Þjóðviljinn - 06.02.1941, Blaðsíða 1

Þjóðviljinn - 06.02.1941, Blaðsíða 1
VI. árgangur. Fimmtudagur 6. febrúar 1941 l$8&. <* W Wtr & ^H 1 1^1 -¦¦':- 30. tölublað. • Sjö vethamötmum ct haldíð í gæsluvarðhaldí, þrátt fyrír að mál þeírra cr talíð fullrannsakað og upplýsL — Urslíf þessara málaferla munu sýna hvorf íslenzkf dómsvald er óháð eða framandí áhrífum undírorpíð Fulltrúi sakadómara, Valdimar Stefánsson, kallaði blaða- menn á sinn fund í gær og las fyrir þeim skýrslu þá, sem birt er hér á eftir um dreifibréfsmálið svokallaða. Samkvæmt þessari skýrslu er það upplýst, að Eggert Þorbjarnarson og Hallgrímur Hallgrímsson eru hofundar og upphafsmenn dreifibréfsins, en nokkrir menn aðrir hafi ver- ið riðnir við dreifingu þess. Dómsmálaráðuneytið fyrirskipaði í fyrradag málshöfðun gegn þeim 8 verkamönnum, sem riðnir hafa verið við dreifi- bréfsmálið. Þeir eru ákærðir samkvæmt 10. kafla hegningarlaganna, en sá kafli fjallar um landráð. Þá var og fyrirskipuð málshöfðun gegn báðum ritstjór- um Þjóðviljans samkvæmt 2. málsgrein 121. greínar hegn- ingarlaganna. Er sú grein svohljóðandi: "Hver, sem opinberlega og greinilega fellst á eitthvert þeirra brota, er í X. og XI kafla laga þessara getur, isæti sektum, varðhaldi eða fangelsi allt að 1 ári. Skýrsla fulltrúans er svohljóðandi: Þann 10. janúiar s.l. afhentl brezka lögreglan íslenzku lög- reglunni 5 Islendinga er hún hafðil tekið fasta í sambandi við hið svokallaoa dreyfibréfsmál. Þessir menn voru: Haraldur Bjarnasoin, Helgi Guðlaugssion, Eggert Þor- bjaTnarson, Eðwarð Sigurðsson og Guðbrandur Guðmundsson. Þann 11. janúar hófst rannsókn íslenzfcui J.ölgreglunnía}} í .fcn'áll þessarai manna og hefur ef tirflarandi sahn azt með frambuTði hinna hand- teknu. Eggert ÞoTbjarnarson er upp- hafsmaður dreifibréfsins. Hann samdi það á islenzku eftir að hafa ráðgazt við Hallgrím Hall- grímsson 'urn efni þess, en Hall grímur féllst á tiliögu Eggerts. Síðan þýddi Hallgrímur bréfið á ensku og kveðst hann hafa gert það einn, nema hvað hann hafi fengið stúlku, sem dvalið hafi í enskumælandi löndum til pess að laga einstaka orð, en nafn þess arar stúlku neitar hann að gefa app. Pann 5. janúar hjálpuðust peir Eggert og Hallgrímur við að vél- rita og fjölrita miðann. Eggert hefur áður starfað við fjölritun. Þetta starf framkvæmdu peir á skrifstofu Sósíalistafélags Reykja Víkur i Lœkjargötu 6A oig er peir höfðu lokið fjölrituninni brenndi Hallgrímur bæði íslenzka oig enska uppkastið og siömiuleiðis „stensilinn". Ritvél fenigu peir lánaða á skrifstofu Iðjft, en ur lengi verið í vörzlu Eggerts. Síðan brutu peir miðann sam- an, og útbjuggu pá til dreifingar, á 'skrifstofu Æskulýosfylkingarinn þr í sama húsi og var pví starfi íokið kl. 71/2 að kvöldi p. 5. f.m. og lögðu þá nokkrir menn af stað mieð það tilv dreifingar með al brezku hermannanna. Upplalg bréfsins var 400—500. í dreifing- unni tóku þessir þátt: Eðvarð Sigurðsson, Ásgeir Pétursson, Har aldur Bjarnason, Helgi Guðlaugs- son, Guðbrandur Guðmlundssön og Guðmundur Björnsson. Rannsókn málsins var loikið23. f. m. og var send skýrsla til dómsmálaráðuneytisins mleð fyr- irspurn um hvað gera skyldi. I gær hefur ráðuneytið með bréfi fyrirskipað að höfðað skyldí mál gegn þeim 8 mönnum, sefn riðnir hafa verið við undirbúning Og dreifingu bréfsins og eru þeir allir ákærðir samkvæmt 10. kafla1 hinna almennu hegningariaga, en sá kafli fjallar um landráð. Enn fremur var fyrirskipuð málshö'fð un gegn ritstjórum Þjóðviljans þeim Einari Olgeirssyni og Sig fúsi SigurhjartaTsyní fyrir brot á annarri rnálsgrein. 121- gr. Tiegn' ingarlaganna, samahber 10. kafla sömu laga. Málshöfðun var tilkynnt öllum sakborningum í dag og dómur mun ganga mjög fljótlega í því fyrir undirrétti. Þeim 7 mönnum, sem í varð- haldi eru verður ekki sleppt fyrt fjölritarann, sem þeir notuðu hef en undirréttardömur er fallinn., Hinír ákasrðu hafa saeff óvenjulegrí medferð Skýrsla þessi þarfnast að sinni ekki mikilla skýringa, en taka ber hana með fyllstu varúð, meðan ekki eru fyllri upplýsingar fyriK hendi og vitað er að hinir ákærðu hafa sætt óveniulegri meðferðeft ir að málið var talið full rannsak að og upplýst. Hið óvenjulega við meðferð fanganna er ao þeim hefur verið 'haldið! í jxiarðhialdi eftír að ^ir- heyrslum og rannsókn var lok- ið, og því er lýst yfir að þeim verði haldið í varöhaldi, unz döm ur er gemginn fyrir undiwétti í máli þeirra. Þetta á fá ef ekkí engin fioTdæmi hér á landi og verður ekki séð hvað dótmaranum hefur gengið til að beita þessari aðferð við mienn, sem ekkert það hiafa framið, sem refsivert er, samkvæmt íslienzkum huigsunar- hætti iog ekki heldur samkvæmt íslenzkum iögum séu þau túlkuð' út frá íslenzku sjónarmiði. Nokkra furðu vekur það í þesstu sambandi, að einn hinna ákærðu hefur aldrei verið sieiJtur í gæzlu varðhald, þrátt fyrir hið" stranga gæzluvarðhald, sem hinir meðá- kærðu hafa verið beittir. • Búast má við að einhver blöð reyni að nota mál þetta hér eft- ir sem hingað til til árása á Sósíalistaflokkinn og að þau í því sambandi bendi á að bréfið hafi verið vélrítað og fjölritað á skrifstoifu Sósíalistaféliagsins. En til skýringar á því má taka fram að Eggert er forseti Æskulýðs- fylkingarinnar, en inrngangur- inn er sá sami á skrifstofu Sósíal istafélagsins og Æskulýösfylking arinnar og hafði • Eggert því að- gang að báðum skrifstofunum. Vélritun og fjölritun fór fram á sama degi. ' Máfshöfðunín gegn ríf^ sfíórum Þjódvíljans er árás á prenffrelsíð Málshöfðun dómsmálaráðherr- ans gegn ritstjórum þessa blaðs, er atriði, aem er nauðsynlegt að athuga vel, því hér er á ferðinni hættuleg árás yfirvaldanna á prentfrelsið i landinu. Dreifibréfs málið svokallaða er fyrsta stóií mál, sem kemu'r fyrir íslenzka dómstóla, af þeim máhim, sem beinlínis stafa af hertöku lands- ins. Lítil, sjálfstæð pjóð stendur andspænis voldugu erlendu her- veldi, sem hertekið hiefur land hennar og blandað síer í tmál henri ar eins og því býður við að horfa. Hafa landsbúar undir þessum kringumstæðum rétt til að láta í ljósi sko'ðun sína á þeim málum oig þeim árekstrum, sem af her tökunni og yfirdrottnun hinns er- lenda bers stafa? Hafa Islendingar rétt til að halda fram á prenti viðhorfi íslendinga til slíkra mála, þeirra er hinn erlendi her ofsækir eða handtek- ur? Um það kemur málið gegn rit- FramhnM & 4. sfðo. Vichy-stjórnin kom saman á fund í gær, til aS ræöa skýrslu Darlans flotamálaráöherra um viSræSur hans og Abetz, full- trúa þýzku stjórnarinnar. Þeg- ar Darlan kom frá París, ræddi hann viS Pétain marskálk og síSar viS Flandin utanríkisráS- herra og Huntzinger hermála- ráðherra. - Talið er aS kröíur þær, er þýzka stjómin hefur borið fram viS Vichystjórnina séu varSandi afhendingu franska flotans, og styrktist sá grun- ur viS þaS aS Darlan var send- ur til Parísar en ekki utanrík- isráSherrann Flandin. Þá er einnig taliS líklegt aS ÞjóS- verjar krefjist breytinga á írönsku stjórninni, og þá fyrst og fremst aS Laval verSi feng- in völd á ný, en hann hefur >;iljaS ganga lengst |í því að láta undan kröfum ÞjóSverja. Ifalír á undanhaldí á öllum ví§v sfððvum í Afríku í fyrrinótt fóru stórar sveitir brezkra sprengju- og or- ustuflugvéla í árásarför til Prakklands, og var ráðist á marg ar hinar þýðingarmestu hernaðarstöðvar Þjóðverja, einkuni "innrásarhafnirnar" svonefndu. Er þetta önnur árásarferðin í stórum stíl í þessari viku, — sú fyrri var farin á sunnudag- inn var. Telja Bretar að mikill ár- angur hafi orSiS af árásunum á Brest, Cherbourg Dieppe. Dunkirk og fleiri borgir, inni í landinu var einkum ráSizt á flughafnir ÞjöSverja. Brezku flugmennirnir segja. aS í Brest hafi komiS upp mik- ill eldur, svo aS þeir hafi séS greinilega öll hafnarmann- virkin, og telja þeir víst aS þar hafi kviknaS í olíubirgðum. í Bordeaux, sem ÞjóSverjar nota sem kafbátastöð og flughöfn. komu einnig upp miklir eldar. Einbeittu flugmennirnir árás- um sínum að hafnarmann- virkjunum og flugvellinum og telja aS skemmdir hafi orSiö miklar. Bretar segjast hafa misst fjórar flugvélar í för þessari. ÞjóSverjar gerSu víStækar loftárásir á England í fyrri- nótt, en fremur lítiS tjón varo af þeim, aS því er Bretar segja ÞjóSverjar skýra frá því, aS ? af flugvélum þeirra, sem þátt tóku í árásunum á Bretland þessa nótt, hafi farizt. Brezki herinn sækir fram á. Framh. á 4. síðu.

x

Þjóðviljinn

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Þjóðviljinn
https://timarit.is/publication/257

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.