jafnan gert í rcörg undanfarin ár. Samkoman þá ráð sín saman, láta lestina bíða, og. senda tvo menn sína austur, að semja við Johnson, og fá hann til að sigla inn á Papós. Sendimenn komu aftur með þau svör, að kaupmaður ætlaði strax að sigla suður, vindur sé hag- stæður, og stilt í sjó. Síðan snýr lestin við suður. Þegar hún er komin á Fjarðareyjar — sem er austan Papóss — þá kom skipið inn ósinn. Urðu menn þá mjög glaðir yfir að geta nú stytt kaup- staðarferðir sínar um fullan helming vegar. Sumarið eftir, — 1861 — kom Johnsen með timbur í vöruhús, og vörur til að verzla með. Það var hið fyrsta vöruhús á Papós. Hafði Johnsen þar síðan verzlunarstjóra meðan hann átti þá verzlun. Eftir hann látinn tók við verzlun þar Johnsen sonur hans — mikið mannval, sem lét sér ant um hag viðskiftamanna sinna líkt og sinn eigin. Þá verzl- un átti hann í nokkur ár. Fasta- verzlun hélzt á Papós frá 1861 til 1897, að Otto Tulinius flutti hana til Hornafjarðar, og var þá orðinn eigandi hennar. Þessi fé- lagsskapur og samtök öræfinga með að bæta samgöngurnar, og stytta kaupstaðarferðir, varð það föstunni, kvðldlestrum er þar til heyrðu. Passíusálmar voru ætíð sungnir um föstutímann, og hugvekjur lesnar. Eg hygg, að ýmislegt hafi breeyzt í öræfum bæði með helgi- siði og fleira. Ýms félagsskapur hygg eg sé heldur lausari í sér en áður var, Og er það athuga- vert, ef svo er. Við megum samt vera glaðir yfir framförum þeim, sem orðið hafa í sveitinni á næst- liðnum árum, með margt sem að hagsæld og lífsþægindum lýtur, svo sem rafleiðslur og fleira. Þær eru nú komnar á 10 heimili í sveitinni; það er á 8 heimili til ljósa, suðu og hitunar herbergja, og 2 heimili til ljósa, og nú munu bráðum fleiri bætast við, því menn hafa reynt að komast upp á að vinna mikið að þessu sjálfirtil þess að spara kostnað. Er það mikilsvert að geta látið bæjarlæk- inn gefa kraftinn til að framleiða orkuna sér til notkunar. Vatns- ieiðslur í húsin eru að kalla á hverju heimili, og vagnar mikið brúkaðir til heyflutninga og fleira. Ari Hálfdánarson, Fagurhólsmýri. —Tíminn.

x

Lögberg

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Lögberg
https://timarit.is/publication/132

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.