Þjóðviljinn - 19.03.1943, Blaðsíða 1

Þjóðviljinn - 19.03.1943, Blaðsíða 1
8. árgangur. Föstudagur 19. marz 1943. 63. tölubl. £s»wWr7-%» I >T- al Pfzka hernutn hefur hvergí fekízf ad brjótasf yfír Donefs Rauði herinn hcldur áfram sókninni á miðvigstöðvunum, sótti í gær fram 20 km. á svæðinu vestur af Vjasma og tók 32 þorp norður af járnbrautinni milli Vjasma og Smolensk, og járnbrautarbæinn ísveskovo á þeirri línu. Á vígstöðvunum suður af Ilmenvatni brauzt rauði herinn gegnum varnarlínur Þjóðverja við á eina og sækir fram til vesturs. Þýzki herinn hefur hvergi getað brotizt yfir Donets, þrátt fyrir margendurteknar árásir, og á einum hluta þessara víg- stöðva, við Tsúgúeff, hefur rauði herinn gert velheppnuð gagn- áhlaup, og féllu í bardögum þar síðustu tvö dægrin 2000 þýzkir hermenn. Winterton, Moskvafréttaritari brezka útvarpsins, símar í gær, að enn sé of snemmt að segja um hvort sókn Þjóðverja á Don- etsvígstöðvunum hafi náð há- liaður sleginn niður og rændur tösku með 4 vínflöskum I fyrrakvöld var ráðizt á mann, sem var á gangi í miðbænum. Sló árásarmaður inn hann í götuna, rændi af honum tösku og hljóp síöan brott. Maður þessi, sem er utan- bæjarmaöur, var á gangi fyr- ir utan Vörubílastööina Þrótt ur eftir kl. 10 í fyrrakvöld. Haföi hann meöferöis hand- tösku, sem í voru 4 flöskur af víni. Komu þá tveir menn til hans og báöu hann um aö selja sér vín, en hann neit- Fiiamhald á 4. síöu. Bandaríkjaher tekur Gafsa í Nið-Túnis Bandarískur her hefur tek- ið bæinn Gafsa í Mið-Túnis. og veittu fasistaherirnir litla mótspyrnu, aö því er segir í fregn frá London. Franskar sveitir berjast með banda- ríkjahernum á þessum víg- stöðvum. Þjóðverjar hafa skýrt svo frá að' áttundi brezki herinn hafi byrjaö sóknaraögeröir gegn Marethvirkjalínunni í Suður-Túnis, en fregnin hef- ur ekki verið staðfest af Bandamönnum. Stjórn Guyana, franskrar nýlcndu í Suöur-Ameríku, hei' ur lýst yíir íylgi sínu við Gir- aud hershöfðingja. marki, því stöðugt séu nýjar her sveitir og hergögn sent til þeirra vígstöðva. En hann leggur á- herzlu á, að vörn rauða hersins fari harðnandi með hverjum degi, og hafi Þjóðverjum mjög lítið orðið ágengt síðustu dag- ana. Þýzkur her haldi einnig uppi áköfum árásum norðvestur af Kúrsk og vestur af Síevsk, án þess að hafa náð neinum veru- legum árangri. Sovétflugvélar hafa sökkt 6000 smálesta flutningaskipi þýzku á íshafsleiðum. á flriíii bjoFQUðuzt Svanur faomínn fram Areiðanlegar fréttir hafa nú fengizt fyrir því að allir skipverjar á Arctic komust á land heilu og höldnu, þegar skipið strandaði. Voru þeir allir komnir á land kl. 8 í fyrrakvöld. Ekki er enn fyllilega víst hve miklar skemmdir eru á skipinu, en talið er mjög vafasamt að' þaö náist út, Svanur kominn fram V. b. Svanur frá Stykkis- hólmi náöi landi heilu og höldnu, a'ð' því er erindreki Slysavarnafélagsins tjáði blað inu í gær. Kono iíiisímmí af HrezHum sjðliOum Siðastliðið þriðjudagskvöld var lögreglan kölluð að Lauga veg 103, en þar hafði brezkur sjóliði barið konu svo að and- lit hennar var óþekkjanlegt, bólgið og blóðstokkið, augun sokkin og tvær tennur brotn- ar. Kona þessi, sem heitir Rósa Pétursdóttir skýrir sjálf frá þessum atburöi á eítirfar- andi hátt, eftir því sem full- trúi sakadómara tjáöi blaðinu í gær. Um kl. 11 s. 1. þriöjudags- kvöld fór ég á skemmtun hjá brezka flugliðinu sem haldin var að Laugaveg 105. Klukk- an langt gengin 12 fór ég út og eltu mig þá 2 brezkir sjó- liðar sem einnig höföu verið' á skemmtuninni. Fór ég þá inn í gasstöðina og ætlaði aö tala við' vaktmennina þar, og eltu sjóiiöamir mig þanga'ð' inn. Vaktmjennirnir ráku sjólið'- ana út og litlu síðar fór ég einnig út. Þegar ég kom nt á götuna sé ég að sjóliðarnir biöu fyrir utan og eltu þeir mjg heim. Ég bý í litlum skúr viö Lauga veg 103 og þegar ég opnaði ruddust bá'ð'ir sjóliö'arnir inn. Annar þeirra heimtaði aí' mér peninga, að því er mér heyrð- ist, en ég sagöist enga pen- inga hafa, réðist hann þá á mig og barði mig hnefahögg í andlitið, aö því loknu reif hann allt upp úr kofforti er ég átti þarna inni. Frarnhald á 4. síðu. Heíur „svartur mark- aður" skapazt hér í Reykjavík? Kartöfluskorturinn kemur sér' illa fyrir allan þann fjölda neytenda, sem ekki hef ur haft mögxileika á að birgja sig upp meö þessa vöru og þeir eru víst fleiri en hinir. — Eru víst ekki margar þær nauösynjavörur, sem verra er a'ð vjera án en kartöflur. Og ekki bætir úr, að gulrófur skuli heldur ekki fást. Lítið virðist ætla a'ð rakna úr þessum vandræðum, en þó hefur það skeð undan- farna þrjá til fjóra daga, a'ð sézt hefur til fLUtnings á þess ari vöru frá ýmsum verzlun- um hér. — Þykist Þjóðviljinn hafa nokkuð' sterkar líkur fyr ir því, að vara þessi hefur Fnaimhald á 4. síðu. VERKALÝÐURINN MÓTMÆLIR Samband bankamanna mótmælir dýrtíðarfrumvarpi stjórnarinnar Á fundi í Sambandi isl. bankamanna, 15. þ. m., var eftir- farandi samþykkt einróma: „Fundur í Sambandi isl. banka- manna hefur tekið til athugunar frumvarp ríkisstjórnarinnar um dýr- tíðarráðstafanir og samþykkt svo- fellt álit í tilefni af því: 1. Hinn 4. apríl 1939 var gengi ís- lenzkrar krónu lækkað um 18% í þeim tilgangi að bjarga mauðstödd- um framleiðendum til lands og sjáv- ar. Fyrir launþega var þessi ráðstöf- un sérstaklega þungbær, einkum vegna þess að skattar og opinber gjöld voru í hámarki, en eins og kunnugt er, hvíla hin opinberu gjöld mun þyngra á launþegum, en öðrum stéttum, sakir þess, hve eftirlit með tekjuframtali hinna síðarnefndu reynist ófullnægjandi. 2. Fram til ársloka 1940 fengu launþegar ekki greidda nema tak- markaða uppbót til að mæta verð- lagshækkunum, sem stríðið hafði í för með sér. Þeir urðu m. ö. o. að láta sér lynda kjararýmun samtímis því að skattfrjálsir útgerðarmenn og margir aðrir báru úr býtum stórfelld an hagnað, m. a. vegna nýrrar geng- islækkunar á krónunni. 3. Fyrst um mitt ár 1942, þegar stríðsgróðatímabilið hafði staðið í ZV2 ár, fengu launþegar nokkra grunnkaupshækkun. Stríðsgróðinn hefur nær allur fallið í hlut annarra stétta, og þá fyrst og fremst atvinnu- rekenda í útgerð og verzlun, án þess að hægt sé að færa fram nein rök fyrir því, að þeir hafi frekar til þess unnið en launþegar og aðrar afskipt- ar stéttir þjóðfélagsins. Eins og áður getur, voru launþegar látnir bera þungar byrðar í því skyni, að greiða mætti fljötlega skuldir óvenjulega illra staddra fram leiðslufyrírtækja og gera þau sterk fjárhagslega. Þá fyrst, er þessu tak- marki er náð, fengu launþegar á- heyrn og verðlagsuppbætur. Nú, þegar ríkisstjórnin vill undir- búa nýja og betri tíma í atvinnumál- um þjóðarinnar með því að hækka stórlega verðgildi peninganna innan- lands, ráðgerir hún, að launþegar færi fyi-stu fórnirnar. Til þess að ná settu marki ætlar ríkisstjórnin að svifta launþega 20% af verðlagsupp- bótinni, síðan eiga þeir að greiða hækkandi skatta til þess að stjórnin geti rekið víðtæka meðgjafastarf- semi og lækkað með þerri aðferð út- söluverð þeirra vörutegunda, sem verðlagsvísitalan byggist á. M. ö. o. launþegar eiga að greiða hækkandi skatta til þess að ríkisstjórnin geti losað þá við verðlagsuppbótina. í tilefni af dýrtíðarfrumvarpi stjórnarinnar lýsa bankamenn yfir því, að þeir eru reiðubúnir til þess að taka á sig sinn hluta af þeim byrð um, sem lóggjafinn kann að telja nauðsynlegt að leggja á borgarana í þeim tilgangi að lækka verðlag í landinu. En þó að því tilskildu, að byrðunum sé réttlátlega skipt, með hliðsjón af því hverjir hagnast hafa á því sjúkdómsástandi, sem er und- irrót verðbólgunnar. Þegar komið hefur verið á eðlilegu jafnvægi milli sléttanna, er sjálfsagt að launþegar og aðrir taki á sig byrðar, ef, þess gerist þörf. Með tilvísun til þess, sem að íram an greinir, vill Samband ísl. banka- manna mælast til þess, að hið háa Alþingi samþykki ekki framkomið frumvarp um dýrtíðarráðstafanir að því leyti sem það fjallar um stór- l'ellda og ótímabæra breytingu á lífs- kjörum launþega." Nordmannslaget aðili að söfnuninni til Rauða krossSov- étríkjanna Nordmannslaget, félag Norð manna í Reykjavík, hélt fund s. 1. þriðjudag, og var þar m. a. rætt um hátíðahöldin á þjóöhátiðardegi Norðmanna, 17. maí. Var kosin nefnd til að sjá um hátíðahöldin og eru í henni Thomas Haarde verkfræðingur, formaður fé- lagsins frú Esmarch, Friid blaðafulltrúi, Carl Stenersen oberstlöytnant og F. E. Andr- esen sendiráðsritari. Ákveöiö var aö halda minn ingarguðþjónustu 9. apríl, en þá eru þrjú ár síðan árásin á Noreg hófst. Fyrir fundinum lágu til- mæli frá fulltrúaráði verka- lýðsfélaganna í Reykjavík um þátttöku í söfnuninni til Rauða kross Sovétríkjanna, og var ákveðið að biðjia Friid blaðafulltrúa að vera fulltrúa Nordmannslaget í söfnunar- nefndinni. Bandaríkjamenn ætla ekki að útvarpa á íslenzku Bandaríkjamenn hafa nú horfið frá því að útvarpa á íslenzku. Aöalfulltrúi hermálafræöslu stofu Bandaríkjastjörnar hér á íslandi hefur nú skrifað Jónasi Þorbergssyni útvarps- stjóra og óskað þess að sá hluti samningsins, milli Ríkis útvarpsins og Bandaríkja- stjórnar, er fjallar um útvarp Bandaríkjamanna á íslenzku, „verði ekki látinn koma til framkvæmda". Hafa fulltrúar Bandaríkj- anna þar með oröið viö ósk- um íslendinga í máh þessu.

x

Þjóðviljinn

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Þjóðviljinn
https://timarit.is/publication/257

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.