Kvennablaðið - 01.07.1898, Blaðsíða 1

Kvennablaðið.
4. ár Reykjavík, júlí 1898. Nr. 7.
Bréf frá
kerlingu í Garðshorni
til kvennablaðxins.
1J.
(Niðurl.).
g er nú hætt að búa fvrir nokkrum ár-
um og komin í hornið hjá hörnum mínum,
svo nú Jiefi eg betri tíma og næði til að taka
eftir því sem fram fer í kringum mig. Eg
hefi líka langa rejnslu, bæði mína og annara,
fyrir mér, og svo getur maður venjulega dæmt
lilutina með meiri rósemi og óhlutdrægui þeg-
ar tnaður er sjálfur ekkert við þá riðiun, og
er að eins áhorfaudi, heldur eu þegar maður
er svo að segja anuar málsaðili þess, semfram
fer og verið er að tala um og finna að.
En þegar eg lít nú yfir ástand landbúttað-
arins, þar sem ég þekki til, eins og hann er
nú, og minnist svo þess, hvernig mér hefir
kornið hann fyrir sjónir frá því ég fyrst ntan
til, þá finn eg auðvitað mikinn mun á því,
og að suntu leyti ekki til batnaðar, ett mér
finst líka ég sjái margar og eðlilegar orsakir,
sem liljóti að hafa haft þessar afleiðingar,
sem ég vona að hverfi þegar fram í sækir.
Vinnufólkið, og einkum viunukonurnar,
höfðu um langa tíma mátt sæta þungum bú-
sifjurn af húsbændunum Fyrst þegarégman
til fengu beztu vinnukouur 2 vættir á lands-
vísu í kaup, og þótti þó kaupgjald þar i sveit-
um mjög hátt. Af þessu kaupi, sem öllum
þótti mjög hátt, áttu þær að klæða sig að
öllu leyti, og sjálfsagt þótti líka að þær gætu
lagt talsvert bæði í reiðtygi og aðra muni.
Dálítil hluunindi voru það fyrir vinnufólkið
þar í sveitum, að sú venja var þar algeng, að
sjálfsagt var að taka 3 ær af hverju hjúi til
að mjólka fvrir fóðri sínu, ef hjúið vildi og
átti þær til, eða jafnvel fleiri af vinnumönn-
uuuni. Af þessu varð stúlkum meira úr sínu
litla kaupi en ella mundi hafa orðið, því þær
áttu venjulega að minsta kosti þessar 3 ær
og stundum fleiri. Ullina unnu þær oft í föt
handa sér, en seldu lömbin, eða konm þeim í
t'óður.
Vinnumeunirnir höfðu hærra kaup; mig
minnir eftir, að það væri þetta frá 25—40
dalir, en engin föt þar fyrir utan. Sumstað-
ar höfðu þeir auk kaups eina viku til að heyja
fyrir sig á sumrin. Eg man vel að eg heyrði
getið um að sunistaðnr á Vesturlandi fengju
vinnukonur að eins 4 dali í árskaup, eitthvað
lítið eitt af fötum, ef til vildi, og öll laugar-
dagskveld á vetrum til að tæta ull sína, ef
þær ættu hana nokkra.
A Suðurlandi sumstaðar var vinnukonukaup-
ið til skamms tíma að eins 10 krónur í pen-
ingum, eða einhverju öðru, og 3 flíkur, eða 10 ál.
af hvítu vaðmáli. Eg hefi talað við duglegar
stúlkur, sem fyrir fáum árum hafa fengið
þetta kaup.
Þegar þess er nú gætt, að vinnufólkinu og
einkum k\renfólkinu var goldið svona illa, að
það mátti vinna hvaða vinnu sem fyrir kom
jafut við karlmenn, standa yfir fé á vetrum
og hirða og gefa skepnum inni auk inniverka,