Lögberg-Heimskringla - 18.09.1975, Qupperneq 5

LÖGBERG-HEIMSKRINGLA, FIMMTUDAGINN 18. SEPTEMBER 1975
5
sálarrannsóknarfélagsins —
(Journal of the American
Society for Psychical Res
search). — Fjallaði ein um
hinn fræga miðil, Hafstein
Björnsson. — Dr. Erlendur
stundaði á sínum tíma nám
og rannsóknir í dularsál-
fræði hjá Dr. Hans Bender,
prófessor í Freiburg í Þýzka
landi, og , Durham, N.C., hjá
Dr. J. B. Rhine, “the grand
old man”. dularsálfræðinnar.
— Hann starfaði síðan hjá
Bandaríska Sáíarrannsókna-
félaginu og fór m. a. á veg-
um þess til Indlands til að
kanna dulskynjanir og dul-
reynslu þar í iandi. Dr. Er-
lendur er nú þegar kunnur
visindamaður meðal “stéttar
bræðra” sinna og er vissu-
lega vel undir æfistarfið bú-
inn.
Vestur-íslenskir áhuga-
menn um dulræn efni ættu
að fylgjas með íslenzkum
rannsóknum á því sviði og
Jeggja þeim lið. Þeim sem af-
lögufærir eru bendi ég vin-
samlegast á, að opinberir
rannsóknarstyrkir hrökkva
skammt og yrðu fjárframlög
áhugamanna mjög vel þegin.
Frekari upplýsingar þar að
lútandi og raunar hvort sem
er mætti afla sér hjá mér
eða Dr. Erlendi sjálfum —
(Sálfræðideild Háskóla ís-
lands, Reykjavík.)
lslenzkt fiskiskip f kröppum dansi.
— Ljósm.: Sn.Sn.
Canadi lctland Ceniennial Cnnference
October 3rd to 12th, 1975, Winnipeg Canada/P.O. Box 44, Winnipeg, Manitoba R3C 2G1
MOR6UNBLAÐIÐ,
Eg sá alíslenzk nöfn
við allar krossgötur
Ég held ég hafi verið að
skríða inn í busabekk í 1M.A.
og hann að dímittera, þegar
við sáumst fyrst. Sfðan höf-
um við oft hitzt, spjallað lítil-
léga saman, en hann oftast á
hlaupum, þvi eins og þeir
sem til þekkja er Magni
Guðmundsson maðurathafn-
anna, hámenntaður hag-
fræðingur frá Sorbonne og
að auki hamhleypa til allra
starfa.
Þegar ég hitti hann hér á
dögunum, vitandi að hann
hafði um skeið dvalið vestur í
Winnipeg, þá fannst mér
kjörið tækifæri að gera til-
raun til að- króa hann af og
spyrja hann frétta frá Vestur-
heimi og þá ekki sízt vegna
hundrað ára byggðarafmæli
íslendinga þar vestur frá og
hópferðar heimamanna til að
taka þátt í höndfarandi
hátíðahöldum þeirra Vest-
manna
Tilraunin tókst, þó seint
væri, og fer hér á eftir rabb
okkar:
— Hve lengi hefurðu
veriS í Kanada og var starf
þitt þar? —
,.Ég haf dvalið I Kanada I 2—3
ír og unniB þar ýmia störf fyrir
opinbera aSila hér heima og jafn-
framt verið I tengslum vi8 IMani-
tobahéskóla."
;— HvaS er um borgina
Winnipeg aS segja? —
Winnipeg er borg í örum vexti.
hreinleg og gróSursæl. tíamli miS-
bærinn er a8 mestu tekinn undir
verzlanir og skrifstofur, en ibúðar-
hverfin teygja sig I allar áttir út i
landsbyggSina. Vegna vlBittunnar
og fjarlægðanna er lltt mögulegt
a8 búa þama in einkablls Eitt af
þvl. sem veldur fótgangandi
manni erfiðleikum, er hinn lim-
kenndi jarövegur, sem hleSst i
skóna. StrætisvagnaferSir eru tið-
ar um aSalgötur, en afleitar I út-
hverfum. Kanadamenn reisa sér
nær ivallt einbýlishús, og a8al-
byggingarefniS er timbur. Sam-
býlishús i okkar mælikvarSa, þar
sem hver (búi i slna Ibú8. eru nær
óþekkt I Winnipeg. En slik hús eru
stundum i eigu einstaklinga og þi
leigð út.
Á þessu svæöi Kanada er
meginlandsloftslag, brunafrost a8
vetri og brunahiti a8 sumri, enda
er ilika langt til sævar fri Winni-
peg og héSan vestur yfir Atlants-
hafiS. Gengur mönnum misjafn-
lega a8 gera sér rétta hugmynd
um hina gifurlegu stærB landsins.
Islendingum, sem koma héBan a8
heiman. þykir mörgum verst a8
þola flugubitiB é vorin. en Kanada-
menn sjélfir bólgna ekki af þvi,
heldur finna aSeins lauslega
stunguna
Næst Reykjavlk er Winnipeg
stærsta (slenzkumælandi borg (
heimi, e8a svo segja menn vestur
þar. TaliB hefur veriS, a8 i Winni-
peg og négrennimæli 20 þúsund
manns Islenzku vel og önnur 20
þúsund allvel e8a nokkuö, en
fslenzka samfélagiB ( Kanada (the
lcelandic community) telur hvorki
meira né minna en 400 þúsund
manns. og þé eru þeir útlendingar
taldir me8, sem gifzt hafa inn i
istenzkar fjölskyldur, böm þeirra
og barnaböm.
— Eru viðskipti milli
íslands og Kanada? —
„Einmitt þetta, sem ég var a8
segja, sty8ur a8 þvi — eitt me8
ö8ru — a8 vi8 hefSum viSskipti
viö Kanada. en þau eru nénast
engin, utan heimsókna milli skyld-
menna.
Margir halda I fáfræSi sinni, a8
Kanadamenn vilji ekkert af okkur
kaupa, þar sem þeir veiSa fisk,
eins og vi8. En þetta er hrapal-
Magni GuSmundsson.
Spjallað við Magna Guðmundsson,
sem búsettur er í Winnipeg
legur misskilningur. í Kanada er
opin Iei8 til stórfelldra verzlunar-
viSskipta og jafnvel efnahagssam-
vinnu. Vi8 getum meira a8 segja
selt þeim fisk — og keypt af þeim
bókstaflega alla skapaSa hluti, og
é mun betri kjörum en, sunnan
landamæranna Hins vegar er
Ottawa ekki rétti vettvangurinn
a8 ræ8a þessi mél. Embættismenn
i höfuöborginni eru a8 þessu leyti
úti é þekju.
— Hvernig eru lifshættir
f landinu? —
„Kanada er vel stjórnaB og
aBeins tvö lönd i Evrópu standast
þar nokkurn samanburö þ.e. Svl-
þjó8 og Sviss. Óhætt er a8 segja,
a8 almenn hagsæld riki. A8- visu
vill vera nokkurt atvinnuleysi, en
þa8 er staSbundiB og erfitt vi8-
fangs. Kanadamenn hafa tvö sér-
kenni, sem hér koma vi8 sögu.
AnnaS er þá8, a8 þeir eru fjarska-
lega étthagakærir og ófúsir a8
flytja, þó a8 atvinnu sé a8 fá I
öSrum landshlutum. Svo eru þeir
einkennilega tregir til a8 stofna
eigin fyrirtæki og rekstur, vilja
heldur starfa hjé öBrum, stórum
félögum og traustum, jafnvel þó
a8 minna sé ( bo8i.
Þess er lika vert a8 geta, a8
Kanadamenn eru lausir vi8 ýmsar
félagslegar plégur, sem hrjé t.d.
Bandarikin, svo sem kynþétta-
vandaméliS Hins vegar halda
Frakkar fast é réttinum til sins
fagra móSurméls. og hver skyldi lé
þeim þaS? öll tungumél eiga erfitt
uppdréttar vi8 hliSina é enskunni.
sem er au8lær8 byrjendum og afar
meSfærilegt tjéningartæki bæ8i
manntuSum og ómenntuSum.
•
—Tredeau?—
„Hann er glæsimenni til sélar
og likama, IjóngéfaSur maSur og
litrikur persónuleiki. Ég hefi ekki
é8ur sé8 svo ójafna kosninga-
baréttu sem milli hans og þeirra
Lewis og Stanfields s.l. sumar.
Þar éttu vi8 or8in: „Hann lék sér
aB þeim eins og köttur a8 mús."
ABeins degi e8a tveimur fyrir
kosningar kom Trudeau é úti-
skemmtun nélægt Ottawa. Mót-
herjar hans höfSu veriS þar og
haldiS hver sina „húrra-ræ8u".
Trudeau kvaSst ekki ætla a8
þreyta áheyrendur me8 mélæSi I
gó8a veBrinu og tók þess i staS
þétt i fjörugum dansi me8 fólkinu
— vi8 mikil fagnaSarlæti vi8-
staddra."
—- Hvað er þér annars
minnistæðast að vestan?
„Ég fór blíSviSrisdag a8 Gimli.
Þegar ég nélgaöist staSinn, sé ég
alislenzk nöfn vi8 allar krossgötur.
Inni i þorpinu blöktu islenzkir
fénar vi8 hún i skrúSgörSum. Litlir
béter lögSu fré landi me8 tslenzka
féna uppi, og sjómennimir tölu8u
islenzku. Þetta var éhrifamikil og
nær ólýsanleg upplifun I mörg
þúsund milna fjarlægB fré heima-
landinu."
— En svo við vendum
okkar kvnði i kross,
Magni, þá langar mig til að
spyrja þig, hv( verðbólgan
ógnar svo mjög efnahags-
kerfi vestrænna landa? —
„Oliukreppan, sem þréfaldlega
er stagazt é, hefir valdiS dýrtiS, en
ekki verSbólgu. I þeim löndum,
sem hafa orSiS einna harSast úti,
hefir verSiag hækkaS 10—15%
p.a. Vi8 getum ekki skrifaS 50%
verSbólgu é reikning oliukrepp-
unnar. Sjélfsblekkingin er verst.
Hækkanir matvöruverSs é heims-
markaSi hafa gert ýmsum löndum
erfitt fyrir, en þó ekki elverlega
enn sem komiB er. En metvöru-
ver8 um heim aHan er dæmt til a8
hækka. ekki lækka Óllum fregn-
um um hi8 gagnstæSa ber a8 taka
me8 fyrirvara. Matvælaf ram
leiSslan ( heiminum hefir ekki
undan fólksf jölguninni.
Almenn hegsæld og ört vexendi
eftirspum vöru og þjónustu s!8-
ustu érin é hlut e8 vandamélinu.
Þar viö bætist kröfugerS ólik-
legustu samfélagshópa og
kostnaBarverBbólga. BæSi hag-
fræBingum og stjórnmélamönnum
rann til rifja atvinnuleysi og ör-
birgS I heimskreppunni é fjórBa
ératug aldarinnar. Þess vegna var
a8 styrjöld lokinni sett löggjöf i
Framhald á bls. 2v