Dagblaðið Vísir - DV - 08.06.1994, Blaðsíða 13

MIÐVIKUDAGUR 8. JÚNÍ 1994
13
dv ____________________________Neytendnr
Sænskur prófessor og læknir heimsækir Island:
íslendingar langt á eftir
hinum Norðurlöndunum
- hvað varðar umferðaröryggi bama í bifreiðum
Claes Tingvall, sænskur prófessor og læknir sem sérhæft hefur sig í um-
ferðaröryggi barna, telur íslendinga eiga langt i land með að vernda börn
sín eins vel og hægt er í umferðinni. Hér sýnir hann sænska framleiðslu
af „barnavænum" bilstólum sem framleiddir eru í Svíþjóð. DV-mynd GVA
„Á sama tíma og 30-40% fullorð-
inna sem slasast í umferðinni hljóta
höfuðmeiðsli hljóta rúmlega 80%
ungra bama höfuðmeiðsli eða skadd-
ast í andliti. Það skiptir því megin-
máli að vemda höfuð þeirra og háls
við árekstur," sagði Claes TingvalJ.
sænskur prófessor og læknir sem
sérhæft hefur sig í rannsóknum o
umferðaröryggi bama.
Claes er í stuttri heimsókn hér á
landi í boði VÍS til að kynna „nýja
tegund" bamabílstóla fyrir íslend-
ingum sem reyndar em nær ein-
göngu notaðir í Sviþjóð í dag, eða i
80% tilfella. Stólamir era hannaðir
þannig að þeir snúa baki í aksturs-
stefnu og geta ýmist verið í fram- eða
aftursæti bifreiðarinnar. Algengast
er þó að hafa þá í framsætinu þar sem
ökumaður er oft einn með baminu í
bílnum og þarf að geta sinnt því.
„Háls smábama þolir í mesta lagi
60 kílóa þunga en við árekstur fer
hann yfirleitt langt yfir 100 kíló.
Bamabílstólamir sem era mikið not-
aðir á íslandi í dag era hannaðir sam-
kvæmt gamalli reglugerð þar sem
Sértilboð og
afsláttur:
Tilboðin gilda frá fimmtudegi
til miðvikudags. Verðið miðast
við staðgreiðslu. Þar fæst Harpic
salemishreinsir, 500 ml, á 71 kr.,
Heinz sveppasúpa, 400 ml, á 50
kr„ Aro Ultra, 2,8 kg, á 757 kr.,
garðkönnur, 101, á 839 kr., Falani
ferskjur, 850 ml, á 86 kr. og fót-
boltamark á 2.423 kr.
Tilboðin gilda frá fimmtudegi
til sunnudags á meðan birgðir
endast. Þar fæst londonlamb,
frampartur, á 698 kr. kg, Fanta,
VA 1, á 86 kr., Sprite, 1'/. 1, á 86
kr., karamellukaka á 246 kr. og
kolagrill á 1.289 kr. stk.
Tilboðin gilda einungis í dag
- ný koma á morgun. Þar fast
bökunarkartöflur á 49 kr. kg,
epla- og appelsínusafi, 4 1, á 249
kr., Myllu-heilhveitiformbrauö á
79 kr„ Nóa malta- og hrísbitar á
229 kr., Þykkvabæjarskrúfur
m/papriku, 140 g, á 129 kr„ Frón
súkkulaðibitakex, 2 teg„ á 59 kr„
MS ávaxtastangir, 10 stk., á 149
kr., Goða þurrkrydd. lambakótil.
og grillsn. á 699 kr. kg, Goða
brauðskinka, 200 g, á 179 kr„
Húsavíkuijógúrt, 3 teg„ á 79 kr.
og tangarínur á 119 kr. kg.
aðaláherslan var lögð á vemdun
brjóstkassans. Nú hefur verið sýnt
fram á að áverkar á hálsi og andliti
era langalgengastir meðal bama og
fæstir jæssara stóla vemda það
svæði. Islendingar era í raun 10-20
árum á eftir Norðurlöndunum hvað
þetta varðar," sagði Claes.
Loftpúðar hættulegir
Mesta hættan sem steðjar að al-
mennri notkun bakvísandi bamabíl-
stóla era loftpúðar farþegamegin í
nýjum bifreiðum. Höggið sem þeir
gefa getur haft afdrifaríkar afleiðing-
ar fyrir barnið svo gera þarf ráðstaf-
anir til að gera þá óvirka.
í flestum löndum era böm 5%
þeirra farþega sem látast eða slasast
í umferðarslysum og alls um 5 þús-
und þeirra farþega sem árlega láta
lífið í umferðarslysum í heiminum.
Sitji bamið í bílstól sem snýr aftur
dréifist höggið við áreksturinn um
stærri hluta af líkama þess (þegar
ekið er framan á bifreiðina), höfuðið
hreyfist einungis lítillega meira en
búkurinn og hálsinn spennist því lít-
ið. Hættan af því að fá þungt höfuð-
högg er því í lágmarki. Á sama tíma
og virkni allflests öryggisbúnaðar í
bifreiðum er minni en 50% er virkni
bakvísandi barnabílstóla a.m.k. 90%,
sem að sögn Claes ætti að nægja til
að hnekkja allri gagnrýni. Hann seg-
ir þessa stóla hafa foröað u.þ.b. 300
sænskum bömum frá dauða en sl.
25 ár hafa einungis tíu böm sem set-
ið hafa með bakið í akstursstefnu
látið lífið í Svíþjóð.
Þriggja punkta belti best
Claes sagöi ennfremur að þriggja
punkta bílbelti væra mun öraggari
en fjögurra punkta þar sem börn
hefðu tilhneigingu til að renna niður
úr þeim síðamefndu. „Það er engin
tilviljun að fullorðnum farþegum er
alltaf ætlað þriggja punkta bílbelti,
öryggið felst í því að mittisólin slakn-
ar ekki þó efri ólin slakni." Þegar
bam hefur náð þriggja ára aldri er
öraggara að spenna það beint í bíl-
belti bifreiðarinnar en að spenna það
í stól og stólinn síðan í bílinn þar sem
það tekur alltaf einhvem tíma fyrir
beltið í bílnum að kippa í og svo aftur
beltið í stólnum," sagði Claes.
Hann mælti með sætispúðum fyrir
böm eldri en þriggja ára en ráðlagði
fólki að kaupa púöa sem era festir
við bílinn. „í framtíðinni verða slíkir
púðar innbyggðir í bifreiðarnar."
Engin reglugerð
Að mati Claes ætti aö vera löngu
búið að banna bílstóla sem vísa fram
en engin sérstök reglugerð um bíl-
stóla er í gildi hér á landi.
Margrét Sæmundsdóttir, fræðslu-
fulltrúi h)á Umferðarráði, segir Um-
ferðarráð ítrekað hafa hvatt foreldra
til að kaupa bakvísandi stóla mörg
undanfarin ár. „Ég held það hafi eitt-
hvað með þjóðfélagið aö gera en hér
er það mjög óvinsælt að láta bama-
bílstól í framsætiö.“ Hún tók þó skýrt
fram að 90% bama hér á landi innan
við 9 mánaöa aldur væra í bílstólum
sem vísuðu aftur, vandmálið snerist
um stærri bömin. Síðastliðin 5-6 ár
hafa bakvísandi stólar frá hinum
ýmsu framleiðendum fengist hér á
landi en hafa aldrei náð vinsældum.
Sértilboð og
afsláttur:
Garðakaup
Tilboðin gilda frá fimmtudegi
til laugardags. Þar fást íslenskir
tómatar á 179 kr. kg, nautagúllas
á 899 kr, kg, marineraöar svína-
bógssneiðar á 419 kr. kg, plómur,
1 kg, á 199 kr„ Frissi fríski, 2 1
appelsínusafi, á 115 kr„ Golden
Valley örbylgjupopp á 89 kr. og
melónutríó: vatnsmelónur á 79
kr. kg, gular melónur á 95 kr. kg
og Galía melónur á 199 kr. kg.
Munið Burtons- og Viscount-
fiallahjólaleikinn.
Kjöt og
fiskur
Tilboðin gilda frá fimmtudegi
tíl sunnudags. Þar fást lamba-
grillsneiðar á 549 kr. kg, svinarif
á 390 kr. kg, lambahakk á 339 kr.
kg, lasagne á 499 kr. kg, nauta-
snitsel á 889 kr. kg, bakki með 10
grillpinnum, nautakjöti og græn-
meti, á 1.295 kr. og bakki með
blönduöu grillkiöti fyrir 4-5
manns á 995 kr. og lyrír 6-7
manns á 1.495 kr. Fríar bökunar-
kartöflur fylgja hveijum gríll-
bakka.
10-11
Tilboðin gilda frá miðviku-
degi til þriöjudags. Þar fást ísL
tómatar á 184 kr. kg, isl. gúrkur
á 128 kr. kg, súkkulaðibitakex á
58 kr„ Frissi fríski, 2 I appel-
sínudrykkur, á 98 kr„ 4 eldhús-
rúllur á 148 kr„ Abt-mjólk á 48
kr. stk„ Pampers bleiur á 798 kr„
Emmess sumarkassi, 10 klakar
og 4 toppar, á 389 kr. og smjör,
500 g, á 139 kr.
Fjarðar-
kaup
Tilboðin gilda frá miðviku-
degi til föstudags. Þar fæst létt-
nfiólk á 58 kr„ Frissi fríski, 2 1
appelsinudrykkur, á 98 kr„ Pam-
pers bleiur á 798 kr„ Heima er
best á 58 kr„ Valencia súkkul. á
198 kr„ vatnsmelónur á 65 kr. kg,
tómatar á 175 kr. kg, londonlamb
á 798 kr. kg, marineraðar lamba-
kótelettur á 690 kr. kg, kindahakk
á 398 kr. kg, pítubrauð á 99 kr„ 6
stk., hvítvíns- og rauðvínsglös, 3
stk., á 350 kr„ samlokukex, 300
g, á 89 kr. og samlokubrauð á 98
kr.
Bónus
Tilboðin gilda frá fimmtudegi
til fimmtudags. Þar iast frosnir
maísstönglar, 4 stk„ á 179 kr„
frosin rúnstykkí, 10 stk„ á 159
kr„ Príps pilsner, 'A 1, á 49 kr„
Fry La Snack, 175 g, á 99 kr„
kakóbréf, 10x25 g, á 139 kr„ Ágæt-
is-kartöflur, 2 kg, á 79 kr„ bama-
strigaskór á 437 kr„ súkkulaði-
krerakex, 3x250 g, á 179 kr„
lambakjötsdagar, siðasta helgi
(hryggir, súpukjöt og læri upp-
seld), og sólstólarnir á 389 kr„
síðasta sending. Bónus minnir á
10% afsl. af öllu grillkjöti.
Umferðarkönnun á
— í júní 1993 (1620 bifreiða úrtak)
89>6% 87,0% 86,0%

=o E
Böm laus í
framsæti
(3 böm)
0,4%

mam
■ á
i. :
'' - i WMl j ' ' ’ ‘ ■ ‘ . „
Hólagarði • Grafarvogi • Seltjarnarnesi • Akureyri
Líka d kvöldin !