Lögberg - 12.06.1941, Qupperneq 3

LOGBERG, FIMTTjDAGINN 12. JCNI, 19-11
3
Munum, að með þeirri trú, og
1 þeirri trú tryggjum vér aðeins
wenningarlega og mannsæmilega
tilv
eru oss sjálfum og framtið
l>arna vorra. Látum þá trú helga
störfin, sem vér vinnum, svo þau
verði oss til nytja öðrum-til
blessunar og guði til dýrðar. —
Markmið lífsins getur ekkert ver-
'Ö nema það. Og með það fyrir
auguni hafa allir þörfustu menn
tessarar sveitar og þessarar
Þjóðar ætið lifað. Þess vegna
l'ökkum vér verk þeirra
bless
uin minningu þeirra.
og
Og
k'ðjum þess, að oss megi auðnast
aÖ halda því áfram, sem þeir
gerðu bezt.
Svo biðjum vér góðan guð að
'essa alla iðju vora, störfin.
sem vér vinnum á þessu minnis-
st*ða vori og störfin, sem í
'ændum eru.
^ér biðjum hann að vaka yfir
* og bygð þessa lands og gefa
örnum þess sterka, óbifanlega
trú á framtíðina i hans hendi.
^ér biðjum hann að blessa
'°rn tímanlega hag og hjálpa
°Ss gegnum -erfiðleika þá og
'andræði, sem nú standa fyrir
úyrum. Vér biðjuni ihann að
essa atvinnuvegi vora til lands
°g sjávar, og gefa þjóð vorri og
^ósturjörð hamingju til frelsis
aukinna framfara á nálægum
tima.
En fyrst og siðast biðjum vér
Pess, ag guðsríki komi í
rafti sinum með “þverrandi
með réttlæti, frið og far-
s*ld til vor og allra manna.
Með þeirri bæn helgum vér
átið vora i dag og framtíð kom-
andi daga í Jesú nafni.
Sig. Stefánsson.
—(Freyr).
bl
^öngsvanurinn
segir frá
l'ýtt fyrir “Nemo” af E. tí.
Kvöldroðinn hellir gullnum
geislum yfír titrandi öldugára
Keíska hafsins, en yfir hvelfdi
Sl§ himininn hykijúpur og blárri
en kornblóm Norðurlandanna. Eg
ú'rógst viðstöðulaust til eyjarinn-
ar Lesbos og svo hlíðanna á
ströndum Mytilemos. Þarna
tengst í burtu og þar sem er
ú'erhnýptast stóð Sappo skáld-
°nan hellenska. Hún hafði gef-
Ehaon ást sína, og ástin hafði
rengið mál og bergmálaði í söng
a einni borg til annarar yfir
^ óniuni skreytt Hellas. Hann
afði hleypt guðmóði í hina
°nungbornu þjóð, en ekki vann
asfaróðurinn á þeim ótrygga
^^nni. öleðin breyttist i sorg
sorgin í örvæntingu, en ör-
y^ntingín elti hana út að haf-
lnU fram á klettinn, þar sem öld-
Urnar féllu að fótum hans með
^ratstunum.
Kún hafði ákafan hjartslátt,
Sv° sneri hún sér við og leit til
°rgarinnar, þar eftir bugðóttuni
ra‘tunum lestuðu sig inenn ineð
k ndla, og þaðan kvað við til
’ttis ómur af söng og flautu-
-— ó, veit; Það var ást-
, llnginn brúðkaupssálmur eftir
^ana sjálfa. Brúðinni var fylgt
eirn til brúðgumans. Fylkingin
°arn staðar við hús Phaons. Þá
SVa11 ústriðan svo í brjósti þeirr-
^.fyrirlitnu konu að hún varð
r-íáluð, hún fórnaði upp hönd-
Uni °g .
Kg fajjjj höfuðið undir vængn-
. ‘ Sappo vaggaðist liðið lík á
1 ^ibum bárum /hafsins.
En hátt uppi yfir minningar-
, lrn höfum, gegnum horfnar
ytislóðir hljómar nafn hennar
ir'h Undrandi Hellas. Ástarkval-
ennar voru orðnar að ljóði,
ei? aldrei deyr . . .
innkýring: ^aPP° var fra borg-
v 1 ^iitölene og uppi á önd-
he^ ^ nld f- K. Hún orti eld-
S°rgar og ústar kvæði. Af
k fúu. sem geymst hefir af
.*nni hennar, er kvæðið
f ,a Þuð likast unun er, o. s.
kv * ^ff af E. Th. og prentað i
2-‘eðllrn hans K.h. 1884, bls.
E. G.
Eg sveif yfir Aropagos, þar
sátu æðstu embættismenn
Aþenuborgar í dómarastólum.
Þar var flutt hörð ákæra gegn
öldungi nokkrum um að Ihann
hefði með ráðleysi sóað arfi son-
ar síns. Lög Sólons mæltu svo
fyrir að þegar aldurinn hefði
slitið svo hyggindunum, skyldi
hann sviftur fjárráðum. Átta
dagar voru öldungnum gefnir til
að semja vörn sina. Frestur sá
var útrunninn og nú átti hann
að mæta til að hlýða á sýknun
eður hljóta döm.
öldungurinn var Sofokles
skáldakonungur Hellena. Sonur
hans hafði kært hann, en var
sjálfur illa innrættur lvgari.
Spekingar Aþenu höfðu tekið
móti kærunni. Og gamalmennið
sté fram. Áttatíu árin höfðu
ekki beygt höfuðið, né sljófgað
guðmóðinn í augum hans. Blóð-
ugt ranglætið hafði ekki komið
honum á kné; hann bar lárvið-
arkrans á höfði og í hendinni
hélt hann á bókfellsstranga. Við
hlið hans sá eg þann ósýnilega
gull-lokkaða Appólon — guð
skáldskaparins.
Gamalmennið sté upp í ræðu-
stólinn, og breiddi úr strangan-
um. Undarleg varnarræða er
aldrei verður endurtekin. Einu
sinni enn í stórum myndum, lét
hann hetjurnar koma fram. Einu
sinni enn hljómaði skáldamálið
frá vörum “Akkverskra borga”
og tilheyrendunum brá, svo
þróttmikið og hrífandi hafði það
aldrei hljómað i eyrum þeirra.
Það var þjóðsagan af ódipos föð-
urmorðingjanum, sem blindur
og réttdræpur ráfaði um sem
beiningamaður i fjarlægum lönd-
um. Og skelfingin óx og smaug
um tilheyrendurna frá hvirfli til
ilja. Þessi hræðilegu en þó guð-
dómlegu orð veltu sér sein dóms-
þruma yfir böfuð þeirra. Þeir
sátu sem dæmdir er þögnin sleit
ræðuna.
En sá goðum líki sté niður úr
ræðustólnum og gekk út hægum
fetum. Þá sáu þeir allir Appoló
við hlið hans. Enginn þorði að
hlusta á sjálifs síns mál, því vitr-
ingarnir lutu höfðum sínum af
blygðun . . .
Skýring: Sófokles einn af á-
gætustu skáldum Grikkja f. 495
f. Kr. orti hundrað leikrit. Af
þeim eru aðeins eftii-*?.—E. G.
Enn beindi eg flugi mínu yfir
haf þeirra þúsund eyja og þaðan
frá múgþrengdu borg Cesaranna
við Tiber-fljótið, hélt yfir Þrakíu
og Moesíu til þess ófrjóa staðar
Tomi við Svartahafið. Þar á
grýttri ströndinni leit eg kápu-
klæddan mann. Rómverskan
riddara, hann sat og mændi
löngunarfullum augum út á haf-
ið og brotnandi öldur þess. Hann
var útlagi frá borg borganna og
öilu er hann unni. Sorgin hafði
flæmt dansandi ástadísirnar á
flótta. Harpa Ovids átti nú að-
eins andvörp í strengjum sínum.
Hann var einmana í ókendti
landi og ófrjóu, áður hafði hann
lifað við gleði og glaum. Hann
laut ofan yfir rittöfluna og skrif-
aði með máttvana skjálfandi
hendi, hinstu kveinstaifi sina til
drottins veraldarinnar: “Dauð-
inn er i hjarta mínu, leyfið
brestandi augum mínum að Hta
Róm einu sinni áður en þau lok-
ast til fulls. Leyfið mér að
leggja duft mitt i blessaða jörð
feðra minna!”
Bæn þessi var árangurslaus.
Timinn hefir lagt blæju sina
yfir ranglæti heimsins, sem
aldreS verður ihreyfð. Fræði-
mennirnir haifa reynt að lyfta
upp horni hennar og geta sér
til af kvæðum hans sem gagn-
sýrð voru ástarþrá, eftir þeim
leyndu kynnum við dóttur
“pretorins.” Leyfum hulu
gleymskunnar að vera óhreyfða,
svo sem reísinornin Nemises
hefir breitt hana yfir sök eður
sakleysi, en sá illi andi mann-
kynsins mun gleðjast, hlæja
skerandi hlátur og segja:
“Sá, sem kvað upp dóminn
yfir þessu ástþrungna skáldi
Tiberíus keisari á Capri!”
Skýring: óvidíus var munaðar-
kær heimsmaður og ástsæll hjá
konum, ekki vandaður, ákaflega
liðugt skáld. Dæmdur í útlegð,
ástæða óþekt, 9 árum e. Kr.; dó
17 e. Kr. 59 ára gamall.—E. tí.
Kvöldrökkrið hvíldi yfir borg
Elízabetar. Þokan lagðist í
þykka breiðu yfir Thems og
myndaði ljósgula hringi utan um
ljóskerin og möstrin á skipun-
um og leið svo í ljósgráum þykk-
um bylgjum inn yfir London,
drotningu hafsins, hina ósigruðu
Cartagó.
Á breiðum vængjum klauf eg
þokuna til Blakfrears leikhúss-
ins, þar skyldi leikið nýtt leikri!
Romeo og Júlía. Enginn sýn-
ingargestanna vissi að Shake-
speare hafði verið fangelsaður
fyrir móðgun við þann alvalda
greifann af Essex. Það var af
náð fangavarðarins að hana i
handa- og fótajárnum fékk að
leynast bak við tjöldin og horfa
á eigin verk sin.
Leikhúsið smáfyltist af sýn-
ingargestunum. Drotningin var
þar einnig og öll hin skrautlega
hirð. Leikurinn hófst. Áhrifin
fóru í vöxt með hVerri nýrri
sýningu. Ástríða suðurlanda var
koinin hingað. Ástin hló og hún
grét; öllum hömlum af óttakvöl-
um, sem geta rúinast i tilfinn-
ingum manna, hafði skáldið vís-
að á bug. Það var eitt þeirra
augnablika, þegar sjóndeildar-
hringur mannsandans lyftir sér
út yfir marga ættliði, þegar sál-
in í kvrlátri lotningu dirfist að
sökkva sér ofan i þá dýrð, sem
einstöku sinnum birtist í manns-
sálunni.
Sýningin var á enda. Þungur
kliður leið upp frá mannfjöld-
anum, en þó sté hærra og hærra
hávaðinn frá þúsundum radda i
hrifningunni. Lof sé Shake-
speare. Lof sé þeim ódauðlega
svan Avons!
Þá hringlaði i hlekkjum bak
við tjöldin. Þá æddi hann fram
á leiksviðið í hlekkjunum með
útrétta arma og féll á kné fyrir
hyllingu fólksins. Og gleðiópin
stirðnuðu í hræðslu. Allir fundu
til þess að hér var syndgað á
móti þvi æðsta og eilífa, sem hér
var holdi klætt í mannsmynd til
að rjújfa takmörk dagsins fyrir
þrælandi börn hans.
Þá roðnaði hún og reis upp,
meykonungurinn Elizabet drotn-
ing og gekk greiðum skrefum
upp á sýningarsviðið. Hendur
drotningarinnar voru einar verð-
ar þess að leysa hlekki Shake-
speares. — (Familie Journal).
KAUPIÐ AVALT
LUMBER
THE EMPIRE SASH & DOOR CO. LTD.
HENRY AVENUE and ARGYLE STREET
Winnipeg, Man. - Phone 95 551
\
Mrs. Guðbjörg
Guðmundsdóttir Johnson
Fædd 8. desember 1866
4 Dáin 19. febrúar 19i1
Þessarar ágætu konu var lítillega minst
með miklum hlýhug bæði í “Lögbergi” og
“Cavalier Chronicle,” skömmu eftir dánardæg-
ur hennar, og þess minst um leið i “Lög-
bergi” að hennar yrði nánar getið innan
skamms i blaðinu. Þá vissi eg ekki að ætt-
ingjarnir höfðu mig í huga til þessa verks.
Fyrir ítrekaða beiðni þeirra hefi eg tekið að
mér að skrifa nokkur minningarorð um þessa
Tlskulegu frænku mína, þó eg oft áður hafi
neitað að skrifa nokkuð um ættingja mína.
Mér finst það ekki viðeigandi og um leið
mjög erfitt.
Guðbjörg var fædd 8. desember 1866, i
Smiðsgerði í Kolbeinsdal í Skagafjarðarsýslu.
Foreldrar hennar voru Guðmundur Péturs-
son, Þorlákssonar, Höskuldssonar og Þor-
björg Finnbogadóttir, bæði skagfirzk að ætt.
Foreldrar Guðmundar, Pétur og Guðrún,
bjuggu lengi á Unastöðum í Kolbeinsdai.
þeirra börn, auk Guðmundar voru: Þorlákur
og Jóhannes, sem lengi voru bændor í ís-
lenzku nýlendunni í Minnesota; Friðrik
skipasmiður, lengi til heimilis á Akureyri,
faðir séra Friðriks í Reykjavik, og Elizabet
kona Þorfinns Jóhannessonar (blinda), land-
nemar hér i bygðinni.
Til Ameríku kom Guðbjörg með foreldr-
um sinum i stóra hópnum 1876, sem flutti til
Nýja íslands það ár, og sem ferðaðist mest
af leiðinni frá “Fisher’s Landing” (nálægt
Grand Forks, N. Dak.) og norður að Gimli,
á flatdöllum og smábátum. Á leiðinni frá
ósunum norður hvesti á vatninu og báturinn
sem Guðbjörg var i varð að einhverju leyti
viðskila við aðal-flotann, og hefði farist ef
ekki hefði verið fyrir röskleik og góða útsjón
eins bátverjans, sem eg því miður get ekki
nafngreint. Það voru nokkrir fleiri í þeim
ferðamannahóp, sem björguðu fólki frá
druknun á þeirri leið, með sérstöku snar-
ræði, eftir sögn þeirra, sem í hópnum voru.
Guðmundur og Þorbjörg settust að sunn-
arlega í Víðinesbygð, i nágrenni við Kristján
Kjernested, og munu hafa dvalið þar hátt á
fjórða ár. Þá fluttu þau til Winnipeg og
staðnæmdust þar um tveggja ára tíma. Uni
haustið 1880 komu þau börnum sínum þrem-
ur fyrir suður í Dakota, til undirbúnings
fermingar, hjá séra Páli Þorlákssyni, og voru
þau ifermd 11. janúar 1881. Þau voru:
Kristín, ólafur og Guðbjörg. f þeim ferming-
arhóp voru 14 stúlkur og 7 drengir, og mun
það hafa verið fyrsta fermingarathöfn í þess-
ari fslendingabygð. Þann vetur var Guðbjörg
til heimilis hjá Haraldi Þorlákssyni og konu
hans, ólafur hjá Bjarna Dalsted. Hvar
Kristín var veit eg ekki. — Um sumarið 1881
fóru þær systur til Winnipeg í vinnu, þang-
að sem Guðrún systir þeirra vann á gistihúsi.
Þar kyntist eg fyrst þessum frænkum mín-
um sumarið 1883.
Nokkru seinna kom Guðbjörg hingað
suður til foreldra sinna, sem þá voru alflutt
til þessarar bygðar, og dvaldi ýmist heima
eða hún vann í vistum bæði í Mountain og
Garðar bygðum, þar til hún giftist Jóni Jóns-
syni, Jónssonar, i Garðarbygð, ættuðum úr
Bárðardal í Þingeyjarsýslu. Hann og St. G.
St. systkinasynir. Skömmu eftir giftingu
þeirra Jóns og Guðbjargar tóku þau við
landi og búi foreldra hans, og bjuggu þar
allan sinn búskap. Á meðan Jón eldri hafði
heilsu til, hjálpaði hann mikið utanhúss við
búskapinn en siðustu 8 ár æfinnar lá hann
rúmfastur og Sigurbjörg konan hans var
blind i 7 ár, og part af þeim tíma rúmföst.
Þar að auk var þriðja gamalmennið á heimil-
inu, systir eldra Jóns, sem var hjálparvana
síðustu ár æfinnar. Má því nærri geta
hversu erfið staða húsmóðurinnar hefir verið
undir svona kringumstæðum, þar sem líka
alt hennar starf, bæði í þágu þessara kross-
bera og barnahópsins, var leyst af hendi með
nákvæmni, alúð og nmhyggjusemi; að þvi
var eg oft sjónarvottur og dáðist með sjálf-
um mér, að þolinmæðinni og innilegheitunum
gagnvart öllum jafnt. Ekki má heldur gleyma
því að maðurinn hennar veitti henni alla þá
hjálp er hann gat, en hans verkahringur var
aðallega utanhúss, eins og gefur að skilja, og
i opinberri starfsemi utan heimilisins, eins
og á var minst í æfiágripi hans.
Það kom snemma i Ijós á æfi Guðbjarg-
ar hvað hún fann til með þeim, sem eitthvað
áttu hágt, og reyndi að létta þeim bvrðina, ef
unt var; enda mun jiað hafa haft áhrif á
hana, að móðir hennar lá rúmföst í mörg ár.
Á meðan Guðbjörg vann í vistum hjálpaði
hún foreldrum sínum það, sem hún gat, og
ætíð var hún sívinnandi þegar hún var heima.
“til að hvila sig”, sem kallað var. Hún lærði
snemma iðni, nýtni og sparsemi og var því
vel undir það búin að-taka við búsforráðum,
enda reyndist hún fyrirmyndar húsmóðir og
móðir. Um heimilisbraginn vfirleitt hefi eg
áðúr getið í æfiminning mannsins hennar og
læt því nægja að fullyrða hér, að hún átti
sinn óskiftan þátt í öllum þeim mvndarskap
sem þar ríkti, utan húss og innan og sem
gerði heimilið svo aðlaðandi fyrir gesti og
heimilisfólk.
Þrátt fyrir allar annirnar fann hún þó
stundir til að lesa, og af þeim lestri hafði
hún gott gagn, þvi hún var hæði minnug og
skáldhneigð; hafði unun af góðum skáldskap
bæði í hundnu og óbundnu máli; þessvegna
voru þau hjónin samvalin í því að skemta
gestum er að garði har.
Jón og Guðbjörg eignuðust 13 börn; tvö
dóu í æsku, Jón og Bogi. Stetán Pétur 25 ára,
dáinn 1912. Clara, dáin 1934, 35 ára. Þau
sem nú eru á lifi eru hér talin eftir aldurs-
röð: Emilia Sigurbjörg, gift H. A. Bergman,
K.C., i Winnipeg; Friðrik Guðmundur, býr á
föðurleifð sinni, kvæntur Ásu Sigurlaugu
Skaptason; - Jón Helgi, kvæntur Guðrúnu
Magnúsdóttur Magnússonar (Melsted). Þau
búa eina milu suðvestur frá gamla heimilinu
hans; Fjóla, bókhaldari hjá innflutninga-
félagi í Seattle, Washington, ógift; Sigrún,
gift Emil J. Sigurðson úr Mouse River bygð,
búa á næsta landi sunnan við gamla heimilið
hennar; Lillian May, gift A. E. Funk póstaf-
greiðslustjóra í Hebron, N. Dak.; Magnús
Bogi, búnaðarhagfræðingur við ríkisháskól-
ann í Knoxville, Tennessee, kvæntur Carólínu
Hall, hjúkrunarkonu frá Garðarbygð; Persival,
læknir i Flin Flon, Manitoba, kvæntur
Elizabeth Swain, hjúkrunarkonu frá Morris,
Man.; Gestur starfar við efnafræðisrannsókn-
ir á ríkisháskólanum í Fort Collins, Colorado,
kvæntur Alice Holtz, skólakennara frá Pem-
bina County.
Auk barnanna 9, lifa Guðbjörgu 19
barnabörn og 3 barna barna börn, og ein
systir, Sesselía Carroll, ekkja, sem heima á
í Grafton, N. Dak.
Guðhjörg var svo lánsöm að geta verið
kyr á heimilinu sínu og notið ástríkis og um-
önnunar sonar síns og tengdadóttur, sem
þar búa, ásamt þeirra er altaf voru i ná-
grenninu. Á þessu tímabili komu líka börnin
hennar, sem bjuggu í fjarlægð oft til að sjá
hana, og hún fór i heimsókn til þeirra. Alt.
gerðu þau til að láta henni líða sem bezt.
Seinustu þrjár vikurnar sem hún lifði, hjálp-
aði dóttir hennar, Mrs. Bergman, til að stunda
hana; og síðustu vikuna einnig Dr. Percival
og Fjóla, og Gestur fjóra daga áður en hún
kvaddd hópinn sinn í siðasta sinn.
Guðbjörg dó af afleiðingum af slagi, sem
hún fékk 13. desember s.l., og sem ágerðist
þar til kraftarnir þrutu og hvíldin kom þann
19. febrúar. öll börnin voru við dánarbeð
hennar og jarðarför, nema Magnús og Lillian,
sem ekki gátu komið sökum fjarlægðar og
annara erfiðra kringumstæðna.
Útförinni stjórnaði sóknarpresturinn séra
H. Sigmar bæði á heimilinu og í eldri kirkj-
unni á Garðar, að óvenjulegum fjölda fólks
viðstöddum. Mrs. Sigmar söng einsöng:
“Drottinn vakir,” eftir S. Kr. Pétursson.
Að siðustu kveðjum við þessa indælu
frænku mína við gröf mannsins hennar, þar
sem hennar jarðnesku leifum er búin hvila
við hlið hans, og þá hvarflar hugurinn til
baka yfir lífsstarf þeirra beggja, og við finn-
um að líkindum flest til þess, að við gætum
mikið af því lært. En við getum ekki í
einlægni ímyndað okkur gröfina sem tak-
mark lifsins, og þvi fylgjum við ástvinum
okkar i anda út yfir hafið mikla, til þeirra
nánustu vina og ættingja, sem við trúum að
veiti þeim móttöku með opnum örmum, og
þar sem kærleikurinn ríkir á hærra stigi
heldur en þekkist hér á jörð. Þá trú hafði
Guðbjörg heitin og þá trú lifði hún.
“Lif er vaka, gimsteinn gæða,
Guði vigt, en ekki mold;
aldrei sagði Sjóli hæða
að sálin yrði duft sem hold.”
Eg veit að nánustu ættmenn hennar og
vinir, og alt hennar samferðafólk, sem kynt-
ist henni vel, kveðja hana með ást og virð-
ing og þakklæti fyrir hennar kærleiksrika
starf og hlýhug til allra, sem hún átti sam-
leið með, sem móður, sem húsmóður, og sem
þátttakanda i kvenfélags- og safnaðarmálum.
Blessuð sé minning hennar!
Thorl. Thorfinnson.