Þjóðviljinn - 31.10.1936, Blaðsíða 2

Þjóðviljinn - 31.10.1936, Blaðsíða 2
Laugardaginn 31. okt. 1935 ÞJÖÐVILJINN ic Konungrlega leikhúsið í Kauj>- mannahöfn byrjaði 10. okt. að sýna hina frægu rússnesku óperu, »Kater- ina Ismajlova* eftir Dmitri Sjo- stokovitsj. í Rússlandi heitir ó- peran »Lady Macbeth fra Minsk«. it Kjell Abell er sá leikritahöf- undur Dana, sení mesta frægð hefir getið sér I ár. Leikrit hans »Melodi- en, der blev væk« (Sönglagið, sern hvarf) hefir nú verið sýnt y'fir 400 sinnum i röð í Riddersalen 1 Kauj)- mannahöfn. Aldrei áður hefir nokk- urt leikrit verið sýnt svo lengi í röð á nokkru leikhíísí á Norðurlönd- um. Og nú hefir »Konunglega leik- húsið« tekið nýtt leikrit eftir hann tíl Ieiks. Það heitir »Eva aftjener sin Barnepligt«. Mun bráðlega sagt nánar frá þessum leikritum í blað- inu. ' •fc Það hefir nú fcngist staðfest- jng- í erl. fréttum, að uppreisnar- raenn hafi eftir töku San Sebastian skotið fjölda kaþólskra presta, sem voru af baskaættum og fylgdu stjórninni að málum. — f Granada hafa uppreisnarmenn eftir að haf.i ráðið niðurlögum allra verkamanna- foringja og starfsmanna verkalýðs- íélaganna, snöið sér gegn frimðrui- um. Nú slðustu dagana, hafa fjölda márgir frímúrarar verið skotnir. Erímúraraforingjarnir urðu sjálfir að grafa grafir sínar, áður en þeir voru skotnir. ic Sovétstjói'iiin í tkraími hefir lagt fram 1 300 000 rúblur til þess að ' umbreyta barnaleikhúsinu Gorki í Kiev. Leikhúsið mun fá nýtísku leik- svið. ¦fc ÁTIar rafniH^nsstöðvar Sovét- lýðveldanna gáfu 5 miljarði, 300 miljónir kilóvattstunda á siðustu 3 mánuðum ársins 1935. A sama tíma í ár gefa þær 1 miijarð fleiri kílóvatt- stundir. ^r 106 nýir skólar verða reistir íi .þessu ári í Leningrad. P. 1. okt. voru 72 þeirra fullreistir. ir í sambandi við 7. nóveinber há- tíðina verða 150—175 hljómleikar haldnir 1 Moskva. AlþýditsamlÞaiitlsþiiigiið tmdir merkjum emingarinnar gegn íhaldi ©g fasisma Þing Alpýðusambands íslands, hið 13. í röðinni var sett í fyrrakvöld. Þingið sækja fulltrúar frá Jaf naðarmannaf élögum og f rá Verklýðsf élögumvíðs- vegar um landið. Pingið er því fyrst og fremst ping Alþýðusambands Islands, sem verklýðssambands. Þetta sambandsþing er lang fjölmennasti fulltrúa- fundur, sem íslensk verklýðssamtök nokkru sinni enda bíða þessa þings fleiri, vandasamari en nokknrs annars þings hafa háð, og þýðingarmeiri mál, Áíþýðusambandsins Veganesti fiilltrúanna.. Undirbúningurinn unciir þetta sambandsþing hefir verið víð- tækari og almennari, en nokkru. sinni fyr, svo að hvert einasta verklýðsfélag landsins innan sem utan Alþýðusambandsins, hefir rætt þau mál, sem fyrir þinginu liggja. Félögin hafa í tugatali gert samþyktir og á- skoranir til þingsins um fjölda mála. Verklýðsfélögunum. hefir verið það ljóst, að afstaða þessa, þings til þeirra verk- eí'na, sem n,ú bíða verklýðs- ins í hagsmunabaráttunni, getur haft úrslitaþýðingu í þeirri bar- áttu, sem framundan er. Skal nú drepið á helstu málin og afstöðu, verklýðsí'élaganna til þeirra, Samfylkhigin. Mál málanna. Eining verkalýðsins* baráttan gegn erfðaféndum hinna vinn- andi stétta, hin sanrfylkta her- væðing verkalýðsms giegn. íhaldi og fasismia, hefir verið mál mál- anna, {fcpgamiðjan í ó'Uum und- irbúningi verklýðshreyf ingarinn- ar í'yrir þetta þing;. Tugir verk- lýðsfélaga, með þúsundum með- lima hafa lýst því yfir og gert ákveðnar samþyktir, þar sem þess er krafist, að eining verka- lýðsins verði borin fram til sig- urs á Sambandsþinginu. Eining verkalýðsins undir merkjum Al- þýðusambands Islands. Hér skulu aðeins nefnd nokk- ur verklýðsfélög, sem gert hafa. samþyktir, er krefjast þess af fulltmum sínum;, að þeir beiti áhrifum sínum til þess að ein- mg verkaJýðsins nái fram að ganga. Verkamannafél,agið Dagsbrún samþykti s, 1. vo.r áskorun til Ai- þýðuiflokksins og Kommúnista- flokksins um. að hefja þeg'ar í sfcað sameiginlega baráttu, fyrir hag'smunamálum verkalýðsins Iðja í'élag- verksmiðjufólks, Starfstúlknafélagið Sókn, Félag járniðnaðarmanna, Verzlunar- mannafélagið og fleiri félög inn- an Alþýðusainband,sins í Rvík haf a gert samskonar samþylctir, ýmist til vinstri flokkanna þrig-gja eða beint til Alþýðusam- bandsþingsins. Auk þess hafa mörg iðnfélög' í Reyk.iavík lýst því yfir, að þau teldu einingu verkalý&ins í Alþýðusamband- inu' æskilegustu og- sjálfsögðustu I,eiðina til þess að sameina öll verklýðsfélög- landsins, jafn- framt því sem þau hafa skorað á Sambandsþingið, að breyta skipulagi Alþýðusambandsins svo að slík sameining gæti orð- ið að veruleika. öll verklýðsfélög í Vestmanna- eyjnm, allur Alþýðuflokkurinn og Kommúnistaf'lokkurinn, háfa gert með sér samning, um að beita sér fyrir einingu á Sam- bandsþinginu., Verkamannafél. Hlíf í Hafnarfirði hefir og sam- þykt samskonar áskorun til, þingsins. Verklýðsfélögin á Siglufírði, Verkamannafélagið á Húsavík, .Sauðárkróki, Eyrar- bakka og fleiri stöðum hafa fylkt sér uíidir merki einingar- innar. Fjöl.di verklýðsfundia, fyr og seinnai, og- all,ir uinnendur frelsis og lýðrEeðis í landinu standa sem órjúfandi f'ylking með einingu verkalýðsins, einingu sem þýðir* rothógg á a]t einræðisnazistar brölt afturhaldsins. öll, hagsmunabarátta íslenzkr- ar ailþýðu; undanfairin ár, hefir verið háð í anda hinnar fórn- fúsu baráttu og; samheldni, sem aðeins var hugsanleg vegna, ríks skilnings fólksins á mætti ein- ingarinnar. Hverjir eru á móti einingu verkalýðisiins? Afturhaldið, afæt- urnar, sem sjá í einingu ujndir- stéttanna, tortímingui yfirráða sinna, afsal þúsund ára ráns- fengs. Yfirstéttin sér í samfylk- ingunni rofa fyrir nýju ríki, ríki verkalýðsins, þar sem vinnan, frelsið og almenn velmegun ræð- ur ríkjum. Afturhaldið þekkir mátt ein- inigarinnar., Hún er upphafið að lokaþættinum í baráttu þess um að viðhalda yfirráðum auðvalds- ins. Hverjir eru þeir í röðum verkalýðsins, sem dirfast að standa gegn einingu fól,ksins? E'r nokkur hluti foringjanna í verklýðssamtökunum á móti ein,- ingunni? Ef svo er, þá verða þeir leystir af hólmi, Þm samfylking- in er málstaðw fólksins og mál- staður folksins sigrar. 1 blíiðinu á morgun munu að- almál þingsins, önnur en eining- in, vinnulöggjöfin og alþýðu- trygwingarnar, verða tekin fyrir. Hafld pér heyrí NYJU ÍSLENSKD PLOTURNAR Ugnjhti, hú veit Eg, I Riobamba, TOP ÍISÍ 08 IJÚFA mU Fást einnig á nólum HLJÓÐFÆRAHÚSIÐ Bankastræli 7 SUK. SUK. Kvöldskemmtim í K. R-húsinn í kvöid klukkan 9 Dagskrá: ( Ræða: Guðmundur Vigfússon. , Upplestur: Jóhannes úr Kötlum. Ðans. • :#?•• '¦¦'•¦ HljómsTeit hússins spiiar. Stjórn SUK. Dúfur í Andakíl Smásaga eftir Amálie Pettersen f. Schwanenf liigel Það var nú á þeim djögu,m, þeg-ar gag-nfræðapróf var eitthvað, og fyrir stúlkur var það eitthvað alveg óvenjujegt. Og; pabbi hafði fundið upp á því, að ég skyWi taka ga,gnfræðapróf. Frænkunum fanst það hneykslaniegt, því til hvers áttu stúlktT almeint, og Amalia sérstak- lega,, að íaka slíkt próf, sem einung-is var til handa pil.tum, alveg- eins og síðar buxur, ótryggð og muhn- tóbak. Pabbi sagði að það gæti ven'ð gott að hafa það. Frærikurnar spurðp: tilhvers? Með aldrinum hefi ég freistast til að spyrja eins og fi-ænkurnar. En, pabbi lét ekki undan, Ég varð að fara á gagn- fræðaskólanámskeið, og það varð til þess, að sex af vinsíúlkum mínnm fóru líka. Við vorum sjö, yndis- legar stelpi.r á geigjuskeiðinu, almennt kallaðiar »sjö- stirnið«, sem gerðum það, sem: við gátum til áð gera ke,nnarana örvænting-arfulla. Fn þrátt fyrir allt, höfðum við svo mikið af eðlis- gáfum, að okkur tckst að slarka fram úr námsgrein- unurn. Aðéins í einni þeirra vorum við aumkunarvexð- ar: teikningu..,ö, elskulegi Antonius Fischer, sem við köiluðum »hopsablýantinn«, fyrirgefðu okkur í gröf þinni, þar sem þú loks fékst þann frið, sem við aJdrei unnum þér. Af hverju og hversvegna Antonius hafði lagt það fyrir sig; að verða teiknikennari skil ég ekki enn þann dag í d,ag;. Hann hafði víst aðeins óljósa hugmynd um hvað teikning- var. Pessi grindhoraði gamli pipar- sveinn var alveg- óhæfur kennari. Hann var skotspónn fyndni ckkar, elskulegt skóhifífl, en okkur var vel við hann fyrir það, hve góður hann var við sínar brötlegu systur. Um stjórnsemi í kenslustundum hans var ekki að ræða. Væri hann í góðu skapi fengujn við hann til að. gera vísur. Væri il,t í honum settum við alt á ann- an endann með ólátum. Ég" sé h,ann eninþá í anda,, standandi á miðju gólfi og núa saman hönd,unum svo brakaði í qg segja með röddu, sem líka brakaði í: — Og þið þykist vera fuHorðnar stúlkur, koranar af besta fólki bæjarins. Slíkir óþektarangar sem þið eruð, semi ætti að hýða ,það eruð þið! Vitið þið ekki, að í sumar kemuir sá dagur, að þiö verðið að g-era grein fyrir lærdómi ykka,r? Vitáð þið ekki að á því byggist framtíð ykkar? Eg- segi bara það, þið teiknið prýðileg-a. Þetta seinasta varð varla tekið sem hól, því við teifenuðum alt annað en pirýðilega- Og nú nálgaðist »dagurinn mikli«, og skelfingin gxeip okkur. Við gátum skrópað í teikningu, og þegar við að- gættum hvaö okkur hafði orðið ág;engt hjá »hopsa- blýantinum«, þá fanst okkur við verða. að skrópa. En hamingjan góða, hvílíkt þjóðarhneyksli, ef' að »sjöstirnið« skrópaði í teikningu við gagnfræðapróf. Við, sem vorum blómin í bæjarins ^hring^ samstirni bæjarins göfugustu nafna. Hinn öfundisjúki almúgi mundi halda gleðihátíð, en höfðingjarnir klæðast sekk og ösku, og við gætum hvergi látið sjá okkur öðruvísi en verða að spéi. , Að skólastjórinin mujidi fara í gröfina af skömm, var bara hugguna,rairiði fyrir okkur, en við hefðum vel getað u.nnað honum öðrum dauðdaga, sem ekki hefði verið eins kvalafulluir fyrir — okkur. Jú, þetta var dálagleg teikning. Hér varð að hafast eitthvað að. Við sátum í herbergi Minku Battenbergs og ígrund- uðum málið. Enginn kunni nein ráð. Þá sagði ég: En að við sendum konginu.m bænarskjal. Hinar sex horfðu skilningslaust á mig. Þær héldu auðsýnilega að ég væri orðin vitskert, eða gerði gys að öllu saman., Eg fullvissaði þær um, afi þetta vserí eina ráðið. Ekki kannske að skrifa, konginum sjálfumi en ráðiv neytinu, því það væri ráðuneytið sem ákvæði — kong- urinn bara stráði sandinuan á. Þær hvíuðu ajlar upp, og veltust um. Ó, hugsið ykkur! Skrifa, fcirkjumála-, ráðuneytinu! Eg greip fram1 í, að verra eii ástandið væri nú, gæti það ekki orðið. — Og þeir geta þó ekki sett okkur í syartholið. Og einmitt þetta,,, að sleppa' við slíka, hegningu^ hvatti þær svq, að við ákváðum að vinna eið að því, að segja þetta engum. Við sóruni við náttúrufræði Sörensens og æru okkar. Nefnd v:ar kosin til að semja bænarskjalið. Við kus-

x

Þjóðviljinn

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Þjóðviljinn
https://timarit.is/publication/257

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.