Vestri


Vestri - 24.01.1917, Blaðsíða 3

Vestri - 24.01.1917, Blaðsíða 3
II VESTRl. 2 bL / Magnús Hj, Magnússon. Hinn 30. des. 191*! andaðist að heimili sírm hér að Suðureyri, fræðimaðurinn Magnús Bj. Magnússon. Hann fæddist að Tröð i Súðavikurhreppi, C. ágíat 3878. Forsldrar: Hjalti Magnússon (prfsti i ögurþÍBgum og á Rafnseyri, d. 1860, Þórðarsonar presti, Þorsteinc- sonar) og Fríðrika Baumakona, Krist,- jansdóttir (sterka á Borg í Arnarfirði, Guðmundsionar). Ekki rar kann hjá foreldrum sínura nema 6' vikur. Var honum þá kornið í fóbtur vastur að Efri húsum i Önundar- iirði. Þar bjuggn þá Guðni Vigfússon (smiðs í Ncðn-.Breiðadal, Eiríkssonar preiti » Stað i Súgandafirði) og Margrét Bjarnadóttir fra Innri-Tungu i Öaund- arfirði, móðir Bjarna ríka skipherra, er druknaði 7. janúar lBOð, og þoirra systkina. Guðni TBt' sðinni maður liennar. Hann Tar valmenni, að allra sögn, en dó er Magnús sál. Tar um tyeggja ára, taldi hann (Magnús sál.) það skaða sinn. Syo ólit Magnús sál. upp í Efrihúsum þar til 1884 að fóetra haas brá búi og fér t húamemku að Heati, til Jóhann- etar sonar sins og konu haus Jónínu Sveiusdóttur. Fór hann þangað með henni, eg Tar þar til 18»2, „en leið þar margt ilt", sagði hann sjálfur. Séra Janus, prófastur í Bolti, kristn- aði hann vorií 1888. Var honum raðað „iast". Vildi próf. kristna hann arið Mur, en það TÍldi fóstra hans ekki. Vorið 198» bilaði heilsa hans mjög; kondi hann að mikiu um illri meðferð. Lagðist hann að fullu í rúm haustið 1890 og la rúmfastur langt frum á smmar 18*>8; var þatta sullur fyrir brjósti og höfuðveiki er að gekk. Sma batnaði a#»n»i bvo, en varð þó aldiei fullhraust- nr. 1899 fór han» í burtu fra Hosti og að Fremri-Breiðadal og var þar 1 ár. Þar leie honum vel og tók nm fastlega að stUHda ritsterf og yrkja, en á því hafði hann byrjað i legunni, sem hér að ofam er getið. í Fremri-Breiðadal byrjaði hann og að halda dagbók á fyrata vettardag (Sa. október) 18feli, «g hefir hann haldið hsma til dauðadags. ibfl* fór hann úr Breiðadal að Eyrar- dal i Álftafirði, var þar 1 ár. t>á fór a»na vettur a Barðarströnd, að Brjans- l»k (1894) til Davíðs Sch. Thorsteins- •onar, i»m þa var'" héraðslæknir þar. nHann reyndiit mér ágœtlega, og studdi mal mitt i hvívetna, einnig frii hans, Þórunn Gyðríður", skrifar hann sjálfur árið 1915. i?a var a Brjanslæk flólrafriður Sig- nrðardóttir (d. 1910) og maður hennar, Lýður Grmðmunds8on(foreldrar Sigurðar Lýðssonar yfirdónislögm.) „Var Hólmfr. ikild mikið, aamnmentuð og göfuglynd og hafði hún agæt áhrif 4 ntig", skrifar bamm. Fleiri nafnir kann, er hann kyntist þar TOitur irá og telur marga þarhafa kyatt sig hlýlaga, er hann fór af Barða- itrönd, ,D. Sch. Thorst. studdi mig til að aema skósmíði og fór ég í því skyni til K.TÍkur kaustið 1894, en ekki þoldi «g þa iðn og skipaði landlseknir mér að hsstta", skrifar kann. Um þssr mundir var Þorvaldur & torraldseyri Btamdur i ft.vík. Var katm að leitast við að fá mann til að keana börnum , undír fermingu. Var konum bent a Magnús s&l., og rétSst nann til hans og reið með honum austur ttndir Byjafjöll, að Þorvaldseyri, og ?*«¦ þar vn vetnrimn. Kefair hann aaarga *a«nm, e* kann kyntist þar, og ber þ»im öMxm. prfðisrel sögu. Mnn honnm hafa liðið þar all vel, m •kki wrfl kwui f«rt og iðr |>tí fri Porvaldseyri vorið 1895 og vestur i Dýrafjörð. Þar var hann sí<5an við barnakenslu á vetrum S ára skeið. rá var hann um tíma kennari minn á Mýrum (í Dýraf.) man ég «ð hann var einstaklega góðui við okkur krakk- ana — líklega um of — því við vorum asrið baldnir, eu þó lœrðum við töluvert hja honum. Hefi ég alt8f borið hlýjan hug til hans BÍðan. Pá fór hanu úr Dyralirði og til Súg- andafjarðar og er þar til 1900. 189a trúlofaðist hann í Bœ í Súganafirði, frænku sinni, Guðrúnu Önnu Magnús- dóttur. Hafa þau eignast tí börn, eru tvö þeirra á lifi: Einar Skarphéðiun, 18 ára, og Ásdís Porkatla, 3 ára. Árið 19CO féru þau til Skutulsfjarðar og stundaði hann þar kenslu á vetrum, til lb06, en á sumrum ýmsa vinnu á ísafirði. Þi voru þau í Hnífsdal þar til 1103, seint & sumri, að þau fluttu til Bol- uagavíkur, og var haun kennari i Skalwík Bnjóaveturinn mikla ItrOS—iO). ííaesta suiiar voru þau í Bolungtvík, em þá um liauttið kom upp mál, sen hanu var viðriðinn. Varð það til þcss aS hann flutti til Súgamdafjarðar fyiir jólin 1910, með unnuatu sina o^ barn. Hafa þau síðan verið til heimilii hér i Suðureyri. — Þetta eru þá helstu æfiatriðiMagnúsar sál., eiu þau að mestu tekin eftir sögn sj&lfs hans. Eins og menn geta þegar séð, hefir œfi hans aldrei verið rósum stráð. Vanheilsa og erfið kjör á ýmsa lund, hafa jafnan elt hann i röndum; en þrátt fyrir það hefir hann ort og ritað svo mikið að mestu furðu sætir. Hafa bækur hans stórmikinn fróðleik að geyma —þvíhann var mesti fræði- m a ð u r. Bann Tar einn af þeim — þTÍ miður of mörgu — hér á landi, sem aldrei lenda i „réttri hillu" i lífinu, einn af þeim andans mönnum, sem örlögin leika svo gritt, að ei verða halfir menn, sér eða þjóðfálagi sínu, við það sem þeir hefðu getað orðið — og ¦tt að verða. Því miður er mér ekki fullkunugt um alt sem Magnús sál hefir ritað, og get ég því eigi skýrt hér fri því öllu. Fimm rimnaflokka hefir hann kveðið, en ai þeun hafa aðeins vorið prentaðar BRimur af Fjalla-EyTÍndi''. Mannlýsingar ritaði hann allmargar, og er unun að lesa sumar þeirra. Pr«stmrinn hér liafði sagt í líkræðunni, er hann hélt þegar Magnús sál. Tar jarðaður, að til iyrirmyndar ætti það að vera umgum mönnum, hve vel hanu (Magnús sil.) hefði varið tómstundum sínum. Er það vel mælt og í alla staði rétt. Því að spi mín er sú, að einhvern tíma muui tómstunda vinna Magnúsar sál. verða metim að einhverju. Suðureyri, 12. jan. 1917. Friðrik Hjarlarson. Þakklætisskuld. — fýdd smásaga. — » Eftir tilmælum málaflutnings- manns síns, og áður en hann hafði látið álit sitt á málinu i ljós, ákvað Edg-erton ennþá einu sinni að rannsaka öll skjölin trá byrjun. Málaflutningsmaðurinn, ungur maður, Courtland að nafni, kveikti sér i vindli ©g Ieysti bleikrauða garnið frá bögglinum. Pað var lesbjart i stofunni, því vetrartólin kastaði ennþá rauð, lekum bjarma á húsveggina og þökin. A th ugi ö! Gjaldendur bæjarins eru hér með ámlntlr um að hafa greitt iyrri helming útsvaranna fyrir þann 15. febr. næstkomandi, þvi ettir þann tima ler lögtak fram. ísafirði, 14 janúar 1917. Bæiargjaldkerinn. Edgerton sat framan við ofninn og studdi hönd undir kinn> Courtland lá makindaiega f legubekknum við yluggann, fletti í sundur fyrstu örkii-;ni at skjöl- unura, hristi öskuna úr vindlinum og byrjafli að lesa með tilbreytt ingai lausri rödd, svo að auðheyrt var að hann hafði lítinn áhuga á því sem hann fór með: París, 24. desember iqoi. Hr. John Edgerton. Skjólstæðingur Tiinn, Miehael Innis, er mjög alvarlega veikur. °g eg skrifa þetta brét hans vegna og sarakvæLiit ósk hans. Það er komið á daginn, að skjólstæðingur minn hefir hjá'p ð föður yðar í fjárhagsvandrópðum hans 1884. þegar faðir yðar og margir þeir, sem voru honum tjárhagslega tengdir, voru rétt að því komnir að verða gjald- þrota. Ennfremur er það fullvfst að þér hafið, við lát iöður yðar, tekist á hendur að standa i skilum með skuldbindingar þær, sem hann hafði tekist á hendur. (Afrit af bréfi yðar legg eg hér með). E>á er það og víst, að hr. Innis, jafnframt og hann tekur á móti þakklæti yðar, býðst til að iresta því að kiefja yður um skuld föður yðar, þar til yðar hentug leikar leyfa að borga hana. (Afrit af bréfi hr. Innis sendi eg yður einnig). í lok þessa síðasta bré's (skjal nr. 2) lætur lir. Innis í ljósi sína dýpstu virðing tyrir föður yðar Og fjölskyldu hans, jalntramt og hann gerir, að gamni sínu, elna> legan sainanburð á Wenthhrop Edgerton og samningsaðilanum Michael Innis. í svari yðar upp á þetta bréf (afritið legg eg hér), íullvissið þér hann aítur, á kurteisan og karimannlegan hátt, um þakklæti yðar, og að þér séuð ávalt reiðu- búinn til þess að upptylla bón hans. Nú, nú, herra minn, et tulN yrðingar yðar eru annað og meira en eÍBtómtkurteisis orðaskvaldur, þá fáið þér nú tækitæri til þess að innleysa víxla töðor yðar. Hr. Innis er eignalaus maður. Eigur hans voru, gegn mínum ráðum, lagðar í Madagaskar- járnbrautina, og í dag getur hac:n ekki féngið eitt þúsund krónur út á hluti stna. í tattugu ár hcfir *inasta ósk hans verið sú, að veíta einka* dóttur sinni sem fullkecinast og best uppeldi, og útvega hennl þá aðstöðu og álit f heiminure, sem hann sjáltur hefir aldrei g«taJ vonast tí'Vr að ná. Auðæfi eg gott uppeldi, samíara hseversk* legri Iramkomu, hefir ákaflegfa mikið að segja á vorum dögum. Og dóttlr hans hefir fengið eltts j^ott uppeldi og hægt er að láta í té í Evrópu. Að mánuði liðnum er svo ait breytt. Það er þungbært að sj4 þennan mann, sem örlögia hafa leikið svona grátt, liggja hérog horfa á dóttur sína. Og nú, þegar hann veit að algert efnaleysi bíður sin, hefir óttinn um framtíð hennar knúði fram þessa bæn til yðar — uad» arlega bæn, hr. Edgerton. Peningar einir, út at tyrir sig nægja ekki. Hann biður yður um meir.i, hann biður yðúr að vernda og varðveita dóttur sfna, ekki með kaldri vemd fjárráð. andaus, heldur raeð irvekni föði uisins, télagsskap bróðurins og trygð eiginmaansins. Hann tignar barnið sitt, blint og ótakmarkað, og þér eruð, sem sonur föður yíar, fnlltrúi hina göfugasta ( heiminum, að hans áliti. Þetta er einkennileg bón, og ég er hræddur um að með heani geíum við altof stórar ávísanir á þakklátssemi yðar. En ég skrifa eins og fyrir raig er lagt Símsvar óskast sent hið bráð» asta. Hann mun lifa þar til hann hefir fengið það. Hjónaband getur komist t kring með umboði. Leyfi yfirvaldanna fyrir því er fengið. Með mikilli virðing. William Campbsil, lögfræðislegur raðunautur. 7. rua d' Issy. Þegar Courtland hafði lokið við að lesa bréfið braut hann það saman og leit um leið hvati lega á Edgerton. >Þetta er skrifað fyrir réttuin tveira árum f dag, raanstn það.< >Eg man það,< mælti Edgertoni >Hamingjan forði okkur ttí. þössu samviskusama þakkla»ti,< tautaði Courtland, um leið og hana fletti hinu skjalinu i anndur. (Framhald.)

x

Vestri

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Vestri
https://timarit.is/publication/235

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.