Vestri


Vestri - 08.11.1917, Blaðsíða 1

Vestri - 08.11.1917, Blaðsíða 1
^ Reimar ^ ^jj langar og BÍufct.ar . ¦¦> ^í fást hja ^" Ó. J. Stefánssyni. 4 Kitstj.: Kplstjáæt Jónsson frá Garðsstöði im Nýkonið í verslun 4( Guðrúnar Jónasson: ^ ^f Sliísi, frá 2.75 — 7.00. ? ^Silki í svuntur ,8.00— 23.00 ^ XVI. árg. íSA.FJÖKÐUK. 8. NÓVEMBER 1917, 88. bl. Launakjör kennara dýrtíð in. Eftir Fi'ibrik Hjartarson frá Mýmm. Lágmarkið. í fræðslulögunum frá 22. nóv. 1907, eru, seai kunri- ugt er, sett ákveðin skiiyrði tyrir styrkveitin^u úr landssjóði til barn.ifræðslu. Eitt af þeim skilyiðum er hvað kennararar megi hafa m i n s t í kaup til þess að træðslm eða skólahéruðin missi eigiUndssjóðsi styrktnn. — iiftirlits og farkenni arar skulu hafa 6 kr. á viku, auk ókeypis tæðis. húsnæðis og þjónnstu; aðalkennari við heim. angónguskóla 18 kr. á viku, að- Stoðarksonari 12 kr. á viku, aðai- kennari við hei uavistarskóla 25 kr. á viku — auk húsnæðis, ljóss og hita — ef 20 börn njóta fræðlu, Og aldrei minna en 18 kr. um kensluviku. Þetta sr 1 á g m a r k launanna. Akveðið hámark ekki nefnt. Samkvœmt Aliir þeir, sem frœðalulögunum. Iesið hafa aug- lýsiogar skóla- og træðslunefnda, ura að þessi eða hinn skólinn sé iaus, munu hafa tekið eftir þessH ari setningu: >Laun samkvæmt træðslulögunum.« En hvaða laun eru >samkvæmt fræðslulögun-. um«? Alis engin. Þau (tr.l.) segja aðeins: þetta mega launin vera m inst. Hinsvegar er það á allra vit- und að skólai og fræðslunefndir eiga við lágmark launanna, og sumar halda jafnvel að þær hafi •kki leyfi til að ráða kennara fyrir hserri laun, eða þora þvf ekki vegna almennings. Þessu til sönnunar set ég hér sanna sögu, er gerðist ekki alls fyrir löngu f einu sólahér ^i landsins. Skólanefndinni þar Kkaði vel við kennarann, er haiði starfað um veturinn og vildi því halda honum. Vissi lika að það var vilji flestra skólahéraðsbúa. En kennarinn vildi ekki vera fyrir 18 kr. um viku; vildi, að mig minnir, fA 21 kr. Voru nú góð ráð dýr, 0% tók skólanefnd loks það heillaráð að halda kennar- •Bum, en ákvað jafnframt að greiða úr >e i g i n v a s a« það ssm umfratn væri 16 kr. um viku. £r gleðilegt að sjá slikan áhuga hjá skólanstnd og skilning á því hve mikilsvert það er að sleppa «kki góðum mönnum, en sqrgiegt hvo almenningsáiitið er þarna ríkt (eða ótti við þ 1 ?), að nefndin skuli sjálf greiða það, er skólahéraðinu að lögum bar að greiða. Það mun nú vera hárum« bil einsdæmi að skólanetnd geri þessu líkt, en hitt er á:eið.inlega alment, að alþjóð manna telur rangt aí skólaneínd að luglýsa ekki skólana, ef kennari iæst ekki fyiir lágmark launa. Dýrííðin. Isauðsynjar alh r haía stig;ð Ijarskalega í verði vegna ólriðarins. Það vita aliir. Ovíða í kauptúnum mun t. d. tæði, húsnæði og þjótiusta fást tyrir minna en 2 — 3 kr. á dag eða 14—21 kr. á viku. En kaup kennaranna hefir attur víðast hvar staðið í stað, verið eins og áður >samkvæmt Iræðslut lögunum«. Aðalkeunari við fastan heimant gönguskóla hulir þá algangs kaupi sinu (ið kr.) 4 kr. á viku, borgi haun 2 kr. á dag, ella tapar hann 3 kr., eí hann þarf að greiða 3 kr. á dag. Ettirlitskennari eða farkennari g hefir 6 kr. á viku >fríar«. Nú munu allir játa að ætlun fræðslulaganna er að kennarar við tastan heimang.sk. beri meira úr býtum en eltiri. og farkenm ararar, en vegna dýrtíðarinnar er þetta orðið ölugt. Sjáltsagt sjá nú skóianetndir þetta og vita, en auglýsa samt sem áður altat: >Laun samkvæmt træðslulögunum.< Annar kennari við fastan heim- ang.skóla, yrði eins og nú standa sakir að greiða 2—9 kr. nuira á viku lyrir fæði, húsn. og þjón- ustu, en laun hans eru. Dálagleg atviuna 1 E; einhver kennari gerist svo djartur að iara fram á hærri Uun. Jjá er svarið ottast: >Þetta er nú hæg vinna, ter vel með manninn. Ekki er kuldinn eða vosbúðin. Þetta er gott kaup yfir. harðasta tíma ársins, o. s. trv.« Það er með öðrum orðum gamla sagan: að meta alt stat 1 eítir líkamserfiðinu, sem leggja þart fram tii að leysa þ-»ð af hendi, án þess að athuíja hvort statfið er trúnaðarstart, hva$ maðurinn hefir þurtt á sig að IegK)il til þess að vera því sæmilega Vaxinn, og hver ábytgð ylgir sta fmu. Laun embstttismanna hér á iandi Um leið og við kveðjum Isafjörð, langar okkur til að flylja vinvm og kunningjum fjœr og nœr altiðar pakkir fyir auðsýnda velvild, ár þau er við höfum dvalið á Islandi, og jafnframt hjartanlega ósk um blessun Guðs, bœði nti og siðar. 3W«i) aa) o)íoa5*aIiq) e)Nik«*l). Hóf meíi tilkyuniHt, að umboðsniaður minn á ís'.andi er Hannibal Sigurðsson, Isafirði, og eru meun beðnir að Biuia sér til hans, með það sem mér við keniur. J. L N i s b e t. hj. Eimskipafélag ísiands. H lutaf é. Með því að hlutafé það, sem boðið var út 16. dea. 1916, er aú næiri fengið, og með því að ekki er unt sem stendur að auka skipastól fólagsius, höfum vér ákveðið að taka eigi að svo etðddu við ásktiftum að uýiu hiutafé og iuuboigunum lengur en til 1. desember 1917. Félagsstjórnin. hefðu eigi verið eins oft taltn ettir, ef menn hefðu kunnað að meta nokkuð annað en likamlega stritið. y^Lág laun — Þaðernúsegin litill árangur. saga að launai kjör kennara, eins og þau nú eru, hljóta að draga úr áhuga þeirra og árangri af starfi þeiria, og er því eigi aðeins ilt vegna þeirra sjálfra, heldur og vegna barnafræðslunnar í heild sinni. Fræðslumálastjórinn hefir ein- hvern tima í >Skóiablaðinu< bent á það, að hætustu kennararnir hætti ott kenslustöríum, einmitt vegna þess að annað betur iauuað bjóðist. Etast ég ekki um að þetta hafi komið tyrir. — En sjá þá ekki allir hver voði hér er á ferðum lyrir kennarana sjálta og starf þeirra. Sú hugsuu iíggur ekki rjarri, að sá maður, sem búiuu er að vera keunari nokkuð niörg ár, hijóti að vera slóði; maður sem út úr neyð s'noir þessu starfi, af því að hann sé ekki fær um að leysa neitt annað af hendi, sem betur sé launað. — Hér er ekki tekið of djúpt í átinni. Annað hvort er að geta:leggja uiia barnafræðslu niður eða borga kenuurutu svo mtkil 1 un, að nýtir menn «eti, kinnroðalaust. búið við þau. P Starf kennara. En hvers vegna ^ að leggja ekki niður træðslu? Er m kennarastarfið svo mikiis vert, % að við getum ekki án þess verið? Fróðlegt væri að vita hverju ]': meiri hluti þjóðarinnar svaraði, en ég svara seinni spurningunni hiklaust játandi. > Starf kennara er, í stuttu máli, það, að menta hina uppvaxandi kynslóð. En þetta >að menta«. felur avo mikið í sér, að margir koma ekki auga á það alt í fljóiu bragði. Að meuta, er sama og að auka menitingu, en menninginer að minsta kosi ivennskon^r: ytri og innri. Hvorutveggju men o < inguna á kennarinn að atika. — Hanu á að bendt á prúðmensk- una, sem öllum ber að sýna, eu hanu á eigi M'ður að reyna að aukrt hina sönnu menningu: göfgutt anddtts. H un á 1 stuuu mál' að visa kyns.lóðiuni leið segji h3n>i tii vegar, og aiiir vit>, að iíf mattna getur oit legið við að téa sé sjgt lil vegdr. Ég- þekki ekkert starf, «r ég tel vandameira, ábyrgðarmei; i eða meira trúuaðatstarf, en ein- mitt starf kennarans. En það er svo langt frá því að almenniogur líti kvo á.

x

Vestri

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Vestri
https://timarit.is/publication/235

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.