Norðri - 24.06.1909, Blaðsíða 1

Norðri - 24.06.1909, Blaðsíða 1
^jf^fr IV. 25. Ritstjóri: Björn Líndal Brekkugatal#19. Akureyri, Fimtudaginn 24. júní. ¦U^V^Sil 1909. Til minnis. Bæjarfógetaskrifstofan opin kl. 10—2, 4—7 Bæjarsjoður, Lækjargötu 2, mánud. mið- vikud. og laugardaga kl. 4. 7 Ritsímastöðin virka daga 8 f. h. til 9 e. h. helga daga 8^-11 og 4—6 Bókasafnið, þriðjud.. fimtud. og laugard. 5—8. Sunnudögum 10—11 og 4—8. l'ósthúsið 9—2 og 4—7. Uibú Islandsbanka 11- 2 Utbú Landsbankans 11—12 Stúkan Akureyri fundard.þirðjud.kv. kl. 8. Brynja miðvikudagskvðld kl. .8. Isafoíd Fjallkonan sunnudagskv. kl. 4. rrúföst mánudagskv. kl. 8. 17. júní 1909. Ræða, flutt á íþróttamóti Ungmennafé- lagsins á Akureyri, af Stefáni skólameistara Stefánssyni. Pað var sólroð á fjöllum af nýrri öld og nýjum tíma í sögu þjóðar vorr- a,r, þegar hásumarsbarn það var í heiminn borið fyrir hart nær hundrað árum, sem vér minnumst hér í dag með skrúð- göngum og .blaktandi fánum, ræðuhöld- um og hornablæstri, íslenzkum íþrótta- sýningum og síðast en ekki síst rmð vorhug í hjörtum og heitum óskum um sólbjarta framtíð fyrir þetta land og þessa þjóð. Þetta land, sem vér einir eigum og vér einir elskum, öllum löndum frartiar, því hér lifðu og stríddu feður vorir og mæður, hér stóð vagga vor, hér höf- um vér alið aldur vorn og hér ætlum vér oss gröf. • Áslin til landsins, ættjarðarástin, hefir kallað oss saman einmitt þessa hásúm- arsstund, af því að í dag er .fæð- ingardagur þess manns, sem flestum öðrum fremur, vakti og efldi œttjarðar- ástina, sem elcki var aðeins á vörunum, ekki hljómandi málmur og hvellandi bjalla, heldur heitur, þungurundirstraum- ur, er knúði viljann til atorkumikillar og dáðríkrar starfsemi fyrir land og Iýð. Slík var ættjarðarást Jóns Sigurðs- sonar, og það var hún, sem gerði hann að óskmegi íslands, sverði þess og skildi. Og því miniiumst vér hans nú ðll, sem íslenzkt hjarta berum í brjósti, há og Iág, rík og fátæk, ung og gömul, minnumst hans öll með ást og lotningu, hvaða flokk sem vér fyllum, hvort held- ur sem við köllum okkur sjálfstæðis- menn eða heimastjórnarmenn, þjóðræð- ismenn eða landvarnar og jafnvel þeir, sem menn í bræðj sirini hafa kallað landráðamenn. .4Ilir íslenzkir stjórnmálaflokkar, allar stéttir manna, eru einhuga í því, að heiðra minningu þessa þjóðskörungs, þessa föður ísl. sjálfstjórnar og aðal- frömuðs ísl. menningar á liðinni öld. Allir, allir íslendingar undantekning- arlaust. «Starfið er margt, en eitt er bræðra- bandið boðorðið, — hvar sem þér í fylk- ing standið, hvernig sem stríðið þá og þá er blandlð, það er að elska og byggja og treysta á landið.« Að elska og treysta á landið var æsta boðorð Jóns Sigurðssonar. Eftir því lifði hann og starfaði alt sitt- langa og dáðríka líf, að svo miklu leyti, sem honum var frekast auðið. Ást hans á landinu hvesti augu -hans fyrir kostum þess, fja'rsjóðum þess og auðslindum, sem flestar duldust og ónot« aðar höfðu verið öldum saman, en hann lokaði þeim ekki fyrir ókostunum og örðugleikunum, sem lífið er háð í þessu landi. Með sínum frábæra skarpleik skygndist hann aftur í tímann og kynti sér feril þjóðarinnar frá upphafi, og skyldi sögu hennar allra manna bezt. Hina svo nefndu gullöld vora.leit hann ekki í neinum örvita hillingum né svo skínandi dýrðarljóma, að honum miklað- ist hún svo, eða hann fengi þá ofbirtu í augun, að alt það nálæga og smáa hyrfi honum sýn, eða yrði svo lítilmót- legt, að honum þætti lítils eða einkis af því að vænta. Nei, ekkert var honum fjarlægar. Hann hafði glögt auga fyrir skuggahliðum gullaldarinnar, en stórmenni hennar og göfugmenni tók hann sér ti! fyrir- myhdar og">-livatti aðra til að feta ífót- spor þeirra. Og þess er eg fullviss, að sá and- legi þrottur, mannást og dáðríki, sem hann faun hjá þjóðinni eftir allar þær hörmungar, sem yfir hana höfðu dunið öldum saman, hafi ekki síður en forn- aldarljóminn vakið hjá honum vouir um endurreisn þjóðarinuar og glætt hjá hpnum það traust og styrkt hjá honum þá trú, að þjóðin gæti áttglæsilega fram- tíð í vændum, ef hún vildi eiga með sig sjálf. fengi óháð að neyta kraftanna og ráða sínum ráðum á eigin ábyrgð. I þessu trausti hervæddist hann og lagði út í æfilanga baráttu fyrir frelsi þjóðarinnar og ásetti sér að gefast ekki upp fyr en því marki væri náð, að þjóð- in væri með öllu sjálfráð heima fyrir og óháð annara vilja, að svo miklu ieyti sem efni hennarog ástæður frekast leyfðu. Að þessu marki kepti hann alla sína löngu æfi, og allir Islendingar nálega undantekningarlaust, skipuðu sér undir merki hans, því þeir fundu, að engan áttu þeir foringja honum lfkan og töldu sér sæmd í því að standa við hlið hans og fylgja honum. Kepni um völdin eða forustuna var þá óþekt í landi voru. Stjórnmálamenn- irnir okkar stóðu þá nálega allir í þéttri fylking og hugsuðu ekki um sig,, ekki um sinn eigin hag, heldur þjóðarinnar naS» og Jón Sigurðsson stóð jafnan í fylkingarbrjóstinu og var lífið og sálin í þessu sjálfboða þjóðliði. Og þótt honum auðnaðist ekki að ná því takmarki, sern hann hafði sett sér, þá varð .honum þó mikið ágengt. Pó hann kæmist ekki alla leið f ein- um áfanga, þá var hann alt of viturog djúphygginn til þess að láta nokkurt skref óstigið fram á við, sem hægt var að stíga. F*ótt hann væri enganveginn á- nægðttr yfir því hve skamt hann komst Kaupfélag Akureyrar óskar eftir tilboðum um 3 — 400 tons kol, er komin séu hingað fyrir miðjan september n. k, Skrifleg tilboð afhendist undirrituðum fyrir 30. .þ. m. Akureyri 22. júní 1909. í umboði félagsstjórnarinnar: M. J. Kristjánsson. áleiðis, þá þótti honum samt gott, hvað lítið semleiðin styttist og sætti sig við það í þeirri vissu von, «að aftur myndi þar verða haldið af stað, unz brautin væri brotin til enda« . Þessa von megum vér með engu móti missa, þó oss virðist þjóðin vill- ast af brautinni eða stanza. Vér verð- um að treysta því, að hún ranki við sér. aftur, komist á rétta leið og haldi á- fram. Jafn vel þótt oss virðist hún fara aftur á bak, þá verðum vér að ætla, að það sé bara tilhlaup, til þess að ná sem hæst og lengst fram á við í næsta stökki. Ef vér missum framfaravonina og trúna á framtíð þjóðarinnar og fram- þróun hennar í öllu góðu verki, þá er úti um oss, þá er vetur og dauði í sál- um vorum. — Slíkt hugarfar verður að vera oss fjarlægt, ekki sízt á þessari stundu, þeg- ar við erum að minnast Jóns Sigurðs- sonar og manna hans. Á þessari stundu verður vorhugur og vorþrá að fylla sálir vorar. Dæmi Jóns Sigurðssonar og manna hans á að geta kveikt heita og stað- fasta von í brjóstum vorum, ást til landsins, þjóðarinnar og hvers til ann- ars. Ættjarðarástin á að vera sá Vestu- eldur, er aldrei sloknar í helgidómi hjarta vors. Við þann eld eiga að verm- ast og glæðast allar manndygðir, um- burðarlyndi, drengskapurj og hverskonar göfugmenska, en allar ódygðir að eyð- ast, sundrungarandinn, hrottaskapurinn, innbyrðis hatur og úlfúð, í einu orði: alt ódrerrglyndi, er svo mjög hefirból- að á hjá oss undanfarið í ræðu og riti, verður að hverfa, annars er þjóðlífi voru hætta búin. — Gleymum ekki ár- unum 1262— 1264, þegar vér glötuð- um sjálfstæði voru og tildrögunum til þeirrar ógæfu, og minnumst þess jafn- framt á hverri stundu, að við erum bræður og systur, börn hinnar sömu móður, sem við eigum öll að lifa og stríða fyrir, ekki í fjandsamlegum flokk- um, er hagi sér hver við annan eins og stigamannasveitir, heldur sem göfug- ir liðsmenn, er keppa í bróðerni að sama marki, sæmd og hagsæld fósturjarðar- innar, siðferðislegu, efnalegu og póli- tísku sjálfstæði hinnar íslenzku þjóðar, jafnvel þótt eitthvað kunni á milli að bera um leiðirnar að markinu. Pá, og þá fyrst, minnumst við Jóns Sigurðssonar réttilega, þá getum við fagnandi komið saman hvern 17. júní og heilsast, sem bræður blygðunarlaust. Hatur og ósæmilegur flokkarígur varp- ar þá engum skugga á þennan sólskins- blett ársins, þá þarf ekki sá er stjórnar gangi himintunglanna og sólina skóp að myrkva hana einmitt 17. júní til þess að minna oss á svarta blettinn, er við höfum sett á minningu Jóns Sigurðs- sonar. Nei! F*á mun sá guð, er veitti frægð tilforna, fósturjörð vora reisa endurborna, þá munu bætast harmasár þess horfna, hugsjónir rætást, þá mun aftur morgna. Tryggva Gunnarssyni bankastjóra vikið frá embætti. Síðasta afrek nýja ráðherrans er það að víkja Tryggva Gunnarssyni banka- stjóra frá embætti. Þetta gerðist á þriðj'u- daginn er var, um leið og ráðherrann lagði af stað til útlanda. Bankaransóknarnefndin hefir til þessa ekkert fundið at'iugavert. Á þessa (ó)-stjórnarráðstöfun verður nánar minst í næsta blaði. íþróttamótið 17. júní Pað hófst eins og ráð var fyrir gjört með skrúðgöngu af innri hafnarbrygg- junni út á hátíðarsvæðið á Oddeyrar- túni, kl. ÍO1/* f. h. Gengu menn í mörgum flokkum og var merki borið fyrir hverjum flokki. Hátíðarsvæðið hafði verið skreytt á ýmsan hátt. Hliðið, sem gengið var um inn á það, var prýtt fánutn og sveigum. Á hátíðarsvæðinu var pallur reistur, sem , glímt var á um daginn og dansað um kvöldið; þar var einnig ræðustóll. Bæjarfógeti G. G. setti samkomuna og bað menn velkomna til hátíðarinnar, sérstaklega gesti þá, er hingað hefðu sótt úr fjarlægum héruðum, yfir langar leiðir. Hinn vaknandi áhugi í innlendum líkams-íþróttum væri mjög þýðingarmik- ill vottur um vaknandi þrótt og fram- tak og hin fjölmenna hluttaka í þessu íþróttamóti sýndi, að þetta mál væri eitt af þeim, er bezt gæti vakið samhug þjóðarinnar. F'að ætti því að vera og væri eitt af hinum sameinandi öfium í okkar þjóðlífi og hefði því, einnig í þá stefnu, mikla þýðing, sérstaklega nú á tímum, þegar svo ðsleitilega væri að því unnið að sundra huga og kröftum þjóð- arinnar. Allar siðaðar þjóðir, og vér einnig íslendingar, eiga mHiningai og málefni, sem eru friðhelg, setn eiga að vera

x

Norðri

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Norðri
https://timarit.is/publication/201

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.