Öldin - 14.10.1891, Blaðsíða 1

Öldin - 14.10.1891, Blaðsíða 1
ÖLDIN, an Icelandic Weekly Becord of Current Events .md Contemporary Thought. Subscr. Price $1,50 a year. Olafsson & Co. Publishers. OLDI N Advertising Bates: 1 inch single column: 1 month; 3 mo's; 6 mo's; 1 year $1,00; $2,50; $4,50; $8,00. Adr.: Box 535, Winnipeg, Man. 1,2. WINNIPEG, MAN., MIÐKUDAG, 14. OKTOB. 1891. Fyrir $ 1 getr hver maðr fengið Öldina senda í heilt iír til einhvers vinar síns íí Islandi. Bftir barn. (Undir nafni móðurinnar). Hví er svo dauða-dapurt hér að drottins ljós ei augað sér? Hví er svo bjartan dimmt um dag? Ó, drottinn, hvílíkt reiðarslag! Nú að eins ljósan liðinn ná mín litið grátin augu fá. Nú brosir ei oftar augað þitt, ó, elsku-hjartans barnið mitt. Hve grimmt, minn ungi elsku-son, mitt augnaljós og gleðivon, %ð taka þig, mitt allt og eitt, og eftir skilja mér ei neitt! Ei neitt? — Jú, ljúfi, látni son, niér lifir eftir t r ú og v o n: sú trú, guð stýri' í vísdóm vel; sú v o n, að sjá þig eftir hel. Ég veit ei, hvað í heimi hér að hefði logið fyrir þér; nú flekklaus engill fórstu' á braut í friðarherrans náðarskaut. 0 elskn-barn mitt, eg veit það, ég a þig þar í vísum stað. í lotning vil ég hneigja hné: Guðs Herrans nafnið lofað sé ! J. Ó. F R E T T I R UTLÖND. — PARNELL DÁINN. Stórtíð- indi vikunnar eru dauði Parnells, ins nafnfræga írska þjóðforingja. Hann andaðist á þriðjud.kveldið 6. þ. m. eftir örstutta legu ; hafði feng- ið kælingu og lagst föstudaginn næsta ií undan. En þreyttr og taugaveikl- aðr undir af hugraun og ofreynslu. Andlat hans kom öllum mjög á ó- vart, svo að menn ætluðu varla að trúa því fyrst, og svo fóru að gjósa upp kvittir um sjálfsmorð. En eng- in hæfa reyndist fyrir því. Hann var jarðaðr :í sunnudaginn, og vóru ongir við af mótstöðumönnum hans. Höfðu þoir þó gjarnan viljað sýna honum þann síðasta sóma; en svo vóru fylgismenn hans æstir, að það var álitið óráðlegt. Líklegt þykir að andlát Parnells verði til að eyða von bráðar klofningnum í írska flokknum. — John Poi'K Hennessy andaðist daginn eftir lát Parnells. Eins og les- endr muna, var J. P. Hennessy fyrsti írskr þingmaðr, sem kosinn var, eftir að Parnell var vikið frá forustu þing- flokksins írska; var hann andvígr Parnell; Parnell fylgdi mótstöðumanni Hennessys við kosning, en varð undir, og þótti það fyrsta óræka merki um hnignun Parnells málstaðar. — W. H. Smitii, sem hafði til síð- ustu þingloka stýrt stjórnarflokknum í neðri málstofu parlímentsins enska, dó sama dag sem Parnell. Hann hafði sagt af sér formennskunni í þinglok og átti að dubba hann til lávarðar. líann var vandaðr maðr og leikinn þingforingi, en enginn afburðamaðr að vitsmunum. Af pólitiskri sefi hans má meðal annars minnast þess, að það var hann, sem sigraði J. Stuart Mill við kosningar í Westminster 1868; en J8li,r> liafði hann beðið ósigr fyrir Mill í sama kjördæmi. — Gladstone hélt nýlega ræðu og lét meðal annars í ljósi, að ef lavarða- deild parlímentsins setti sig á móti sjálfstjórnarmáli íra, þá mundi hann reyna að afnema þá málstofu með li'ig- um. — Ymsum af verkamannaflokki þykir nú sem Gladstone láti sjálfstjórn- armal íra sitja helzt til mjög í fyr- irrúmi fyrir öllum öðrum málum, og hafa því myndað þriðja flokk, til að þreyta við liina tvo um kosningar.— Gladstone hefir gert áætlun um útlitið við næstu þingkosningar, bygt á auka- kosningum þeim sem fram hafa farið, og telr sér vísan 100 til 140 atkvæða meiri hluta a þingi næst. Hann hefir áðr gert sams konar áætlanir, og reynzt nærfærinn mjög, aldrei reiknað sér of háa tölu. — KoNUNGRINN AF WURTKMBERa and- aðist ö. þ. m., en það þykja ekki stórtíðindi nú, þótt einn lítilshattar smákonungr á Þýzkalandi hrökkvi upp af klakknum. — Liliuokalani (frb. Lilíwokeilanni, með áherzlu öðru atkvæðinu), drottn- ing af Havaii (SandvíkreyjunumJ, sem misti manninn sinn (prins Dominis) rétt nýlega, liggr dauðvona. Hún er yfir fimtugt, og barnlaus. Hún er systir Davíðs Kalakaua, konungs, sem dó i fyrra. Hún hefir kjörið systurdóttr sína til ríkis eftir sinn dag; sú heitir Kaiu- lani (Kæjú-lanni) og heflr verið lengi í Englandi að mentast; faðir hennar er enskr; hún er innan við tvítugt, gjafvaxta mær, allfríð sýnum og gáfu- leg. Bandaríkjamcnn luifa longi haft mest áhrif erlendra þióða a stjórn eyjanna, og eru nú hálfsmeikir um að drottningaskifti kunni að leiða ensk áhrif yfir þetta litla ríki, til hnekkis fyrir verzlun Bandaríkja. BANDARIKIN. -------»» m«»------- — ÞAÐ EE að brjótast í Banda- ríkjastjórninni á ný að ná í eyjuna St. Thomas í Vostindíum. Danir eiga hana nú, og vilja gjarnan selja hana. Einna merkasta blaðið í Bandar. The Nation (N. Y.) sogir að þetta se ekki annað on pólitisk brella af Blaine, ekki af því að Bandar. hafi nokkuð við St. Thom- as að gera, heldr til að kasta því út í kosninga-grobbræðum, að hann liafi aflað ríkjunum landauka. Það or látið í veðri vaka, að St. Thomas sé nauðsynleg fyrir Bandar. til að hafa þar flotastöð. En The Nation niinnir :í, að fyrir 24 árum hafi stjórn Bandar. samið um kanp 4 eynni, en efri málstofa banda- þingsins neitaði að samþykk ja kaup- in. Rett a eftir lá við að eyjan eyddist af jarðskjiílftum, og hafa þeir síðan verið þar svo tíðir, að þar forðast hvert skip að leita hafnar að nauðsynjalausu. The Nation hyggr, að ekkert ríki á jarðarhnettinum mundi nú vera svo vitlaust að vilja þiggja St. Thomas að gjöf, ef þar með fylgdi sú skylda, að sotja þar hervirki og hafa þar fiotastöð. — Standmynd af Grant hershöfð- ingja, fyrrum forseta Bandaríkjanna, var afhjúpuð mcð mikilli dýrð og við- höfn í Chicago 7. þ. m. — Heims-sýninqin mikla í Chicago 1893 virðist ekki ætla að fá hvervetna þá hluttöku frá Norðrálfu, sem við var búizt. ítalía hefir afráðið að taka engan þátt í sýningunni og má vera að óvildarhugr sá til Ameríku, sem reis í ítalíu út af morðunum í New Orleans, eigi þar mestan þátt í. — Frakkland hefir enn ekkert af ráðið, en ofarlega er það sagt í verzlunar- stétt og iðnaðarstétt þar í landi, að eiga engan þatt í sýningunni. Þykir þeim sem til lítils muni koma að sýna varning í því landi, er girðir sig kínverskum varnarmúr gegn viðskift- um við aðrar þjóðir. — Þess var getið í síðasta bl., að forseti Bandar. hefði skotið á frest samninga-tilraunum við Canada-stjórn um tollafnám. Þá var barið við van- heilsu Blaines ríkisraðgjafa. En nú er það fullyrt í Washington, að að- alástæðan sé, að Bandar.stjórn hafi enga von gert sér um að samningar gætu tekizt við stjórn þá, sem nú er í Canada, og vilji heldr bíða þess, að frjálslyndi flokkrinn komist að völd- um; en líklegt að þess verði ekki all-langt að bíða. — Blaine ráðlierra hefir engum embættisstörfum gegnt og ekki komið til Washington síðan 4. Maí í vor; dvelr hann heinia í Massachusetts sér til heilsubótar. Slík vanheilsa þykir taka af 611 tvímælin um það, að eng- um geti í alvöru dottið í hug að halda honum fram sem forseta-efni næst. CANADA. ------«>n»------ — Þeqar Abbot komst til valda í sumar, átti hann, sem orðfleygt hefir verið, ærið örðugt með að mynda stjórn sína og halda flokknum saman. Hann varð þá að vinna það til að fá örugt fylgi Chapleau's, að lofa honum því skriflega að hann skyldi eftir þinglok verða gerðr raðherra járnbrautarmál- anna; það þykir feit staða til fjárfanga og gott færi til að veita bitlinga. Nú þykir Chapleau heldr skolbrvvnn á mannorðið eftir rannsóknarmálin 511, og neitar Abbot nví að trúa honum fyrir járnbrautainálunum. En Chapleau sækir fast á efndir loforðsins; en Abbot kveðst heldr hætta vilja á að rjvvfa þing og hleypa til skipbrots við nýjar kosningar, en að láta undan Chapleau. — Sir Heotor Lanoevin, sem meiri hluti þingsins hvítþó svo hneykslan- lega, þótt hann yrði að veltast vvr ráð- herrasæti, ætlar sér ekki að hætta við þingmennsku. Hann ætlar að leita kosningar á ný, og kveða svo sumir að orði, að djarfir gerist þá nú stór- þjófarnir. — Grand Trunk járnbrautin gerði sómastryk vikuna sem leið, er hún tilkynnti ðllum verkamönnum, sem eru í fastri þjónustu félagsins, að laun þeirra yrðu hækkuð um 10 afhundr. Þetta var alveg sjálfkrafa gert af fé- laginu, til að láta menn sína njóta þess, að fél. hefir gengið betr síðastl. ár. AVARP. Á fundi, sem nokkrir safnaðarfull- trivar hvterska safnaðarins ásamt nokkr- um af útgefendum Lögbergs og ýmsum af þeim tilkvöddum mönnum boðuðu, og sóttr skyldi af fulltrúum frá öll- um íslenzkum félögum hér í bæ, í því skyni að taka það ómak og sjdlfræði af löndum vorum hér í bæ að ákveða, hvenær og hverninn halda skyldi ís- lendingadag hér að ári, kom það í Ijós, að á fundi þessum skyldi eigi að eins félagsfulltrúarnir atkvæði hafa, heldr og ýmsir menn, sem sjálfkjörna nefndin, er síðasta hátíðahaldi stýrði, hafði með sér kvatt. — Ýmsum af oss, sem mættum sem fulltrúar fyrir féiög, þótti þetta órétt og ójöfnuðr. og var tillaga borin upp um, að þeir full- trúar, er eigi hefðu verið í nefndinni í sumar, fengi þá að kjósa með sér aukamenn að tiltölu réttri við fjölda sinn gagnvart eldri nefndinni; en slík tillaga fékkst ekki borin upp. Gengu þá ýmsir af fundi. Síðan var því hafnað, að kveðja til almenns íslendinga-fundar í bænum til að ráðstafa hátíðarhaldinu næsta ár. Vér sjáum eigi betr, en að allr al- menningr eigi jafhan rétt á að raða fyrirkomulagi á þessu hátíðahaldi, og að félög, sem stofnuð eru í allt öðr- um tilgangi, hafi engan rétt á að taka sér forræðisvald yfir þessu almenna máli allra íslendinga hér, því síðr, þegar félögin fá þá ekki einu sinni jafnan rétt innbyrðis. Því lýsum vér yfir því að vér munum boða til almenns fundar með- al allra íslendinga í bænum í haust um það leyti, sem þeir sem nú eru fjarverandi úti íi landsbygðinni, verða almennt komnir aftr í bæinn, í því skyni að sá fundr geti ráðstafað fyr- irkomulagi á liátíðarhaldinu næsta ár, og svo gæti málið og orðið rætt og skýrt frá ýmsum hliðum í blöðunum til þess tíma. Vonum vér að almenningr kunni betr við að ráða sér sjálfr í þessu efni, og gefi því engan gaum aðgerð- um eða ráðstöfunum sjálfkjörinnar nefndar, sem kynni að vilja taka sér forræðisvald yfir oss löndum sínum almennt, eh bíði heldr eftir almenn- um fundi á þeim tíma, er sem fiest- ir geta sótt hann og notið jafnróttis. Winnipeg, 29. Júlí 1891. Jón Ólafsson. Jón E. Eldon. Wm. Anderson. Sölfii Sölfason. Ólöf B. Halldórson. Signý Pálsdóttir. Eiríkr Gíslason. J. W. Finney. EFTIR IVAR AASEN. Já, dómarar allmargir vilja vera og víta og hæða það, sem aðrir gera; og lýti sjá þeir við sérhvað eitt, en sjálfir gera þeir aldrei neitt. J. Ó.

x

Öldin

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Öldin
https://timarit.is/publication/142

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.