Suðurland


Suðurland - 27.09.1913, Blaðsíða 1

Suðurland - 27.09.1913, Blaðsíða 1
SUÐURLAND Alþýðublað og atvinnumála IV. ÁVg. Eyrarbakka 27. septembcr 1913. Nr. 16. Suðurland komur út einu sinni í viku, á laugardögum. Árgangurinn kost- ar 3 krónur, crlendis 4 kr. Ritstj. Jón Jónatansson á Ásgautsstöðum. Innheimtumcnn Suðurlands cru hér á Eyrarbakka: skósmiður Guðm. Ebenezerson og verzlm. JónÁsbjörnsson (við verzl. Einarshöi'n). í Rcykjavík Olafur Gríslason verslm. í Livcrpool. Auglýsingar scndist í prcnt^ smiðju Suðurlands, og kosta: kr. 1.60 fyrir þuml. á fyrstu síðu, en 1,25 á hinutn. 8 8 i 9 Stjórnmálahorfur. Út úr þokunni. Síðustu árin hafa verið óhappaár í sljórnmálasögu vorri að því leyti, að vér höfum staðið sundiaðir þar sem vér framar öllu óðru hefðum átt að standa sameinaðir. Þjóðin hefir skifst í tvo andvíga flokka um það rnálið, sem mestu varðar: sjálfstæði. þjÓÖarinnar út & viö. Og flokkaskip Un í stjóromáJum heflr að því leyti verið svo óeðlileg sem framast má verða, að hún hefir verið bygð á þess- um málum einum, en að öðru leyti verið á reiki. Menn með gagnólíkum skoðunum í mikilvægustu innanlands málum hafa staðið í flokki saman, og hefir því samvinnan í þeim málum orðið ailmjög á annan hátt en æski legt væri. Pví verður ekki neitað, að engar likur eru til þess, að því málinu, sem ráðið hefir flokkaskipuninni síðustu árin, sambandsmálinu, verði til lykta ráðið á viðunandi hátt í náinni fram- tíð. Og nú ríður á því að vér snú um oss með alvöru og athygli að innanlandsmálunum og reynum á bann hátt að styrkja og treysta grund- vdll þjóðarsjalfstæðis vors. Efnalegt sjálfstæði og menning þjóðarinnar er sá grundvöllur sem á verður bygt sjálfstæði vort út á við. Vaxi þjóð- inni máttur og megin heimafyrir, Verður oss auðveldara að sækja rétt vorn í hendur þeirrar þjóðar, sem vér nú eigum í höggi við um Þjóðar- sjálfstæði vort. Þegar nú svo er komið málum vorum, að það málið, sem áður heflr Skift þjóðinni í flokka: sambandssátt- málagerð við Dani, er úr sögunni um s>nn, þá er það einsætt og auðsætt nverjum manni, að flokkaskifting í stjórnmálum verður að byggjast á ínnanlandsmálunum, byggjast á þeim verkefnum sem fyrir Jiggja. Viðfangs «fnin eru þar ærin og allmargbreylt, ^argt að vinna, margt að færa í lag, og á mörgu að sigtast, en auðvitað greinir menn á í þessum málum, og um þau hlýtur því að rayndast flokka- skifting. En það er óeðlilegt og illafarið að þjóðin skiftist í fjandsamlega flokka um sjálfstæði sitt út á við, um til- verurétt sinn sem sjáifstæð þjóð. Þetta mál, sjálfstæðismál þjóðarinn- ar, á að veia haflð yflr allan flokka- ríg, í þvi máli eiga allir íslendingar að skipa sér í eina fylkingu. Sumum virðist þetta ef til vill fjarstæða, flnst það óhugsandi að vér getum nokkurntíma oiðið sammála um þetta mikilvægasta mál vort. En hvers vegna? Er ekki takmarkið í raun og veru eitt og hið sama fyrir öllum þorra íslendinga að minsta kosti: fult og óskert siálfstæði þjóð- arinnar? Ágreiningurinn heflr verið um milli- sporin, áfangana á leiðinni að þessu takmarki, og sá ágreiningur heflr orðið meiri en vera þyríti, einmitt af því að þetta mál heflr verið gert að flokkamáli. En hér skal ekki farið út í gamiar væringar, ekki farið að rifja upp gamlar deilur. Það er oss sjálfum fyrir bestu að láta þessar deilur falla niður. Þess munu varla dæmi annarstað- ar í heiminum að flokkaskipun í stjórn- málum sé bygð á utanríkismálum ein- göngu. Nei, flokkaskipunin er hver- vetna bygð á innanlandsmálum, mis- munandi stefnum í þeim málum er fyrir liggja, þó ýmislegt, er utanríkis- mál snertir, kunni stundum að ráða nokkru í þessu efni. En það eitt er víst, að hver óspilt þjóð, sem á rétt á að vera iil sem sjálfstœð fjóð, hlýtur að standa saman sem einn maður þegar um það er að ræða að vinna eða verja sjálfstæði siit út á við, og geri hún það ekki, er hún dauðadæmd. Nægir oss ekki í þessum efnum að líta til Dana, þeirrar þjóðar, sera vér eigum rótt vorn í hendur að sækja? Standa þar ekki allir stjórnmálaflokk- ar saman á móti oss? Sja menn ekki hvílíkur geysimunur er á því, að sú þjóðin sem sterkari er og voldugri stendur í gegn kröfum vorum óskift og einhuga, en vér stondum droifðir og ó3ammála? Er nokkuð að vinna með þessu háttalagi? Nei. Oss hlýt- ur að skiljast það, að í þessum mál um verðum vér að standa sameinað- ir. Pað er óhjákvæmilegt, það er lifs- nauðsyn. Hvernig sem flokkar skift- ast og hversu mikill ágreiningur som vera kann railli vor innbyrðis um önnur mál, þá megum vér ekki raissa sjónar á þessari nauðsyn. Látum þvi deilurnar um sjálfstæð- ismál voit falla og munum að hið eina rétta og sjálfsagða í þessu máli er: samvinna allra flokka um sjálf' stœði þjóðarinnar út á við. Að þossu verður að vinna með festu, gætni og hyggindum, í því felst eina sigurvonin. R n ú Vefnaðarvara Prjónavara bmávara að ógleymdum Regnkápunum góðu fyrir konur og karla, fást hvergi eins að verði og gæðum. Sjðlin, vetrar verða seld um tíma með 15—25°/0 og Kjólatauin með 20% afslætti. Af öllum öðrum vörum 10%. Lítið inn hjá JÓNI BJÖRNSSYNI & C0. Bankastræti 8 þegar þér verðið á ferðinni. Hér er ekki alt koraið undir óða- goti, hávaða og stóryrðum, vér náum hvort sem er ekki takniarkinu í einu stökki, og því megum vér ekki gleyma, að eins og sambandi voru við Dani nú er varið, getum vér tekið öllum eðJilegum framförum þeirra vegna ef oss brestur ekki samtök, vit og vilja, Með hyggilegri skip- an innanlandsmála vorra getum vér lagt tryggari grundvöll að þjóðarsjálf- stæði voru en með nokkurri sáttmála eða samningsgerð við Dani. Á öllum sviðum er ærið að vinna: í mentamálum, atvinnumálum, sam- göngu- og verslunavmáium, og sitt- hvað er það sem bendir til þess að við séum að flnna sjálfa okkur betur en áður, og á pví að oss takist það, má byggja nokkrar vonir. Það hiýtur því öllum að vera ljóst, að það sem nú hlýtur að verða efst á baugi í stjórnmálum vorum er ekki sambandsþjark við Dani, heldur hitt, að vinna oss áfram inn á við af al- vöru og kostgæfni, og svo hitt, að leiða hugina saman til einhuga sam- vinnu út á við, það kann að ganga nokkuð seint, en það hlýtur þó að vinnast. Þetta er það sem þjóðin þarf að hafa í huga við næstu kosningar. Heyskorturinn austanfjalls. Sumarið þetta hefir verið öminni- lega óhagstætt; heyfengur almennings hér um sveitir afar rír, og hjá fjölda manna svo Jítill, að slíks munu varla dæmi í þeiira manna minnum er nú lifa. Allmikil fénaðarfækkun er því óhjákvæmileg. því fénaður mun víða vera með langflesta móti, seltíminna lagi í fyrra haust. Nokkuð bætir það úr þó fækka þuifi, að horfur eiu á því að kjötverð verði hátt nú í haust. En óálitlegt er þab að menn þurfi að að ríra svo bústofn sinn sem þurfa mun ef setja ætti á heybyrgðirnar einar, og dýrt að kaupa búfónað aftur í vor. Nú hefði verið þörf á úrræðum og samtökum í tíma um fóðurkaup, því engum getur blandast hugur um það, að réttara væri að reyna að komast hjá altof snöggri fónaðarfækkun með því að verja nokkru af andvirði þess fénaðar sem seldur er, til þess að kaupa kraftfóður og geta haldið nokkru fleira á fóðrum, heldur en að ríra af- skaplega bústofn sinn og eiga mjög í óvissu um hve greiðlega tekst að koma honum upp aftur. Heyrst heflr að verslanir hér hafl verið beðnar um að panta eitthvað af kraftfóðri, en það mun vera miklti minna en þörf er á, því varla hefði mátt minna vera fyrir þessar tvær sýslur hér, Árnes- og Rangárvallas., en að fenginn væri 1 skipsfarmur af fóðurbæti. Annars mun að þessu nánar vikið síðar. Formaður Bfl. ísl. heflr spurst fyr- ir um kaup á síldarmjöli norður á Sigluflrði og um síldarkökur, en óvíst var hvort fáanlegt mundi vera þar nú orðið. Hefði verið æskilegt að fá dálítið af þessu fóðri til reynslu í vetur; gat sú reynsla orðið til bend- ingar fyrir menn siðar, því nokkuð eru menn í óvissu um það hverskon- ar fóður best er að kaupa. Margir nyiðra táta vel af þessu kraftfóðri sem unnið er úr síldinni, þó misjafnt sé það að gæðum, eins og gefur að skilja. Þess mun helst til seint hafa verið gætt, að gera ráðstafanir til fóður- kaupa, og mætti ef til vill nokkuð úr því bæta enn ef bráðlega væii að undið. Sumir hafa ef til vill ttbyst því, að haustveðráttan mundi voiða góð og eitthvað rætast úr með hey-

x

Suðurland

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Suðurland
https://timarit.is/publication/211

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.