Baldur


Baldur - 12.05.1909, Blaðsíða 1

Baldur - 12.05.1909, Blaðsíða 1
STEFNA: Að efla hreinskilni og eyða 1 hræsni í hvaða mali, sem fyrir 1 <emur, &n tillits til sjerstakra 1 flokka. 1 BALMK. _JT.';.l.'.U.*1.1._n'lTli,"IM "'f MÍ'.IM "VH'l.triH.'.'itTlVi'iíí lll'ililiilM'ilHiAMH^i'.IlllM | AÐFERÐ: Að tala opinskátt og vöflu- |i laust, eins og hæfir þvf fólki, || sem er «f norrœnu bergi % brolið. VI. ÁR. GIMLI, MANITOBA, 12. MAÍ 1909. Nr. 47. ________ Björn Jónsson dregur niður seglin í sjálfstæöisbaráttunni. ÞÆGI EKKI LÝÐYELDI ÞÓTTI BOÐI VÆEI. Prógrammið fyrst um sinn: ÁÐ SET.IAST UM KYRRT MEÐ FULLAN MUNNINN. -:o:- Síðustu númer sem hingað hafa borist af Reykjavfk og Lfig- rjettu eru alveg full af greinum íi dönsku, sem teknar eru ur ýms- um Kaupmannahafnarbliiðum, eft- ir að þau foru að ná tali af nýja ráðherranum. Með hverri þessari dönsku grein er svo íslenzk þýð- ing látin fylgja. Grein sú í blaðinu "Politiken" sem getið var um f sfmskeytinu um daginn, kom fvrst út (3o.marz\ Svo hina næstu daga Ijetu flciri blöðtilsfn heyra: ..Kristelig Dag- blað", ,,Köbenhavn", og Ekstra- bladet" i.apr.; og þar á eftir ,,Vort Land", 4.5. og 7. apríl. Þegar greinar þessar komu á gang f Híim voru skeyti send til íslands. Þau komu út í "Lögrjettu' 7. aprfl, og hljtíða svo: KAUPM.HíiFN i.AI'U. 1909. Stjórnmálaíistandið óbreytt framvegi.v. Formaður (formenn?) alþingis lofar að vinna að góðu samkomulagi milli Danmerkur og íslands. Ráðherrann (B. J.) ætlar að berjast 4 möti skilnaðarstefnu. Afneitar stíiðugt Isafold. — Blöð- in (díinsku) hrifin, en hcnda gam- an að honum. Kh<5fn. 3. APR. 1909. Ráðherrann scgir f blíiðunum: Vjer (frumvarpsandstæðingar) höfum að eins barist ámóti Hann- esi Hafstein. Vjer viljum ekki stofna lýðveldi, enda þótt oss væri boðið það. Vjcr (íslcndingar) erum bæði efnalegu og mcnningarlegu tilliti ofoþroskaðir til þess. Vjer get- um ekki æskt neins bctra en að vera f sambandi við Danmörku. Hjá Díinum vitum vjer oss Orugga. Staða íslands til Danmerkur er á- lfka og hjáleigu til hiifuðbóls. Stúdentafundur haldinn f gær. Bjiirn fordæmdur. Ekkcrt lfkn- aryrði. Eftir að nýji ráðherrann var lagður af stað heim aftur (4. apr.) var svo þctta skcyti scnt: Khöfn s. apk. Ráðgjafinn rcynir áður hann fcr hjeðaiiífrá Khöfn) einungis að mót- mæla að nokkru leyti ..Kristilee'u Dagblaði". Blaðið segir f morg- un: Það sem vjer höfum haft eft- ir honum (B. J.)er algjörlcga rjett og staðfest af ráðgjafanum (þ.e. les- ið fyrir honum áður en það kom f blaðinu). Flokksmenn hins nýja ráðherra vefengdu, sem eðlilegt var, þcssi skeyti, og Guðmundur sá, sem er aðstoðarritstjóri við ísafold, komst á þessa leið að orði f þvf blaði, áð- ur en Björn var kominn heim: "Það má t. d. geta nærri hvort hann hafi "afneitað stöðugt 'ísa- fold' " svo sem ein gróu-sagan sagði, blaði sjálfs sfn, er hann hafði vandlegt eftirlit með öllu, scm þar stoð mestallan kosninga-undirbún- ings tímann, og engu harðari grein- ar f Dana garð þann stutta tfma er hann var fjarvistum, sfður en svo. Eða þá hitt, að hann hafi verið með fúkyrði f garð þess manns, er nu hefir verið f meira en ár aðal- samverkamaður við blaðið." En á eftir skeytum þessum komu svo blöðin með greinarnar sjálf- ar, svo að urn ekkert er f þvf cfni hægt að villast, fyrir þíí scm skilja frum-textann, hversu hætt scm manni hefði kunnað *að verða við þvf, að tortryggja þýðinguna. í skeytunum er þvf miður s a g t a 1 v e g r j c 11 f r á , þótt fylgis- mcnn hins nýja ráðherra hafi lík- lega fremur búist við dauða sfnum en að slfkt gæti borið sig, — eins og glöggt kemur fram f ummælum Isafoldar. Meðal hinna dörisku blaðagreina er ein tckin eftir "Berlingi" frá. 31. marz. Sú grein er all-fláráð f garð fslenzks sjálfstæðis, cn eigi að síður fhugunarverð. I henni segir svo: * "Hinn nýi íslandsraðherra, al- þingisforsetinn, Jijðrn ritstjóri Jónsson, hefir f viðræðum við ýmsa blaðamcnn hjer lýst holl- ustu sinni gagnvart Danmðrhu, konungi hennar og fy'Jð....... Hann tjáist vera hinn einbeittasti mótstöðumaður hverskonar til- 'rauna til að fjarlœgja tsland frá Danmörku. "Hann hefir lýst þv/yfir, að sjer þyki miður fara, að þær [hciftarog smánargeinar.sem blað- ið flutti um eitt skeið gagnvart Danmörku,] hafi komið fram. "Það mun vafalaust gleðja alla, — [o: i Danrhörku]— að heyra hinn nýja ráðhcrra landsins taka svo skýrt og ákceðið af öll tví-! uð er hægt að xxktk hinm mœli. Menn munu taka cftir þvf '• sö'Tuey. að sambandi íslands við Dan- miirku..... "Bj. Jónsson er alkunnur á Is- landi sem framúrskarandi atorku- samur atvinnurekandi......... "Þekkingu sfna f slíkum efnum mun hann nú að sjálfsögðu nota til að styrkja hið fjárhagslega samlu n l milli íslands og Dan- merkur. Og að því sambandi getur einmitt holl /slenzk-dönsk stjórn stutt afarmikið. Fjárhags- böndin eru einmitt sterkustu bönd- in sem hinir ýmsu rfkishlutar verða bundnir með. Og það má ganga að þvf sem sjálfgefnu, að hinn nýi islandsráðherra muni hafa þetta fyrir augum, eftir þv/ sem honum hafafaristorð nús/ðast.' Greinarnar f ,,PoIitiken" og ,,Kristelig Dagblad" bera sjálfar með sjer fæð í garð ráðherrans, en greinin f ,,Köbenhavn" virð- ist vera mest blátt áfram. Hún cr prentuð f heilu lagi á öðrum stað hjer f blaðinu. í ,,Ekstrabladet" kcmur ekki einungis fram fæð heldur forsmán _ Birni Jðnssyni, Naprast kcmur hún f ljós f 'þcssum kafla, sem Lögrjctta flytur eftir því: ,,Það er ekki svo auðvelt fyrir okkur hjer (í Höfn) að fá botn f öllum þeim hrærigraut af flokka- klofningum og flokkamyndunum og breytingum og skilnaðarkröf- um ogsambandstilhneigingum.sem alt til samans er táknað með nafn- inu: alþing íslands. Við hljótum þvf að verða hrifnir af þvf, að ekki verður annað úr öllu ððafárinu, en s:>urningin um Björn Jónsson (Vi maa derfor være henrykte ved at faa hele Paniken reduceret til Spörgsmaalet Björn Jónsson). Svo er víst ekki langt að bfða sam- komulags og fyrirgefningar og einingar um höfuðatriðin. Þvf er sem sje svo varið, að Björninn ei laglegur maður, ærleg sál, hæfi- leikamaður í blaðamcnnsku, dng- legur og ákafur byltingapólitikus, sá duglegasti f ölluin söngflokknum (gcgn Danmörku) þarna norðurfiá — karlmcimskumaður. Það cr þ\í hrcint ckki svo afleitt að fá allan gauraganginn til að snöast um hann og gcta komið öllutn vand- ræðunum yfir á hans bak. Jafn- framt dugnaðinum hefur hann lfka til að bera það sem með þarf af hjegómagirni, og hann mun þcss HESTAR TIL SÖLU. HÆFIR FYRIR ÞUNGAN DRATT OG ALGENGA VINNU. Finnið THÖS. REID s__]xjœ_;i_e?,___. legar og ttifrandi. Verið þið ekki að núa honum um nasir skilnaðar greinum fsafoldar—þær eru skrif- aðar þegar hann var hvergi nærri. A öllu þessu gefur hans nýja há- göfgi hinar bestu og áheyrilegustu skýringar, sem vjcr með aðdáun tökum gildar og með allri kurteisi gjörum oss ánægða með......" * * # Það er ckki heilbrigður maður, sem ekki fær viðbjóð á þeim auð- virðileika, sem lýsirsjer f ummæl- um þessa nýkjörna merkisbera. "Það cru einu vonirnar, að hjer kynni að vera ,um samsæri að ræða," flýgur manni fyrst f hug, en svo er ekki hægt að sjá hvern- ig þvf hcfði orðið komið að, með öðru en þvf dð spinna upp stað- hæfingar, sem ráðhcrrann hafi aldr- ei látlð sjer um munn fara. Ekki sýnist því þó svo varið, þvf sjálf- ur er hann nú búinn að svara fyr- ir sig, —gjíirði það morguninn sem hann stje á skip f Höfn til heimferðar (3. apr.), — og það svar hljóðar svo: "Meðan jeg dvaldi hjer f bæn- um [Khöfnj hafa margir blaðamenn átt tal við mig, og hafa í nokkrar af þessum viðtalskýrslum, eins og ekki var að undra, læðst inn ým- isleg ónákvæmni og misskilningur. I dag hefir mjer til dæmis verið bent á viðtalsskýrslu f "Kristeligt Dagblad"frA, 1. aprfl, þar scm haft er eftir mjer, að flokksblöð vor hafi f sumar aðeins haft þann til- gang. að berjast móti fyrverandi ráðherra Hafstcin; að oss íslcnd- mga skorti menningarþroska til að mynda þjóðvcldi; enn fremur (í annari viðtalsskýrsluj: að vjer hfif- um að eins barist á móti ncfnd- arfrumvarpinu sakir ósamhljóðun- ar miili textanna. Þessi ummæli get jcg alls ckki kannast við. Þegar jeg enn frcmur á að hafa sagt, að afstaðan milli Danmerkui og íslands sjc eins og milli herra- garðs og húsmennsku-grasbýlis, þ. e. a. s. Danir hcrramenn, Islend- ingarhúsmenn, þá hvflirþetta auð- vitað & a'gjörðam misskilningi, þar scm jeg að eins notaði saml(king- una milli höfuðbóls (ekki herra- gaiðs) og húsmennsku-grasbýlis sjer.er fullgliiggu'- vcðurviti," _eg- til þcss að tákna með því mismun- ' ir eitt Hafnarblaðið að hafi komið inn á stærð bcggja þjöðanna, cn fyrir þegar skipið "Sterling" var tók það fram um lcið, að heitrílis- (*_• leggja það.m af stað með ráð- fólkið á híismcunsku-grasbýlinu! hcrrann. vcgna vcra hinn akjósanlegasti J þættist eins sjAlfi»tætt og óháð cins! Einn maður fór nefnilega fram WINNIPEG-MENN! Lesið! GOTT íBfÍÐARHTÍS A GlMLI til leigu um sumartfmann,—eða til kaups, ef þcss er óskað. Semjið við JlÍLíUS J. SóLMUNDSSON. Gimli, Man. í.sland sem sjAlfstætt rfki verði í persónusambandi við Danmfirku. Aðskilnað frá Danm<>rku álft jeg nú sem stendur loftkastalahugsun. Jeg 6ska að efla það bezta sam- komulag sem auðið er milli Islands og Danmcrkur, og vona að það muni lánast oss íslendingum smám- saman að sannfæra Dani um, að óskir vorar sje rjettmætar, og koma oss saman við þá. Kaupmannahöfn, 3. aprfl 1909. BjðRN JóNS.SON, ráðherra íslands. Með þessu svari cru öll tvfmæli tekin af um það, að blöðin sje að spinna staðhæfingarnar upp. Við sumum þeirra er alls ekki snert, og lítilfprlega klórað yfir hinar. Átakanlegasta sannindamerkið um hættuna og hneysuna, sem þjóðin er að verða fyrir af völduni þessa lftilsiglda manns, cm afskifti stúdentanna í Höln. Þeir hjeldu fundi, ráðherrann fjekkst ekki til að mæta þar, og hinir djarflyncl- ustu frumvarpsandstæðingar f þeirra hópi virðast hvað sárastir, eins og á«r!p af fundargjömingni m aöðrurn stið hjcr í blaðinu sýuir. "Ofurlftill atburður, sem f sjálfu samningasigurnagli, scm yfir höf- fÖLM'U hre einlœgan vin hann tclur sig 1 * Lcturbreytingar teknar cftir T/'igi'jettu, og fólkið 6 h-fuðbólinu. ^ að mem1 skyldu hröpa og árna Að lokum vil jeg — til þess að ráðhcrra;ium góðs gengis; en stú- komast hjA misskilningi — tákna dentarnir íslensku —»Kituðu að afsttíðu mína nánar mcð þe'isum ; taka þátt í þvf, kváðust ekkert til- fáu orðum: efni finna til þcss, cn Danir gætu Það takmark, sem jcg og flokks ! gjart þaðj ef þejr vJldu'S -dönsku konumar eru svo ástöð- j bræður mínir stefnum að, er, að "Minnist þið ekki á skiinað við hann — Saxtorph hefir frelsað lff hans, Nefnið þið ekki Danahatur

x

Baldur

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Baldur
https://timarit.is/publication/165

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.