Þjóðviljinn - 31.05.1964, Blaðsíða 5

Þjóðviljinn - 31.05.1964, Blaðsíða 5
Sunnudagur 31. maí 1964 HÖBmiIKN SfDA C ¦-• V? -¦' .**.-*. •.¦*••*."*,'-¦...*•*. * .*¦ *.** r irnndenbvrgerSj- II, «& ¦"¦k.-.í-. .. tttv:—rr"—¦...«-J.u I - luftV ...-•• Ha!£L:-:--~J!*n.^ . Lindin. -. -f ... ••.*. *. *'•- *. • Alexattderplatz/>- ' ^'•PP ,Afertfgste!iyngí?6^ %^^ ^Baubegintt im. ; • ¦¦¦•¦¦¦¦¦¦¦¦¦¦¦¦¦¦¦¦^¦¦¦^^¦¦¦¦¦¦¦¦¦¦¦¦¦¦^ Brandari fyrir þá scm era á Bcrlitt Mitte. Dökku hringarnir sýna byggingar eða byggingarhverfi, sem hefur verið Iokið við eða verður Iokið við á þessu ári. Þeir hvítu sýna byggingar UT|n: ^ufati ga*^3 — °Pabbi sem hafið verður að byggja á árinu 1964. Einum og öðrum til vievörunar BERLINAR- BRÉF Síðari hluti Verðlag í höfuðborg DDR héfur verið mjög hátt, miðað við kaupgetu almennings (svo ég noti orðalag Þjóðviljans) og kaupið lágt. (Verðlag hátt miö- ¦ að við kaupgetu og kaupið lágt. Tja, hvað þýðir nú eiginlega kaupgeta? Fyrst þarf að vita það áí)ur en farið er að skrifa um málið. Burt séð frá þessari tautólógíu, er þetta fullyrðing, Sem Ragnar á eftir að sanna. Ilitt er rétt hjá Ragnari, að orðin höfuðborg DDR eru skrifuð án gæsalappa — g). Þar þekkist verkfallsrétturinn ekki lengur, og ,,frjáls verkalýður" verður að gera sig ánægðan með það, sem leppstjórnin skammtar honum sem er eins og skítur úr hnefa, miðað yið það, sem við eigum að venjast. (Hverju á nú Ragnar að venj- ast í V-Berlín? Næst gæti hann skýrt frá því í Tímanum, hvað hann fær í kaup (það er nefni- lega skítur úr hnefa) og hversu mikið af því fer í skatta. Þá gæti hann skýrt frá því, hvern- ig hann fer að lifa af launum sínum og hvort maður i A-Ber- Iin, sem myndi hafa álíka tiettólaun og hann myndi þurfa að vera á götunni vegna hárr- ar húsaleigu — g). Til saman- burðar má geta þess, að þótt verkamaður hafi 3 a-þýzkmörk á timann (sbr. hvað a-þýzkt mark er lægra en v-þýzkt) eru vörur í DDR miklu dýrari en hér fyrir vestan. (Hvað skyldi vera átt við með þess- ári setningu? Hefur hann 3 mörk í laun á tímann eða hvað? Hvað kemur athuga- semdin innan sviga málinu við? Sé a-þýzkt mark lægra en v-þýzkt, þarf þá aðeins að taka það til greina við samanburð launa en ekki vöruverðs? Ég held að Ragnari hefði verið fyrir beztu að reyna að átta sig á kaupgetu nettólauna verkamanna fyrir austan ogsvo fyrir vestan. Þar skiptir geng- ið engu máli. — g).. Svo mætti lengi halda áfram — föt, tóbak, vín o.fl., allt eru þétta vörur, sem okkur þykja sjálfsagðar fyrir vestan. en eru mjög dýrar fyrir austan „mið- að við kaupgetu almennings". (Helzt þykir mér listinn kyn- legur. Ekki vissi ég, að flesk og súkkulaði teldust til svo mik- ilvægra nauðsynja, að þeim bæri helmingur listatalningar- innar. Burt séð frá vöruveröi, sem gefið er upp, er erfitt að sjá við hvað er átt. T.d. verð á kaffi og súkkulaði er til- greint upp á pfennig og þó er svo ógurlegur f jöldi tegunda til ákveða hvað helzt skyldi taka. af þessu að erfitt gæti verið að Annnars segir þessi listi fátt, þótt réttur væri. Betra væri, ef Ragnar tæki helztu neyzluvör- . ur í þessu landi, tryggingar-, kennslu-, húsnæðismál og álíka og bæri það við verðlag í V- T.d. V-BERLÍN: Flesk, Smjör Kaffi Súkkulaði A-BERLÍN: Flesk Smjör Kaffi Súkkulaði Þýzkalandi, því A-Berlín er efnahagslega séð hluti af A- Þýzkalandi, en V-Berlín er niðurgreiddur sýningargluggi. Á síðasta ári fékk hann i.d. 1460 milj. DM frá V-Þýzkalandi til þess að missa ekki glanssvip- inn. Hvað föt snertir eru þau alls ekki svo dýr hér, heldur eru það gæðin, sem mættu oft vera betri, sem kemur til af því að það bezta er flutt út. sígarettur eru álíka dýrar og fyrir vestan og hvað vín snert- ir, þá leyfir maður sér aðeins að vona að þessi fullyrðing Ragnars fái raunhæfa staðfest- ingu þá landar úr austur- og vesturbænum setjast næst að drykkju — g). Getur jafnvel reynzt erfitt að fá brýnustu lífsnauðsynjar þar, svo sem mjólk, egg, sykur o.fi (Þetta er nú alveg út í hött, Ragnar minn, og held ég, að þú hljótir vesturmörk 6.37 7.11 17.81 1.20 austurmörk 8.00 10.00 75.00 3.85 Séð niður á eina götuna í Berlin Mitte, götu sem Ragnar hefur farið nokkrum sinnum um. að vita betur. Að minnsta kosti hafa þessar vörur alltaf verið til í búrinu hjá mér, þegar þú hefur átt leið fram hjá og ef þú heldur, að ég hafi geymt þetta í búrinu til þess að reyna að plata þig, þá ættirðu að gera þér eitthvert sinn það 6- mak sem fréttaritari Tímans að ganga inn i einhverja mat- vörubúðina hérna áður en þú skrifar næsta fréttabréf um hungursneyðina fyrir aust- an — g). Norðmaðurinn A. H. Mohn hefur skrifað raunsæa bók um þetta efni, (Já, við höfum séð hversu raunsæ hún er, því margt af því, sem Ragnar hef- ur skrifað, er tekið óbeint upp úr þeirri bók. Það út af fyrir sig er Ragnari ekki Iáandi, því hann þarf nú líka að lifa (og drýgja tekjur sínar, þótt í ,,frelsinu" sé), en vonandi er að Ragnar verði framvegis það raunsær að styðjast við aðrar bækur og vaða ekki í blindum hatursáróðri gegn DDR og só- síalismanum almennt — g) þar sem hann segir .m.a., að A- Berlínarbúar fái 250 gr. af smjöri á viku, mjólk sé aðeins afgreidd til verðandi mæðra, fólks með vissa sjúkdóma og ungbarna, og sé þá eitthvað eftir, geti borgarar DDR fyrst fengið eitthvað. (Það virðist vera helzta raunsæi þessarar bókar eftir Mohn að telja verðandi mæður, fólk með víssa sjúkdóma og ungbörn ekki til bórgara DDR. Ég vona að ofangreint dreifingarkerfi fái þó náð fyrir augum Ragn- ars, þar sem mjólk er af skorn- um skammti, sem alls ekki er tilfellið í A-Berlín. Smjör- skortur er nú heldur ekki hér fyrír austan og gæti Ragnar at- hugað það sér til gamans í hvoru Iandinu (A-eða V-Þýzka- landi eða jafnvel V-Berlín) smjörneyzlan sér hærri á mann. Eg vona að hann reki ekki i vörðurnar við niðurstöð- una — g). Hætt er við að fólkið á Islandi gerði sér þetta ekki að góðu (að borgarar DDR fái þá fyrst eitthvað þegar eitt- hvert annað fólk hefur fengið nóg? — g). Þegar allt þetta er lesið. (Ragnar á náttúrlega að- eins við það, sem hann hefur skrifað, en ekki athugasemdir mínar — g) fer fólkið að skilja, hvers vegna „frjálsa" fólkið i A-Berlín vill yfirgefa frelsið og koma í „auðvaldsánauðina" hér í V-Berlín. Annað ér athyglisvert í sam- bandi við verzlun og viðskipti austanmanna og það er, að t.d. búsáhöld, eins og þvottavélar og ísskápar, fást ekki keypt beint út úr búð, eins og við eigum að venjast, heldur er biðtíminn eftir slíkum gripum 2—3 ár, (Ragnar hefur nýlokið við að skýra okkur frá því hversu verðlagið sé voðalega hátt og kaupið Iágt i A-Berlín. en samt vírðist fólkið hafa það mikla peninga undir höndum, að það verði að bíða eftir að geta keypt ísskápa og bíla. Þetta finnst Ragnari að sjálf- sögðu athyglisvert og skal það því athugað nánar. Sem viss afleiðing af opnum landamær- um höfðu meðallauh í A- ¦Þýzkalandi hækkað meir en hækkun framleiðninnar gat réttlætt fyrir jafna þrðun þjóðarbúskaparins. A síðustu 2—3 árum hefur verið unnið að því að koma aftur á jafnvægi í þessum málum (sbr. grein eftir mig um þetta í Þjóðvilj- anum frá 7. okt. 1963) og er þvi nú að mestu Ieyti Iokið. Þetta ástand leiddi m.a. til þess, að vöruframboð samsvar- aði ekki alltaf kaupgetunni. Nú er þessu tímabili að mestu lok- ið og viss kauphækkun átti sér stað sl. haust. A þessu ári og einkum því næsta munu tðlu- verðar kauphækkanir eiga sér stað —- og það án verkfalla, en það gæti Ragnari þótt athygl- isvert, því sliku á hann eflaust ekki að venjast fyrir vestan. Hvað þvottavélar og ísskápa snertir, þá er hægt að kaupa ísskápa nú beint út úr búð, en biðtími eftir þvottavél er enn fyrir hendi, þó engin 2—3 ár — g) og vilji maður kaupa bíl, er biðtfminn meira en 5 ár. Hvernig ætli standi annars á því, að bílar eins og Trabant sagði, að íbúðin okkar væri sw rök. Ragnar er alltaf af japla á, þ.e. 3—4 a-þýzk mörk gfegn 1 v- marki, þá þyrfti að deila 3 til 4 í tæp 8000 mörk og væri þá bíllinn orðinn anzi ódýr og þar með hefði Ragnar með rök- semdafærslu sinni kippt fótun- um undan æsifregnum sin- um — g). Leppstjórn Ulbrichts er al- mennt nefnd (af þeim, sem ekki viðurkerma hana) „Pan- kow" stjórnin eftir því borgar- hverfi, sem hún hefur aðsetrar sitt í. en aðalgrenið er einmitt þar. (I stað orðsins almennt hefði ég sagt stunndum, því mörg nöfn eru notuð um rík- isstjórn DDR ai' þeim, sem ekki viðurkenna hana — g). Þaðan eru allar skipanir gefnar, lög Nýi Trabantinn, sesm. hafin vax framleið^a á á þessu ém. • •¦ c o rr r skuli vera seldir heima fyrir ca. 65000 kr.. með tpllum og hægt" ' að' ' fá " ótokmarkaðan fjölda þeirra, (er það? — g)þeg ar sami bitl -er seldur í A-Ber- lín fyrir 9000 mörk — og bið- tími í 5 ár??? (Ekki veit ég, hvort þessi þrjú spurningar- merki séu til að undirstrika vanþekkingu, en málið er efna- hagslega séð afar einfalt: Trabantinn, eins og hver önn- ur vara, hefur vissan fram- leiðslukostnað. tJtsöluverð vör- unnar þarf alls ekki aö sam- svara framleiðslukostnaðinum, heldur er þar einnig ákvarð- andi verðlagspólitík ríkisins, sem í þessu tilfelli setur 6- beínan skatt á menn með hærri tekjur, skatt sem þá þarf ekki að setja á almennar nauðsynj- ar. A heimsmarkaðinum gildir allt annað verð: heimsmark- aðsverðið. Fyrir jafn gjaldeyr- ishungrað land eins og DDR getur það oft orðið nauðsyn að fara niður fyrir það og borgar sig þá að selja einmitt þær vörur, sem þó eru seldar fyrir ofan framleiðslukostnað og þannig getur það borgað sig þjóðfélagslega séð að selja vöru helmingi ódýrari úr landi en hún er seld innan- Iands, því að innanlands á sér aðeins eignatilfærsla stað, en hvað útland snertir auknar þjóðartekjur auk gjaldeyrisins. Þannig stendur nú á mismun- inum, Ragnar minn. Burt séð frá þessu, þá kostar Trabant hér innan við 8000 ÐM e-n ekki 9000 DM. Trabantinn hef- ur auk þess reynzt mjðg vel og er mjög spameytinn á flatlendi og á þvi að hækka fram- leiðslu hans um helming á tveimur næstu árum, svo að ég held að þessi 5 ár séu ekki ár raunveruleikans — g). Ekki getur það verið gengismunur, því hann er ekki viðurkenndur fyrir austan. Markið er selt 1:1. (Eins og þegar hefur verið sýnt fram á, þá kemur einhver gengismunur þessu máli ekki við. Ef svo væri, að það svindl- gengi væri raunhæft, sem sett — en vitanitega koma ðö. þau lög og ólög betaustu leið fcá Moskvu. (Vitanlega. því EÉÍe* stjórn DDR „er ekki «" — g). Að koma incn í A-Beiiín et eins og að koma inn í aðtra borg. (Það má vera, þ6 hefði ég sagt, að það væri eins og að koma inn í annað ríki, þar sem ekM er aðcins um að cæða annað þjóðskipuiag hcldur og ríkjalandamæri — gá Eyast þarf maður að faa-a gegiKHn murinn (Það fer nn efKr þsrf hvar farið er — g) og sýna vegabréf og snua ööum vösoan við (er það?) til að fwHvissa verðina wm, að mað-sr hafi hvorki peninga né neán dag- blöð, vikublöð eða neitt pren*- að mál, sem stofnað gaeti dr- yggi DDR í voða. (Þarrta ýte Ragnar nokkuð eins og svo margir Istenðingar geta stað- fest, sem i'arið hafa milli borg- arhlutanna. Þarna er koiiíron- erað aiveg eins og gert er á flestum landamærmn — þó ekki etes stíft og f „landi frelsisins" Ameríku. hef ég heyrt. Rg var búírm að nefna það áðw, hvað vaeri bannafi hér fyrir austan og hvað fyrix vestan. Ef Ragnar skyldi efast nrn að í V-Þýzkalandi v-ærn Iög til „varnar öryggi" og hfnu „lýðræðisiega frelsr mætti hann lesa 92. grein hegningar- laganna, sem leggst þannig úí síðan Frjáls þýzk æska (1951) og Kommúnisiaflokkurinn (1953) voru bönnuð, að allur sósíalskur áróður er bannaöur í ræðu og riti. Nýjasta dæmið er að TJIbricht bauð v-.þýVðm stjórninni að blöðin ,,Siid- deutsche Zeitung" og „Die Zeit" skyldu verða leyfð ta sölu í DDR, ef „Neues Deutsch- Iand" mætti verða selt í V- Þýzkalandi, en v-þýzka stjórn- in virðist retla að neita þessu tilboði. Fangelsanir DDR-borg- ara, sem koma til V-Þýzka-> Iands, eru Iíka grundvallaðar á 92. greininni. Enda þótt V- Berlín tilheyri ekki V-Þýzka- landi og þessi lög eigi því ekW að gilda þar, þá þekkist það, Framhald á 7. síðu

x

Þjóðviljinn

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Þjóðviljinn
https://timarit.is/publication/257

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.