Kvennablaðið - 01.07.1898, Blaðsíða 2

50
ganga í smalamensku haust og vor, auk
venjulegra vorverka, t. d. moka hauga, haust
og vor, móti karlmönuum og fl., standa við
heyvinnu 18—19 tíma í sólarhring, en fékk
þó ekki meira í aðra hönd — þá geta allir
skilið, að alment hafi stúlkurnar verið óá-
nægðar, þótt það hafi minna borið á því enn
uú, af því þá var málfrelsi og fundir minna
notað og ókunnara enn nú. Og við getum
þá svo vel skilið, að óánægjan yfir þessu hafi
verið eins og eysa eða faliuu eldur, sem vant"
aði að eins kveykjuefni til að verða að björtu
bá'i. Og þegar þar við bættist, að kvenþjóð-
in var að mörgu leyti rjettlægri en karlmentr
irnir: þær t. d. erfðu að eins hálft á við
bræður sína o. fl., þá er ljóst, að þær voru í
raun og veru að mörgu leyti illa farnar.
En svo fór smámsaman að konta ýms breyt-
ing á hagi þeirra, því hér á landi liafa líka
verið byltingatímar, þótt þeir séu í smærra
stíl enn víða annarstaðar í heiminum.
Það er ekki að undra, að alt það sent ritað og
rætt hefir verið um framfaiir, meutun, frelsi
og jafnrétti hafi haft eitihver áhrif. Vinnu-
fólkinu, og yfir höfuð öllu fátækara fólkinu,
hefir fundist margt af því talað frá sínum
itistu tilfinningum. Stúlkurnar, sem hór skal
helzt talað um, hafa vel séð, að þær ttttnu
hverju heimili langt ttm meira gagu, enn ó-
nýtir vinnumenn, og þó fengu þær ekki helnt-
ings kaup á við þá. Þær hafa vitað, að þær
unnu oftsinnis húsbændum sínum mikið gagn,
gerðu sín verk tneð trú og dygð, ntargar
hverjar, og voru þó fyrirlitnar af ýmsutn, og
margur heimskinginn, sem þó hefði mátt
þakka fyrir, að vera jafuuppbyggilegttr í
mannfélaginu, heuti gaman að »griðkunni<,<,
sem var ekki eins fínt klædd og slæpiugarnir,
sem ekkert gerðu anttað enn láta aðra vinna
fyrir sér. Auðvitað hafa hagir þeirra batnað,
þær hafa fengið léttari vinnu, styttri vinnu-
tíma og nteira kattp. En það er svo lettgi ttð-
ur búið að fara illa með þær, og nú svo leugi
búið að brýna þær, að ntargar þeirra taka
ekki lengttr neinttm boðum og jtykjast ekki
upp á þatt komuar. Það var ekki furða, þótt
þeitn þætti glæsilegt að heyra frá Ameríku,
og það er auðvitað satt, að duglegar stúlkur
fá þar langt um meira kaup enn hér. Því
var svo náttúrlegt, að ýmsar þeirra, sem táp
var í, vildu freista gæfunnar hinum ntegin
hafsins.
Eu það er líka ýmislegt til í heiminum,
sem hvorki verður keypt fvrir peniuga, né
heldur verður metið et'tir peningaverði. Þótt
laun kvenna séu langtum hærri í Ameríku enn
hér, þá er líka eyðslan tneiri þar, og þarfirn-
ar fleiri, svo óvíst er að stúlkur þær sem far-
ið hafa sóu að jafnaði auðugri. Þeim hefir ef
til vill liðið betur, og það er líka mikilsvirði,
en duglegu, heilsugóðu og reglusömu fólki get-
ur allsstaöar liðið vel. Það cr nú katinske af
því, að eg er orðin svo gömul, aö mér finst
líka það só uokkuð gefandi fyrir, að vera
heima á sinni ættjörð, þar sem forfeður manns
hafa verið, og frændfólk og kunningjar eru,
og þar sem margir vilja bæði bera beittin sjálf-
ir og að börn sín búi eftir sinn dag. Þótt
hver heiðarlegur innfæddur Ameríkumaður
geti orðið forseti Bandaríkjanna, ef hattn hef-
ir þá hæfileika að geta komist áfrant, og ef
lánið er með, þá má segja það sama hér: Hór
getur líka fátækur vinnumannssonur orðið
landshófðingi, ef hæfileikar og lán fylgist að.
Hór er enginn aðall eða eiukaréttindi, sem
útilyki vissar stóttir manna frá embættum
og virðingu. Hér eru engu síður ótal vegir
enn í Atneríku, og hér eru þeir allir óruddir.
Það eitt út af fyrir sig, að engin embætti eða
staða er hér til, sem gáfu- og duguaðarmaður-
inn getur ekki komist að, gæti verið hvöt
fyrir efnilegt og framgjarni ungt fólk til að
reyua gæfuna hér heima, til að ryðja sór nýjar