Dagur - 28.04.1962, Qupperneq 8

"m
'mém eru hart leiknir
Til Akureyrar komu í páskavikunni tólf Svíar til að kynna sér samvinnumál. — Þeir eru nem- I
endur Vár Gárd og Ijúka námi í haust. Hafa ]>eir hlotið mikla menntun í verklegum og bóklegum I
samvinnufræðum. Hverfa þeir að námi loknu til hinna ýmsu samvinnufélaga víðs vegar um Svía- jj
ríki og taka þar við trúnaðarstöðum. Svíar þessir eru flestir um þrítugt, og ljúka námi í haust. — 1
Þeir áttu lcost á námsferð og kusu allir ísland, og láta vel af ferð sinni um landið. Samvinnumenn E
bjóða hina sænsku starfsbræður velkomna til mesta samvinnubæjar Norðurlanda. (Ljósm. G.P.K.) =
1111 ■ ■ 11111niiiiiii iii ■■ 11
Ríkisstjórnin stefnir í ófæru
Hún ræður ekki við afleiðingar gerða sinna
FRAMFÆRSLUKOSTNAÐUR
vísitölufjölskyldunnar hefur
hækkað um 27 stig síðan í marz
1959. Það jafngildir 54 stigum
miðað við gömlu vísitöluna.
Verkamannalaun eru um 55 þús.
krónur á ári, en meðalfjölskyld-
an þarf yfir 100 þúsund krónur
til að lifa af. .
Svona grátt hafði „viðreisn-
in“ leikið launafólk í landinu í
sumar sem leið, er verkföllin
hófust og kaup hækkaði um
11—12%. Þessar kauphækkan-
ir gerði rikisstjórnin að engu
með gengisfellingunni. Stjórr.ar-
blöðin hafa algerlega geíizt upp
við það að réttlæta gengisfell-
inguna, enda var hún meira en
óþörf. Hún var hrein hefndar-
ráðstöfun, auk þess sem liún var
brot á stjórnarskránni og jók
enn á þá verðbólgu, sem nóg
var fyrir.
„Viðreisnin" heppnaðist (!)
svo sem á fleiri hátt en þann,
að gera venjulegu fólki ókleift
að lifa athafnasömu og sæmi-
legu lífi. Stjórnin hefur misst
launamálin gjörsamlega úr hönd
um sér og stendur eins og illa
gerður hlutur gagnvart þeim
glundroða, sem þar ríkir. Allir
vita um kjaramál verkfræðing-
anna. Þeir skammta sér sjálfir
launin, þeir sem ekki íoru úr
landi. Rikisstjórnin verður sjálf
I Höfuðkúpubrotnaði j
í SÍÐUSTU viku höfuðkúpu-
brotnaði eldri maður við húsa-
tröppur á Oddeyri. Hann mun
hafa verið ölvaður.
í fyrradag féll drengur af
hjóli, en mun hafa sloppið lítt
meiddur og var fluttur heim til
sín að skoðun lokinni.
Þá hafa börn orðið fyrir bíl-
um í þrjú skipti með skömmu
millibili í miðbænum, án þess
að teljandi meiðsli hlytust af.
að sætta sig við að greiða þeim
miklu hærra verð fyrir hvers
konar vinnu en þeir buðu til
samkomulags á meðan setið var
að samningaborði. Læknadeilan
er enn óleyst. Háskólamenntað-
ir menn hafa gert háværar kröf-
ur um laun. Kennarastéttin hef-
ur þegar beygt stjórnina til
fylgis við kröfur sínar og til
þess þurfti ekki minna en upp-
sögn níutíu af hundraði. Starfs-
menn ríkis og bæja hafa loks
fengið samningsrétt um kaup
og kjör, eftir harða og langa
baráttu, en sjálf hafnar ríkis-
stjórnin að bæta kjör hinna
lægst launuðu með kjarabótum,
án kauphækkana og stefnir því
yerkalýðsíjamtökunum enn þá
einu sinni út í verkfallsbaráttu
með sumrinu. Bændur knýja
fast á og 'heimta sinn rétt með
sameinuðum átökum, þar sem
menn úr öllum stjórnmálaflokk-
um standa fast saman. Á meðan
ekki rætist úr, verður fólk að
vinna lengri vinnutíma en
Síbenufangar, sem hlotið hafa
þyngstu refsingu.
Ástandið er orðið þannig, að
fólk i miðlungslaunaflokki þarf
allt árskaup sitt í vexti af kaup-
verði einbýlishúss. Heimilisfað-
ir, sem kaupir eða byggir ibúð,
verður að leggja fram, sem svar-
ar tveggja ára vinnu til að
mæta „viðreisnar“-verðhækkun-
um stjórnarinnar einum. Bónd-
inn verður að sætta sig við að
kaupa vinnuvélar tvöföldu
verði, sjómaðurinn verður að
greiða lVz—2 milljónir í „við-
reisnar“-hækkunina eina saman
ef hann hyggst eignast fiskibát.
Hin hraklega kjaraskerðingar-
stefna núverandi ríkisstjórnar er
óviðunandi með öllu og verður
að brjóta hana á bak aftur í
næstu kosningum. Þótt aðeins
sé um bæjarstjórnarkosningar
að ræða, geta þær ráðið úrslit-
um ef ríkisstjórnin fær nægi-
lega skýra viðvörun frá háttvirt-
um kjósendum í landinu.
Húsnæðisvandræðin eru að
hefja innreið sína hér á Akur-
eyri og lítið sem ekkert verður
byggt af íbúðarhúsum í ár. Tog-
ararnir fimm liggja bundr.ir við
hafnargarðinn og ríkisstjórnin
hefst ekki að því vandamáli til
lausnar. Framkvæmdir bænda í
(Framhald á bls. 2)
Á MEÐAN Alþingi sat á rök-
stólum og fjallaði meðal armars
um málefni bænda með þeim
endemum að leggja nýjan skatt
á þá, sem talinn er nema 1700
krónum á ári á meðalbú, ritaði
Hermóður, bóndi á Sandi, harð-
orð' mótmæli til birtingar í
Morgunblaðinu. Morgunblaðið
sat fyrst á greininni, en endur-
sendi hana síðan.
Þingeyski bóndinn, sem fylgt
hefur íhaldinu að málum, brást
reiður við og fékk greinina
birta í Tímanum. — Hann segir
m. a.: „Hingað og ekki lengra.
Hér er um óréttmæta gjald-
heimtu að ræða á hendur bænd-
um og í ósamræmi við aðra
gjaldheimtu ríkisins. Vil ég hér
með skora á háttvirt Alþingi að
fella úr umræddu frumvarpi
alla skattlagningu á framleiðslu-
vörur landbúnaðarins, bæði
það, sem bændur eiga að greiða
og sömuleiðis neytendur.11
Bændur þeir, sem fylgt hafa
Sjálfstæðisflokknum eiga vissu-
lega ekki erfitt með að taka
undir þessi orð flokksbróður
síns, hvort sem hann og þeir
halda áfram að kyssa á vöndinn
með því að kjósa íhaldið einu
sinni enn, og þakka böðlum sín-
um fyrir á þann hátt, að vald-
hafarnir telji óhætt að þjai-ma
enn meira að þeim. —
Bændur hefðu ekki kvartað um-
fram aðrar stéttir, ef þjóðar-
nauðsyn hefði krafizt þess, að
allar stéttir hefðu þurft að fórna
hlutfallslega jöfnum hluta launa
sinna. En hinn nýi 1700 króna
skattur á bændur var á Iagður
eftir að búið var að ákveða þeim
launin með dómi, þar sem at-
kvasði hagstofustjóra skar úr.
Allir sjá, hve óréttlátt það er.
Tekjur bændanna eru ákveðnar
í samræmi við launakjör verka-
manna og sjómanna.
Bændur eru svo einkennilega
settir í þjóðfélaginu, einir stétta,
að launakjör þeirra eru ekki á-
kveðin af þeim sjálfum heldur
með dómi, ef samkomulag næst
ekki. Nú verða þeir, auk gerðar-
dómsins, einnig að þola nýjan
skatt, sem Alþingi ákveður með
lögum, án tillits til verðlags-
grundvallarins.
Það er von, að fleirum fari
eins og Hermóði á Sandi. □
i iii i Mi im 11111111 iiim iii iiiiiiii
| UNGLINGA-BINGO
1FÉLAG ungra Framsóknar-
i manna heldur bingó fyrir ung-
É Iinga á aldrinum 12—lö ára að
É Hótel KEA nk. sunnudag kl. 2
É e.h. Vinningar eru m.a.: Flug-
| far Ak.—Rvk—Ak., útvarps-
1 borð, vindsæng, skyrta eða
i peysa og fleiri góðir vinning-
Í ar, en þeir eru til sýnis í
i glugga Hótel KEA. í hléi flyt-
| ur Guðmundur Karl Péturs-
| son, yfirlæknir, stutt erindi
| um skaðsemi tóbaksreykinga.
Í — Dansað á eftir. Aðgangur
i ókeypis. Spjaldið leigt á aðeins
i kr. 10.00. Aðgangur er heimill
i öllum unglingum á fyrrgreind-
i um aldri, meðan húsrúin leyf-
i ir. —
iiiiiuiiiiiiiiiii
húsnæðisvandræði framunden
Einstaklingsframtakið er lamað með opinberum
aðgerðum. Fólki gert ókleift að eignast íbúðir
STÖKU sinnum gerir íhaldið
misheppnaðar tilraunir til að
slá því ryki í augu landsmanna,
að íbúðabyggingar séu nægilega
miklar hér á landi og á&tandið í
því máli í stakasta lagi. Þetta
er þó tilgangslaus áróður, því að
húsnæðisvandræðin hafa þegar
haldið innreið sína og munu
þau þó aukast mjög í næstu
framtíð, ef ekki verður stefnu-
breyting.
Fólkið, sem stendur á götunni
og fær hvergi húsnæði trúir
betur staðreyndunum, sem það
stendur frammi fyrir en bjána-
legum blekkingum um miklar
íbúðabyggingar. Akureyringar
vita til dæmis fullvel, að hér á
Akureyri voru gefin saman yfir
80 brúðhjón, að meiri hluta
fólk, sem hér vill stofna heimili,
en á síðasta ári var aðeins byrj-
að á 9 íbúðarhúsum á Akureyri
með 12 íbúðum eða svo. Og ekki
er líklegt, að íbúðabyggingar
örvist á yfirstandandi ári, sam-
kvæmt upplýsingum bæjarins.
Einstaklingsframtakið er svo
lamað af ráðstöfunum hins op-
inbera, að ungu fólki er það
gjörsamlega um megn að eign-
ast íbúð. Þar er hin almenna
lífskjaraskerðing þyngst á met-
unum, svo að fólk getur ekkert
lagt til hliðar. í öðru lagi hefur
hver meðalíbúð hækkað í verði
um meira en 100 þúsund krónur
og þarf verkamaðurinn því að
vinna í tvö ár eða meira fyrir
„viðreisnar“-hækkuninni einni.
í þriðja lagi eru vextir svo háir,
að ofvaxið er venjulegu fólki
að standa straum af teljandi
skuldum. Það lætur nærri, að
árskaup venjulegs launamanns
hrökkvi til að greiða vexti af
einbýlishúsverði! í fjórða lagi
er lánatregða bankanna beinlín-
is við það miðuð, að lítið verði
byggt samkvæmt „viðreisnar-
stefnu“ ríkisstjórnarinnar.
Utkoman er því sú, að síðasta
ár var helmingi minna byggt af
íbúðum í landinu en árið 1958,
sem gjarnan er miðað við, af
því að það ár var síðasta valda-
ár vinstri stjórnarinnar. Fyrir
liggja opinberar tölur um þetta
og þýðir ekki að mæla á mó.ti
þeim. Hins vegar er rétt, að
menn athugi helztu skýringar
„fslendings“ á húsnæðisvand-
ræðunum, ef það yrði mönnum
huggun. En þær eru í stuttu
máli þessar: Ef nógu margir
deyja og nógu margir flytja úr
bænum verða hér engin hús-
næðisvandræði! En ef menn
vilja stefnubreytingu, þá er
nauðsynlegt að hrinda þeirri
stjórnarstefnu, sem nú þjakar
húsbyggjendur og lamar ein-
staklingsframtakið, svo sem
raun ber vitni.
FRAMBOÐ Á DALVÍK
EFSTU menn á fjórum listum
til sveitarstjórnarkosninga á
Dalvík eru þessir:
Á lista Framsóknarmanna:
Aðalsteinn Óskarsson, verzlun-
armaður, Baldvin Magnússon,
landbúnaðarverkamaður, og
Sveinn Jóhannsson, sparisjóðs-
gjaldkeri.
Á lista Sjálfstæðismanna:
Valdemar Óskarsson, sveitar-
stjóri, Kári Sigfússon, viðskipta-
fræðingur, og Þorgils Sigurðs-
son, símstöðvarstjóri.
Á lista Alþýðuflokksins: Ing-
ólfur Jónsson, smiður, Árni
Arngrímsson, bílstjóri, og Jón
Tryggvason, bílstjóri.
Listi vinstri manna: Kristinn
Jónsson, netagerðarmeistari,
Stefán Björnsson, skrifstofum.,
og Eiríkur Líndals, afgreiðslum.
Sveitastjórnarmönnum fjölg-
ar úr 5 í 7 eftir þessar kosning-
ar. □