Garðar - 02.01.1894, Blaðsíða 1

Garðar - 02.01.1894, Blaðsíða 1
Kostar 75 aura árg. <(12 blöð); einstök tölu- blöð 8 aura. MANAÐARBLAÐ FYRIR REYKJAVIK. Auglýsingar kosta 2 a. hvert smáletursort>; ann- ars 1 kr. þuml. d&lksl. 1. folað. Reykjavík 2. janúav 1894. I. ávg. Hvert er erindið? Spurður mun »Garðar«, þar sem hann "ber að garði, hvert sje erindið þess nýja gests, hvaða ákvæðisverk honutn sje ætlað í sveit sinna 14—15 fjelaga íslenzkra. Fyrirsögnin leysir úr þeirri spurningu nokkurn veginn. »Garðar« á að vera það og gera það, sem málgagn eitt, er hjer reis upp fyrir 3 ár- um, hefði átt að vera og átt að gera, en befir kafnað undir nafni greinilegar en nokkur ættteri heflr nokkurn tíma gert. Hann mun einkum gera sjer að skyldu að færa í letur jafnóðum það, sem gerist í bænum frjettnæmt, fleira miklu og smá- "vægilegra en þjóðblöðin flytja; fara orðum um það sem gerast á, þ. e. fyrirhugað er, fræðandi og leiðbeinandi eptir mætti; minn- •ast þess, er gerzt Tieflr fyrrum í höfuðstaðn- um og enn má þykja fróðleikur í, skemmt- un eða nytsemd. Allt með góðra manna fulltingi og mikið vel ritfærra. Blað þetta er ekki stofnað af nokkrum skuggasveinum í fjelagi í því skyni að smána og rægja einstaka menn, er þeim eða þeirra nótum er illa við, en það eru vitanlega opt og tíðum hinir beztu menn bæjarfielagsins eða þjóðfjelagsins. Það á ekki að vera Jjónshúð fyrir asna að fela sig í og ægja heimskingjum með ógeðsleg- um hrinum. Það á ekki að vera fifishjúp- ur fyrir neinn uppskafinn montálf. Það á ekki að vera til þess gert að hafa hausa- víxl á sönnu og lognu, nje til að þvæla og stappa um hjegóma, nje til að mis- þyrma tungu vorri með herfilegum mál- leysum og hraklegum bögumælum. Það mun ekki láta vaða á súðum um alla skap- aða hluti, hvort heldur ritarinn heflr nokk- urt vit á þeim eða alls ekki neitt, með frámunalegum gorgeir og sjálfbyrgings- skap, og komandi í hæsta lagi með eina tiliögu af viti — og hana þá aðfengna — innan um hundrað loptkastala-axarsköpt og lokleysuþvætting, og ætla svo að rifna af montbelgingi, ef þessi eina tillaga kemst einhverntíma t\l framkvæmdar að einhverju leyti og fyrir annara tilstilli. Blaðið mun í einu orði ekki verða neitt sorpblað, er heiðvirðum mönnum þyki eigi í húsum haíandi fremur en annar óþverri, nje þýð- ingarlaus glamurskjóða, hverjum meðal- greindum mannitileintóms atlilægisoglangt fyrir neðan það, að nokkur mætur maður virði það svars, hvaða haugavitleysur, rðg og lygi sem það fer með. Reykjavík fyrir 100 árum. Gaman mundi mórgum Reykvíking nú þykja að vera horflnn allra snöggvast heila öld aptur í tímann og líta Reykjavík aug- um eins og hún var 1794. Hún hafði þá fengið kaupstaðarrjettindi fyrir rúmum 7 árum, cn var þó enn með sama sniði og hinir smærri verzlunarstaðir gerast nú, enda harla fólksfá, varla meira en um 200 manna, er fast aðsetur höfðu í kaupstaðn- um. Hjer var enginn bæjarfógeti og eng- in bæjarstjörn. Höfuðstaðurinn var ekki annað en þorp i Seltjarnarnesshreppi. Ekki hefði ferðamaður úr sveit sjeð neitt kaupstaðarmót á þorpi þessu fyr en hann kom á móts við Traðarkot. Þar lá þá vegurinn, og lengi síðan, yflr mitt lands- höfðingjatúnið og yflr lækinn neðarlega. Þá mátti líta vinstra meginn við veginn hús eitt allmikið, þar sem landshöfðingja- húsið stendur nú. Það var tukthús lands- ins, reist þá fyrir nálægt 30 árum. Þegar vestur yflr lækinn kom, tóku við vörubúðir kaupmanna, með fram sjónum vestur undir Aðalstræti, eða þar sem nú er Hafnartstræti, fáar þó og smáar og frem- ur óskipulega settar. í Aðalstræti voru helztu byggingarnar, ullarverksmiðjuhúsin, sem enn eru nokkrar menjar af, svo sem »gamla prentsmiðjan« (nema suðurendinn) og grindin i húsi M- Johannessens hinu gamla, Aðalstr. 10, er síðan var kallað Biskupsstofa, með því að þar bjó Geir biskup Vídalín. Þá mátti heita að maður væri kominn kaupstaðinn á enda. Stóðu að eins tvö hús meiri háttar utan þeirra endimarka: kirkjan, af timbri, í garðinum Schierbecks, sem nú er (eða bæjarfógetans), og latínuskólahúsið suður á Hólavelli, sömu-

x

Garðar

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Garðar
https://timarit.is/publication/149

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.