Alþýðublaðið - 03.10.1961, Side 8

EINHVER frægasti
fréttaritarinn í Katanga
heitir Ian Colvin. Hann
er höfundur hiiwrar frægu
bókar um Canaris aðmír-
ál, sem var yfirmaður
”Abwehr“ njósnadeildar
Þjóðverja í síðasta stríði.
Það var Colvin sem fyrstur
skýrði Tshombe Katanga-
forseta frá láti Hammar-
skjölds á blaðamarnafundi
í Ndola Colvin fór beint
á fundinn úr flugferð til
staðarins, þar sem flugvél
Hammarskjölds hrapaði
t:l jarðar.
Nú hefur Colvin skrif-
að um för sína til aðal-
stöðva evrópskra liðsfor-
ingja, sem vinna fyrir
Katangaher Tshombes. —
Þar segði hinn evrópski
herráðsforingi Katanga-
hers honum: „Ef bardag-
arnir hefðu staðið þrem
dögum lengur, hefðum við
,.mátað“ hersveitir SÞ —
Tshombe forseti kann að
hafa unnið siðferðislegan
,s:.gur í viðureigninni við
SÞ, en hvers virði er sið-
ferðislegur sigur yfir slíku
fókli?“
Herráðsforinginn leit
kuldalega á Colvin, þegar
hann kom inn í skrifstofu
hans. Hann leit yfir borð-
ið sem hann sat við og
sagði á góðri ensku: „Við
höfum heyrt að þér viljið
hitta ' orrustuflugmenn
okkar að máli. Það viljum
við helzt ekki.“ Á leiðinni
sá Colvin engar SÞ-her-
sveitir og enga fjandsam-
lega herflokka. Fylgdar-
maður hans var Katanga-
hermaður, Jeremías að
nafr.i. og talaði hann góða
frönsku.
Herráðsforinginn sagði
Colvin að hann vissi ekki
eir.u sinní sjálfur nöfnin á
orustuflugmönnunum. Ef
SÞ hefðu hendur í hári
þeirra, mundu þær drepa
þá. Herráðsforinginn sagði
+ ÍRUM HRÓSAÐ.
Flestir hinn a evrópsku
liðsforingja og hermanna
eru franskir og nöfn
þeirra alræmd í herbúðum
SÞ. Þeir sögðu Colvin, að
þegar þeir fréttu, að SÞ
hefðu ráðizt á „höfuð-
lausan her“ hafi þeir
snúið aftur lil þess að at-
huga hvort þeir gætu orð-
ið Katanga að liði.
Frá bækistöðvum her-
ráðsforingjans hélt Colvin
síðan til Jadotville, þar
sem 156 írskir hermenn
eru hafðir í haldi. Þeir
voru í sólbaði á þaki hótels
þess, þar sem þeir eru
geymdir. Evrópskur Kat-
ar.galiðsforingi sagði Col-
vin, að Irarnir hefðu stað-
ð sig með mestu prýði og
varizt af miklum móði í
vonlausri varnarstöðu.
Þessi liðsforingi sagði,
að Irarnir settu liðþjálfa
einum mikið að þakka,
þar eð hann nSitaði að
skjóta tvo beigíska liðsfor-
ingja, sem handteknir
voru. Liðsforinginn sagði,
„að erfiðara hefði reynzt
að veíta þeim illa meðferð
ef það hefði gerzt.“
Colvin komst að þeirri
niðurstöðu eftir þe,ssa ferð
sína, að Katangaher drægi
saman lið svo lítið bæri á
og SÞ-herinn reyndar
einrúg. Höfuðvirki Kat-
angahersins er Jadotville,
en þeir eru einnig öflugir
í Kilwezi og Elizabeth-
ville. Katangamenn draga
einnig saman lið að baki
hinna mikilvægu samgöngu
leiða við landamæri Rho-
desíu.
* „LES AFFREUX”
Málaiiðar Thombes eru
af ýmsu þjóðerni, en
flestir munu vera frá
Belgíu, Suður-Afriku,
Frakklandi og Bretlandi.
Um skeið voru þeir 700
talsins en nú mur.u að-
eins 350 til 400 vera eftir.
Þeim er vel borgað, liðs-
forirgjar fá um 3 þús. kr.
á mánuð>, liðþjálfar um 2
þús. og óbreyltir hermenn
um 1400 kr. Þeir eru vel
vopr.aðir belgískum Sten
byssum, jéttum og þung-
um vélbyssum og bera
byssurnar kæruleysislega
við hlið eins og má sjá í
kúreka myndum. Flutn-
ingatækjum virðist vera
nóg af, allt frá jeppum
upp í stærðar ,hertrukka.‘
Málaliðar eru klæddir
grænum og brúnum blúss-
* „FOUGA-FLUG-
MAÐURINN.“

að Evrópubúar væru í
mörgum tilfellum aðskild-
ir Katangahernum og
ynnu sjálfstætt. Ef þeir
hefðu unnið saman frá
byrjun, væru SÞ ekki í
Katanga.
„'Við höfum orðið fyrir
miklu manntjóni, en við
höfum náð árangri, og við
erum þeirrar skoðunar, að
ef SÞ ráðast á Katanga
öðru sir.ni, muni allir berj
ast áfram,“ sagði herráðs-
foringinn. Hann bætti
við: „Skilaðu til SÞ, að
ef þær ráðist á okkur aft-
ur, verði þær að berjast
í frumskóginum Ef þær
svíkja Tshombe aftur, fá
þær samt ekki öllu' fram-
gengt.“
-£■ Nokkrir evrój
um, grænum hitabeltis-
buxum, þungum frum-
skógastígvélum, með
græna hálsklúta og „ber-
ets” eða Stetsons (alpa)
húfur á höfði. (sjá mynd).
Þar lil nýlega bar mikið
á hermönnum þessum í
Elizabethville. Þeir fylltu
alla bari og r.áttklúbba og
voru hávaðasamir. Ibúarn-
ir í höfuðborginni gáfu
þeim fljótlega viðurnefnið
, Les Aff'reux“ („hinir
hræðhegu”).
unum í Katanga á
um. SÞ-hermenn ]
hann aldrei ann
Deulin. Hvernig 1
það í dag,“ spurð
oft. Aður en spreng
irnar hófust, svarað
„Eg hef það ágæ
hvernig hafið þið þ:
Þar eð flugmj
flaug franskri Foi
var hann venjuleg
aður „Fouga-flug:
inn.“ Vitað er að Y
fæddur í Belgiu
í þessu alþjóðlega mála-
liði Thombes eru vitaskuld
mörg óæskileg öfl, en því
verður ekki r.eitað, að
margir þessara málaliða
eru þaulæfðir og bardaga-
vanir hermenn, sem hafa
barizt í Indó-Kína, Alsír
Kóreu og í frumskógum
Malaya.
Fyrir utan Tshombe er
hvítur flugmaður þekkt-
asti maðurinn í Katanga,
orrustuflugmaður sá, sem
Colvin vildi hitta að máli.
Með sprengjuárásum sín-
um raskaði flugmaður
þessi jafnvægi í bardög-
ÞRÍR Evrópi
hersveitir h
angahéraði., I
um, skammt
X eaicn-
pole, fyrrum borg-
arstjóri í Ndola í
N-Rhodesíu. Hersveifir
SÞ handtóku hann í
Kongó, en hér er hann
sloppinn úr fangavist-
inni og lær ser einn
lítinn á barnum á hót-
eli því, sem hann á í
Ndola. Hann sagði við
heimkomuna, að hann
mundi fara í mál við
SÞ vegna „ólöglegrar
handtöku.“
g 3. okl. 1961 —
Alþýðublaðið