Dagur - 08.09.2000, Page 7

FÖSTUDAGUR 8. SF.PTEMBER 2000 - 7
PJÓÐMÁL
Aðeins etn e-tafla
getur valdið dauða
|aily Mail, Tuesday, July 25,2000
Page 29
Peril of just one pill
- j?
Ðy James Chapman
Science Conespondent
A SINGLE Ecstasy pill can
cause devastatihg and
long-term brain damage,
scientists claim.
In the strongest wamincyet
about the dangers of the dnjg.
a study indicates that taking
a pUi just once can altcr brain
.m chemistry forlife.
\ The result is iikened to perma-
nent jetlag.
Habltual users could suffer
scverc mood swings, bouts of
: sulcldal deprcssion and memory
loss. even years after givíng up
the drug.
The dramatic wamlng came
í after scientlsts exfttnlfted the
A single Ecstasy tablet
can cause brain damage
wlth scrotonin wcre 50 to 80 pcr-
cent lower in the brain of the
Ecstasy user/ said Ðr Kish, who
is based at the Centre for Addic-
tion and Mental Health in
Toronto, Canada.
‘Thís ls the first study to show
that thls drug can deplete the
level of serotonln in humans.’
Lacb of serotonin has been
linked to several psychiatric dls-
orders, including depression,
anxiety andpsychotíc bchaviour.
The chemlcal also controis pain
perception, slecp and appetite.
The confirmatlon that Ecstasy
hugcly damages serotonin levcls
offcrs an explanation for Italían
rcsearch wnich suggests that
users have a 75 times highcr risk
of developlng psychiatric prob-
lems than non-users.
•The depression that people
fecl ulter gotng o£f the drug could
also be cxplained by the deple-
Uonofserotonlninthe braln.'Dr
Kish said. Ecstasy has killed an
estimated 60 people in thc last
decade.
One of the most tragic cases
was Essex teenager Leah Betts.
who died Ove years ago aíter tak-
ing the drug at hcr eightecnth
birthday party. She was not a
regulur user.
Professor John Hcmw, of St
Mary's Hospltal, West London,
said: ‘We know that one plil can
kill, but It seems that it is also
going to affect brain chexnistry.
•Every dose that you take is
golng to risk damage.
‘After just onc dose, people can
feel dlsturbcd and paranold
which indlcates that serotonin is
probabiy affected.’
j.ciiapman&dailymall.co.uk
Frásögn breska blaðsins Daily Mail afhættunni af e-pillunni, en grein höfundar er að hluta tii byggð á þeirri frásögn.
ELIAS .
KRISTJANS
SON
deiidarstjóri tollgæsl-
unnar á Keflavíkur-
flugvelli,
SKRIFAR
Fíkniefnið Ecstasy (e-taflan) getur
orsakað skyndilegan dauða og/eða
ævarandi heilaskemmdir, að sögn
vísindamanna. I dag hafa ströng-
ustu rannsóknir á efninu leitt í
ljós að með því að taka einungis
eina töflu gæti neytandinn átt það
á hættu að skaðast ævarandi á
heila. Afleiðingunni er líkt við
viðvarandi geðtruflun.
Virkir neytendur geta þjáðst af
ýmsum geðsveiflum, sjálfsmorðs-
hugleiðingum og minnistapi,
jafnvel mörgum árum eftir að
hafa hætt neyslu efnisins.
Einnig verður neytandanum
hætt við að skynja ekki boð líkam-
ans til dæmis um þorsta, hungur,
hita, kulda, sársauka.
Mjög sterk aðvörun var gefin út
af vfsindamönnum eftir að þeir
höfðu rannsakað heilann í virkum
Ecstasy-neytendum. Einn þeirra,
26 ára gamall neytandi, hafði tek-
ið efnið inn í 9 ár áður en hann dó
af völdum of stórs skammts.
Auk þeirra skelfilegu stað-
reynda sem vísindamennirnir
komust að með því að rannsaka
þá sem notuðu efnið mikið,
telja þeir að töluverður eyð-
ingarmáttur sé einnig fylgjandi
talsvert minni notkun efnisins.
Dr. George Ricaurte, frá Johns
Hopkins University í Bandaríkj-
unum, heldur því fram að að-
eins ein tafla geti valdið
heilaskaða.
„Rússnesk rúlletta“
Dr. Stephen Kish, er stýrði nýj-
ustu rannsóknum á áhrifum efn-
isins, skrifaði nú nýverið í vís-
indatímaritið Neurology, þar
sem hann gerði samanburð
(krufningu) á heila þeirra sem
höfðu verið Ecstasy neytendur
og nokkurra einstaklinga sem
höfðu aldrei notað efnið. Hann
uppgötvaði að neysla á efninu
leyddi til minnkandi magns boð-
efna til heilans. Magn boðefna
reyndist vera 50-80% lægra hjá
þeim sem voru virkir neytendur á
efnið, að sögn Dr. Kish, sem
starfar hjá The Centre for Add-
iction and Mental Health í
Toronto, Kanada. Þetta munu
vera fyrstu rannsóknir sem sýna
það að Ecstasy getur gengið á
magn boðefna líkamans. Skortur
á boðefnum þessum hefur verið
tengdur við ýmsa geðræna hegð-
an, þar með talið þunglyndi,
kvíða og fleira. Þau geta einnig
leitt til aukins lystarleysis og
syfju.
Upplýsingar um að Ecstasy
dragi stórlega úr boðefnum til
heila hafa vakið upp spurningar
hjá vísindamönnum sem ætla að
það sé 75 sinnum meiri hætta á
að neytendur efnisins verði fyrir
geðrænum kvillum en þeir sem
ekki nota það. Þunglyndið sem
neytandinn verður fyrir eftir að
hafa hætt að nota efnið gæti ein-
nig skýrst af minnkandi magni
boðefna í heila, að sögn Dr.
Kish.
Harmleikur Leah Betts
Ecstasy hefur orðið um 60 manns
að bana á Bretlandseyjum á síð-
astliðnum áratug. Einn mesti
harmleikur í því sambandi var
þegar táningsstúlkan frá Essex,
Leah Betts lést eftir að hafa tekið
inn eina Ecstasy töflu á 18 ára af-
mælisdegi sínum. Leah var ekki
virkur neytandi.
Prófessor John Henry frá St.
Mary spítalanum í London segir:
„Við vitum að ein tafla getur vald-
ið dauða, en hún getur einnig haft
varanleg skaðleg áhrif á heila
mannsins. Hver einstök inntaka
felur því í sér hættu á heila-
skemmdum." Eftir aðeins eina
töflu gæti ncytandanum fundist
hann fara úr jafnvægi eða vera
haldinn ofsóknaræði sem bendir
til þess að boðefni heilans hafi
orðið lyrir áhrifum.
Hversu stór er Ecstasy
markaðurinn hérlendis?
Eins og komið hefur fram í f jöl-
miðlum hérlendis hefur löggæsl-
an komið í veg fyrir smygl á gríð-
arlegu magni af Ecstasy töflum á
þessu ári, á annan tug þúsunda
taflna, í nokkrum aðskildum að-
gerðum. Yfirvöld hérlendis áætla
að löggæslan leggi hald á 5-9%
þeirra fi'kniefna sem ætluð séu til
innflutnings á markað hérlendis á
ári. Reikni því hver lyrir sig af of-
anrituðu um hugsanlegt umfang
þess magns af Ecstasy sem fer á
fíkniefnamarkað hérlendis á árs-
grundvelli.
STJÓRNMÁL Á NETINU
„Besti lögfræðingur í heimi“
„Þarna er Sjálfstæðisflokkurinn að skipa mann úr sínum innsta hring sem
dómara við Hæstarétt sem er að verða eins og deild í Sjálfstæðisflokkn-
um og enn eitt valdatæki fiokksins, “ segir á vefsíðu Grósku.
Undir ofangreindri fyrirsögn er
fjallað um skipan Arna Kolbeins-
sonar í stöðu dómara við hæsta-
rétt á vefsíðu Grósku. Þar segir
meðal annars:
„Mikla athygli hefur vakið
skipan Sólveigar Pétursdóttur,
dómsmálaráðherra, á Arna Kol-
bcinssyni í stöðu hæstaréttar-
dómara. Fyrir utan að skipa eina
karlinn sem sótti um þegar fyrir
er aðeins ein kona í hæstarétt, i
þá vekur sldpan Arna athygli fyr-
ir fleiri hluta sakir. Það blasir við
að kvótakerfið mun koma til
kasta hæstaréttar á næstu miss-
erum og skipta þá dómar réttar-
ins sköpum. Arni Kolbeinsson
var ráðuneytisstjóri í sjávarút-
vegsráðuneytinu í 13 ár, frá
1985-1998 og er því einn höf-
unda laganna um aflamarkskerf-
ið. Þarna er Sjálfstæðisflokkur-
inn að skipa mann úr sínum
innsta hring sem dómara við
hæstarétt sem er að verða eins
og deild í Sjálfstæðisflokknum
og enn eitt valdatæki flokksins.
Einn af briddsfélögum Arna og
Davíðs Oddssonar, Jón Steinar
Gunnlaugsson, ræddi þessi mál í
viðtali á Rás 2 í gær og var hon-
um til andmæla Lúðvík Berg-
vinsson, þingmaður Samfylking-
arinnar. Lúðvík deildi á skipan-
ina og bent á að cðlilegra væri að
alþingi skipaði hæstaréttardóm-
ara fremur en ráðherra, líkt og
Lúðvík lagði til í frumvarpi á
liðnu þingi. Jón Steinar taldi
þetta fjarstæðu og sagði að Árni
væri einn besti lögfræðingur í
heimi og því væri skipan hans
eðlileg og rökrétt.
Kjarni málsins er hins vegar sá
að það skiptir engu máli. Arni er
óhæfur vegna starfa sinna sem
ráðuneytisstjóri sjávarútvegs-
ráðuneytis öll þessi ár. Arni ber
kápuna á báðum öxlum þegar
kemur að kvótakerfinu og er
settur þarna inn til að tryggja
hagsmuni Sjálfstæðisflokksins
og LÍÚ.“
Klasasprengjudreifari
á íslandi
A vefsíðu Múrsins skrifar Sverrir
Jakobsson uin heimsókn NATO-
foringjans George Robertsson til
íslands og segir meðal annars:
„Hinn alþjóðlegi Rauði kross
hefur sent frá sér nýja skýrslu
um ástandið í Kosovo eftir að
stríðinu þar lauk í maí í fyrra.
Þar kemur fram að um 150
óbreyttir horgarar hafa fallið fyr-
ir klasasprengjum sem varpað
var yfir landið í stríðinu sem
bandalagið sagðist vera að hcyja
til varnar mannréttindum. Sam-
kvæmt tölum Atlantshafsbanda-
lagsins var 1 392 klösum varpað
yfir Kosovo í fyrra, sem alls inni-
halda 290.000 sprengjur. Rauði
krossinn og aðrar mannúðar-
stofnanir telja að sprengjurnar
hljóti að hafa fleiri.
Klasasprengjur dreifast jafnan
yfir stór svæði og talið er að um
20% fari að jafnaði á rangan
stað. Ekki er vitað hve margar
þcirra hafa ekki sprungið enn,
en talið er að þær hljóti að vera á
milli 30 og 50 þúsund. Sprengj-
ur af þessu tagi hafa einnig verið
notaðar í Afganistan, Téténíu,
Eritreu og í Persaflóastríðinu. A
dögum Víetnamstríðsins var
milljónum klasasprengna varpað
yfir Laos og um 10.000 manns
hafa látist af völdum þeirra síðan
þá. Hefur það land orðið harðast
úti vegna slíkra vopna.
Rauði krossinn hefur krafist
þess að gerður vcrði sáttmáli um
takmörkun slíkra vopna, sem
hafa svipaðar afleiðingar og jarð-
sprengjur. Enn erfiðara er þó að
gera slíkar sprengjur óvirkar.
Þær er ekki hægt að fjarlægja
með vélum og hundar finna þær
ekki. Hið eina sem dugar gegn
þeim er að sprengja þær með 3-
400 grömmum af TNT. Börnum
er talin stafa sérstök hætta af
þessum vopnum.
Nú er framkvæmdastjóri
NATO, George Robertson, hér á
landi á ráðstefnu um „öryggis-
mál". Hann er í hópi manna sem
bera ábyrgð á að þessar sprengj-
ur eru enn að drepa óbreytta
borgara. Hingað kemur einnig
Jamie Shea, talsmaður NATO,
sem 3. apríl 1999 laug því að
slíkar sprengjur væru ekki notað-
ar í lofthernaði bandalagsins í
Kosovo. Sfðar kom sannleikur-
inn í ljós og þá mótmæltu Norð-
menn í Atlantshafsráðinu.
Ekki hefur borið á mótmælum
gegn komu Robertsons hingað,
hvorki á vegum ungliðahreyfinga
stjórnmálaflokkanna né „lýðræð-
islegra stúdenta". Ekki er heldur
vitað til þess að hinn galvaski
rannsóknarblaðamaður, Arni
Snævarr, hafí séð ástæðu til að
spyrja Robertson ágengra spurn-
inga af þessu tilefni. Vera má að
áhuginn verði meiri efíir 1 1 ár,
enda er alltaf auðveldara að ráð-
ast á fyrrverandi stórglæpamenn
og þá sem búa fjarri okkur en þá
scm nú hafa ráð okkar í hendi
sér og eru vinir Halldórs Ás-
grímssonar."