Dagur - 12.05.1990, Blaðsíða 12

12 - DAGUR - Laugardagur 12. maí 1990
matarkrókur
Aldís Lárusdóttir í cldhúsinu. Mynd: HHB
Gamlir og
góðir danskir
réttir
- Aldís Lárusdóttir í matarkróknum
Eru umbúðir mikil-
vægari en innihald?
Hallfreður
Örgumleiðason:
Aldís Lárusdóttir, nuddkona
á Akureyri, er í matarkrókn-
um að þessu sinni. Hún er
með tvær danskar uppskrift-
ir, en sjálf er hún dönsk að
uppruna. Um er að ræða
þjóðlega, danska rétti, ann-
ars vegar brúnkál og flesk,
hins vegar danska eplaköku.
Brúnkál og flesk
Uppskriftin að brúnkáli og
fleski er þannig:
1- V/2 kálhöfuð
1 kg saltað síðuflesk
1 kg reykt síðuflesk
50 g sykur
2- 3 bollar af vatni
Rúgbrauð og sinnep
Fyrst er kálið skorið í smátt.
Sykurinn er látinn í pott og
bræddur. Þá er kálið látið í
pottinn og hrært saman við syk-
urinn. Síðan er allt fleskið sett
samanvið kálið, og kálið sett vel
í kringum kjötið.
Þegar þessu er lokið er vatn-
inu bætt í, og allt látið sjóða í
eina og hálfa klukkustund.
Hrært við og við í pottinum á
meðan á suðu stendur.
Eftir suðuna er fleskið skorið
í sneiðar og kálið látið í skál.
Rétturinn er borinn fram með
rúgbrauði og sinnepi.
Aldís segir að gott sé að hafa
bjór með þessum mat, og í
Danmörku var það siður að
hafa einn lítinn snafs með
matnum, við hátíðleg tækifæri.
Hér er um gamla, danska
uppskrift að ræða, sem Aldís
hefur frá Danmörku. Hún segir
að ekki sé neinn vandi að fá
reykt og saltað síðuflesk. „Þessi
réttur var hafður sérstaklega
fyrir karlmenn í gamla daga í
Danmörku, en núna borða
hann auðvitað bæði konur og
karlar,“ segir hún.
Dönsk eplakaka
Þá er það gómsæt, dönsk epla-
kaka, eins og eplakökui gerast
bestar. Hér kemur uppskriftin:
6 stór epli
50 g sykur
2 bollur vatn
150 g rasp
75 g sykur
50 g smjör
V2 l rjómi
Fyrst eru eplin flysjuð og soðin í
50 g af sykri og 2 bollum af
vatni. Þetta er síðan' látið kólna.
Rasp, sykur og smjör er látið
á pönnu og hrært saman þar til
smjörið er bráðnað.
Takið þá glerskál og látið til
skiptis í lög í skálina, eplin og
raspið.
Þeytið rjóma og setjið ofan á,
í skálina.
Einnig er hægt að nota tilbú-
inn eplagraut sem seldur er í
fernum í verslunum.
„Ég hef þessa eplaköku oft,
og líkar alltaf vel við hana,“
segir Aldís. Það skal tekið fram
að Aldís Lárusdóttir er frum-
kvöðull á Akureyri á sviði lík-
amsræktar, hún setti líkams-
rækt á stofn í bænum fyrir 14
árum. Nú starfrækir hún lík-
amsrækt fyrir konur og nudd-
stofu á neðri hæð heimilis síns á
Akureyri. Hún er félagi í Félagi
íslenskra nuddara.
Aldís skoraði á Anný Lars-
dóttur í Sveinbjarnargerði í
næsta matarkrók. EHB
Góðan daginn, ágætu lesend-
ur. Aður en ég sný mér að máli
málanna ætla ég að lýsa því í
fáeinum orðum hvernig ég
upplifði nýafstaðna söngva-
keppni. Fyrst skal nefna að
árangur skagfirsku sveiflunnar
var kærkomið skot á klíkuna í
kringum Gunna Þórðar sem
vildi senda Björgvin Halldórs-
son breimandi til Júgóslavíu.
Sérskipaðir tónlistarfrömuðir í
sjónvarpssal vildu endilega
senda þetta lag í keppnina en
hræddur er ég um að útkoman
hefði orðið hláleg. Þjóðin vildi
Eitt lag enn og þjóðin er ekki
svo galin þegar á reynir.
Góð frammistaða Stjórnar-
innar var reyndar eini Ijósi
punkturinn við Evrópusöngva-
keppnina að þessu sinni.
Keppnisþjóðirnar hafa greini-
lega varpað tónlistarlegum
metnaði fyrir borð og gera nú
út á lægstu hvatir dómnefnd-
armanna. Stúlkurnar frá Spáni
riðu á vaðið. Hálfnaktar
hlykkjuðust þær um sviðið,
stynjandi, ögrandi og falar eins
og gleðikonur þær sem gjarnan
veita blíðu sína gegn borgun.
Greiðslan fyrir þetta hneyksl-
anlega athæfi fólst í 96 stigum
frá lostafullum dómnefndar-
mönnum annarra Evrópu-
þjóða. Sjálfur hélt Arthúr
Björgvin varla vatni yfir þess-
um föngulegu fljóðum.
Þetta átti ekki eftir að batna,
þvert á móti. Hvað eftir annað
fór þulurinn tungulipri ham-
förum í lýsingum sínum á
þokkafullum, limafögrum og
munaðarfullum meyjum sem
stigu á svið, hristu sig og skóku
með hneykslanlegum hætti og
gáfu frá sér hljóð sem vart er
hægt að lýsa. Þetta líktist frem-
ur gripasýningu (þ.e. fegurðar-
samkeppni) en söngvakeppni
og sérstaklega átti þulurinn
erfitt þegar hann burðaðist við
að kynna dísirnar frá Frakk-
landi, ísrael og Júgóslavíu.
Svei mér þá ef hann skorti ekki
hreinlega orð til að lýsa kyn-
þokka þeirra og þá er mikið
sagt þegar Arthúr Björgvin á í
hlut.
Allt er gott sem endar vel og
íslendingar stóðu sig vonum
framar í söngvakeppninni að
þessu sinni án þess þó að sigra,
sem hefði verið meiriháttar
áfall. Þetta tilstand kostar nóg
þótt við þurfum ekki að gera
okkur gjaldþrota í ofanálag
með því að halda slíka keppni.
Ég er ekki frá því að keppnin
hafi reynst góð landkynning
fyrir okkur því Sigga og Grétar
voru mátulega myndarleg, án
þess að vera tælandi og ósið-
leg.
Gildi fegurðar, þokka og
framkomu vekur upp ýmsar
spurningar um dómgreind
almennings. Gæti hugsast að
umbúðir skiptu meira máli en
innihaldið? Þá er ég ekki bara
að tala um söngvakeppnina
sálugu því hugsa mætti um
stjórnmál í þessu sambandi, nú
þegar líður að kosningum. Ég
þori að fullyrða að eftirfarandi
dæmi er ekki út í hött: Tveir
frambjóðendur flytja tveggja
mínútna ávarp í sjónvarpi.
Annar þeirra er myndarlegur,
fínn í tauinu, vel greiddur og
kemur vel fyrir. Hinn er frekar
óaðlaðandi, málfarið ekki
alveg upp á það besta og hár-
greiðslan ekki heldur. Þeir
flytja nákvæmlega sömu
ræðuna en samt kjósa yfir 90%
þann vel greidda.
Andstæðurnar þurfa ekki að
vera svona skarpar. Kjósendur
krefjast lýtalausrar framkomu
í sjónvarpi. Þannig nægir
augnabliks gáleysi til að kol-
fella vænlegasta frambjóð-
anda. Hugsum okkur t.d.
aðlaðandi og vel máli farinn
mann. Ræðan er góð en
manninum hættir til að bera
fingur upp að nös. Áhorfendur
muna ekkert eftir inntaki
ræðunnar, aðeins þessum kæk
mannsins. Hann er jafnvel
uppnefndur Nasi í næsta kaffi-
stofuspjalli. Sjónvarpið er
sannarlega óvæginn miðill og
vissara fyrir þá sem stefna að
pólitískum frama að tileinka
sér rétta framkomu og ekki
sakar að vera myndarlegur.
Hér með er ég kominn að
máli málanna, væntanlegum
bæjar- og sveitarstjórnarkosn-
ingum. Eg hafði hugsað mér
að skilgreina og gagnrýna
stefnu flokkanna sex sem
bjóða fram á Akureyri. Með
þessu var meiningin að komast
að því hvaða flokk væri væn-
legast að kjósa, en þar sem
rými mitt er á þrotum segi ég
einfaldlega: Fylgið rödd
hjartans, kjósendur góðir,
ekki rödd náungans.
Gott útlit og fáguð framkoma geta haft afgerandi áhrif á kjörgenga menn, hvort sem um er aö ræða Evrópusöngva-
keppni eða pólitískar kosningar.