Þjóðviljinn - 03.11.1962, Síða 5

Laugárdagur 3. nóvember 1962
ÞJÓÐVILJINN
SÍÐA 5
ÞINCSJA ÞJÓÐVIL|ANS
Á að iögleiða
skattinn með
viðbótarsölu-
nýrri toilskrá
Otgefandi: Samelningarflokkur alþýðu — Sósiallstaflokk-
urinn. —
Ritstjórar: Magnús Kjartansson. Magnús Torfi ólafsson,
Sigurður Guðmundsson (áb.)
Fréttaritstjórar: Ivar H. Jónsson. Jón Bjamason.
Ritstjóm. afgreiðsla. auglýsingar. prentsmiðja: Skólavörðustig lfl.
Simi 17-500 (5 línur). Áskriftarverð kr. 65.00 á mánuði.
í efri deild i fyrradag var
til umræðu bráðabirgðabreyt-
ing og framlenging nokkurra
laga. eins og skýrt var nokk-
uð frá hér í blaðinu í gær.
Báðir flokkar stjórnarandstöð-
unnar báru fram tillögu um
afnám 8% viðbótarsöluskatts-
ins og urðu allmiklar umræð-
ur um málið. og verða nú rak-
in hér nokkur atriði þeirra.
Ólafur Björnsson (íhald)
mælti gegn breytingartillögu
stjórnarandstöðunnar. Sagði
hann, að rík-
ið missti um
260 milljón
króna tekju-
stofn. ef skatt-
urinn yrði af-
numinn. Hluti
af þessum
skatti hefði
einnig runnið
til sveitarfélaganna. Ekki væri
unnt. að fallast á tillögur
minnihlutans. þar sem ekki
væri bent á leiðir til að afl?
rikissjóði tekna i staðinn. —
Þá væri liklegt að ný tollskrá
yrði lögð fyrir þetta þing, og
trúlega myndu ákvæði þessa
frumvarps breytast í samræmi
við hana.
Karl Kristjánsson (Frams).
minnti á. að viðbótarsöluskatt-
urinn hefði verið lögleiddur í
febrúar 1960 á þeirri forsendu,
að hann skyldi
aðeins gilda
það ár vegna
sérstakra að-
stæðna. En
skatturinn
hefði verið
framlengdur ár
frá ári og væri
það dæmi um vinnubrögð og
vanefndir ríkisstjórnarinnar á
loforðum sínum. Nægur timi
væri enn til þess að athuea
fjárlagafrumvarpið fyrir 1963
og gera á því breytingar
til samræmis við niðurfellinsu
söluskattsins.
Björn Jónsson (Alþ.bandal.)
rakti ýtarlega stefnu núver-
andi stjóínar í skattamálum.
og birtist sá hluti ræðu hans
hér i blaðinu í gær. T siðari
hluta ræðu sinnar minnti
Björn enn á bvernig þessum
sko+ti !■>«**: >re>rið laumað inn
■t árinu 1960
TJefði mönnum
fielzt virzt von
bess að fá
bennan skatt
■afnuminn, o?
CTefa þar með
-'kisstjórninni
Vost á að
st.anda við lof-
orð sin í því efni enda væru
nú siðustu forvöð fyrir hana
að efna þetta heit sitt. Varð-
andi það atriði. að skatturinn
yrði afnuminn, er ný tollaskrá
gengur i gildi. benti B.jörn á,
að svo virtist sem á þennan
hátt væri fyrirhugað að fella
þennan skatt endanlega. inn i
tollakerfið Björn vék einnig
að þeirri spurningu Ólafs
Biörnssonar. hvaða tekjur ættu
að koma í stað þeirra. sem
niður féllu við afnám viðbót
arsöluskattsins. Vitanlega sæiu
beir menn sem bætt hefðu ein.
um milljarð skatta og tolla við
byrðar almennings engin ráð
til að létt.a þá bvrði í þvi
sambandi væri nauðsvnlegt að
endurskoða frá rótum núver-
andj skattakerfi Ekki væri
sama hvort tekna rikissióð'
væri aflað með neyzlusköttum
af brýnustu lifsnauðsynium al-
mennings eða skattarnir lagð-
ir á lúxusvörur. og stighækk
andi tekiusköttum sem fvrst
og fremst væru lagðir á gróða-
m.vndunina, þ.e bornir unpi af
auðfyrirtækium ' og hátekiu-
fólki Slik siónarmið byrfti að
sjáifsögðu að hafa í huga við
endurskoðun skattalaganna
sem verður æ brýnni nauðsyn
Leiðina til úrbóta yrði að fara
í flestu öfugt við það, sem nú-
Afurðalántil bænda
> ta&<a* 5
verandi rikisstjóm hefur gert «
s.l. 2—3 ár.
Gunnar Thoroddsen fjármála.
ráðherra (íhald) kvaðst mundu
leiða hjá sér almennar umræð-
ur urr skattamálin. En hann
sæi ástæðu til
þess að benda
á það. að nið-
urfelling við-
bótarsölu-
skattsins þýddi
um 52 milljón
króna tekju-
missi fyrir
sveitarfélögin og myndi nauð-
synlegt að hækka útsvör í
landinu um allt að 13% ef
hann væri felldur niður. Breyt-
ingartillaga minnihlutans gengi
i raun og veru út á það að
hækka útsvör um 13%. sagði
ráðherrann
Karl Kristjánssoti benti á
að fleiri aðferðir væru til til
bess að taka tillit til sveitar-
félaaanna. en sú sem hér um
ræðir Það væri engan veginn
gert ráð fvrir því að svipta
sveit.arfé’ögin bessum tekium
Hefði hann m.a. bent á að
nauðsynlegt væri að endur-
sknðo fiárlögin í bessu sam-
bandi
Riörn Jónsson kvað það at-
bvalisvert. að ráðberrann gerði
aðeins afhuvasemd við þetta
eina atriði En bja færist bon-
um sð ætla öðrum bað að
vilia bækka út.svör í ’andinu.
bví að i hans t{nS befðu útsvör
vffrTéítt bæbkað úm nær 50%'
Eáðberrann virt’st pinnig aivev
slevma því að viðbótarsölu-
sVa+turinn væri ekki, svo Jítii’
Á fundi sameinaðs þings sl.
miðvikudag var tekin fyrir fyr-
irspurn Ásgeirs Bjarnasonar til
landbúnaðarmálaráðherra um
afurðalán til bænda.
Fyrirspyrjandi, Ásg. Bjarna-
son (Frams.) kvað ástæðuna
íyrir þessari fyrirspurn þá, að
undanfarin ár hefðu lán bank-
anna út á birgðir landbúnaðar-
stað að krónu-
tölu. Hefði
þetta orðið til
þess að bænd-
ur fengju
minni útbo.rg-
un út á afurðir
sínar og kæmi
það sér á ýms-
an hátt baga.
væri því á að
fá lánin hækkuð upp í um
70% eins og verið hefði hjá
sjávarútveginum.
Minnti Ásgeir á samþykkt
' fundar Stéttasambands bænda.
um þetta mál. og að landbún-
aðarráðherra sem þar var
staddur. hefði lofað að vinna
að lagfæringu á þessu. Færi
svo, að afurðalán til landbún-
aðarins stæðu enp i stað á
þessu hausti myndu þau varla
nema meiru en sem svaraði
48% af verðmæti afurða sem
lánin ná til.
Ingólfur Jónsson. (landbún
aðarmálaráðherra) (íhald)
minnti a að rætt hefði verið
u,m það fyrr i haust að bænd-
ur væru afskiptir i þessum
éfnum En ekki væru þó allir
á eitt sáttir um það Hann
kvað það rétt með farið. að
fundur Stéttarsambandsins
hefði sert , samþykkt i málinu
og hefði hann
t.alið þá sam-
bykkt eðlilega
Fn annað mál
>æri það hvort
•nð pæði frarr
5 ssnga. Hann
'•>efði ræti
■>ett.8 mál við
banka=tín>... >- ta’ið eðliiegi
að landbúnaðurinn byggi við
sömu kiör os siávarútvegurinn
Samkvæmt, skýrslu frá Seðla-
afurða staðið í
lega Nauðsyn
bankanum hefði einnig verið
svo varðandi heildarútlán hans
út á afurðir En annað mál
væri það. að viðskiptabankarn-
ir hefðu yfirleitt veitt við-
bótarlán út á afurðir og
mundu samanlögð lán sjávar-
útvegsins nemá þannig um 70
af hundraði. En þessi viðbót-
arlán viðskiptabankanna færu
einungis eftir mati þeirra. En
hann gæti skýrt frá því. að
Seðlabankinn reiknaði með
sömu upphæð lána í prósent-
vís út á afturðir og var í fyrra
eða 55% af verðmæti
Ásgeir Bjarnason þakkaði
ráðherra upplýsingar hans og
kvað ánægiulegt. að sú brevting
væri á orðin. að lán Seðla-
bankans vrðu miðuð við 55%
afurðaverðs En þá værj ósam-
ið um yiðbótarlán o.g þy.rfti að
veita fyrirareiðsTu á því sviði.
bar sem ýmis fyrirt.ækl sem
lægju með birsðir búvara.
ættu ekki nógú greiðan að-
sang að lánastofnunum TaTdi
hann og vanta mundi 80—100
milliónir króna til þess að full-
nægia þörfum os kröfnm
Koorirln, , ViOCQTJ pfm*
Ingólfur Jónsson sagðist ekki
t.elia ástæðu til bess að ríkis-
=tinr.nin eða hann ciálfur blut-
aðist til um slíka samninsa
fvrir bvert einst.ak* fvrirtæki
Eysteinn Jónsson (Frams.)
minnti á að 1960 befði ríkis-
stiórnin seti reglur um að
Seðlabankinn skyldi ekki end-
urkaupa hærri uonhæð af af-
urðavíxlum iandbúnaðarins i
krónutölu en
var árið 1959.
Þessar reglur
eiddu vitan-
!ega til þess að
tiltölul. minna
yrði lánað ár
frá ári bæði
vegna fram
eiðsluaukningar og hækkaðs
vöruverðs — Það væri þvi
ánægjulegt ef þetta hámarks-
ákvæði hefði nú verið fellt úr
gildi og lánin yrðu áfram
55%. Sjávarútvegurinn hefði
’iður í auknum ú+siöldum bæi-
nær undantekningarlaust feng- qy ns syeitarfélava. Það væri
ið 15% viðbotarlan i við- einnis hlálest að færa fram
skiptabönkunum. Ráðberra bau rrik fvrir á’asninsu 260
bæri að vinna að því, að sams millión krnna =katts. að bað
konar reglur yrðu teknar upp ætti að skila attur um 20%
í bönkunum gagnvart landbún- of beí rri ijr»nV)pp^ _ ná-
aðinum og væri miður farið ’ævt bo milliónum
að ráðherra hefði ekki enn Að lokinni umræðu var frum-
unnið að þvi verninu vísað til 3. umræðu.
Nv þingmál
Nokkur ný mál, sen?
ekki hefur unnizt tími
til að geta um jafnóð-
um, hafa komið fram á
Alþingi síðustu daga.
Verður hér gerð nokk-
'ir erein fyrir þeim
T unnuverksmiðja
Þingmenn Austurlandskjör-
dæmis, Eysteinn Jónsson, Hall-
dór Ásgrímsson. Jónas Péturs-
son, Lúðvík Jósepsson og Páll
Þorsteinsson, flytja eftirfarandi
tillögu til þingsályktunar um
tunnuverksmiðju á Austurlandi:
Alþingi ályktar að fela rík-
isstjóminni að reisa og reka
tunnuverksmiðju á Austurlandi
samkvæmt heimild í lögum nr.
49 29. maí 1957. um Tunnu-
verksmiðjur.
I greinargerð er bent á, að
Tunnuverksmiðjur ríkisins hafi
undanfarið rekið tvær verk-
smiðjur. á Akureyri og Siglu-
firði. en allmikið vanti á að
bær fullnægi þörf innanlands
á saltsíldartunnum. Síldveiði
fyrir Austurlandi hafi hins veg-
m verið mikil og vaxandi und-
anfarin ár. en þurft hafi að
flytja þangað allar tunnur. Sé
bað bæði kostnaðarsamt og ó-
hagkvæmt. og þurfi sú breyt-
ing að verða á að á Austur-
landi verði framvegis framleitt
nægilegt magn til þess að full-
nægja eftirspurn þar, jafnframt
því sem rekstur tunnuverk-
smiðju yrði til eflingar atvinnu-
lífinu í þessum landsfjórðungi.
Framkvæmdir
fyrir kosningar!
Valtýr Guðjónsson flytur til-
lögu til þingsályktunar um
landshafnarframkvæmdir í
Keflavík og Njarðvík. Tillagan
er svohljóðandi:
Alþingi ályktar að fela ríkis-
stjórninni að beita sér fyrir því,
með útvegun lánsfjár og á ann-
an hátt, að unnt verði á næsta
vori að hefja fyrirhugaða
mannvirkjagerð í landshöfn
Keflavíkur og Njarðvíkur.
t greinargerð kemur m.a.
fram, að tillagan fjallar
efnislega um sama mál og
frumvarp, sem nýlega var flutt
á Alþingi. Þar er gert ráð fyr-
ir heimild til handa ríkisstjóm-
inni að taka lán til fram-
kvæmda í landshöfninni og til-
greind ákveðin upphæð. Þings-
ályktunartillagan gengur að því
leyti lengra. að ríkis-
stjórninni er falið að út-
vega lánsfé og undir-í
búa á annan hátt, að fram-j
kvæmdir í höfninni „geti hafizt,
þegar á næsta vori“. — Og
væntanlega á flutningsmaðuri
tillögunnar við, að framkvæmd-l
imar hefjist fyrir kosningar!
Ábyrgbar-
leysi
^lmenningur ætti að veita athygli flónslegu og
ábyrgðarlausu tali stjórnarblaðanna um al-
þjóðamál þessa dagana. Fyrir nokkrum dögum
birti Morgunblaðið með fögnuði ummæli heild-
sala nokkurs sem áfellist Bandaríkin harðlega
fyrir það að hafa heykzt á þeirri fyrirætlun
sinni að ráðast á Kúbu og steypa stjórn lands-
ins með ofbeldi. Og í gær segir Morgunblaðið
í forustugrein að ofbeldisverk Bandaríkjanna á
Karíbahafi beri vott um „styrk, dirfsku, hug-
rekki“ og vill þá væntanlega meira af þeim
góðu eiginleikum, freklegra ofbeldi, afdráttar-
lausari yfirgang, síaukin brot á alþjóðalögum.
Qera ráðamenn stjórnarblaðanna sér ekki grein
fyrir því um hvað þeir eru að biðja? Eng-
um sem eitthvað fylgist með alþjóðamálum get-
ur dulizt að minnstu munaði að stríðsyfirlýs-
ing Bandaríkjamanna á Karíbahafi leiddi til
heimssl rjaldar, Róleg viðbrögð Sovétríkjanna,
sem höfðu öll hlutlaus ríki heims að bakhjarli
ásamt almenningsálitinu í öllum löndum utan
Bandaríkjanna, urðu til þess að Kennedy for-
setisáþann kostvænstan að setjast að samninga-
borði og bjóða meðal annars að tryggja öryggi
þeirrar ríkisstjórnar sem hann hafði einsett sér
að fella. Fögnuður almennings um heim allan
var ekki bundinn við ofbeldisverk Bandaríkj-
anna heldur hitt að frá þeim var fallið um
sinn; Kennedy var ekki hylltur fyrir að egna
til stríðs heldur fyrir að láta sér lynda að fall-
ast á frið. Ljúki deilunni um Kúbu á samning-
um sem tryggi öryggi landsins er það ekki sig-
ur valdstefnunnar heldur ósigur hennar og ný
sönnun þess að öll fram.tíð mannkvnsins er háð
friðsamlegum skiptum ríkja í milli.
jþað eru afglapalegar staðhæfingar að halda því
fram að atburðir síðustu vikna sanni að stefna
friðar og hlutleysis eigi ekki rétt á sér. Væri
sú stefna ekki jafn öflug og raun ber vitni væri
styrjöld þegar hafin og ritstjórar Morgunblaðs-
ins þyrftu ekki að hafa fyrir leiðaraskrifum.
Hlutlausu ríkin hafa átt mjög ríkan þátt í því
að samningar hófust i stað vopnaviðskipta,
gengi þeirra hefur aldrei verið meira en nú.
Jjað er skiljanlegt, þótt það sé óskemmtilegt,
þegar ráðamenn alvopnaðra stórvelda mikl-
ast af valdi sínu á alþjóðavettvangi og hafa uppi
digurmæli. En það er furðulegt fyrirbæri að litl-
ir karlar á íslandi, ritstjórar stjórnarblaðanna,
skuli leyfa sér þvílíkt tal og verða þeim'mun
herskárri í orðum sem erlendir yfirboðarar
þeirra verða varkárari. Munnsöfnuður þeirra er
þeim mun ábyrgðarlausari sem þeir hafa ofur-
selt land sitt valdstefnunni og heimilað hér
flugvélar sem Bandaríkjaforseti telur ótvíræð
árásarvopn. Þeir þyrftu því ekki að spyrja að
örlögum íslands ef þeir fengju þá heimsstyrj-
öld sem þeir skrifa um í tilhlökkunartóni. — m.
i *