Dagur - 08.09.2000, Qupperneq 5

Xk^MT'
FÖSTUDAGUR 8. SEPTEMBER 2000 - S
FRÉTTIR
L
Si álfstæðisráðherrar
skipað flesta dómara
Hæstiréttur íslands er að meirihluta skipaður mönnum sem sjálfstæðis-
menn hafa skipað.
Skipan hæstaréttar-
dómara gegn anda
jafnréttislaga og talin
pólitísk, þar sem
kvótamálið spilar inn
í. Meirihluti dómara
skipaður af ráðherr-
um Sjálfstæðisflokks-
ins.
Þær racklir gerast nú æ háværari
sem gagnrýna Sólveigu Péturs-
dóttur harðlega fyrir að skipa
Arna Kolbeinsson ráðuneytis-
stjóra sem hæstaréttardómara,
cn sniðganga þrjár hæfar konur
sem sóttu um stöðuna. Þær þrjár
konur sem sóttu um stöðuna,
héraðsdómararnir Ingibjörg
Benediktsdcittir, Sigríður Ingv-
arsdóttir og Olöf Pétursdóttir,
íhuga nú að bregðast við ákvörð-
un dómsmálaráðherra með ein-
hverjum hætti.
Ingibjörg og Sigríður segja í
samtali við Dag að þær telji að
við skipanina hafi verið gengið
framhjá þremur hæfum og mjög
vönum héraðsdómurum. Ekki
hafi hins vegar verið tekin
ákvörðun um að kæra skipanina
til jafnréttisráðs eða krefja ráð-
herra um rökstuðning. Ekki náð-
ist í Olöfu.
Þorsteiim með 5 dómara
Skipan Árna Kolbeinssonar er og
talin pólitísk og þá vísað til þess
að stjórnvöld vilji styrkja stöðu
kvótamálsins innan hæstaréttar,
en Árni er sagður einn af aðal-
höfundum kvótalaganna. Að vísu
naut stefna stjórnvalda styrks
meirihluta innan hæstaréttar í
Vatneyrardóminum í vor, þar
sem 5 dómarar töldu kvótalögin
standast stjórnarskrána en þau
Guðrún Erlendsdóttir og Har-
aldur Henrýsson skiluðu séráliti
og vildu staðfesta sýknudóm
undirréttar.
Skipan Árna hefur vakið upp
umræður um réttmæti þess að
ráðherra skipi hæstaréttardóm-
ara. Af 9 núverandi dómurum
hæstaréttar er meirihlutinn eða
5 skipaðir af ráðherra Sjálfstæð-
isflokksins og í öllum tilfellum af
Þorsteini Pálssyni. Þetta eru
Garðar Gíslason, Gunnlaugur
Claessen, Marlcús Sigurbjörns-
son, Pétur Kr. Hafstein og Arn-
ljótur Björnsson, en Árni á ein-
mitt að leysa þann síðastnefnda
af hólmi. Hjörtur Torfason var
skipaður í tíð Ola Þ. Guðbjarts-
sonar Borgaraflokki, þau Guð-
rún Erlendsdóttir og Haraldur
Henryson í tíð framsóknarmann-
anna Jóns Helgasonar og Hall-
dórs Ásgrímssonar og Hrafn
Bragason í tíð Jóns Sigurðssonar
Alþýðuflokki.
Freklega sniðgengnar
„Ráðherrann velur mann með
langan starfsaldur í stjórnsýsl-
unni sem er alvanur að búa til
lagafrumvörp en ekki komið ná-
lægt dómarastörfum. Hinir um-
sækjendurnir þrír voru konur.
Miðað við fréttir af umsögn
hæstaréttar og ferilskrá þeirra
m.a. sem dómara virðist freklega
framhjá þeim gengið, segir
Rannveig Guðmundsdóttir þing-
flokksformaður Samfylkingar-
innar, og undir þetta sjónarmið
hafa margir tekið. - fþg
Halló -GSM kynnt á blaðamanna-
fundi í gær.
Allt að 300
GSM-störf
Enn hafa landsmenn eignast
nýtt farsímafyrirtæki, Halló -
GSM, sem hefja mun GSM
þjónustu snemma á næsta ári.
Hlutafé verður 500 milljónir
króna á þcssu ári og skiptast
jafnt milli fyrritækjanna; Halló-
Frjáls fjarskipti og breska fjar-
skiptafyrirtækisins Mint Tel-
ecome. I upphafi er áætlað að
verja tveimur milljörðum kr. í
tækjabúnað en heildarfjárfest-
ingar eru áætlaðar nær 5 millj-
arðar kr. Milli 200 og 300 ný
störf munu skapast hér á landi
vegna þessa verkefnis. Nýr for-
stjóri Halló, Norðmaðurinn
Harald Grytten, var kynntur á
kynningarfundi í gær. Eftír
hlutafjáraukningu eru stærstu
hluthafarnir: Talenta-Hátækni
(26,75), Lárus Jónsson (18,3%),
Fanney Gísladóttir (16,8%), PH
Investment (15%) og Kenncth
D. Peterson Jr. (10,7%), sem
ljóst þykir að verði í stjórn fyrir-
tækisins.
Vonbrigði á
landsbyggð
Nýrri gjaldskrá
Landssímans fyrir
gagnaflutninga á
langleiðum er ætlað
að bæta stöðu lauds-
byggðariuuar.
Landssími íslands kynnti í gær
verðlækkun á leigulfnum og
aukna gagnaflutningsþjónustu
úti á landi. Þeir sem gagnrýnt
hafa eldri gjaldskrá segja lækk-
unina nú ekki nógu mikla.
Lækkunin verður langmest á
svokölluðu ATM-neti, en nú eru
alls 19 ATM-svæði víðs vegar um
land og er sama gjald á línum
innan hvers svæðis en gjald út
fyrir það svæði tekur mið af fjar-
lægð. I sumum tilvikum lækkar
gjaldskráin fyrir þetta samband
um 79% frá því sem nú er.
Jafnframt tekur einnig gildi ný
verðskrá fyrir leigulínur í stofn-
línukerfi Landssímans, sem hef-
ur í för með sér 10-60% verð-
Iækkun. Mest er lækkunin á
bandbreiðari samböndum.
Þá fullyrðir Landssíminn að
ISDN-þjónusta muni standa öll-
um landsmönnum til boða innan
tveggja ára, en hún nýtist ein-
staldingum til mun hraðari að-
gangs að Intemetinu en venju-
legar sfmalínur leyfa. ISDN-
þjónustan verður á sama verði
um allt land.
Kristján L. Möller alþingismaður á
Siglufirði tekur undir það að þess-
ar breytingar valdi vonbrigðum fyr-
ir landsbyggðarfólk.
Lítil lækkuii
Björn Davíðsson, annar eigendá
Snerpu á Isafirði, segir að sín ’
fyrstu viðbrögð við þessari gjald-
skrárbreytingu séu vonbrigði.
„Það er í sjálfu sér ekkert slæmt
um það að segja að ATM-gjald-
skráin lækki. En það veldur
verulegum vonbrigðum hve
gjaldskráin fyrir leigulínur lækk-
ar Iítið,“ segir Björn. Segja megi
að með því sé verið að þvinga fyr-
irtæki á landsbyggðinni til þess
að nota sér ATM-kerfið, sem sé
mun hægvirkara en leigulínurn-
ar.
Kristján L. Möller alþingis-
maður á Siglufirði tekur undir
það að þessar breytingar valdi
vonbrigðum fyrir landsbyggðar-
fólk. 13% lækkun á leigulínum
segir hann að valdi vonbrigðum.
Sömuleiðis að ekki skuli gjald-
skrá fyrir Ieigulínu skuli ekki
vera breytt úr línulengd í loft-
línulengd, og að ekki skuli tekið
upp hámarksvegalengd Iíkt og
gert er í Danmörku, þar sem
enginn borgar fyrir meira en 75
kílómetra.
„Hins vegar fagna ég því að
hér er umtalsverð verðlækkun á
ATM-Iínum, og þar er komin
sama gjaldskrá um allt land,“
segir Kristján.
Nýr flokkur
Landssíminn býður einnig upp á
nýjan þjónustuflokk með 10-
25% afslátt fyrir stærstu fjar-
skiptafyrirtækin sem vilja veita
þjónustu út um allt land. Reynd-
ar er vart við því að búast að
mörg fýrirtæki muni geta nýtt sér
þá þjónustu í bráðina.
^Einnig verður „smávægileg
hækkun á Iitlum upphæðum",
eins og það er orðað í fréttatil-
kynningu frá Landssímanum.
M.a. hækkar verð fyrir grunnlín-
ur án epdabúnaðar um 13% og
stafræn sambönd um 3%.
Landssíminn segir að ástæður
þessara breytinga séu fyrst og
fremst nákvæmari kostnaðar-
greining, enda sé honum skylt að
miða verð leigulína við raun-
kostnað. -GB
Hugvit leysir af haudaflið
Samskip, MFA, Efling og VMSÍ hafa tekið höndum saman um að
bjóða hafnarverkamönnum starfsmenntunarnámskeið. Gert er ráð
fyrir að fyrsti hópur hafnarverkamanna hefji nám á næsta ári. Mark-
miðið er að starfsmenn verði hæfari og þar með öruggari og ánægðari
í starfi og öðlist möguleika til meiri ábyrgðar. Og jafnframt að störf
við höfnina verði eftirsóknarverðari. Lengd námskeiðanna og inntak
verður miðað við sameiginlegar þarfír Samskips og starfsmannanna.
Við undirbúning og skipulag námskeiðanna í Hafnarskólanum mun
verkefnisstjórn m.a. leita til grannaþjóðanna um fyrirmyndir. Til
verkefnisins „Höfnin þarfnast þekkingar" hefur MFA fengið 2,5
millj.kr. styrk frá starfsmenntaráði félagsmálaráðuneytisins.
Ráðherra kannar málið
Eins og komið hefur fram í Degi að undanförnu
greinir menn á um hvort Landsvirkjun þurfi að
bjóða út, á evrópska efnahagssvæðinu, rannsókna-
vinnu við umhverfismat vegna Kárahnjúkavirkjun-
ar. Friðrik Sophusson, forstjóri Landsvirkjunar, tel-
ur að ekki þurfi að bjóða rannsóknirnar út á evr-
ópska efnahagssvæðinu. Hins vegar telur Magnús
Ingi Erlendsson lögmaður, sem mjög hefur kynnt
sér mál sen snerta ísland og EES samninginn og
evrópska efnahagssvæðið, allar líkur á að ekki verði
komist hjá útboði. Valgerður Sverrisdóttir við-
skiptaráðherra er æðsti yfírmaður Landsvirkjunar.
Hún var í gær spurð hvort hún hefði kynnt sér þetta mál og sagði hún
það ekki vera. Hins vegar ætlaði hún að kynna sér málið vel eftir að
þessi skoðanamunur er kominn upp. -S.DÓR
Eldmgin á Patreksfirði
Seglskútan Elding kom í morgun til Patreksfjarðar eftir nokkuð
stranga siglingu frá Nýfundnalandi. Tók sigling þangað tólf daga frá
þvf lagt var af stað frá St. John’s á Nýfundnalandi. Var haldið undan
vindi að Vestfjörðum og land tekið þar. Óákveðið er hvenær lagt
verður af stað til Reykjavíkur. Beðið verður eftir byr á Patreksfirði og
hugað að seglabúnaði, en sauma þarf þrjú segl sem skemmdust í
hvassviðri á leiðinni. Sagði Hafsteinn Jóhannsson, skipstjóri, að ein-
ungis hefði gefið góðan byr einn d ag alla leiðina, annars hefði
oftast þurft að sigla á móti vindi. Hefur leiðangurinn „Vínland 2000“
verið rúma tvo mánuði í burtu frá því lagt var af stað frá Reykjavík 3.
júlí sl. í kjölfar skipa fornmanna.
Valgerður
Sverrisdóttir