Vísir - 11.03.1964, Blaðsíða 7

Samtal við
ÍPéfur Sigurðsson
forstióra Land-
holgisgæzlunnar
— Það hefur orðið mik-
il breyting á landhelgis-
gæzlunni síðan ég kom
fyrst á varðskip, sem
lingur sjómaður, 1926 til
1927. Mesta breytingin
varð 1952 um sama leyti
og ég tók við forstjóra-
starfinu, þegar fyrri út-
víkkunin kom til fram-
kvæmda og grunnlínur
voru dregnar fyrir alla
firði og flóa. Þannig
mælti Pétur Sigurðsson,
forstjóri Landhelgisgæzl
Fluggæzlan hefur gert raunhæfa gæzlu með stækkaðri landhelgi mögulega. Myndin tekin í flugvélinni
Sif Foringi úr Landhelgisgæzlunni gerir homamælingu
að hafa eftirlit með fiskiskip-
um og varna þeim að veiða i
landhelgi. Þetta er fyrsta opin-
bera uppástungan um flug-
gæzlu. Hugmyndin lifði svo stöð
ugt, þótt hún væri ekki fram-
kvæmd. Og Danir reyndu flug-
gæzlu, fluttu bátaflugvélar hing
að upp með eftirlitsskipunum
og milli hafna og gerðu tilraun
með þær til gæzlu nokkur sum
ur jafnframt því, sem flugvélar
þessar voru notaðar til síldar-
leitar.
starfið mjög. Gæzlan varð mun stækkað var út í 12 milur.
auðveldari þótt svæðið yrði - Hvenær kom fyrst fram
stærra, enda voru þá komin til hugmyndin um fluggæzlu?
þau tæki, sem síðan hefur einna — Það er einkennilegt með
mest verið stuðztýyið, flugyél? þa<V*áð ábendingin um að nota
'arnar og raártækfn. En sánh- ’fugvélar mun vera eldri en
, .. . , sjálf íslenzka landhelgisgæzlan
leikurinn er sá, ef ekki hefði _ . m , , . ,
Fyrsta fiugvél kom hingað til
verið farið út í fluggæzlu, þá íands 1919. Og þá skrifaði flug-
hefði verið mjög erfitt að fram- maðurinn á henni, Vestur-íslend
kvæma raunhæfa landhelgis- ingurinn Frank Frederiksen
gæzlu eftir stækkanir landhelg- grein í Morgunbl., þar sem hann
innar, sérstaklega eftir að segir, að nota mætti flugbáta til
unnar, þegar fréttamað-
ur Vísis átti tal við hann
í gær.
Áður fyrr lá þriggja mílna
landhelgin inn í alla firði, það
mátti sjá héðan frá Reykjavík
erlenda togara að veiðum á
Sviðinu hér rétt fyrir utan. Já,
menn gera sér vart ljóst hve
stórfelld breyting hefur orðið
á landhelginni. Áður lá land-
helgislínan t.d. aðeins 3 mílur
frá Garðskaga, nú 34 mílur fyr-
ir utan hann. Sama var áð segja
um Selvoginn og Þorlákshöfn,
áður var línan aðeins 3 mílur
frá landi, en nú meira en 30
mílur frá.
Cíðar voru leiguflugvélar
^ teknar til gæzluflugs og
þá fékk Landhelgisgæzlan flug-
bátinn Rán og loks nú í fyrra
stóra fjögurra hreyfla flugvél
af Skymastergerð, sem nú er
stöðugt í gæzluflugi.
17'engust dómstólarnir strax
til að viðurkenna mæling
ar úr flugvél?
— Það gekk erfiðlega að fá
ýmsar nýjar aðferðir viður-
kenndar bæði af dómstólunum
og almenningi. Það var ekki nóg
að sjá skipin, iíka þurfti að
gera nákvæmar staðarákvarðan-
ir. Til að byrja með gerðum við
einungis hornamælingar, sem
erfitt gat verið að framkvæma,
þegar skyggni var slæmt eða
myrkur. En svo höfum við búið
flugvélina út með radar. Nú-
verandi flugvél okkar, Sif, er í
rauninni enn betur búin að rad-
artækjum en skipin.
— Þið hafið núna fjögurra
hreyfla flugvél. Hefur það
nokkra sérstaka þýðingu að
nota svo stóra flugvél?
— Með stórri vél erum við
ekki eins háðir veðri, bæði til
gæzlu og leitar. Og við höfum
reynt að teygja okkur lengra
og iengra út í erfið skilyrði.
— En ekki getið þið notað
flugvélarnar til að leita að land
helgisbrjótum í náttmyrkri?
— Hví ekki það. Ég veit
ekki betur en að flugvélin sé
búin ljóskösturum og sérstök-
Framh á bls. 5
JJvernig var aðstaða Land-
helgisgæzlunnar að fást
við togarana þegar landhelgis-
línan þræddi ströndina inn með
hverjum firði?
— Landhelgislínan var mjög
löng og gerði það eftiriitið erf-
iðara, að togarar gátu ieynzt
inni á fjörðum. Hins vegar gerði
þetta auðveldara að staðsetja
þá með því að miða við auð-
kenni á ströndinni þá voru ís-
lenzku varðskipin aðeins búin
ófulikomnum mælitækjum, þá
var enginn radar kominn til sög
unnar, sem síðar hefur orðið
helzta hjálpartæki gæzlunnar.
Annað sérkenni landhelgisgæzl-
unnar á þessum tímum var að
togaraveiðar voru mjög mikið
kærðar úr Iandi. Fólk á strönd
inni, sem sá að erlendir togarar
voru að skarka uppi f land-
steinum hringdu til sýslumanns
og hann kvaddi varðskip á vett
vang ef hægt var. Nú er land-
helgin orðin svo stór að það
kemur varla fyrir að menn sjái
iandheigisbrjót úr landi.
á~|g svo verður stóra stökk-
'“ið 1952, þegar landhelgin
var stækkuð í 4 mílur og grunn
línur dregnar fyrir firði og flóa.
— Já, við það breyttist gæzlu
Pétur Sigurðsson forstjóri Landhelgisgæzlunnar
VÍSIR . Miðvikudagur II. marz 1964.
jY'Tiðstjórnarfundi Fram-
A sóknarflokksins er ný-
lokið hér í Reykjavík. Tíminn
skýrir frá því að sú merkis-
samkoma hafi krafizt þingrofs
og nýrra kosninga. En rök-
stuðninginn fyrir þessari und
arlegu málaleitan vantar gjör
samlega í samþykktina. Það
er ekki furða. Engir þeir at-
burðir hafa gerzt sem rétt-
læti það, að þing verði rofið
Auðvitað vita forystumenn
Framsóknarflokksjns það full-
vel. En nú hafa þeir verið ut-
an ríkisstjórnar í sex ár. Það
finnst þeim gífurlega langur
tími 1 útlegðinni og vilja óðir
og uppvægir komast aftur til
vaida. Þess vegna heimta þeir
þingrof. Útlegðin er orðin
þeim köld.
0 Hljóp frá
vandanum
Það er ekki lítið stærilæti í
tillögum miðstjórnar Fram-
sóknarfiokksins. Hún segir að
efnahagskerfið þurfi að end-
urskoða frá rótum. Hins vegar
er ekki einu orði minnzt á það
hvernig Framsókn tókst að
stjórna efnahagskerfinu á síð-
ustu valdaárum sínum, sem
enduðu 1958. Þá lýsti Her-
mann Jónasson því yfir að
þjóðin væri stödd á barmi hyl-
dýpis og óðaverðbólga væri
skollin á. Yfir hyldýpið á-
ræddi Framsókn ekki að leiða
þjöðina. Hún hljóþst þess í
stað frá vandanum, eftir að
hafa leitt landsfólkið fram á
barm hengiflugsins. Ekki var
það stórmannlegt og nokkurri
furðu sætir að Framsókn skuli
nú telja sig færari um að fara
með stjórnartaumana en 1958
þegar hún hafði komið öllu
í slíkt óefni að hún gafst upp
við vandann.
0 Ábyrgðin á
verðbólgunni
En hver eru ráð Framsókn-
ar?
Jú „ríkisvaldið má ekki
skjóta sér undan ábyrgðinni
af verðbólguþróuninni í land-
inu, eins og núverandi ríkis-
stjórn hefir gert,“ segir í
þungamiðju ályktunarinnar En
hefir ríkisstjórnin gert það?
Ber hún ábyrgð á verðbólgu-
þróuninni? Var það ríkisstjóm
in sem gerði svikasamningana
á Akureyri 1961, sem hlejrptu
verðbólgunni aftur af stað?
Var það ríkisstjórnin sem
\knúði fram 30% kauphækkan
ir á siðasta ári sem mögnuðu
mjög verðbólguna? Var það
ríkisstjórnin sem bar ábyrgð á
45% kauphækkuninni sem
Kjaradómur ákvað?
Svarið við öllum þessum
spurningum er neitandi. Það
veit hvert mannsbarn. Þvert á
móti bauð ríkisstjórnin þau
hækkunarkjör í verkfallinu fyr
ir jólin, sem hefðu stemmt
stigu við verðbólgunni, út-
svarsfríðindi. En við þvf boði
var ekki litið. Það er þess
vegna ekki hún er ber ábyrgð
á verðbólgunni. Frumkvöðlar
hennar eru mennimir sem
hlupu frá vandanum 1958,
Framsóknarmenn og kommún-
istar. Þeirri staðreynd breyta
engar miðstjómarályktanir Ey-
steins.
,i