Framsókn - 08.01.1895, Blaðsíða 2

Framsókn - 08.01.1895, Blaðsíða 2
NK. J Vli A MSÓ K N'. Ef nú slíkt frnmvarp, sem hjer er nm að ræða, næði að verða að lðpum, yrði rjetti cijjtra kvcnna miklu betur borgið en er og verið hefur. Bóndiim gœti pa ekki lengur sóað takmarknlaust fje konu sinn- ar og arfi barua sinna. Karlmenn mundu pá siður giptast til fjr'ir eða festa sjer konu eingöngu af auðs- voe. Margur drykkjum-aður i hjúskaparstoðu raundi fremnr stöðva drykkjuskap sinn, eí' hann hefði engin umráð yfir fje koun sinnar og gæti i annan stað bú- jzt við að fjarskipti yrðu gjörð á fjelagsbúi þeirra hjóna. Ef slík lög sera þessi fengjust, yrðu þau sann- kölluð rjettarbót, eiiikum fyrir giptar konur; eu marg- ír kvœatir meun myndu og hafa stóimikið gagu af peim bæ-ði beinlínis og óbeinlínis. látundum, pegar pau mál hafa verið til umræðu ú alþingi, er sjerstaklega snerta konur og rjettimii peirra, bafa suinir pingmenn komið með pær mótbar- ur, að málið væri ofsnemraa uppborið, að kouur hefðu ekki enn látið til sín heyra um pvilikt efni. og að óvíst væri að konum pætti nokkuð unuið með pvi að fá pau lðg, er nm var rætt. J>vi miður hafa íslenzkar konur verið of þögular um sín eigin mál, er pau hafa komizt á dagskrá og ofsjaldan l.'itið álit sitt og vilja í ljós. Mun petta hafa talsvert spillt fyrir pví að mál peirra næðu fram að ganga. Væri pvi óskandi að konur ljetu hjereptir meira á sjer bera en pær hafa hingað til gjört. pá er um rjettindi peirra ei að ræða. Mundu pær með pvi íá góða liðveizlu hj't mörgum karlmönnura, sem aunars Ifita slik mnl hlutlaus. Reyndar ma ætla, að allar hugsandi og skyn- berandi konur telji pað miklu skipta, að giptar konur fái fjáríð á þann hátt sem fram er tekið 1 fruravörp- um 1891 og 1893 og óska pess að lóg fáist vm petta efni sem fyrst. En, par sem ekkert vinnst með pögn- inni, og par eð nú er alpingi að sumri, pá ættu kon- ur að taka til máls um petta efni. bæði til að skýra pað betur og svo til að veita þingiuönumn aðhald. J>að vœri sorglegt, ef jafnmikið nauðsynjamál, sem petta er, yrði tekið til uinræðu á næsta pingi í priðja skipti, en yrði annaðhvort fellt eða ekki útrætt. Mættu konur þá kenna sjer um pau afdrif málsins, ef pær Ijeta ekkert til sin heyra fyrir ping og ljetu pað hvergi sjast, að pær óskuðu pess og krefðust, að p«ss væri með lðgum varnað, að kvæntir raenn gætu misbeitt stöðu sinni svo sem sumstaðar hefur orðið, af pvi að peir böfðu einir öll fjArráð búsins á hönd- um, en konarnar voru rettlausar og ómyndugar með öllu. i - Hlnni íslcnzku kvcnnpjóð hefor nýlega verið borið pad & brýn k prenti, nð húu væri „nauðalítið hugsandr' (sjá Heimilisbl. nr. 11). Er petta sanuur doiuur? Og með bverju hníir fslenika kvemipjóðin gefið tilefni til slíkra ummæla? Með þögninni og framtakslevsinu. Jslen/.ka kvennpjóðin hefur síinnarlega eklri lUiii mikið A s't bera, og pað hafn þótt mestu býsn ef kvennraaður hefur gjört eitthvað umtalsvert, t. d skrií'að bók eða haldið fyririestur. Op pær konui' sem eitthvað þvilikt hafa gjört, eru skoð.iðar sem nnd- antek íinca:- og verk peirra að pví eiim álitin merkileg. að kvennmenu hafi unnið pau. En jeg iel eagau efa á pvi að útum landið sjeu til margar hugsandi kon- ur, er rafalaust gætn l'itið til sin heyra engu síður en hinar sem pegar bafa gjört pað. En pvl þezja pær? Af pví peim hefur verið kennt, að konan prif- ist bezt í skuggo, að pað væri tkixnmlegt að kom.-t opinberlega fram. þessi hleypidómur er nú algjörlega á í'örum er- lendis, og a'tti oins að hverfi. á voru landi. íslenzk- ar konur standa ekki á baki systra poirra i öðrtuu löiulum hvað hæfilegleika snertir. Nú á timum er miklu meira gjört eu áður til pess að mennta kvenn- pjöð vora, pó raikið skoiti eim til pess að hún hmi i pvi efni jafnrjetti víð karlmennína. f>að getur þó engura dulizt að koiiau hefur fullkomimi rjett til jafnr- ar menntuiiHr og karlmaðurinn; pað verður að ryðja svo braut hennar, að hún geti beitt hæfilegleikum sinum á þann hátt er henni er bezt fallinii. Menn klifa einatt k þvi. að hlutverk kveimmannsins sje ein- ungis að verða kona og mcðir. Ri\ nú eru kvenn- menu miklu fk-iri en karlmenn, og geta pvi eðlilega ekki ullar gipzt, oí; hvað á þá afgangurinn að gjöra? Hvert er þeirra hlutverk? f>ær ©ni sumar hverjar m'iske Iítt til þess fallnar að verða undirtyllur <á annara heimilum; en sá vegurinn hefur þó hingað til vprið s'i eini er ógipt kvennfólk4þessu landi hefur átt völ á. það er fjærri því að vinni:- konustaðan sjo óvirðuleg. Hver staða er jafn viiðinj;- arverð, ef vel er í henni staðið. En þær komir eru samt til, sera ekki geta notið sín nema í sjálfstæðn stöðu. Eu allar ættu þær að geta verið sj ilfstæðar í hugsunum. En þvi er miður, að svo er ekki. Hugii margra kvenna snúast eingöngu um h.ð hversdagslega: þær álita að annað komi sjer ekki við. p>a;r eru margar alveg ókunnugar öllum almeuníngsm ilum oj sjerstaklega hafa þær óbeit á „pólitik", pað er svu ókvennlegt! að hugsa um slikt. ()g pó raerta mðrg pau mál pær sj'ilfar persónulega. þær hafa jal'ut gagn af framfðram lands vors sem karlmenniriíir. Vjer sögðum að meira væri gjört níi en áður fil þess að mennta kvennþjóð vora. En par með er ekki sagt að kvennþjóðin sje nú sann-rrhenrdaðri en áður. Kvennaskólar eru komnir á stofu og hafa gjört mikið gagn, fræðsla er þar veitt í mörgnm n.imsgreinura •€ fáum konum veittist íiður kostur á að nema, En pað eru enn tíltölulega í'áar stúlkur sem hafa hlotið þussa skólamcnntun. Og svo er það pví raíður, að margar stúlkur virðast aðeius kunna að tuet.a yfirborft menntunarinnar. Að læra það gera kallað er „finar haiinyrðir" «>g syo eitthvað í dðnskw, það er af ot'

x

Framsókn

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Framsókn
https://timarit.is/publication/151

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.