Lögberg - 09.08.1934, Side 4

4
jjfe <*.• -xmi Hnbw# .1» *«■&•
Högtjerg
Oefie Ot hvern fimtudag af
r*K COLUMBIA PRE8B LIMITMD
69 5 Sargent Avenue
Wlnnipeg, Manitoba.
Utanáakrift ritstjórans:
BDITOR LÖGBERG, 695 SARGENT AVE.
WINNIPEG, MAN.
Vrrð $g.00 um ériS—Borgitt fvrirlra-m
The “Lögberg” is printed and published by The Colum-
bia Press, Limited, 69 5 Sargent Ave„ Wnnipeg, Manitoba
PHONE 86 327
Ritstjóri: HEIMIR THORGRlMSSON
Islendingadagurinn að Gimli.
Islendingadagurinn var haldinn að Gimli
á mánudaginn 6. ágúst, eins og ákveðið hafði
verið-
Um morguninn var loft þungbúið og út-
lit fvrir að rigna myndi um daginn. tTr þessu
rættist þó, og um kl. 10 fyrir hádegi var
heiðríkt orðið.
Mar^ir fóru héðan frá Winnipeg, með
farartækjum 'þeim, sem nefnd dagsins hafði
útvegað og aðrir í eigin bílum. Um kl. 11
um morguninn var all-mannmargt orðið og
byrjuðu þá íþróttir, á stórum velli, spölkorn
frá lystigarðinum. Helztu íþróttirnar voru
hlaup og stökk. Hér í blaðinu verður birt
skrá yfir þátttakendur og úrslit hverrar sam-
kepni fyrir sig; þarf því ekki að orðlengja
um það í þe&sari grein. Mesta athygli af
íþróttamönnum vakti Sveinn Sigfússon frá
Lundar, kornungur maður og líklegur til
frama á sviði íþróttanna. Hann vann stökkin
öll auðveldlega.
Skömmu eftir kl. 2 e. h. byrjaði hátíðin.
Þá hafði gullafmælisbörnunum verið skipað
til sætis á pallinum til hægri handar við hásæti
Fjallkonunnar; þeim megin var einnig karla-
kórið og söngflokkur Gimlibæjar. Til vinstri
var pallur ræðumanna, og sátu þar einnig
nokkur gullafmælisbörn.
Byrjað var með því að karlakórið söng
“O Canada” og “ó, Guð vors lands,” en
mannfjöldinn tók undir. Að því loknu gekk
Fjallkonan, frú Jónína Stephenson, til há-
sætis síns, og fylgdu henni tvær hirðmeyjar;
söngflokkur frá Gimli söng á meðan. Fjall-
konan ávarpaði nú gestina og karlakórið
söng svo “ Fósturlandsins Freyja.” Mr. C.
B. Paulson, bæjarstjóri Gimli, bauð gesti
dagsins velkomna í fáum orðum, en að því
loknu tók séra Jóhann P. Sólmundsson, for-
seti íslendingadagsnefndarinnar, til máls.
Hann bauð alla velkomna og fór því næst fá-
um orðum um tilgang þessa hátíðarlialds.
Síðan flutti Friðrik Sveinsson ræðu um þjóð-
minningarhátíðina í Milwaukee, 1874.
James Stitt, sambandsþingmaður fyrir
Selkirk kjördæmið ávarpaði mannfjöldann.
Hann talaði vingjárnlega í garð Islendinga
og árnaði þeim allra heilla í framtíðinni.
Karlakórið söng á milli ræðanna.
Einar Páll Jónsson flutti kvæði fyrir
minni Islands og J. T. Thorson, K.C., flutti
ræðuna fyrir Islands mínni.
Fyrir minni Canada flutti Dr. Sig- Júl.
Jóhannesson kvæði og séra Guðmundur Árna-
son ræðu.
Fyrir minni Vestur-íslendinga mæltu
þeir Kristján S. Pálsson og séra Kristinn K.
Ólafson, sá fvrnefndi í ljóði.
t
Þessum þætti hátíðahaldsins lauk með því
að sungið var “God Save the King” og “Eld-
gamla Isafold.”
Að ræðuhöldunum afstöðnum fóru fram
glímur. Þá varð talsvert hlé, en um kl. 8 e. h.
fór fram söngur undir stjórn Mr. Paul Bar-
dal og tóku flestir viðstaddir þátt í honum.
Þá fóru margir aðkomugestir að búa sig
til heimferðar; þó var danssalurinn troðfull-
ur, þegar dans byrjaði, um kl. 9.
Islendingadagmr þessi var hinn ánægju-
legasti í alla staði. Veður gott, garðurinn
prýðilega skreyttur og undirbúningur allur
nefndinni til stórsóma. Færri munu hafa ver-
ið frá Winnipeg í þetta sinn, en árin áður.
Aftur voru þeir með fleira móti, sem
hátíðina sóttu,’frá bygðunum meðfram Winni-
pegvatni. Margir komu einnig frá Lundar
og annarsstaðar að.
Mikið væri það ánægjulegra, ef reist væru
upphækkuð sæti framan við ræðupallinn;
gætu menn þá notið allra skemtana mun betur
en nú, þar sem aðeins fáir komast fyrir á bak-
lausum bekkjum, en hinir verða að standa,
eða þá að liggja á vellinum, svo langt í burtu
að ómögulegt er að sjá framan í ræðumann,
jafnvel þótt gjallarhomin flytji rödd hans
til manns.
LÖGBERG, FIMTUDAGINN 9. ÁGtJST, 1934
*. m*
Draumalandið.
(Islands-minni)
Eftir Björn B. Jónsson, D.D.
“Þar aðeins yndi fann eg,
þar aðeins við mig kann eg,
þar batt mig trygðaband,
því þar er alt, sem ann eg.—
• Það er mitt draumaland-”
Mér þykir sennilegt að mörgum fari eins
og mér, þá þeir heyra þessi tilfærðu orð titra
á raddstrengjum söngvarans, — þá fari að
dreyma.
Engan meiri fögnuð veitir lífið mannin-
um, heldur en fagra drauma, sérílagi ef mað-
ur er vel vakandi, þegar mann dreymir.
Unga skáldinu íslenzka úti í Danmörku
þótti váent um drauminn sinn.
“Svo dreymdi mig draum af nætur náð,
en nú er byrjaður dagur.
Á daginn er tregandi, dapurt mitt ráð
—en draumurinn var svo fagur. ’ ’
Svo skýrir Gísli Súrsson frá kjörum sín-
um í útlegðinni. “Elk á draumkonur tvær, ok
er mér önnur velviljuð ok ræður jafnan heilt,
en önnur segir mér jafnan þat, er mér þykkir
illa ok spáir mér ilt.”
Því veldur stjórn vor á hugarfari voru,
hvora draumkonuna vér hænum meir að oss.
A íslenzkri þjóðhátíð má enginn aðra
fylgju hafa, en draumkonu síns bezta drengs.
Draumaland!
Eg held öllum mönnum sé það góður
skapbætir, að eiga sér fagurt draumaland.
Island er öllum Vestur-íslendingum dýr-
legt draumaland.
Veruleiki lífs vors er allur hér. “Vest-
urheimur, veruleikans álfa, vonarland hins
unga, hrausta manns,” er nú óðal vort og
ættjörð kær. Hér er öll framtíð vor og barna
vorra. Fæstir vorir munu’ framar líta ísland
augum. En draumgáfunni skal oss enginn
svifta. Enginn þarf við því að amast, að
huldufólkið heiman að heimsæki oss á ný-
ársnóttum. Enginn skal banna það, að sögu-
dísin íslenzka signi oss að lesnum bænum
vorum á kveldin.
ísland er skapað til þess að vera drauma-
land. Eg gæti bezt trúað því, að það liggi
fyrir Islandi að verða eitthvert mesta
draumaland veraldarinnar.
Það þarf ekki annað en horfa á Island á
landabréfi til þess mann fari að dreyma. Eitt
og afskekt þar úti í hafsauga kveikir það í
ímyndun manns og seiðir mann til sín.
Eg minnist þess er eg í fyrra sumar,
kominn til Englands, blíndi á landabréfin.
Vitið eggjaði mig á, að sigla yfir mjótt sund-
ið til meginlands og láta berast með flug-
hraða ferðatækjanna þar suður í blómstrandi
lunda álfunnar. Á hinn bóginn hraus mér
hálfpartinn hugur við því að sigla f jórar dag-
leiðir norður í höf, þar sem Island var. Eti
draumkonan heilráða réði því, að eg gat ekki
annað en farið um borð í ‘ ‘ Goðafoss ’ ’ og stýrt
út að ströndum draumalandsins míns, og
ekkert annað.
Það er með fleiru gott við Island, að ekki
flýr það burt úr draumi manns, þó maður
komi við það. Ekki hefir mig fallegri draum,
þess kyns, dreymt á æfi minni, en þann á
Jónsmessunni í fyrra við Vestmannaeyjar.
Skipið lagðist þar í höfn um miðnætti. Það
blakti ekki hár á' höfði; spegilfagur sjórinn
glóði í geislum miðnætursólar; logagylt stand-
bergið blossaði annars vegar, en hins vegar á
hárri hæð bældi fénaðurinn sig á grænu flos-
klæði; endur og eins ómaði um loftið fugla-
kvak, blítt eins og andardráttur Áslaugar í
hörpu Heimis. Fagur var sá draumur! Ekki
hvarf hann heldur þó haldið væri á stað frá
eyjunum þessa hásumars jólanótt, því nú
komu fjöllin á Islandi fljúgandi á móti manni;
er farið var fyrir Reykjanes brostu við manni
bændabýlin, og svo kom Esjan, um hádegi, og
Reykjavík bragandi í sólskininu. Svona tók
Isafold á móti mér, útlendu barni sínu, eins
og í dýrasta draumi. Fyrir það þakka eg
henni og bið:
“Drjúpi’ hana blessun Drottins á
um daga heimsins alla.”
Ekki get eg dulið það, að á náttúru Is-
lands sækja draumkonur tvær, ill og góð, eins
og á Gí&la Súrsson. Landið er víða bert og
ömurlegt, hraunið er hart og heiðamar lang-
aV, margur kaldadalurinn. Veðráttan er oft
óblíð, regn, þokur og drungi. Fólkið á við
margt erfitt að stríða; í fiskiverum er óhreint
og ljótt. Eöi komi sól og sumar, þá er þar
sú litadýrð á fjöllum og fjörðum, að alt nema
yndið gleymist. Og víst er um það, að svo
SlMÁ NOTKUN
I WINNIPEG SÍÐAN
1882
•
Og í dag, á 6o ára afmæli
Winnipeg-borgar, líta íbúarn-
ir til baka og virða með stolti
fyrir sér þær framfarir, sem
hér hafa í ýmsum greinum
orðiÖ og sem svo mikinn þátt
hafa átt í aÖ efla borgina.
EIN AF ÞESSUM FRAM-
FÖRUM OG EIGI S0
MINSTA ER NÖTÍMA
SÍMAKERFIÐ
Manitoba Telephone Syátem
njótum vér, Islands börn í Vest-
urheimi, bezt drauma vorra, að
vér geymum ekki aðrar myndir
frá draumalandinu voru kæra,
en myndir fegurðarinnar. Og|
fegurðin er svo mikil, að ef vér
viljum, þá endist hún oss alla
æfi. Draummynd íslenzkrar
náttúru má oss gjarnan ávalt
vera:
“ Fífilbrekka, gróin grund,
grösug hlíð með berjalautum. ”
Náttúran á Islandi er ekki
ein um draumana. Við barm
hennar dreymir alt, sem andar
og lifir. Þjóðin, sem í landinu
býr, hefir vakað við dýrlega
drauma í þúsund ár. Jafnvel
fremur en um Noreg hefði
Björnson mátt kveða um Is-
land:
‘ ‘ Og den Sagenatt, som sainker
Drömme paa vor Jord,”
því yfir nær því hvern blett á
landinu steypir-sagan geislum
dýrlegra drauma. 1 hverjum
dal má dreyma um drengskap
og dáð hraustra manna og göf-
ugra kvenna, sem skilið hafa
þar eftir óafmáanleg spor. Við
hvert fótmál um landið þvert og
endilangf eru örnefni, sem
vekja drauma um atburði frá
fyrri tíðum, og um öll héruð
óma ljóð um sorg og gleði dal-
búanna á fyrri dögum. Eg á
sjálfur^marga drauma frá ferð
minni um Island í fyrra, en
enga hugðnæmari en endur-
minningarnar um þær stundir,
þá eg í ihópi góðra vina stóð á
sögustöðunum gömlu og farið
var þar með ljóðin dásamlegu,
er við staðina eru bundin. Stóð
eg á hæðinni háu uppi yfir
Sauðárkróki; við blasti sveitin
að innan, en Þórðarhöfði,
Tindastóll og Drangey að utan;
las þar Halfdán biskup fyrir
mér ‘ ‘ Skagaf jörð ” Matthíasar.
Frá Húsafelli í Borgarfirði var
horft um söguríkt hérað og far-
ið með “ Gilsbakkaljóð ” Stein-
.gríms og voru þau Gunnlaug-
ur, Hrafn og Helga öll við-
stödd. Svo var um Gunnar og
Kolskegg er austur á Hlíðar-
enda var farið með ‘ ‘ Gíunnars-
hólma” Jónasar, og fanst mér
gráskeggjaður Friðrik prestur
Friðr&ksson verða útlits sem
Óðinn sjálfur, er hann flutti
kvæðið. Svona er um alt land.
Steinarnir tala. Huldufólk
kemur á móti manni út úr
hverjum hól. Dísir syngja þar
í hverju bjargi.
Það er trú mín, að slík sé
náttúra Islands, og slíkur sé
menningar-möguleiki íslenzkra
manna, að dýrustu drauma sína
eigi þjóðin ódrevmda enn. Svo
er hólmi sá af Guði gerður og
svo er runnið þar í æðar manna
rauðavín ástríða og vona, að
þar verða í framtíð meitlaðir í
stein, málaðir á spjöld, steyptir
í stuðla margir mannkynsins
dýrustu draumar.' ísland get-
ur orðið eitthvert auðugasta
draumaland veraldarinnar.
Það er margra trú, að þá
dreymi fyrir daglátum. Mun
þeim forspám valda hugboð á
rökum reist í undir'vitund,' þótt
lítt gæti í vöku. Mig drevmir
svo fyrir daglátum, að fsland
verði á komanda tíð farsælt, og
sæmilega auðugt land. Gull-
kisturnar við strendur landsins
vátryggja það, ef vit er nóg.
Stuggur má mönnum standa af
stjómarfarslegri Sturlunga-
öld, sem nú er í landinu. En sú
þjóð, sem svo lengi og drengi-
lega barðist fyrir frelsi sínu og
fullveldi, hlýtur að vera því
vaxin að stjórna sjálfri sér,
þegar glímuskjálftinn ronnur
af. Þess eru dæmin ljós í mann-
kynssögu. Ásókn engrar illrar
draumkomu óttast eg fyrir fs-
lands hönd annarar en anðæfa-
fýsnarinnar. Mér blöskraði
hvað hún er orðin ásækin, á
unga menn einkum, úti á fs-
landi. Snargróða ástríðan, sem
sálina er að drepa í stórþjóð-
unum, sækir nú mjög á smá-
þjóðina heima. Láti landsins
börn lokkast af tálbrosi henn-
ar, fer um fsland eins og aldin-
garðinn Eden í æfintýri Ander-
sens. Þá sekkur draumaland-
ið og kemur ekki upp aftur að
eilífu.
Ef með vaxandi velmegun
dvínar draumgáfa fslendinga,
þá er æmu verði árbítur sá
keyptur af Esaú.
Vér, sem hér vestra búum á
sléttunum auðgu og við stór-
vötnin blá og eigum í muna og
minni kendir sprotnar upp í ís-
lenzkri sál, skulum varðveita
draumalandið vort dýra. Það
stoðar oss ekki að látast vera
íslenzkir íslendingar. Vér er-
um það ekki, nema eitt og eitt
gamalmenni. Eftirhermur láta
oss illa. En hvað sem vér erum
og hvað sem vér verðum, yerð-
um vér betri mannverur, mild-
ari og andríkari, fyrir það, að
láta oss sem lengst vér getum
dreyma “heim til fslands.”
Samvista við ísland njótum
vér ekki framar öðruvísi en
sem í draumi. Méðan drauma-
dísin lifir í oss. fáum vér Jilust-
að, og heyrt duninn í Detti-
fossi; horft, og séð glitúðann
við Gullfoss; lesið, og látið fs-
lands daladísir flytja oss söng
og kvæði; lifað, og látið ís-
lenzka sumarsól lýsa oss upp
til hærri fjalla; dáið og látið
svanaklið íslenzkra passíu-
sálma vísa oss leið til drauma-
landsins eilífa.
Eg veit ekki hvernig þér
viljið geyma fsland í sálum yð-
ar. Eg ætla að láta það vera
draumalandið mitt og alla daga
biðja:
Guð blessi mitt draumaland
—ísland.
Þakkarorð
Nýlega birtist ávarp í þessu blaði
til okkar hjónanna “frá vinum í
fjarlægð” og í tilefni af því, og
einnig samtökum vina og kunningja
í Winnipeg og víSar í bygðum, sem
fundu sér ljúft að heiðra okkur á
tuttugasta og fimta giftingar afmæl-
isdegi okkar, me!5 því að færa okkur
verðmætar gjafir, auk þess hlý orð
og hamingjuóskir, viljum við votta
alúðar þakklæti.
Ávörp þau, sem okkur bárust, á-
samt kvæði vestan frá hafi, eru kær-
lega metin, en okkur finst of nær-
komin til þess að þau séu birt opin-
berlega; vonum við að það sé ekki
misvirt þó það sé ekki gert.
Velvildarhugurinn allulr í þeim
stíl, sem hann kom fram, er auðvit-
að meiri en við eigum skilið, en við
metum sólskinshug vina okkar nær
og f jær og búum lengi að þeim geisl-
um, sem oss bárust við þessi eykta-
mót okkar.
Sigrtður og Sigtryggur Bjerring
► Borgið LÖGBERG!
Ferðist til Islands
með
Canadian Pacific
Eimskipunum
#/ •
Hin hraða sjóferð frá Canada eftir liinni fögru
St. Lawrence siglingaleið
priðja flokks farrými frá Montreal eða Quebec til Reykja/víkur—
Aðra leið $111.50 — Báðar leiðir $197.00
Fargjöld örlltið hærri með “Duchess” og “Empress” skipunum.
öll þjónusta ábyrgst hin ánœgjulegasta
Vegabréf ónauðsynleg
Sendið heim eftir konu yðar og börnum eða heitmey, og látið þær
ferðast með CANADIAN PACIFIC til þess að tryggja þeim greiða og
þægilega ferð. Vér Táðstöfum öllu aðlútandi hinu nauðsynlega land-
gönguleyfi.
* I
Eftir frekari upplýsingum spyrjist fyrir hjá næsta umboðsmanni eða
skrifið til
W. C. CASEY, Bteamship General Passenger Agent,
372 Main Street, Winnipeg, Man.