Dagblaðið Vísir - DV - 05.06.1991, Qupperneq 3

MIÐVIKUDAGUR 5. JÚNÍ 1991.
Garðar og gróður
Tvöfalt
prefalt
Sólarplast 'f2Hs
([LílHábora hf.
m) Skútuvogi 4, S. 82140 & 687898, Fax 680380
• Tvöfalt ACRYL Sólarplast hefur • Sólarplastið gefur betri einangrun
mikið veðrunarþol og hleypir í en tvöfalt gler og er mikið sterkara.
gegn sólargeislum. • Bjóðum vandaða állista sem tryggja
• Þrefalt SUNFLEX Sólarplast verndar góðan frágang og endingu.
gegn skaðlegum áhrifum sólar, • Veitum upplýsingar um frágang og
er óbrjótanlegt og eldþolið. uppsetningu.
í slenskur j arðvegur
almennt snauður
af næringarefnum
- hjálpa ungum og veikburða plöntum
Hérlendis eru nú framleiddar
gróðurhlífar sem vernda litlar tijáp-
löntur eftir gróðursetningu. Hlífarn-
ar má nota fyrir hvaða tijátegund
sem er.
Gróðurhlífarnar eru settar yíír
plöntumar strax eftir gróðursetn-
ingu og eru hafðar þar í nokkur ár
eða allt þar til plantan er komin upp
úr hólknum. Með hlífum sem þessum
minnka afíoll mikið og þar með
minnkar kostnaður við gróðursetn-
ingu. Auk þess vernda hlífarnar fyrir
ágangi sauöfjár og annarri umferð.
Notkun er mjög einfóld. Hæl er
stungið niður í jörðina og rörlaga
hlíf er rennt þar ofan á. Hlífin sjálf
er úr plasti, bæði hvítu og ljósbrúnu,
sem ekki er alveg gegnsætt. Plastið
stjómar ljósmagninu sem inn fer auk
þess sem hiti og rakastig helst stöð-
ugt. Rokið, mikill óvinur margra
trjáræktenda, hættir að vera til
vandræða og plantan fær frið til að
vaxa og dafna. Fylgjast þarf með því
að illgresi nái ekki að vaxa innan
hlífanna. Hægt er að velja um nokkr-
ar stærðir hlífa.
Hlífarnar festast vel niður í jörðina
og í fQþrúar í vetur stóðu þær flestar
af sér óveðrið. Hægt er að nota hveija
hlíf oft, þær skemmast ekki við að
taka þær upp úr jörðinni.
Hlífarnar eru hafðar á plöntunni
allt árið. Vaxtarhraða tijáplantna
fyrstu æviárin má allt að þrefalda
með hlífum sem þessum.
Hérlendis eru a.m.k. tveir fram-
leiðendur gróðurhlífa. Það eru Hjúp-
ur og Hula sem bæði eru á Flúðum.
-hmó
Ekki eru allir jafn hrifnir af hrossa-
taði i garöa. Það gildir almennt um
húsdýraáburð að ekki er heppiiegt
að setja hann ofan á jarðveginn,
heldur blanda saman við jarðveg
við jarðvinnslu. Ástæða þess er að
illgresisfræ vilja slæðast með og er
þá ekki að sökum aö spyrja hvaö
gerlst.
Gróðurhlífar:
Allt að þre-
faldur vaxtar-
hraði trjáa
Trjáhlífarnar er hægt að fá i fleiri
en einni stærð (hæð) þannig að
hægt er að velja þær eftir trjátegund
hverju sinni.
Með gróðurhlifum má allt að þre-
falda vaxtarhraða trjáplantna. Hlíf-
arnar veita skjól og stjórna Ijós-
magninu sem að plöntunni kemst.
íslenskur jarðvegur hefur ákveðin
sérkenni ef miðað er við jarðveg ann-
ars staðar. En hvaða sérkenni eru
þetta helst? DV fékk Grétar Guð-
bergsson hjá Rannsóknarstofnun
landbúnaðarins til að segja okkur
hvaða efni vantaði helst í íslenskan
jarðveg, hvort einhveiju væri e.t.v.
ofaukið, hvemig bæta má úr og
hvemig haga á áburðargjöf.
Æskilegt magn af tilbúnum áburði
fyrir grænmeti og kartöflur er 1,5-2
kg af garðáburði á hveija 10 fer-
metra. Mun minna þarf á grasbletti,
1 kg á hverja 10 fermetra. í blóma-
og tijábeð á að bera 1,5-2 kg á 10 fer-
metra ef tré eru fullvaxin en ekki er
ástæða til að bera svo mikið á ungar
plöntur.
Grétar segir húsdýraáburð ágætan
í sendinn og malarkenndan jarðveg
en ástæðulaust er að bera hann í torf-
mold og mýrarmold. Gott er að setja
einhvem skít undir tijárætur við
gróðursetningu en aldrei alveg við
rætumar því þá brenna þær.
Plönturnar þurfa húsdýraáburð
ekkert frekar en tilbúinn áburð. Það
sem plönturnar sækjast eftir eru
steinefni sem fást hvoru tveggja úr
tilbúnum áburöi og húsdýraáburði.
Húsdýraáburður er missterkur og
sem dæmi má taka að ekki þarf eins
mikið af hænsnaskít og hrossataði
því hænsnaskítur er mun megnari.
Meö öllum skít berst illgresi. Því
er ekki æskilegt að bera hann ofan á
jörðina heldur koma honum ofan í
jörðina með því að blanda í jarðveg-
innviðjarðvinnslu. -hmó
Magn tilbúins
áburðar skiptir
miklu máli. Of
mikill áburður
gerir illt verra
og alltaf skal
hafa það i huga
að bera frekar
á oftar og lítið
ieinu helduren
mikið og sjald-
an.
Loft og vatn nauðsynlegt
Það er einkenni á íslenskum jarð-
vegi aö hann er næringarsnauður. í
hann vantar flest næringarefni, s.s.
köfnunarefni, kalk, brennistein, fos-
fór og kalí. En engum er ráðlagt að
setja þessi efni sjálfur beint í jarðveg-
inn þvi oft veit fólk ekki nákvæmlega
hvaö það er sem vantar og það er að
fást við hluti sem það kann í raun
ekki. Flest þessara efna eru í áburði.
Mýraijarðvegur getur verið súr og
þá þarf að kalka. Ekki er neinum
ráðlagt að ráðast í þaö sjálfur að
kalka garðinn því of mikið magn eða
kalk á rangan stað getur gert illt
verra. T.d. má nefna kartöflugarða
því að þó sprettan aukist þá minnkar
geymsluþol kartaflna við kalkgjöf.
Auk þess eykst annar sveppurinn
sem veldur kláða ef mikið kalk er í
jarðveginum.
Allir skulu hafa það í huga að
plöntur þurfa loft og vatn. Helming-
ur af rúmmáli jarðvegsins á að vera
loft og vatn. Ef jarðvegur er of blaut-
ur þarf að ræsa fram með því að
stinga upp. Vatnið kemur alltaf ein-
hvers staðar frá og líklegt er að aftur
fari í sama farið. Stöðugt þarf að hlúa
að og hugsa um gróðurinn og enginn
er laus þó hann stingi einu sinni upp
til að ræsa fram.
Þurran jarðveg þarf að vökva en
vatnsmagn fer eftir úrkomu og að-
stæðum hveiju sinni.
Áburðarmagn
Grétar segir garðeigendur almennt
ekki fara rétt meö tilbúinn áburð.
Ýmist er borið of mikið á, of lítið eða
í röngum hlutfóllum. Sumir halda
að það eitt að bera sem mest á verði
til þess að gróðrinum líði vel og hann
spretti upp. En svo er ekki í raun.
Betra er aö bera oft á og lítið heldur
en sjaldnar og meira. Mun auðveld-
ara er að bæta við áburði heldur en
að taka af þegar búið er að dreifa um
allt.
Mælt er með því að bera frekar á
tvisvar til þrisvar yfir sumarið og
lítið í hvert skipti, heldur en mikið
einu sinni.