Þjóðviljinn - 15.10.1943, Blaðsíða 1

Þjóðviljinn - 15.10.1943, Blaðsíða 1
8. árgangur. Föstudagur 15. október 1943. Þjódviljimi 8 síðurí Herðið fjársöfnunina fyrir stækkun Þjóðviljans. Framlögum í blaðsjóð Þjóð- viljans er veitt móttaka á skrif- stofu Sósíalistaflokksins, Skóla- vörðustíg 19. 231. tölublað. Þjóðviljinn 8 síður! apopossi Barfef á göfunum í Gomel og MelífopoL — Járnbraufín frá Mefífopol tíf Krím rofín á fveímur sföðum Loftárás á Rabaul Bandamenn gerðu í gær harða loftárás á Eabaui á Saio- monseyjum, sokktu mörgum japönskum skipum og eyðilögðu á annað hundrað flugvéla á jörðu. Er þetta mesta loftáras, sem gerð hefur verlð á því styrj aldarsvæði. Fimmti bandðríski berinn brýzt norður yfir Volturno Fímmti bandaríski herinn hef ur hafið sókn Jl Volturnovíg- stöðvunum, brotizt norður yfir fljótið og tekið nokkra bæi, þar á meðal smábæ sem er 40 km. norðaustur af Capúa. Talið er að Þjóðverjar hafi 7 herfylki á þessum vígstöðvum. í Austur-ítalíu sækir 8. brezki herinn fram, og virðast Þjóðverj ar eiga sífellt örðugra með vörn á þeim slóðum, ekki sízt vegna yfirburða Bandamanna í lofti. Fimm norskir borgar- ar myrtir af nazistum A miðvikudagsmorgun létu nazistayfirvöldin í Noregi taka af lífi fimm norska ríkisborg- ara, er höfðu verið í haldi sem gislar. Var þetta gert í hefndar- skyni fyrir það að járnbrautar- lest hafði verið sprengd í loft upp. Nöfn hinna myrtu eru: Alf Johnsen forstjóri, Reidar Furu bankamaður, Thomas Agnás járnbrautarverkfræðingur (all- ir frá Drammen), Anders Jo- hansen og Arthur Simensen, báðir frá Mjöndal. Talið er að Simensen muni vera hinn kunni verklýðsleiðtogi í Drammen. Verzlunarjof nuðurínn óhag- stæður 4,7 miilj. kr. Verzlunarjöfnuðurinn, það sem af er þessu ári, er óhag- stæður um 4,7 millj. kr. Verzlunarjöfnuðurinn í sep t embermánuði var óhagstæðuv um 4,6 millj. kr. Innflutningurinn í sept. nam 23.8 millj. Kr., en úfc- flutningurinn 19,2 millj. kr. ínnflutningurinn á fyrstu 9 mánuðum þessa árs nani 178,9 millj. kr., en útflutn- ingurinn 174,2 millj. kr. Á sama tíma í fyrra nam innflutningurinn 186,5 millj. kr. en útflutningurinn 164,2 mllj. kr. og var þá óhagstæð- ur um 2,1 millj. kr. Saporossi, hin mikla iðnaðar- og samgöngumið- stöð við Dnéprfljót, er á valdi rauða hersins. Þessi þýðingarmikli sigur var tilkynntur með dagskipun frá Stalín, og segir þar, að Saporossi hafi verið ein mesta yarnarstöð þýzka hersins á suðurhluta aust- urvígstöðvanna. í miðnæturtilkynningu sovétherstjórnarinnar er skýrt frá öðrum mikilvægum sigri, einnig frá syðstu vígstöðvunum: Rauði herinn heíftn rofið járnbraut- ina frá Melitopol til Krím á tveimur stöðum, og er allur her Þjóðverja á Krímskaga í yfirvofandi hættu. í borgunum Gomel í Hvíta- Rússlandi og Melitopol í Suð- ur-Úkraínu eru háðir harðir og mannskæðir bardagar um hvert hús og hverja götu. Frétta ritarar enskra blaða telja, að ekki hafi verið háðar blóðugri orustur í styrjöldinni en þær sem nú eru háðar á Gomel. Þýzka herstjórnin sendir stöð- ugt nýtt lið fram til vígstöðv- anna, og reynir að stöðva sókn sovétherjanna hvað sem það kostar. Norður og suður af Kíef'f hef - ur rauði herinn unnið á, þrátt fyrir mjög harða mótspyrnu. Finnar orðnir smeykir Formaður utanríkismálanefnd ar finnska þingsins sagði í ræðu í gær, að hugsanlegt væri að leiðir Finna og Þjóðverja skildu áður en langt um liði, vegna hinna breyttu aðstæðna. Færeyingar gefa herbergi í stúdentagarðinum Lögþingið í Færeyjum bef- ur nýlega samþykkt að veita kr. 10.000 til kaupa á einu herbergi í Stúdentagarðinuia handa færeyskum stúdent. Húsaleiguvísitalan 135 stig Kauplagsnefnd og hagstof- an hafa nú reiknað út husa- leiguvísitölu þá sem gildir síðasta ársfjórðung þessa árs — okt. — des. — og reyndist hún vera. 135 stig. Frá Handíðaskólanum. Nemendur kennara- og myndlist- ardeildar eiga að mæta í skólanum til viðtals á morgun (laugardag) kl. 4 síðd. Kennsla í öðrum námsgrein- um skólans héfst upp úr helginni og verður nemendum hverrar deildar tilkynnt hvenær þeir eiga að mæta. fiilliþinganefnd í skatta- málum hefurlokið störfum í gær óskaði Haraldur Guð- mundsson þess utan dagskrác í efri deild að frumvarpið um eignaaukaskatt yrði brátt tek ið til 1. umræðu. En eins og kunnugt er, þá hefur verið starfandi milliþinganefnd í skattamálum, sem m. a. haföi þetta frumvarp til meöferðar. Upplýstist nú að nefnd þessi væri búin að ljúka störf- um, hefði haldið síðasta fund sinn kvöldinu áður.., Guðmundur i. Guðmunds- son er fulltrúi Alþýðuflokks- ins í nefndinni. Haraldur Guðmundsson er fyrsti flutn- ingsmaður málsins og var yf- irlýst að Alþýðuflokkurinn stæði aö frumvarpinu. Verður nú fróðlegt að sjá hvað fulltrúi Alþýöuflokksins í nefndinni hefur gert við frumvarp þetta — og af hverju þessi óróleiki Harald- ar stafar. Frumvarp sósíalista um verolag (afnám á valdi mjólk- ur- og kjötverðlagsnefnda.) var afgreitt til 2. umr. og nefndar í efri deiid. Frumvarp Brynjólfs Bjarnasonar um að skylda ríkisstjórnina til aö leita fjárveitinga hjá Alþingi, ef verðfella eigi landbúnaðar- afurðir, var afgreitt til neðíi deildar. Afhugíð! Vegna rafmagnsbilunar í prentsm. tafðist fimmtudags- blað Þjóðviljans og af sömu ástæðum kemur aðeins hálft blað út í dag. Fjölsífnasamband komíð á kríngum íandíð llinn 12. þ. m. var opnað nýtt fjölsímasamband milli Akureyrar og Reyðarfjarðar. Með opmm þessa sambands t-r landið í annað sinn símgirt allt í kring. í f yrsta sinn var það 1929, þegar lokið var við lagn- ing^i suðurlandslínunnar frá Reykjavík um Skaptafellssýslur til Hornaf jarðar. Guðmundur Hlíðdal, póst- og símamálastjóri, skýrði blaða- mönnum frá þessu í gær og lét þá reyna hið nýja samband með því að tala saman kringum land. Árið 1936 var komið á ein- földum fjölsíma milli Reykja- víkur og Akureyrar en 1942 var hann 3-fald- aóur. 1941 var komið a einföldum fjölsíma milli Reykjavíkur og Seyöisfjarðar og honum aftur breytt 1943 í 3-faldan fjölsíma milli Reykja víkur og Reyöarfjaröar, enda er nú Reyöarfjörður orðin aðalskiptistöð fyrir Austfiröi. Lokast því fjölsímahringurinn um landið með hinum nýja fjölsírna milh Akureyrar og Reyðarfjarðar. Er nú hægt ad tala kringum land við mann í næsta húsi við sig í Reykja- vík (ca. 1400 km.). Svo miklu betur heyrist á fjölsímanum heldur en á venjulegri síma- línu með venjulegum síma- búnaði. Fjölsímarnir, eru tækí til þess gerð, aö geta haft samtímis fleiri en eitt talsamband á einni og sömu talsímalínu. Er þetta gert meö því að nota á sömu vír • unum mismunandi háa sveiflutíðni. Til þess að þetta megi takast, verður víi*alín- an (stofnlínan) að vera úr eir og hafa vissa eiginleika. Mega t. d. ekki vera á henni neinir sæsímar eöa jarösímar svo nokkru nemi, því gegnum þá komast ekki rafstraumar með hárri sveiflutíðni. Fyrsti íjölsíminn, sem kom- ið var á hér á landi, var 1932 milli Reykjavíkur og Borðéyr- ar. Síðan hafa fjölsímar verið' settir milli Reykjavíkur og Borgarness og Reykjavíkur og ísafjarðar auk þeirra, sem áður voru nefndir. Eru þaö allt einfaídir fjölsímar. Með þessum fjölsímum hef- ur símasambandið milli Reykjavíkur og hinna ein- stöku landshluta verið bæn- stórkostlega. Milli Reykjavik ur og Austíjaröa er umbótiti svo mikil, aó menn átta sig tæplega á því i fyrstu, halda aó þeir séu aö tala við mann í næsta húsi. Til þess «3® koma þessu á, varö aó reisa ný hús á Reyöarfiröi og Höi'n i Hornafirði og setja þár aðra stó'övarstjóra meö sérmennt- .. ~~ í is A títtimm Á þessu sumri hefur venð lagður jarösimi yfir Fjarðar- heiði milh Seyð'isfjarðar og Egilsstaða og um Fagradal milli Egilsstaða og Reyðar- fjarðar og eru þetta samtals um 60 km. Að vísu veröur ekki hægt að ljúka í haust alveg við jarðsímann til Reyð> arfjarðar öðruvísi en með bráðabirgðastreng, en úr því veröur væntanlega bætt næsta sumar. Þegar pessu verki er lokið, verður mjög greið afrás fyrir símtölin frá Reyðarfirði til hinna ýmsu staða á Austfjörðum. Aðrar framkvæmdir lands- símans á þessu ári eru aðal- lega fólgnar í viðhaldi lands- símanna og lagningu notenda síma til nokkurra sveitabæja, þó það sé af skornum skammti meir en æskilegt hefði verið, og veldur þar um efnisskortur, sem stöðugt verður tilfinnanlegri. Þó hef- ur verið hafin bygging nýs pósts- og símahúss á Akuc- eyri og birgðahúss í Reykja- vík. Hin fjárhagslega afkoma landssímans á síðastliðnu án, fór þannig, að tekjurnar urðu kr. 7.544.000 og útgjöldin samtals kr. 8.412.000 eða um 868.000 króna halli. Þess ber Framh. á 2. síðu

x

Þjóðviljinn

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Þjóðviljinn
https://timarit.is/publication/257

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.