Dagsbrún


Dagsbrún - 02.04.1916, Blaðsíða 3

Dagsbrún - 02.04.1916, Blaðsíða 3
DAGSBRÚN 49 Hvað gengair bæjarstjórninni með tog'aramálið? Margar þúsundir af íbúum þessa bæjar biða óþreyjufullir eftir svari. Verkamannafélög og Kaupfélag verkam, Akureyrar. Eftir Sigurð Jónsson ritstj. Tekið úr »Tímar. kaupfél.« meö leyfi höfundarins. (Frh.) ------ Verkmannastétt okkar hefir, fram undir allra síðustu árin, liðið þolanlega, alment tekið. Fjöldinn allur af eldri verka- mönnum hefir komið úr sveit- unum, með ekki mjög veiklaðan þrótt og oítast með dálítil efni. Þeir hafa því haft af talsverð- um forða að taka i nýju stöð- unni. Næsta kynslóðin, sem nú er óðum að koma fram á starfasviðið, hefir af minni forða að taka, og á einnig í flestu verri aðstöðu. Daglega Iífið er þvi fyrir mörgum alls eigi gott og framtiðarhorfurnar fremur skuggalegar, ef alt er látið ráð- ast eins og verkast vill. Þó því sé enn eigi komið svo fyrir verkmannastétt okkar eins og algengt er í stórbæjum erlendis, þar sem margir verka- menn eru tímum saman at- vinnulausir og eiga að búa við sárasta volæði, andlega og efna- lega, þá er vissara að takaráð sín í tíma í þessu efni, et við viljum eigi að hér hrúgist bráð- lega saman stórborgasori, þó í smærri stil verði en erlendis gerist. Þetta finna og verkamenn sjálflr, sem betur fer. Þeir sjá hættuna og leita að ráðum til að komast hjá henni. Og ráðin eru hin sömu, sem ætið hafa bezt gefist þeim mátt- íirminni: samhjálpin og sam- starfið, Samhjáípin er ómissandi i daglega lífinu, en nær alt of skamt á veg, ef hún kemur ekki aðallega fram i a&mstarfi. Það sýna allar stórgjafir auð- mannanna, sem hafa fremur litil áhrif á áim^nna neyð fjöld- ans nu 'é dö^um. Alt öðru máli gegnir ^ieð ýmsar tilraunir VerkWmanna, erlendis, á sumum stöðum í seinni tið, þar sem þeir snúa sér að samstarfinu innan flokksins, undir stjórn valinna trúnaðarmanna 'úr þeirra eigin verkahring. Að erlendum dæmum erti nú ,hér á landi óðum að myndast og festast í sessi verkmannafé- lög í kauptúnum, sem leita sambands sín á meðal. Þessi félög hafa nú sitt sérstaka blað, og margt annað hafa þau með höndum, sem á að efla þekk- ingu og hagsæld félagsmanna. Þetta samstarf er að visu nauð- synlegt, en það er samt ekki nema undirbúningur til annara verulegra framkvæmda. Næstu stigin eru þá: að inn- leiða almenna samábyrgðartil- i finning og stofna gmis konar samlagsfyrirtœki (starfa »soli- dariskt« og »Cooperativt«). (Frh). Márinskaðaveður skall á skyndilega fyrra Föstu- dag og varð það níu ís- lenzkum sjómönnum að bana. Munaði litlu að ekki druknaði fimmföld sú tala sjó- manna, þvi víst má telja, skips- hafnirnar af 4 bátum úr Grindavik samtals 38 menn, hefðu druknað, hefði skips- höfnin á fiskiskipinu »Esther« héðan úr Reykjavik ekki bor- ið gæfu til þess að bjarga þeim, Ýmsir góðir félagar úr Há- setaf. Rvikur eru á »Esther« t. d. Ingvar Þorsteinsson o. fl. Bækur - um jafnaðarstefnuna. Öllum þeim, sem þekkja vilja jafnaðarstefnuna vel, er nauðsynlegt að lesa um hana á útlendum málum, því enn- þá vantar bækur um hana á islenzku, Rókaverzlun Sigfúsar Eymundssonar hefir þessar bækur um jafnaðarstefnuna: H. G. Wells: Nye Verdener. Verð 1 kr. 50 aur. A. Rebel: Kvinden og Soci- alismen. Verð 1 kr. W. Sombert: Socialismen. Verð 3 kr. 50 aur. Mönnum út um land er ráð- lagt að draga ekki að panta þessar bækur, þar bókaverzl- unin hefir tiltölulega fáar af þeim. Utanáskrift er: Bókaverzlun S. Eymundssonar, Reykjavík. Samtal. Pórir: Hver skyldi borga brús- ann? ' Jón: Hvaða brúsa? Pórir: Eg á viö hver muní borga honum Árna ritlauh. Jón: Nú þú átt við hver borgi kútana. Hver heldurðu að borgi þá nema bræðurnir sjálfir. Svoleiöis höfðingjar láta ekki vinna fyrir sig. fyrir ekki neitt! í>ví máttu trúa. Einkennileg sjón er að sjá húsið nr. 10 C. i Lækjargötu. Það kviknaði í því um daginn i ofviðrinu, og brann alt að innan, en stendur þó ennþá, þvi fyrir ötula framgöngu slökkviliðsins, tókst að drepa eldinn, án þess húsið brynni til grunna. og er slikt víst eins dæmi um timburhús, hér á landi. Slökkviliðið átti ekki sjö dag- ana sæla í brunanum, því hörku- frost var brunanóttina, en slökkviliðarnir eru nú vist flestir mestu karlmenni og kæra sig koilótta. Af brmiaiiðinu varð fyrstur á vettvang sami maðurinn og varð Magnús úr Hafnarfirði. Tveir menn urðu samferða úr Hafnarfirði til Rvikur. Hét annar Magnús og var kallaður prúði, því hann var hið mesta prúðmenni; en ekki segir sagan hvað hinn maður- inn hafi heitið, en hér mun hann nefndur Stefán. Þegar þeir sam- ferðamennirnir voru komnir til Rvíkur og voru að fara niður Skóla- vöröustig, mæta peir prúðbúnum manni, og tekur Magnús djúpt ofan fyrir honum. »Hver var hann?« spyr Stefán. Magnús nefnir nafn eins versta fjárbrallarans í Reykja- vík. »Nei, eg er alveg hissa«, segir Stefán. »Og þú heilsar svoleiðis manni. Ertu gamalkunnugur hon- um?« »Ónei, það er eg nú ekki; eg hef varla talað við hann; en það við æíingarnar tvær i fvrra- j hann er velirikur«, Eftir nokkra stund mættu þeir verkamanni, sem kastaði vingjarn- lega á þá kveðju. En Magnús tók ekki undir, heldur starði út í loftið. »Heilsarðu ekki honum Jóni frænda þínum?« spyr Stefán. »Eg get ekki verið að heilsa öllum, sem eg mæti — og þá sízt þeim sem búa í kjöllurum«. »Á«, sagði Steián, bað Magnús vera sælan, og gekk inn í búö, sem þeir voru komnir að. »Bölvaður drullusokkurinn«, heyrði búðarmaðurinn hann segja, en vissi ekki við hvern hann átti. Magnús hefði sjálfsagt heldur ekki vitað það, þó hann hefði heyrt til Stefáns. Hefur lesarinn nokkur ráð með aö komast eftir þvi, við hvern hann átti? sumar. Einum degi fyr fá áskrifendur felaðið, en þeir sem kaupa það í lausasölu. Gerist því ésikrifendur. Samskot. V Á síðasta fundi verkm.fél. »Dagsbrún« var skýrt frá því að félagsmaður, sem var ný- tiáinn hefði látið eftir sig mjög bágstadda ekkju. Skutu félags- menn þá saman og urðu það 84 kr. 49 aurar. Þetta ætti að gera í hvert skiíti þegar fátækur félagsmað- ur deyr. P*entvilla. í greininni »Bannlögin« í síðasta blaði stóð uppreisn »lukna« í stað uppreisn lækna. Prentarar. Samkomulag er nú komið á miili prentara og prentsmiðju- eigenda um að kaup prentara hækki um fimm krónur á viku hjá þeim sem eru eldri sveinar en eins árs, hjá nýsveinum 4 kr. og 50 aurar, og hjá vélsetj- urum um 3 kr. Vélbáturinn Guðrún sökkk í ofviðrinu í fyrri vik- unni fyrir sunnan land, en skipshöfnin á vélbátnum »Freyja« bjargaði skipshöfninnL Sú saga gengur, að enskur togari sem hitti »Guðrúnu« hafi neitað að bjarga skipshöfninni, Ef þetta er satt, er nauðsynlegt að það verði staðfest með rétt- arhaldi. Reyndist það satt, ættu hásetafélögin að gera samþykt um að banna félögum sínum að ráðast á skip hjá skipstjór- anum, sem var á þessum enska togara (það má fá nafn hans, úr því skipið þektist) og ekki heldur hjá þvi útgerðarfélagi, sem togarann átti. Siðan ættu islenzku blöðin aðf birta til- kynningu um þetta á ensku, og um hvaða svivirðingu þessi togari hefir með athæfi skip- stjórans bakað brezku þjóð- inni. Yrði það vafalaust til þess að enginn enskur togaraskip- stjóri þyrði að fara að ráði sinu, eins og þessi er sagður að hafa farið. 1» Öu Motto: Áð vera fæddur snill- ingur 'Og vera skilinn, er dásamlegt. — Aö vera snillingur og misskilinn, er djöfullegt. »Loks höfum viö fengið að sjá hið margþráða snildarverk«, sagði einn danskur rithöfundur, þegar hann sá Hðddu Pöddu leikna í Khöfn. Pessi orð duttu mér i hug á Sunnudaginn var, þegar eg heyrði hljómleik fíólín-, orgel- og skilvindu- snillingsins I. Sveinsson. Hr. I. S. hefur ferðast víða i útlandinu, eink- um í.Vestmannaeyjum og Færeyj- um, og hvarvetna verið tekiö ágæt- lega. Hljómleikar hans siðasta Sunnudag tókust ágætlega; húsið var nær fult, og mun fátt hafa vantað þar af heldra fólki bæjarins. Lék snillingurinn fyrst nokkur lög svo einkennileg, að þau hljóta að hafa verið eftir hann sjálfan. Enn- fremur nokkur, sem skv. skránni voru eftir ýms önnur tónskáld, en sem voru svo aðdáanlega leikin, að ómögulegt var aö þekkja þau. Ad lokum spilaði hr. I. S. nokkrar sraáfuglaraddir á fiðlu, svo sem hrossagauks, mýrissnípu, skilvindu- grát og fossanið, og þótti mönnum langmest koma til hins síðasta. Var fossaniðurinn spilaöur í fullar 5 mínútur, og svo aðdáanlega fint, að það heyrði hann ekki nokknr maður, eg hef nú ekki vit á musik

x

Dagsbrún

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Dagsbrún
https://timarit.is/publication/173

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.