Þjóðviljinn - 03.10.1976, Síða 4

4 SIÐA — ÞJÓÐVILJINN Sunnudagur 3. október 1976
DJÖÐVIUINN
MÁLGAGN SÓSÍALISMA,
VERKALÝÐSHREYFINGAR
OG ÞJÓÐFRELSIS.
(Jtgefandi: (Jtgáfufélag Þjóöviljans.
Framkvæmdastjóri: Eióur Bergmann
Ritstjórar: Kjartan ólafsson
Svavar Gestsson
Fréttastjóri: Einar Karl Haraldsson
Umsjón meö sunnudagsblaöi:
Arni Bergmann
(Jtbreiöslustjóri: Finnur Torfi Hjör-
leifsson
Ritstjórn, afgreiösla, auglýsingar:
Skólavöröust. 19. Sfmi 17500 <5 linur)
Prentun: Blaöaprent h.f.
HUGSJÓNABARÁTTA EÐA VALDAPÓKER
Um borð stjórnarflokkanna hafa að
undanförnu flogið hnútur sem hljóta að
hafa vakið óhug allra heilbrigðra manna.
Málgögn Sjálfstæðisflokksins hafa sagt
berum orðum, að þau f jársvika- og glæpa-
mál, sem þjóðin hefur haft sárastar
áhyggjur af siðasta árið, eigi rætur i næsta
nágrenni framsóknarforustunnar. Timinn
hefur svarað með þvi að sjálfstæðisflokks-
forustan sé engu betri og nafngreint i þvi
sambandi eitt af hinum fjölmörgu fyrir-
tækjum forsætisráðherrans. Þessi við-
brögð Timans hafa virst vera einskonar
tilboð um samsæri þagnarinnar.
Fyrir nokkrum áratugum hefðu við-
brögð af þessu tagi verið óhugsandi i
Timanum. Það var eitt megineinkenni
þeirra manna sem stofnuðu samvinnu-
hreyfinguna og siðar Framsóknarflokkinn
að þeir gerðu strangar siðferðilegar kröf-
ur og beindu þeim ekki sist til sjálfra sin.
Þjóðfélagsviðhorf þessara manna voru
æði ólik, en siðgæðiskörfurnar sámeinuðu
þá og voru mesti styrkur þeirra i þjóð-
félagsbaráttunni. Þetta einkenndi jafnt
samvinnuhreyfinguna og Framsóknar-
flokkinn allt fram að siðustu heimsstyrj-
öld og hernáminu. En þá urðu örlagarik
umskipti.Þegar Bandarikin hernámu fs-
land öðru sinni eftir strið voru komnir til
æðstu valda i samvinnuhreyfingunni
menn sem höfðu áhuga á þvi einu að
græða fé á niðurlægingu þjóðarinnar. Þeir
gripu fé samvinnumanna og notuðu það til
að stofna hermangsfélagið Regin. Þeir
gripu fé samvinnumanna og notuðu það til
að stofna annað hlutafélag, Oliufélagið,
umboðsfélag bandariska auðhringsins
Standard Oil, sem fékk öll oliu og bensin-
viðskipti við hernámsliðið og kom upp
birgðastöð i þágu þess i Hvalfirði. Þetta
félag var svo aðgangshart i gróðaöflun
sinni að það beitti á markvissan hátt svik-
um og lögbrotum. Var Oliufélagið að lok-
um dæmt i hæstarétti fyrir hverskyns
misferli og gjaldeyrisþjófnað ásamt
nokkrum æðstu ráðamönnum samvinnu-
hreyfingarinnar. Þessi dómur varð
óhemjulegt áfall fyrir samvinnuhreyfing-
una og Framsóknarflokkinn, en þá var
siðferðisþrekið brostið og allan kjark
skorti til þess að hreinsa til. Þvi hefur
þessi óþokkalega fjármálaiðja haldið
áfram allt til þessa dags i hinum ótrúleg-
ustu myndum. Fáir munu gleyma þvi að
þegar bandariska leyniþjónustan hóf hér
undirskriftasöfnun þá sem kennd var við
,,varið land”, fylltist skrifstofa ólafs Jó-
hannessonar i stjórnarráðinu við Lækjar-
torg einn daginn af spillingarleiðtogum
Framsóknarflokksins. Þeir voru þangað
komnir til að hóta ráðherrum Fram-
sóknarflokksins öllu illu, ef þeir stæðu við
drengskaparloforð sin um brottför hers-
ins. Áhrifunum á framsóknarforustuna
sjálfa hefur enginn lýst betur en Ólafur
Jóhannesson formaður flokksins. Hann
sagði i ræðu að afloknum siðustu kosning-
um að stjórnmálaþátttaka flokksins væri
eins og pókerspil, öllu máli skipti að láta
engan sjá hvaða spil leiðtogarnir hefðu á
hendi. Forustumennirnir sem stofnuðu
samvinnuhreyfinguna og Framsóknar-
flokkinn vildu gjarnan láta alla sjá hvað
þeir höfðu á hendinni, þvi að það voru hug-
sjónir og siðgæðiskröfur. Nú eru hug-
sjónirnar horfnar og siðgæðið brostið en
stjórnmálaþátttakan pókerspil.
Þessi þróun er átakanleg fyrir alla þá
sem þekkja og virða hina rismiklu sókn
samvinnuhreyfingarinnar og Fram-
sóknarflokksins fyrstu áratugina. Hún er
átakanlegust fyrir kjósendur og fylgis-
menn Framsóknarflokksins um allt land,
þvi i hugum þeirra lifa hinar fornu hug-
sjónir og siðgæðiskröfur. Það gerðist þeg-
ar fyrir siðustu kosningar að ýmsir ris-
mestu baráttumenn Framsóknarflokks-
ins, ekki sist i hópi ungra manna, sögðu
skilið við hann af þessum ástæðum. Sú
þróun mun halda áfram og þarf að halda
áfram. Framsóknarforustan verður að
átta sig á þvi að hún glatar fylgi bestu
stuðningsmanna flokksins ef hún heldur
áfram að lita á kjósendur sina sem spil i
póker, ef hún heldur áfram að bjóða spill-
ingaröflum Sjálfstæðisflokksins upp á
samsæri þagnarinnar þegar verstu upp-
lausnareinkenni þjóðfélagsins ber á
góma. Aðeins verulegt áfall i kosningum
getur orðið til þess að leiðtogar Fram-
sóknarflokksins átti sig á þvi að framund-
an biður ófæran ein, ef þeir hrista ekki af
sér spillingaröflin og hefja hugsjónabar-
áttu i stað þess að stunda valdapóker.
— m.
Sitt af hverju úr vísindum:
Geimurinn
hleraður
Ar og dagar eru liönir frá þvi sem snýst umhverfis jöröu i 750
byrjað var á þvi aö hlusta eftir út- km- hæö- Gervihnötturinn veröur
varpsboöum frá vitsmunaverum aö vera i þessari hæð til aö foröast
sem kynnu aö búa á öörum hnött- a& andrúmsloft jaröar veröi
um, en tilraunir þessar hafa ekki skermur sem trufli hann, en
boriö árangur til þessa. þaö gleypir mjög freklega isig út-
Bandariska geimvisindastofn- fjölubláa geisla.
unin NASA hefur nú byrjaö nýja Háþróuö siömenning, sem heföi
áætlun um leit aðútvarpsboöum á ý^'r röða voldugum útfjólublá-
útfjólubláa sviðinu. Athuganir um tasergeislum gæti sent boð til
þessar eru geröar frá gervihnetti Framhald á bls. 22
JAPANSKUR
ÞYRLUBÍLL
Þyrlubíl má nefna
farkost einn sem nýlega
kom fram á sýningu
óvenjulegra farartækja,
sem japanska fyrirtækið
Honda efnir til á ári
hverju.
Vindur knýr bil þennan áfram.
Snúningur „myllu” þeirrar sem
komið er fyrir uppi á bilnum er
svo leiddur i hjól farkostsins.
Hraöi þessa farkosts er afar lit-
ill, hann fer ekki meö nema
tveggja kilómetra hraöa i
meöalvindi, en hann hefur þaö
fram yfir farartæki á hjólum sem
ganga fyrir seglum, aö hann er
ekki háður vindátt. Að sjálfsögöu
er farkostur þessi ekki annaö en
tæknilegt grin. En Honda heldur
ekki hugvitskeppni sem þessa á
hverju ári út i bláinn. (Jr miklum
fjölda fáránlegra hugmynda vel-
ur fyrirtækið nokkrar bráösnjall-
ar tæknilegar lausnir. A sl. fimm
árum hafa þátttakendur i
samkeppni um óvenjulega far-
ðm,::
kosti fengið hvorki meira né sin mikinn fjölda áhorfenda og
mmna en 137 einkaleyfi. Og aö hefur þar meö auglýsingagildi
sjálfsögðu dregur keppni þessi til verulegt.
Ástralía
hefnir
sín
Frægar eru sögur um það,
hvernig aökomudýr og jurtir hafa
stórlega truflaö lifriki Áatraliu.
En liklega vita færri aö Ástralia
hefur meö nokkrum hætti hefnt
fyrir innrásir þessar meö
gagnáhiaupum.
t byrjun aldarinnar var flutt til
Florida i Bandarikjunum frá
Astraliu trjátegund ein sem nefn-
ist melaleika. Engan grunaöi aö
þessi gestur mundi fara eins og
eldur i sinu um nýjan jarðveg,
nýtt umhverfi. Nú er oröiö svo
mikið af trjám þessum á Florida,
aö náttúrufræöingar óttast aö þau
útrými öllum öðrum gróöri.
Melaleikur kæra sig kollótta
um hita og kulda,þurrka eöa flóö,
meira að segja eld. Tré þessi
vaxa jafnvel ágætlega i söltum
jarövegi. Hinar ýmsu tegundir
eiturs hafa reynst gagnslausar á
gróðurtegund þessa, og þaö dugir
ekki einu sinni aö höggva trén
niöur viö rót, þvi af hverri hnyöju
vaxa næsta ár fjórir stofnar i staö
eins. Tré þessi hafa hin geigvæn-
legustu áhrif á annan gróöur. Til
dæmis vex alls ekki gras i mela-
leikuskógi. Þess skal getið aö
heima i Ástraliu fer heldur litiö
fyrir trjátegund þessari, hún vex
þar fremur hægt og er hin
hógværasta um flest. Enginn veit
hver skrattinn hefur hlaupið i
trjátegund þessa i bandariskum
jarðvegi.