Vestri


Vestri - 08.07.1912, Blaðsíða 1

Vestri - 08.07.1912, Blaðsíða 1
Ritstjóri: Kr. H. Jónsson, XI* &Vfgm ÍSAFJÖRÐUR, 8. JÚLÍ 1912. £6. tfot. Stjórnarskrármálið og Sambandsnálið, Eins og getið vsr um i sím> skeyti í síðasta blaði, ætlar stjórnin ekki að leggja stjórnin ekki aðleggja stjörnarskrárfrumi varp síðasta þings fyrir þingið í sumar. Auðvitað g«ta einstakir þingmenn tekið frumvarpið upp, en litlar munu horfur á að það verði samþykt óbreytt eða af' greitt á næsta þingi. Orsökin til þess að stjórnin vill fresta stjórnarskrármálinu er auðvitað sú, að nú eru,nokkrar herfur á að sambandsuiálið komist á þann rekspöl, að vænta megi að meginþorri íslenuuiga komi sér saman um málið í því formi setn vænta má að hinn j málsaðillinn fáist til samninga um. Kætist þær horfur að sam- bandsmálið nái íram að ganga á næstu árum, væri það aðeins að tjalda til einnar nætur, að fara að samþykkja stjórnarskrári breytingu áður en það mál er tii lykta leitt, því auðvitað hlýtur það að hafa í för með j sér ýmsar breytingar á stjórnar^ skránni. Og enda þótt sumar breyting- arnar á stjórnarskránni, sem sam- þyktar voru á síðasta þingi, séu bæði nauðsynlegar og sjalfsagði ar, er engin þeirra þess eðlis að hún ekki þoii eins eða tveggja ára bið. Sumar breytingarnar eru líka svo athugaverð nýi mæli, svo sem almenn atkvæða' greiðsla um afgreidd mál frá al* þingi, íjolgun ráóherra o. fi., að ekki myndi spilla þótt þser væru athugaðar betur ef ske kynni að hotfið yrði frá þeim aitur. Að því er sarnbandsmáliðsnerb ír hafa nienn nú feugið nægan tíma til að hugsa það og and- mælendum þess gefist kostur á að Uta betur til vegar á þeim slóðum er þeir vildu halda og raíinin hefir orðið sú að þeir sem lengst hafa litið, aðstöðu sinnar vegna haia haft mest ,meö málið að gera, hafakomist að raun um, að aðrir vegir eru ekki fær«r. Þess vegna sjá þeir þann kost vænstan, að halda stef nuisam bandslag anef ndarinnar, með nokkrum breytingum eftir samkomulagi, heldur en að bíða við lokuð sund, sem engarlíkur eru til að opnist. Auðvitað haldn sumir áfram að berja höfðinu við steininn og telja enn sem íyrri ekkert nýti- legt í sambandslagafrumvarpinu og reyna að spiSla öllu samkomu' lagi með því að hrópa og æpa að síðari villan sé argar; hinni fyrri. Annars má segja að baráttan gegn sambandíilögunum hafi verið háð á líkan hátt og skáldið segir um lastarann: „Lastaranum ei líkar neitt, lætur hann ganga róginn. Finni hann laufblað fölnað eitt hann fyrirlítur skógmn". Hútmæðraskólinn. í samb tiidi við auglýsing hér í blaðinu, um stofnun húsmæðra* skóla, œtla ég að fara nokkrum orðum um tilgang hans og starfsvið. Tilgangur hans er að kenna ungum stúlkum að veita heimili forstöðu, gera þær að góðum húsmæðrt'm. Skólinn veitir því eigi aðeins fræðslu í einstökum greinum, t. d. matartilbúningi eða saumum, heldur kennir allt það nauðsynlegasta sem húsi móðir á góðu heimili þarf að kunna. Aðal kenslugreinar verða: Matartilbúningur og matr»iðsla (með skýringum á efnasam- setuing hans og tilsögn í að haida reikning.) Þvottur. Ræstun. Saumar. Hjúkrunarfræði. Það sést því að áhersla verðs ur lögð á verklega kénslu. Um matartiibúninginn skal tekið fram að tilætíunin er eigi aðeins að kenna að búa til hátiðamat heldur aðallega góðan daglegan mat á sem óriýrastan hátt, eins og skólinn yfir höiuð fyrst og fremst mun haía íyrir augum að kenna stúikununum það sem þær hafa gagn af í lífinu. Einuig verður lögð stund á að kenna stúikunum þrifnað og hreiniæti í hvívetna, kurteisa hegðun og siðprýði svo skóla* heimilið geti orðið sam ánægju>> legast og viðfeldnast. Nániskeiðið er ætlast til að verði 4 mánuðir en auðvitað geta þær stúlkur sem óska orðið lengur. Til að veita skólanum forstöðu er ráðin ír..ken Fjóla Stefáns, Confect, mjög gómsætt, með ofurlitlu af víní í; a fbragð í aliar skemtiferðir fiest í EdmboFii. aem er kennari við samskonar skóla í Danmövku, en í einstölí* um greinum munu tímakenaar- ar aðstoða hana. Tii þessarar skólastofnunar hefir alþingi, sýsluoefndin í Norður-ísatjarðarsýslu, bæjarstj. á Isafirði og kvenfélagið >Ósk<, sem á upptökin að henni, veitt fé; leyfi ég mér að færa þeim bestu þakkir mínar fyrir að hafa svo drengilega stutt að því að bæta úr þeirri brýnu þörf, sem áreiðanlega er fyrir slíka kenslu hér á Vesttjörðum. C. Er það synd? Norskt blað flutti nýlega grein um sunnudagaróðra og segir þar meðal annars: >Það er mjög ótrúlegt að það sé synd fyrir fátækan fiskimann að eiga net sín í sjó eða stunda veiði á sunnudaga, og það er óeðlilegt að amast við slíku me ðan guíuskip, járnbrautarlestir, póstar, símar, siglingar og margt fleira er starírækt jafnt helga daga sem aðra. Bændurnir gleðjast af því að engi og akrar spretta jafnt helga sem rúmhelga daga og fiskimenn sem fyllast heilagii vandlætingu yfir þeim sem vinna að afla^ föngum á sunnudögum eru þá oft önnum kafnir að þurka net sín og önnur veiðarfæri. — Það er þó að nota sunnudaginn til veraidiegs hagnaðar og er það ekki álíka stór synd að vinna á landi sem sjó? Er það mögulegt að sjómönn, unum, sem svo oft ekki geta unnið að atvinnu sinni lyrir óveðri, eða á aanan hátt hindr^ ast frá henni tímum saman, án þess að fá aðgert (af aflaleysi o. s. irv.), geti reiknast það til syndar þótt þeir noti tímann um helgarnar þegar vej, viðrar og hagstæðara er en ella. Þeir hafa svo marga hvíldarstundina og kemur því betiar að haía dagaskilti við drottinu sinn. Fiárhagsmálið. Öilum kemur sa.uan um, að brýn nauðsyn knýl til þess áð ná meiri tekjum inn i landssjóð. En raenn geta nlls ekki orðið á það síttir hverjir ei,;i að borga? Allir kannast við orð veitinga- kotmnnar, sem sagði að heimsk- ingjarnir borguða alt það íé er hún sóaði og eyudi. Sama lagið höfum vér og hait að láta heimsk- ingjana borga hæðsta skatta í landssjóðion. — En nú hafa þeir, sem telja sig vitrari meðal þjóð- arinnar haft vit fyrir heimsk- ingjunum og bannað þeim að borga. En þótt það sé heimskulegt að botga skatta í landssjóðinn af þeim varningi, sem annaðhvort er óþarfur eða skaðlegur eða jafnvel hvorttveggja, þá er hitt Btlu betra að geta ekki kotnið sér saman um annan tekjustofn til þess að fylla upp í skarðið. En það er auðvitað eðlilegt, að allir hinir hygnari menn vilji heldur en ekki sleppa við að taka upp á sig byrðar heimsk- ingjanna. — Þeir sem eru svo óheimskir að sjá að einhver toil- lagatiiiaga muni koma þyngst á þá sjálta hafa auðvitað vit á að berjast gegn hent'iog fella hana. Sannleikurinn er sá að vér íslendingar höfum þar ekki um auðugan garð að gresja. Landið er stórt og fáment og útgjöldin hljóta því að koma t.ilsvert þyngra niður titir fólksfjölda og efnum en hjá mörgum öðrum þjóðum. Vér höfum líka lagt mest kapp á það að tolla að eins fáeinar vörur, til þess að spára umstang og kostnað. En iunflutniugur og vörumagn er svo lítið, að það munar ekki stótt um litilfjör- legan^toll á hverju einu út af fyrir sig, en dragi sig saman ef tollstotnarnir væru margir. í fjárlögum síðasta þings er kaffi og sykurtailur áætlaður 760 þús. kr. yfir fjárhagstímabilið, eo samkvæmt verslunarskýrslum fyrir árið 1909 var flutt inn af þessari vöru fyrir 1,164,417 kr. Sama ár var flutt inn veínaðar- vara og fatnaður tyrir 143,405,05

x

Vestri

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Vestri
https://timarit.is/publication/235

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.