Norðri - 09.11.1906, Blaðsíða 3

NR. 46
NORÐRl.
185
*
ÓVANALEGA
gód kaup
Rar sem eg undirritaður hefi selt húseign
mína hér í bæ l.des. næstk.; og eg þar af leiðandi
hætti að verzla nefndan dag, þá gefst hér með til
kynna, að eg frá í dag, sel allar vörur, sem eg hef,
með óheyrilega lágu verði. T. d. alla álnavöru með
20°|o—25°|0 afslætti.
Ressi góðkaupasala gildir til 20 þ. m.
Menn eru beðnir að athuga, að all-
ur þær vörur, sem eg hefi, eru keyptar inn
þetta ár.
Akureyri. 9. nóvember 1906.
Ásgeir Pétursson.

Fáni íslands.
Svo virðist sem þjóðin sé heldur að
færast í aukana til að ná sjálfstæði sínu
sem þjóð, og liggur þá fyrst fyrir að
sjálfstæða hugtak sjálfstæðis síns með
þjóðarfána, eins og drepið hefir verið
á í blöðunum að undanförnu. Ætti
það að sameina krafta hennar inn á við
og stórum auka sjálfstæði hennar út á við,
í augum annara þjóða.
Eðlilegt er, að þjóðin verði ekki strax
sammála um, hvernig fáninn eigi að vera,
því frá ýmsum hliðum má á það líta,
hvað bezt eigi við, og «svo er margt
sinnið sem skinnið», ef einungis á að
velja fánann eftir því, hvað fegurst þykir.
Við val fánans finst oss aðaláherzl-
una verði að leggja á það, að fáninn
sé skýr álits og skýr gagnvart annara
Ianda fánum, og að hann beri einungis
skjaldmerkis-Iiti íslands (bláan og hvít-
an lit); finst oss rétti og tign skjaldar-
merkisins vera misboðið í meðvitund
þjóðarinnar ef þeir litir fullnægja oss
eigi í þjóðarfána, eða ef fram hjá þeim
væri gengið.
En þótt þessu sé slegið föstu, getur
fáninn verið mjög margvíslegur, ef fara
ætti einungis eftir fegurðartilfinning hvers
og eins með fánahugmyndina, þykir þá
einatt einum fagurt jjað sem öðrum
þykir Ijótt og ófært.
Frá einstöku mönnum hafa komið
fram tillögur í blöðunum um, hvernig
fáninn eigi að vera, og af félögum hef-
ir Stúdentafélagið í Reykjavík riðið á
vaðið með að samþykkja að útbreiða og
mæla með fána, sem sé blár með hvít-
um krossi, er nemi x/s af breidd fánans,
og séu reitirnir við flaggstöngina kvaðr-
atmyndaðir en ytri reitirnir hálfu lengri.
Pessi fáni hefir sér það helzt til ágæt-
is, að hann er skýr álits, dáfallegur og
einfaldur, en aftur á móti brýtur hann
tilfinnanlega í bág við annað það meg-
inatriði, sem flestir eru sammála um að
leggja áherzlu á við upptöku fánans og
minst var á hér að ofan, nefnil. það,
hve hann líkist öðrum fána, sænska fán-
anum, verður hann vart greindur fiá
honum þegar hann fer að velkjast eða
þegar fer að skyggja að, og í meðvit-
und annara þjóða hlýtur hann að verða
lengi að ryðja sér til rúms, þar sem
áberandi mismunur á honum og öðrum
fána, sem er eldri í meðvitund þeirra, er
engi.
Norðurlandaþjóðirnar sýna skyldleika
sinn í fánum sínum, með því að þær
hafa beinan kross í honum, en það hafa
eigi aðrar þjóðir að undanskildum
Grikkjum, sem hafa bláan og hvítan
randafána með hvítum kross f bláum
grunni upp í horninu.
Vér íslendingar teljum oss mjög í
skyldleik við Norðurlönd og þó einkum
Noreg. Finst oss því vel við eiga,
svo framarlega sem með fánahugmynd
íslands á annað að mæla en fegurðar-
skynjun vor, að vér í henni viðurkend-
um og sýndum skyldleík vorn við þau
lönd með því að taka upp beinan kross,
eins og efalaust hefir vakað fyrir Stúd-
entafélaginu. Væri því vel til fallið að
breyta hugmynd þess þannig að setja
bláan kross inn í hinn hvíta, er nemi
V» af breidd hans, og allur krossinn
væri x/5 af breidd fánans. Verða þákross-
rendurnar álíka skýrar í fjarlægð og
hvíti krossinn einn er í hlutfallinu ^s.
þannig gerður fáni verður fráleitur
sænska fánanum, en líkist í gerð meir
þeim norska.
Ennfremur mætti hugsa sér ef ein-
hverjar frekari ástæður mæltu með að
vér tækum upp röndóttan fána, að hafa
beinan kross upp í horninu sem skyld-
leikatákn vort við Norðurlandaþjóðirnar.
Að forðast krossinn vegna þess, að
hann minni svo tilfinnanlega á kross-
mark trúarofstækis,. er álíka bágbylja og
forðast röndóttan fána vegna þess að
hann minni á randaflugu.
Ýmsum kann að finnast það óþarfi
og jafnvel heimskulegt að halda mörg-
um fánahugmyndum fram, og álíta það
skaðlegan flokkadrátt, sem myndast við
það, að fylkja sér um hinar ýmsu hug-
myndir, en sé nánar á það litið, er það
ekki nema gott og nauðsynlegt og mun
verða til þess að vekja almennan áhuga
og tilfinningu fyrir fánanum. Enda verð-
ui oss hann svo bezt til sameiningar
að sem flestir geti tileinkað sér hann
sem «hold af sínu holdi» og sál af
sinni sál, og sú tilfinning glæðist bezt
við það að taka þátt í barátttunni um
hugmynd fánans. Og svo mikið traust
ber eg til hinnar sönnu sjálfstæðistilfinn-
ingar þjóðarinnar, að meiri hluta val
hennar um fánahugmyndina verði allir
ánægðir með.
U. M. F. A.
Oddeyrar vatnsleiðslan.
Út af þeim endemis gauragangi sem
gengið hefir á þessa undanfarna daga,
á meðan eg var að gera þá síðustu
tilraun ti! þess að bjarga miklum hluta
bæjarfélagsins frá yfirvofandi vatnsskorti
næsta vetur, vildi eg leyfa mér að bera
af mér sumt af þeim óhroða sem á mig
hefir verið borið. Eg á t. d. að hafa
grafið skurðinn fyrir vatnsrenslið alveg
í heimildarleysi, án nokkurs leyfis, né
í samráði við nokkprn mann; mér hót-
að stórsektum og jafnvel fangelsisvist. í
annan máta átti eg að baneitra neyzluvatn
manna með því að taka rennandi vatn
til uppfyllingar brunnunum. Pessi hríð
dundi jafnt og þétt yfir meðan eg var
að þessu verki og furða að allir mál-
þræðir bæjarins skyldu ekki slitna og
eyðileggjast með þeirri hrottalegu brúk-
un. En eg lét þetta ekkert á mig festa,
frost og hríðar voru að ganga, og vet-
urinn fyrir dyrum og hver stundin gat
verið seinust sem hægt væri að vinna
að þessu verki en heill bæjarfélagsins
í veði, vatnið altaf heimtað af mér bæði
af vatnsleiðslunefnd og vatnsneytendum,
enda vissi að sannleikurinn mundi koma
í ljós við nánari rannsókn.
Gangur málsins er þannig: Að þá
eg sá að hinn nýi brunnur engan veg-
inn gat fullnægt vatnsþörfinni, fór eg
með þá tillögu til vatnsleiðslunefndar-
innar að taka læk þann hinn sama sem
eg vildi láta taka í fyrra, en ekki byrja á
brunninum þá, sem nú er búið að kosta
ærnu fé til en reynist koma að litlum
notum.
Fyrst fór eg til M. [Blöndals sem |er
annar maður í vatnsleyðslunefndinni og
leizt honum vel á tillögu mína, fór
hann með mér til hins nefndarmanns-
ins, sem er Júlíus Sigurðsson. Ræddum
við málið aftur og fram og gerðum
uppdrátt af landslaginu til skilnings-
auka, óumflýjanlegt var að fara í geg-
um erfðafestuland sem spítalinn hafði tek-
ið, að vísu óræktað. Var svo ákveðið
að fara rétt innan við girðingu spítala-
túnsins og niður með henni svo nærri
sem hægt var.
1 spítalanefnd er M. Blöndal svo hann
hafði nokkuð að segja í því máli. í
Eyrarlandsnefndinni er Júlíus Sigurðs-
son og ræður sú nefnd um bæjarlandið.
Var nú ákveðið af þessum tveimur
mönnum, sem voru brot úr öllum hlut-
aðeigandi nefndum og jafnframt bæj-
arfulltrúar — að gera þennan skurð og
mér falið að útvega menn til þess að
því leyti sem þeir ekki gerðu það sjálf-
ir (þeir réðu strax 2 menn til verksins),
var ríkt lagt á við mig að flýta verk-
inu, bæði vegna ótta fyrir frosti og svo
því tilfinnanlega vatnsleysi í húsunum.
Með þessum undirbúningi byrjaði eg
svo á verkinu. Geta menn uú séð í
hvað miklu heimildarleysi eg hefi gert
þennan skurð og hversu ónauðsynlegt
verk það er.
Nokkru síðar lýsti Júlíus því yfir við
mig að þetta væri það réttasta og skyn-
samlegasta sem gert hefði verið í öllu
þessu vatnsleiðslumáli, og hafði hann
þar sannarlega rétt að mæla, því vel
gæti eg trúað, að með þessum læk mætti
byrgja allan bæinn og skipabryggjurnar
líka, en auðvitað þyrfti þá meira til hans
að kosta. Enda hefir þessi kostnaður
allur nú ekki farið yfir 80 krónur. Læk-
urinn er leiddur í mjóu röri í brunninn,
en rörið liggur aftur úr kari sem graf-
ið er niður í Iækjarfarveginn, sem renn-
ur um 20 faðma frá brunninum, flæð-
ir lækurinn yfir efri botninn sem allur
er boraður með smá götum, fingerð
sía úr blikki er aftur yfir röropinu í
karinu og er rörið svo sem þriðjung
frá neðri botni og setnast því vatnið í
ílátinu.
Pó þessi útbúnaður sé nú enganveg-
inn fullkominn, sé um slæmt vatn að
ræða, þá er þó stór bót að honum á
móts við að láta lækinn renna ósíaðan
í brunninn, sem sumir má ske ímynda
sér, en hér þarf heldur ekki mikils við,
því vatnið er gott í sjálfu sér, upp-
sprettuvatn ofan úr hálsi, þó vitanlega
það sé gruggótt í Ieysingnm, enn þá
lætur maður heldur ekki lækinn renna
yfir ílátið. Alls ekkert rennur saman
við vatnið úr gröfunum. En það er
tómt slúður að það sé skolaskólp úr
gröfunum, eins og verið er að reyna að
bera út um bæinn.
[ Annars skal eg fræða menn á því, að
alt eins títt er um allan heim, að vatns-
leiðslur eru teknar úr rennandi vatni,
sem gröfnum brunnum, og sama hvaða
skólp það er, vísindin í því efni eru
komin á svo hátt stig, að menn hafa
ráð á því að Iáta vatnið renna í gegn-
um hreinsunarþró, sem viðeigandi efni
eru höfð í, þó vér séum fáfróðir í þeim
greinum.
Rað vil eg láta vatnsleiðslufélag Odd-
eyrar vita, að upp frá þessu vil eg vera
laus við öll afskifti af þeirri vatnsleiðslu.
Bæði er það, að svo mjög lítið er far-
ið að tillöguin mínum að Iaga hana,
en eg látin vinna að því sem mér finst
vera vitlaust, og mér svo kent um all-
ar þær vitleysur sem gerðar eru, og í
öðru lagi er henni allri svo kjánalega fyr-
irkomið að eg er orðinn dauðþreyttur
að stríða við það óiag, og svo vil eg
vera Iaus við allan þann róg og alt
það rifrildi, sem af þessu Ieiðir.
Albert Jónsson.
Jarðskjálftakippi
sjö varð vart við í nótt, tveir þeirra
voru allharðir, annar kl. 10 hinn kl. 1.
OFN KOL
ágæt, ensk og skotsk, fást í verzlun
konsú/s J. V. Havsteens
méð mjög lágu verði mót peningum.
A KLÆÐSKERÁSTOFU
Steíns Sigurðssonar,
(í leikhúsinu)
er altaf tekið á móti fataefni til að sauma
og ættu þeir, sem þurfa að fá saumuð
föt til jólanna, að koma hið fyrsta.
VÖNDUÐ VINNA.
FLJÓT SKIL
Hótel
„Fredensborf
Vestervoldgade 91. Kjöbenhavn
selur herbergi og fæði frá 12 kr.
um vikuna handa hverjum ein-
stökum.
Et fortræffeligt Middel mod Exem
KOSMO L.
Virker helbredende, giver en klar,
ren Hud og Hænderne et smukt Ud-
seende, er tillige et udmærket Middel
mod al Slags daarlig Hud og röde eller
revnede Hænder. Koster 2 Kr. 50 Öre
-j- Porto 20 Öre pr.Flaske og forsend-
es mod Efterkraf eller ved Indsendelse
af Belöbet. (Frimærker modtages).
Fabriken KOSMOL,
Afdeling 5 Köbenhavn.
V í n f ö n g:
Egta kornbrennivín, Whisky, Cogn-
ac, Banko, Portvin,Sherry, rauð og
hvít borðvín, fást í verzlun
konsúls J. V. Havsteen Oddeyri.
Hið drýgsta og næringarmsta Sjókólaðe
& kakaónrél er frá verksnúðjunni SIRIUS
Biðjið ætíð um það.