Lögberg - 08.11.1928, Blaðsíða 2

Bls. 2
LÖGBERG, FIMTUDAGINN 8. NÓVEMBER 1928.

SOLSKIN

Hugprúða konan.
Hér er ekki hægt að lýsa öllum þeim torfær-
um, kulda og vosbúð, sem þeim mættu á leið-
inni. Lá oft við sjálft, að þau gæfist upp og
félli allur ketill í eld, nema Katy einni. 1 för-
inni voru líka sex börn og tvö af þeim á brjósti
og þurfti að bera flest þeirra.
Nestið minkaði óðum, en ómögulegt var að
afla sér matar, því að ekki máttu þau vera á
ferð um daga; leituðu þau sér þá hælis í skóg-
unum og í hellum og jarðgryfjum, fenjum og
foræðismýrum. Einn daginn urðu þau öll að
liggja á kafi í vatni, svo að höfuðið eitt stóð
upp úr.
Á nóttunni héldu þau því áfram, en máttu
eigi fara neinn alfaraveg, og gekk því seinna.
Aldrei mátti tala, nema í hljóði, því að eigi var
að vita, nema stigamenn, óargadýr og blóðhund-
ar væru þar og þar, sendir til að leita að þeim
og öðrum strokumönnum, svo alla varúð þurfti
við að hafa.
Tvisvar hevrðist til hunda, sem voru í einni
leitinni, en ekki þó að þeim, til allrar hamingju.
Einu sinni var riðið svo nálægt leyni þeirra,
að þau hevrðu fótatak hestanna og síðan köll
manna fram og aftur, sem voru í strokumanna-
leit.
Nú me ðþví að enga vegu mátti fara, heldur
gegn um .skóga, kjarr og mýrar, foræði, kletta
og klunarur og yfir vötn, má nærri geta, hvernig
klæðnaður og skóföt hafði orðið til reika.
Norðurstjarnan (pólstjarnan) var eini átta-
vitinn þeirra. Eftir henni var stefnan tekin og
ferðinni stjórnað, því að í þeirri átt höfðu þau
áður hevrt. að frelsið ætti heima, Börnin seink-
uðu mjög ferðinni, en feður þeirra voru jafn-
þolnir og þrautgóðir sem þeir vora sterkir.
Katy var foringinn þeirra og lét aldrei
neinn bilbug á sér finna. Vonir þeirra. glædd-
ust, því fjær sem dró landefgn húsbónda þeirra.
Hugre'kki Katv var dæmafátt. Hún.óð fyrir
fjarðarbotna, svnti vfir fljót og ár og hafði alt-'
af eitt bamið á bakinu. Hún var svo full af
kappi og fögnuði, að hún hafði varla sinnu á
að neyta svefns né matar. Það var eins og hver
taug í líkama hennar væri starfandi. Og eins
og hún var foringi hópsins, eins var hún líka
lífið og sálin í honum með öllu hugsanlegu móti,
alla þessa hættuleið.
Káty segist sjálf ekki vita fyrir ví.st, hve
lengi þau hafi orðið að svelta, þola kulda, vos-
búð og klæðleysi, en heldur samt, að hún hafi
verið einn mánuð á leiðinni.
Að þeim tíma liðnum, eitthvað 2—3 stund-
um fyrir dagsetur, urðu þau þess fyrst vör, að
þau voru komin til mannabygða, því að þau
gengu nú yfir yrkta mörk og vissu eigi fyrri til
en að þau komu að háum skíðgarði, sem þau
reyndu að komast yfir. En þá varð þeim litið,
livar maður stóð gegnt þeim; hafði hann staðið
við skíðgarðinn og heyrt og séð til ferða þeirra.
Þau urðu skelfd og hneptu sig sem þéttast
saman um Katy. Börnin fóra að gráta. Þetta
var líka fyrsti hvíti maðurinn, sem þau höfðu
séð, síðan þau fóru að heiman.
Maðurinn .spyr, hver þau séu, en þau svör-
uðu ekki. Annar maðurinn rétti konu sinni
barnið, sem hann bar og tók sér í sama vetfangi
'kylfu í hönd, er hann bar í belti sínu og bjóst
til varnar.
Þá spyr ókunni maðurinn: “Leitið þið að
vinum?”
“Já,” svaraði Katy. “Fyrir Guðs sakir,
hjálpið þér okkur.”
“Maðurinn gat nú þegar í vonirnar um,
hvernig standa mundi á ferðum þeirra. -g
mælti:
“Verið ekki hræddýþið erað á meðal vina,
eg skal sjá um ykkur, komið þið með mér.”
Þau voru komin til Pennsylvaníu, og voru
þar sem jámbraut hófst og yzt póststöð var.
Maðurinn var brautarvörðurinn.
Þau sáu þá ljós álengdar; sagði maðurinn
þeim að fylgjast með sér þangað. Var nær fjórð-
ungur mílu heim ’til bæjarins.
Þegar þangað kom, fylgdi maðurinn þeim í
hlöðu, lauk upp dyranum og sýndi þeim, að
þama væri heyhrúga, er þau gætu búið um sig
í; var hún auðsjáanlega ætluð til þess, en ekki
handa fénaði.
Þá spyr maðurinn vingjarnelga, hvort þau
séu svöng. Katy segir, að málrómur hans hafi
verið svo ljúfmannlegur og blíður, að hún hafi
komist við og fallið í grát. Nú var hún þess
fullviss orðin, að hún var meðal vina, þakkaði
honum boðið grátandi og segir honum, að ekk-
ert þeirra nema börnin, hafi bragðað mat í tvo
sólarhringa. Verndarmaður þeirra segir þá,
að þau verði að láta sem allra minst á sér bera
og ekki gegna, þó að kallað væri til þeirra, því
að hann ætlaði nú að sækja þeim mat.
En þau góðu umskifti. Þetta var hið mesta
vinsemdarorð, sem þau höfðu heyrt hvítan
mann tala.
Hann gekk burtu, læsti dyrum á eftir sér, og
kom að hálfri stundu liðinni með brauð, mjólk,
heit jarðepli og fulla skál af heitri mjólk.
iSkömmu síðar kom kona hans með volgt
vatn til að þvo fætur barnanna, því að hún vissi
af reynslunni — því fleiri slíkir flóttamenn
munu hafa komið þar áður — að þeir mundu
vera bólgnir og iblóðrisa og með á'komum. Og
er hún var búin að þvo þéim og þerra aftur,
néri hún fæturna í viðsmjöri.
Hugprúðu ferðamennirnir neyttu nú mál-
tíðar sinnar með þakklæti og góðri matarlyst;
aldrei höfðu þau fengið slíka máltíð á æfi
sinni.
Þá er máltíðinni var lokið, lögðust þau til
svefns staðþreytt og 'máttfarin. Hvíldust þau
nú fyrst eftir heilan mánuð á óhultum stað fyr-
ir leitarmönnum og sporhundum.
Kona miskunnsama Samverjans klæddi gesti
sína úr öllum lörfum þeirra og í ný föt, og dag-
inn eftir létu þau son sinn fylgja þeim til Fíla-
delfíu, höfuðborgar Pennsylvaníu, og þar var
þeim að fullu borgið.
En nú er það eftir, sem merkilegast er við
sögu þessa.
Katy komst í vist á stórbúi einu, og er liún
var búin að vinna fvrir þriggja mánaða kaupi,
j)á baðst hún uppgjafar á vistinni og réðst til
ferðar suður í Yirginíu með þeirri óbifanlegu
fvrirætlun að freista, hvort hiin gæti ekki heimt
dóttur sína, sem eftir var, úr helju. Henni
hafði hugkvæmst það þá þegar, er hún lagði af
stað í fvrra skiftið, og því breytti hún ekki á-
foi-mi sínu, heldur hélt áfram tafarlaust.
Sömu voru hætturnar og torfærurnar og áður,
nema nú voru ekki börnin til að seinka ferðinni.
Katy leggur nú ein af stað, og gekk nú ferð-
in miklu greiðlegar en áður. Nú kannaðist hún
líka hvarvetna við sig á leiðinni, er hún hafði
áður farið, og var því undraverðara, þar sem
hún hafði ferðast um nætur, en ekki daga.
Þegar hún kom til Virginíu, bar hún dóttur
sína eina fyrir brjóstinu. Hún var hugrökk og
glöð, eins og vant var, lét erfiðleika og torfærar
ferðarinnar ekkert á sig bíta, eða. hverjar við-
tö’kur hún mundi fá, er hún kæmi til sinna
gömlu átthaga.
Loks var hún komin inn í landareign fyrvær-
andi húsbónda síns. Þegar hún sér sér færi,
kemur hún til sinna gömlu kunningja og mans-
manna; urðu þeir þá svo hissa og frá sér
numdir, er þeir sáu .hana, að þeir trúðu varla
augum sínum og eyrum. Sagði hún þeim ferða-
sögu sína, og hlýddu þeir á með gaufgæfni, og
undraðust hvað hún hefði verið áræðin, ]>olin
og j>rautgóð, og þó mest, að henni skvldi aldrei
fallast hugur, og rata yfir fjöll og firnindi.
Síðan segir hún þeim, hver sé fyrirætlun sín
með dóttur sína.
Henni var þá sagt, að húsbóndi hennar væri
dauður, og eigi nú að selja allar eigur hans við
opinbert uppboð, mansmenn eins og livað ann-
að. Henni var þá líka sagt, að húsbóndi lienn-
ar hafi orðið sem óður af bræði, er hún var horf-
in og föruneyti hennar, alls 10 saman, og því
sent leitarmenn og sporhunda í ýmsar áttir, til
að hafa strokumenn uppi, en allir komu aftur
við svo búið. Hann skeytti því skapi sínu á
dóttur Katy, pyntaði hana til sagna og kvaldi
ýmsum kvölum, svo að henni var naumast ætl-
að líf, og væri hún enn ekki orðin heil örkumla
sinna og misþyrminga.
Katy ásetti sér nú með sinni venjulegu hug-
dirfð og framkvfemdarþreki að flýja næstu
nótt. Mansmennirnir komu nú með dóttur
hennar, og liún var varla ýerðafær.
Ekki brá Katy henni einu orði um það, sem
orðið hefði, né mintist á, að hún hefði nú henn-
ar vegna orðið að stofna sér í lífshættu; öllu
var gleymt, sem liðið var, allur hugurinn
stefndi fram á við.
Katy lagði nú af stað með dóttur sína og
alla svertingjana með sér, og báru þeir hver um
sig sinn fatnað. Fyrir miðja nótt' vora þær
komnar á leiðina, og fylgdu þeim tveir efldir
svertingjar, er þráðu lausn sína af öllum huga.
Þess var líka brýn þörf, að þeir vora með í för-
inni, því að dóttir Katy gafst brátt upp, af því
hve húsbóndi hennar hafði leikið hana illa, en
svertingjarnir bárn hana til skiftis, hugrakkir
og þolgóðir, yfir ár og aðrar tofrærur.
Sá ljósengill, sem Guð hafði sett á himininn
til að beina farmönnum veg yfir hinn geysivíða,
bárótta útsæ, og flóttamanninum úr ánauðinni
til frelsisins, norðurstjarnan eða sjófarstjarn-
an, skein nú svo skært fyrir Katy og samferða-
mönnum hennar, og beindi henni hina réttu
leið.
A þessari ferð kom í ljós hið dæmafáa glögg-
s'kj^gni hennar; allstaðar gat hún rakið hina
fyrri leið sína, þó að enginn sæi þess merki, að
þar hefði nokkur maður stigið fæti áður; hún
vissi það eitt, að þessi leið lá í átthaga frelsis-
ins. 0g þó furðu mætti sæta, þá hafði hún aftur
upp á heimili velgjörðamanns síns.
í einum efsta glugganum logaði Ijós, og sást
af því, að einhverjir voru enn á flakki í húsinu.
Fylgdarmenn hennar leituðu sér skjóls undir
húsunum, en hún drap á dyr óttaslegin. Það
var velgjörðamaður hennar, sem kom til dvra;
hann bauð henni þegar inn og að þiggja gist-
ingu, og lét koma með stól handa henni fram í
forstofuna. Enga sá hún fleiri á ferli, en uppi
vfir sér hevrði hún mannamál og fótatak, og
heyrði einhvem gráta. Henni var þá sagt, að
vei'kindi og sorg væri í húsinu, og að dóttir hús-
bóndans, sem hjálpað hefði móður sinni til að
þvo fætur barnanna og binda um sár þeirra,
lægi nú fyrir dauðanum. Valmennið góða skýrði
henni nú klökkum rómi frá sjúkleika dóttur
sinnar og væntanlegum viðskilnaði hennar, }>á
er hann var að vísa Katy og fylgdarmönnum
hennar á sömu hlöðuna og áður. Heyhrúgan
lá þar enn. Og svo hryggur, sem velgjörðamað-
ur hennar var, gleymdi hann þó ekki að ala
önn fyrir þörfum náunga síns. Hann veitti
komumönnum eins og áður hinn bezta bein^,
færði þá í nýjan fatnað og sagði þeim, að þau
þyrftu alls ekkert að ugga um verúd sína, held-
ur sofa og hvílast sem bezt þau gætu.
Morguninn eftir segir hann Katy, að dóttir
sín sé dáin, en eigi að síður lét hann sonu sína
fylgja þessum flóttamönnum til næstu póst-
stöðva; þaðan af voru þau óhult og fengu hið
langþráða frelsi úr ánauðinni, er Katy hafði
unnið að að ná, í meir en 20 ár.
— Þetta er nú sagan. Var Katy ekki sönn
hetja, þó að svört væri og ekki annað en am-
bátt grimmúðugs húsbónda.
Sagan er eitt af hinum mörgu dæmum um
ánauð svertingja í Bandaríkjunum fyrir daga
Lineolns. Var þess nú skamt að bíða að hann
settist að stjórn og frelsaði þá alla úr ánauð-
inni. — Heimilisblaðið.
STEINDÓRS-KVIÐA
Hinrikssonar frá Dalhúsvm i Suður-
Múlasýslu, 1927.
Alinn upp við frost og fannir
fjalla milli á Austurlandi,
þar sem Norðri ví'kingsveldi
víða rendi heljargandi. —
Líka sól og sumargleði,
simnanþev og blómaskrúða,
vorsins dýrð og haustsins helgi,
hrímperlur og daggarúða.
Þessum mögnum merktur ertu,
— mundi þjóð ei hollast vera
sinnar eigið ættarmótið
öðra prjáli framar bera?
Hefir þú í fangbrögð farið,
fullhuginn, við elfar-tröllin.
Sigur vanstu í vatnasennu,
varstu í ætt við straumaföllin.
Hesta kost þti alt af áttir
allra beztan þar um slóðir,
kunnir að meta “þarfa þjóninn”,
þið vorað jafnan vinir góðir.
Marga stranga og harða hildi
háðir þú á fjallvegunum,
þegar ei var um þær slóðir
öðrum fært en karlmennunum.
Harðnaði skap, er skygði á fjöllin,
skeyttir lítt um veðarróstur,
þó að flestum öðrum ægði,
ekki hræddist Steindór póstur.
Aldrei mun þér vinfátt verða,
verk þín eru ei skráð í sandi,
því mun lifa mæt hjá mengi
minning þín á Austurlandi.
Heimilsbl. K. II. Bjarnason.
HEIMILISRÁÐ.
Fitifblettum á eldhúsborðum og öðrum ómál-
uðum munum úr tré, má ná butru með pípuleir;
er vaíni helt á leirinn og hrært í, þangað til það
er orðið að þunnum graut. Þessi grautur er
svo borinn á fitublettinn og núinn inn í liann, og
látinn sitja, þangað til hann er orðinn þur. Að
]>ví búnu er borðið ræstað á venjulegan hátt, og
er það þornar aftur, er fitubletturinn horfinn,
ef hann er ekki mjög djúpur; annars verður að
bera á aftur.
Gullsnúrur og silfursnúrur á einkenmsbún
ingum þola ekki áhrif loftsins. Það er því
snjallræði, er menn hafa notað þann fatnað,
og hengja hann upp, að vefja silkipappír um
gullsaum allan, silfursaum og hnappa, og hylja
síðn allan einkennisbúnaðinn líndú'ki.
Séu fitublettir i pluss-stólumi o.s.frv, má oft
ná þeim úr með því að leggja vatt-stykki, sem
helt hefir verið yfir litlu einu af steinolíu, yfir
blettinn. Ekki má þrýsta vattinu niður í pluss-
ið. Þetta er svo gert aftur og aftur, þangað til
bletturinn er horfinn, og það verður ef plussið
er vel burstað að ofan.— Hmbl.
\ -----------------------
II rafnab l eikingin.
Einu hinni fann maður nokkur hreiður fult
af hrafnsungum.
“Látum okkur sjá,” hugsaði hann með sér.
“Skyldi ekki mega takast að bleikja þessa
fugla meðan þeir eru nýfiðraðir? Eg gæti þá
að líkindum hæglega lifað á því að sýna þá, því
það er almæli, að hvítur hrafn sé heimsins
mesta undur.”
Hugði maðurinn sér til hreifings og var von-
aröruggur um að þetta mundi lánast; bar hann
hrafnsungana dags daglega út í sólskinið og jós
yfir j)á vatni af mesta kappi, en þar stoðaði eng-
inn yfiraustur og engin bleiking, þeir urðu, sem
nærri má geta, engu hvítari fyrir það.
“Æ,” sagði hann þá við sjálfan sig, “það
vildi eg að mér hefði hugkvæmst í fyrstu, að það
er fyrir gýg að eyða tíð og erfiði upp á fugla
þessa, því nú þykist eg skilja, að það sem þegar
fæðist svart af eðli sínu, það muni engin mann-
leg íþrótt geta gert hvítt. Enda segir líka mál-
tækið, að “alla daga verði svertinginn svart-
ur.” — Stgr. Th. þýddi.
Professional Cards
DR. B. J. BRANDSON 216-220 Medical Arts Bldg. Cor. Graham og Kennedy Sts. PHONE: '21 834 Office tlmar: 2—3 Heimili 776 Victor St. Phone: 27 122 Winnipeg, Manitoba. THOMAS H. JOHNSON H. A. BERGMAN * 1«L lögfræðlngar. Skiifstofa: Room 811 McArthur Buildlng, Portage Ave. P.O. Box 1656 Pho.ne«: 26 849 og 26 848

DR ,0. B.TORNSON 2Jp6-220 Medical Arts Bldg. CoiC Graham og Kennedy Sts. PHONE: 21 834 Office tímar: 2—3 Heimili: 764 Victor St„ Phone: 27 586 Winnipeg, Manitoba. LINDAL, BUHR & STEFÁNSON Islenzkir lögfræðingar. 356 Main St. Tals.: 24 161 Pelr hafa etnnig akrifatofur að Lundar, Riverton, Gimll og Plæy og eru þar að hitta & eftlrfylgj- andi tlmum: . Lundar: Fyrsta miðvlkudag, Riverton: Fyrstia fimtudag, Gimli: Fyrsta miðvikud&g, Piney: priðja föstudag I hverjum mánuði

DR. B. H. OLSON 216-220 Medical Arts Bldg. Cor. Graham og Kennedy Sts. PHONE: 21 834 Office Hours: 3—5 Heimili: 921 Sherburn St. Winnipeg, Manitoba.

J. Ragnar Johnson, B.A., LL.B., LL.M. (Harv.) fslenzkur lögmaður. 704 Mining Exehange Bldg. 356 Main St. Winnipeg, Manitoba. Símar: Skrifst. 21033. Heima 71753

DR. J. STEFANSSON 216-220 Medical Arts Bldg. , Cor. Graham og Kennedy Sts. PHONE: 21 834 Stundar augna, eyrna nef og kverka sjúkdðma.—Er að hitta kl. 10-12 f. h. og 2-5 e. h. Heimili: 373 River Ave. Tals.: 42 691

JOSEPH T. THORSON ísl. lögfræðingur Scarth, Guild & Thorson, Skrifstofa: 308 Great West Permanent Building Main St. south of Portage. PHONE: 22 768

DR. A, BLONDAL Medlcal Arta Bldg. Stundar sérstaklega kvenna og barna sjúkdðma. Er að hitta frá kl. 10-12 f. h. og 3—5 e. h. Offiee Phone: 22 296 Heimili: 806 Victor St. Sími: 28 180

G. S. THORVALDSON, B.A., LL.B.. Lögfræðingur / 709 Electric Chambers Talsími': 87 371

Dr. Kr. J. Austmann, Wynyard, Sask.

Residence Office Phone 24 206 Phone 24 107 E. G. BALDWINSON, LL.B. Barrister 905 Confederation Life Bldg. Winnipeg.

DR. J. OLSON Tannlækulr 310-220 Medical Arts Bldg. Cor. Graham og Kennedy Bt*. Phone: 21 834 Heimllls Tals.: 38 <28

A. C. JOHNSON 907 Confederatlon IJfe Bldg. WINNIPEG Annast um fasteignir manna. Tek- ur að sér að ávaxta sparifé fðlks. Selur eldsábyrgð og bifrelða ábyrgð- lr. Skriflegum fyrirspurnum svarað samstundls. Skrifstofusími: 24 263 Heimasími: 33 328

DR. G. J. SNÆDAL Tannlieknlr • 14 Somerset Block Cor. Portage Ave.' og Donald St. Talslmí: 28 889

J. J. SWANSON & CO. LIMITED R e n t a 1 s Insurance Real Estate Mort, gagea 600 PARIS BLDG.. WINNIPEG. Phones: 26 349—26 340

DR. S. J. JÓHANNESSON stundar lækningar og yfirsetur. Til viðtals kl. 11 f.h. til 4 e.h. og frá 6—8 að kveldinu. Sherburn St. 532 Sími 30 877

Emil Johnson SERVIOE EI.EOTRIO Rafmagns Contractlng — Allskyns rafmagnsdhöld seld og viO þau gert — Eg sel Moffat og McClary elda- vélar og hefi þœr til sýnis á verk- stœði mínu. 524 SARGENT AVK. (gamla Johnaon’s bygglngln viB Young Street, Winnlpeg) Verkst.: 31 507 Heima: 27 286

G. W. MÁGNUSSON Nuddlæknir. 609 Maryland Street C'Þriðja hús norðan við Sarg.) PHONE: 88 072 Viðtalstími: kl. 10—11 f. h. og kl. 3—5 á. h.

A. S. BARDAL 848 Sherbrooke ftt. Selur llkkistur og annast um út- farir. Allur útbúnaður sá beeUL Ennfremur selur hann ellakonar minnisvarðla og legsteina. Skrifstofu tals. 86 607 Helmllis Tals.: 58 801

Dr. C. MUNSON, L. D. S. Dentist 66 Stobart Bldg. 290 Portage Ave. Winnipeg Phone 25 258 Fer til Gimli og Riverton. — Veitið því eftirtekt í bæjar- fréttunum.

Dr. C. H. VR0MAN Tannlæknir 505 Boyd Building Phone 24 171 WINNIPEG.

Dr. C. J. Houston, Dr. Sigga Christianson-Houston Gibson Block Yorkton, - Sask.

SIMPS0N TRANSFER Verzla með egg-á-dag hænsnafðður. Annast einnig um aliar tegundlr flutnlnga. 681 Arlington St., Winnipeg

FOWLER OPTICAL gj;

CORONA HOTEL 189 Notre Ilarae East Verð herbergja frá $1.50 og hækkandi. Símar: 22 935 — 25 237
^OW^LE^^B ETT E Rj
294 CARLTON ST. NEXT TO FREE PRESS r .

DRS. H. R. & H. W. TWEED Tannlæknar. 406 Standard Bank Bldg. Cor. Portage Ave. og Smith St. Phone 26 545. Winnipeg A. SŒDAL PAINTER and DECORATOR Contractor Painting, Paperhanging and Calsomining. 572 Toronto St. Phone 71 462