Þjóðviljinn - 11.03.1981, Síða 8

8 SÍÐA — ÞJÓÐVILJINN Miðvikudagur 11. mars 1981
Miðvikudagur 11. mars 1981 ÞJÓÐVILJINN — SIÐA 9

mhg ræöir við Ingimar Sigurðsson
■■ ■ ■■■
Baöaó • '•u'ri H|omn i Fagrahvammi, Emilia og Ingimar
Mynd -óik
lngimar i Fagrahvammi: ..Kannski lét maður sig dreyma um þessar framfarir en ég er ekki viss um að viö, sem vlð þessa
starfsgrein fengumst á fyrstu árum hennar hériendi^höfum gert okkur vonir um að lifa þá tima”. — Mynd: —eik
Landneminn á bökkum Varmár
trúað að meðalstærðin væri svona
um 1200 ferm. Og úr þvi að viö
vorum að minnast á þetta þá vil
ég gjarna koma þvi að, að nú fá
gröðurhúsabændur ekki lán úr
Stofnlánadeildlandbúnaðarins, ef
byggingar fara fram úr 1250
ferm. Það er hámarkið. Þessi
mörk tel ég ákaflega vafasöm, að
ekki sé meira sagt.þvi það er eng-
an veginn nægilegt verkefni fyrir
eina fjölskyldu að sjá um rekstur
garðyrkjustöðvar sem ekki er
stærri.
„Sveinninn rjóða
rósu sá”
— Hvaö var það einkum, sem
þú ræktaðir til að byrja með,
Ingimar?
— I byrjun og fyrst framan af
var ég meö tómata og blóm.
Ræktun grænmetis var ekki ýkja
arðvænleg á þeim árum þvi eng-
inn kunni átið á það og fólki var
almennt ekki orðin ljós hollusta
þess. Það hefur tekið griðarlega
miklum breytingum. Nú er mjög
mörgum orðið ljóst, að hollari
fæðu er ekki hægt að fá og fólk
neytir þess i siauknum mæli.
— Hefurðu þá kannski lagt
meiri áherslu á ræktun grænmet-
is hin siðari ár?
— Nei, þvert á móti. Það eru
svo margir farnir að rækta græn-
meti að ég hef alveg dregið mig út
úr þvi. Núna ræktum við ein-
göngu rósir. Það er á ýmsan hátt
þægilegra að einbeita sér þannig
að ræktun einnar tegundar.
— Ræktum við, segirðu, þú ert
þá kannski ekki einn með þennan
rekstur hér?
— Nei, það er ég ekki, sonur
minn rekur garðyrkjustöðina
með mér.
Gjörbreytt aðstaða
— Og það þarf auðvitað ekki að
þvi að spyrja, að aðstaðan muni
vera orðin gjörólik nú frá þvi sem
hún var fyrir 50 árum þegar þú
byrjaðir hér með þitt 45 ferm.
gróðurhús.
— Já, það hefur nú heldur betur
orðið breyting á. Þú þekkir nú
sjálfur hvernig þetta var. Þaö
varð sifellt að vera að fylgjast
með hitastiginu i húsunum, að-
gæta loftið og svo að standa tim-
unum saman með slöngu við að
vökva. Svona vinnubrögð þóttu
ekki tiltökumál i gamla daga.en
nú heyra þau fortiðinni til, sem
betur fer, a.m.k. þar sem
garðyrkja er stunduð i stærri stil.
Nú er margháttuð sjálfvirkni
komin til skjalanna; sjálfvirk
loftun, hitastilling og vökvun.
Kannski lét maður sig dreyma
um þessar framfarir, en ég er
ekki viss um að við, er við þessa
starfsgrein unnum á fyrstu árum
hennar hérlendis, höfum gert
okkur vonir um að lifa þá tima.
Og það höfum við nú raunar ekki
gert allir.
Heilsuræktarbær á
heimsmælikvarða
— Hverjir byggðu svo næstir á
eftir þér hér i Hveragerði?
— Mjólkurbú ölfusinga byggöi
sitt hús hér 1929 óg þaö tók til
starfa 1930. Starfsmenn þess sett-
ust hér að sjálfsögöu að. Siðan
komu hér skólar, barnaskóli og
kvennaskóli, nokkur ibúðarhús og
garðyrkjustöðvar. Fólk úr
Reykjavik tók snemma að verða
sér hér úti um bletti undir sumar-
bústaði. En allt fór þetta mjög
rólega fyrstu árin. Það var eigin-
lega ekki fyrr en upp úr striðinu,
sem þorpið tók að stækka veru-
lega,en þá varð uppbyggingin lika
ákafleg hröð.
— Heldurðu að nokkurn ykkar,
sem settust hér að fyrstu árin,
hafi órað fyrir þvi að Hveragerði
yrði slikur stórstaður á ekki
lengri tima?
— Ég efast nú um það. Hins
vegar gerði maður sér grein fyrir
þvi, að Hveragerði bjó yfir fágæt-
um möguleikum til þess aö hér
gæti risið á legg margháttuð
starfsemi. Það gerir hinn ótæm-
andi jarðhiti. Hann hlaut ekki að-
eins að gera þennan stað að
hreinustu paradis fyrir garð-
yrkjumenn, heldur hafa og risið
hér upp merkilegar heilsuræktar-
stöðvar, dvalar- og orlofsheimili.
Býður mér þó i grun, að þar sé
ennþá aðeins um að ræða upphaf
að langri sögu. Hveragerði hefur
öll skilyrði til þess að geta orðið
heilsuræktarbær á heimsmæli-
kvarða.
Ekki veit ég hvort ég hef efnt
það loforð, sem ég gaf Ingimar i
upphafi þessara viðræðna okkar:
að hafa sem fæst eftir honum.
Mér þykir auk heldur liklegt, að
svo telji hann ekki vera. Vist er
þó, að meira er óskráö af þvi, sem
okkur fór á milli en hitt, sem fest
hefur veriö á blað.
Og svo kveðjum við þá að sinni
hann Ingimar i Fagrahvammi, —
landnemann á bökkum Varmár.
gcii u y i njuuvmua i ■ «51 mivcimimj
sem fyrstur reisti byggö
i Hveragerði,
fyrir rúmum 50 árum
Sennilega hefur ekkert
þorp hér á landi tekið jafn
örum vexti og Hveragerði.
Þegar ég kom þangað f yrst
voru þar aðeins örfá íbúð-
arhús á víð og dreif, auk
fáeinna sumarbústaða og
nokkurra gróðurhúsa. Þó
var kominn þarna viss
kjarni, sem ætla mátti að
hlæði utan á sig, smátt og
smátt. Þarna var Mjólkur-
bú ölfusinga, sem um
þetta leyti var, ef ég man
rétt, orðið útibú frá Mjólk-
urbúi Flótamanna. Þarna
var barnaskóli, kvenna-
skólinn hennar Árnýjar
minnar blessunarinnar, en
hann var í augum okkar
Garðyrkjuskólastráka
merkasta og þýðingar-
mesta stofnun byggðar-
lagsins, samkomuhús,
verslun, póstafgreiðsla og
símstöð.
En þó var það auövitað fyrst og
fremst jarðhitinn, sem þarna vall
og sauð allsstaðar undir fótum
manns, er megin þáttinn átti i
hinni öru uppbyggingu þessa hlý-
lega sveitaþorps undir Kömbun-
um. Þvi hlýlegt er það og vinalegt
þótt oft „detti úr lofti dropar stór-
ir”, enda kallaði Magnús sýslu-
maður Torfason Hveragerði
Suddakrók.
Hvar voru gömlu
kunningjarnir?
Þegar ég kom aftur i Hvera-
gerði, nokkrum árum seinna, hélt
ég að ég væri að villast. Ég hafði
dvalið á þessum slóðum á þriðja
ár og hélt þvi að ég þekkti Hvera-
gerði. En hér kannaðist ég ekkert
við mig. Hvar voru þessi gömlu
hús, sem margar skemmtilegar
minningar voru bundnar við?
Hvar var Aðalstrætið og raunar
eina „strætið” þá, þar sem við
Garðyrkjuskólafélagar „spássér-
uðum” meö kvennaskólameyjun-
um, ýmist i leyfi eða óleyfi, ýmist
um hábjartan daginn eða i brúna
myrkri, þvi það var nú einn kost-
urinn við þetta elskulega þorp, að
það var svo blessunarlega laust
við alla götulýsingu. Mig langaði
til að sjá á ný þessa gömlu kunn-
ingja, en til þess varö ég að leita
leiðsagnar skólafélaga mins eins,
sem þarna var búsettur.
Um að gera að
birta sem minnst
Það eru nú reyndar ekki nema
rúmlega 50 ár siðan fyrsti ibúinn
settist að i Hveragerði. Það var
Ingimar, sonur Sigurðar Sigurðs-
sonar búnaöarmálastjóra. Hann
reisti þarna nýbýlið Fagra-
hvamm árið 1929 og býr þar enn
af sama yfirlætislausa myndar-
skapnum og ætið áður. Og þótt
ekki beri mikið á honum Ingimar
i Fagrahvammi, jafnvel ekki i fá-
menninu i gamla daga, þá setti
hann og setur sinn sterka svip á
umhverfið og samfélagiö — og
það er menningarsvipur.
Og svo er það einn daginn að við
Einar ljósmyndari erum á leiö
austur i Hveragerði. Við höfum
m.a. hugsað okkur að hitta Ingi-
mar i Fagrahvammi. Er mér þó
raunar full ljóst, af fyrri kynnum,
hversu mjög er undir hælinn lagt
að eftir honum fáist haft svo mik-
ið sem eitt orð i opinberu blaði.
Nú, en hvaö sem þvi liður þá er þó
alltaf gaman að rifja upp gamlan
kunningsskap.
Við kveðjum dyra i Fagra-
hvammi. Ingimar kemur út á
stéttina, óbreyttur sýnist mér að
öðru en þvi, að dökkt hárið er far-
ið að grána.
— Þú ert alltaf velkominn, seg-
ir hann — en þó kannski sist i
þeim erindum, sem þú ert senni-
lega núna. Samt fæ ég hann til aö
fallast á viðtal, — en þó með þvi
skilyrði, að þú birtir sem allra
minnst af þvi, em ég kann aö
segja. Já, það er nú svo með
blaðaviðtal, — að birta sem fæst,
— einhvernvegínn finnst mér að
það muni nú ekki vera venjan, en,
jæja, litið er þó betra en ekki
neitt.
Fékk snemma áhuga
á garðyrkjunni
— Hvenær settist þú að hér i
Hverageröi, Ingimar?
— Ég flutti hingað 9. mai 1929
og hugsaði mér þá að hefja hér
garðyrkju, öðrum þræði að
minnsta kosti.
— Hafðirðu kannski áður stund-
að nám i garðyrkju?
— Já, ég fékk snemma áhuga á
garðyrkju og var ákveðinn i að
leggja hana fyrir mig, ef kostur
væri. En það voru engir
mörguleikar til náms á þessu
sviöihér heima i þá daga. Þvi var
það að ég fór til Noregs 16 ára
gamall og hóf þar nám i garð-
yrkju. I Noregi dvaldi ég i tæpt
ár. Fórþaöan til Danmerkur og
var þar einn vetur. Siðar var ég
svo i Þýskalandi, árið 1929—1930.
Með það veganesti, sem ég fékk i
þessari dvöl erlendis, lagði ég svo
út á braut garðyrkjunnar, og sé
ekki eftir.
— Með hverjum hætti gerðist
það að þú náðir fótfestu hér i
Hveragerði?
— Það stóð nú þannig á þvi, að
pabbi vann mikið að stofnun
Mjólkurbús Flóamanna og Mjólk-
urbús ölfusinga, á sinum tima.
Liklega hefur það verið i þakk-
lætisskyni við hann að forráða-
menn Mjólkurbús Ölfusinga gáfu
honum landspildu, sem búið átti
hér. Spilda þessi lá að landareign
Jóns bónda i Vorsabæ og af hon-
um keyptum við svo nokkra i við-
bót.
— Var þá komin einhver byggð
hér I Hveragerði?
— Nei,þegarviökomum hingað
var hér engin byggð. Það var
bara gamli Reykjabærinn ofan
við ána. Það á þvi vist svo að
heita að við höfum verið land-
némar hér. Eina byggingin, sem
ég veit til að sögur fari af hér áður
var gamla ullarverksmiðjan, sem
mun hafa verið reist hér um alda-
mótin. Það var búiö að rifa hana
um það leyti, sem ég kom hingað,
en grunnur hennar stendur enn,
þögult vitni um merkilegt fram-
tak á þeirri tið.
Fyrst var auðvitað fyrir að
koma sér upp þaki yfir höfuðið og
við hófumst þegar handa við að
býggja okkur ibúðarhús hér i
hvamminum niður við Varmána,
og skirðum það og býliö Fagra-
hvamm. Þetta fyrsta hús er nú
ekki lengur við lýði þvi það brann
árið 1934. Og þá var auðvitað bara
að byggja á ný.
— Hvenær byggðiröu svo fyrsta
gróðurhúsiö?
— Það gerði ég árið 1930. Og
það var nú svo sem engin höll, 45
ferm., og það var jafnframt
fyrsta gróðurhúsið i Hveragerði.
— Og tókst þér strax að lifa
sæmilega af garðyrkjunni einni
saman?
— Nei, ekki var það nú. Ég, eða
við pabbi i sameiningu, þvi hann
dvaldi hér mikið fyrstu árin,
komum okkur upp kúabúi og
höfðum hér um eitt skeið einar 10
kýr. En þegar frá leið og
gróðurhúsunum fjölgaði sneri ég
mér eingöngu að garðyrkjunni.
45 ferm. verða
að 5500
— Hvað hefurðu mikið undir
gleri núna?
— Að 10 árum liðnum frá þvi ég
byrjaði hér, eða árið 1939, var ég
kominn með 700 ferm. undir gler
en nú eru það orðnir 5500 ferm.
— Er það þá ekki stærsta garð-
yrkjustöðin hér i Hveragerði nú?
— Jú, ég hygg mér sé óhætt að
segja að það sé stærsta garð-
yrkjustööin hér i þorpinu.
— Nú er orðinn mikill grúi garð-
yrkjustöðva hér I Hveragerði og
af ýmsum stærðum. Hefurðu
nokkra hugmynd um hver muni
vera meðalstærð þeirra?
— Ekki treysti ég mér nú til að
fullyrða alveg um það.en ég gæti
„Fyrst var aö koma upp þaki yfir höfuðið”. Fyrsta húsið I Hveragerði, Fagrihvammur hinn eldri.

á dagskrá
Þá tel ég sem byggingamaður að þessar
framkvæmdir verði til þess að auka
verulega atvinnuöryggi í byggingar
iðnaði, en ekki hið gagnstæða,
eins og hinir ólíklegustu aðilar halda
fram þessa dagana
Grétar Þorsteinsson-
formaöur
jTrésmiöafélags
‘Reykjavikur
Félagslegar
íbúðabyggingar
og atvinnuöryggi í byggingariðnaði
Það hefur vakið undrun mina,
nú siðustu daga, að sjá þvi „slegið
upp” sem stórfrétt i nokkrum
dagblöðum, að nýsett lög um
félagslegar ibúðabyggingar sé
aðför að atvinnuöryggi i
byggingaiðnaði.
Sannleikurinn i þessu máli er
að sjálfsögðu sá, að ef ákvæði
þessarar lagasetningar verða að
raunveruleika, er stigið stórt
skref i þá átt að tryggja atvinnu-
öryggi I byggingaiðnaðinum. Þau
blaðaskrif sem að framan
greinir, eru mér nokkur visbend-
ing i þá átt að verulegar likur séu
á þvi að stjórnvöld standi loksins
viö gefin fyrirheit þess efnis aö
1/3 af þörfinni sé uppfyllt með
félagslegum Ibúðabyggingum.
En slik fyrirheit hafa verið gefin
af stjórnvöldum árum saman án
þess að við þau hafi verið staöið,
enda minnist ég ekki áður skrifa
af þvi tagi sem hér um ræðir.
Þeir aðilar, sem nú standa fyrir
þessum skrifum, hafa trúlega
talið litlar likur á efndum, enda
hefur sú orðið raunin fram til
þessa. Það hefur oft verið bent á
að byggingaiönaðurinn væri illa
skipulagður, bæði frá hendi
byggingayfirvalda og einnig frá
hendi byggingaverktaka
(meistara). Hvort tveggja er að
minu viti rétt. Lóðaúthlutanir eru
oft á tiðum óreglulegar, þ.e.a.s.
miklum fjölda úthlutað i dag, og
siðan liður langur timi þar til
næst er úthlutað. Þá kemur það
einnig fyrir aö lóöir eru ekki
byggingahæfar fyrr en siðari
hluta árs og i framhaldi af þvi
ráðist i byrjunarframkvæmdir
undir veturinn. ,
Vinnubrögð sem þessi eiga fátt
sameiginlegt með þvi sem ég vil
kalla skipulag: t annan stað ér
siðan sú hliðin sem snýr að
byggingaverktökunum (meist-
urunum).
Vafaiaust hafa þeir átt I erfiö-
leikum vegna illa skipulagöra
lóðaúthlutana, en hitt tel ég hafa
verið öllu alvarlegra að ailsttfr
hluti af þessari atvinnugrein
hefur verið borinn uppi af mjög
smáum byggingaverktökum
(meisturum), svo smáum að
sumir hverjir halda ekki uppi
samfelldum rekstri allt árið.
Þessir byggingaverktakar
(meistarar) eru ekki liklegir til
að skapa það atvinnuöryggi i
byggingaiðnaðinum sem æskilegt
væri, eða að þeir geti skapað
verkafólki það starfsöryggi sem
þvi ber. I þessu sambandi vil ég
benda á að i sumum starfs-
greinum byggingaiðnaðarins er
algengt að fjöldi meistara sé allt
að helmingur þess fjölda, sem er i
viðkomandi sveinafélagi. Þetta
ástand hlýtur að hafa það i för
með sér að verðlag á húsnæði
verður hærra en þegar um vel
skipulagðan rekstur er að ræða,
m.a. vegna þess að jafn litlar ein-
ingar og ég vék að hér á undan
hafa ekkert bolmagn til að tækni-
væðast, eða að þær geti tryggt
starfsfólki atvinnu og starfs-
öryggi.
Sitthvað fleira væ.i ástæða til
að rekja hér i þessu sambandi, en
verður geymt nema frekara til-
efni gefist.
Ég hef litillega reynt að lýsa
her að framan þvi ástandi sem nú
er og veriö hefur lengi i bygginga-
iðnaðinum. Þess vegna fagna ég
þvi þegar allar likur benda til að
um það bil 1/3 af ibúða-
byggingunum fari væntanlega I
vel skipulagöan farveg og á ég þá
bæði við þann þátt sem snýr að
atvinnuörygginu, þvi ekki hef ég
ástæðu til að ætla annað en hér
verði verkefnum dreift skynsam-
lega á allt árið, og i annan stað
sem ekki er léttvægari, aö hér
veröi um ódýrt en jafnframt gott
ibúðahúsnæöi að ræða. En fram-
kvæmdir eins og hér um ræöir
eiga að sjálfsögðu að tryggja
þetta hvort tveggja.
Ef vikið er að þeim blaða-
skrifum, sem eru tilefni þessa
greinarkorns, þá hefur þar komið
fram að meginparturinn af öllu
lánsfjármagni frá Húsnæðismála-
stofnun verði varið i félagslegar
ibúðabyggingar.
Þessar hugrenningar koma
mér heldur spánskt fyrir sjónir,
þvi aö I fyrsta lagi er fyrirhugað
að veita hlutfallslega meira fjár-
magni til ibúðabygginga i ár en á
s.l. ári, og ekki séð fyrir enn að
dregið verði hlutfallslega úr fjár-
magni til þeirra aðila, er standa
utan við félagslegu ibúöabygg-
ingarnar.
Þegar hugsaö er til þess hve
snar þáttur i framfærslu hverrar
fjölskyldu húsnæðiskostnaðurinn
er, er sannarlega ástæða til að
fagna hinum nýju lögum um
félagslegar ibúðabyggingar, þar
sem tryggja á að 1/3 af ibúöa-
þörfinni sé byggður samkvæmt
þessum lögum.
Héreru veitt mjög hagstæð lán,
jafnframt hljótum við að ætlast til
að hér verði um gott og ódýrt hús-
næði að ræða.
Þá tel ég, sem byggingamaður,
að þessar framkvæmdir verði til
þess að auka verulega atvinnu-
öryggi i byggingaiðnaði, en ekki
hið gagnstæða, eins og hinir
óliklegustu aðilar halda fram
þessa dagana. Siðast en ekki sist
tel ég að þetta byggingaform,
þ.e.a.s. félagslegar ibuða-
byggingar, sé ákjósanlegt form,
og sist of mikið þó 1/3 af ibúða-
þörfinni sé fullnægt með þessum
hætti.
Grétar Þorsteinsson

erlendar
bækur
Vergil — Aeneis
Ubersetzt von Johannes Götte.
Mit 136 Holzschnitten der 1502 in
Strassburg ershcienenen Aus-
gabe. Herausgegeben und komm-
entiert von Manfred Lemmer.
Edition Leipzig 1979.
Publius Vergilius Maro fæddist
i þorpi skammt frá Mantua árið
70 f. Kr. Fá skáld hafa hlotið
annað eins lof og pris. Hann var
nefndur um leið og Hómer, oft
kallaður hinn annar Hómer, eða
Hinn rómverski Hómer. Stundum
var hann nefndur Hómer
rómverja og siðar vorú sumir
aðdáendur hans, en þeir voru
margir, sem nefndu hann föður
Vesturlanda. Það var eitt sem
stuðlaði mjög að aðdáun manna á
Virgil eftir að kristni komst á, en
það var að kristnir menn þóttust
sjá i Eneasarkviðu votta fyrir
spádómi um holdtekju Krists,
einnig var fleira sem þeir sáu i
kviðunni, sem gat stutt hina
striðandi kirkju. En það þurfti
ekki til að auka skáldhróður Virg-
ils, skáldskapur hans stendur
einn og óstuddur og Eneasar-
kviða er meðal merkustu verka
sem kveðin hafa verið. Meðan
latinan var mál hinna lærðu var
Virgil hafður sem dœmi um rétt
mál. Donat og Priscian nota
dæmi úr kviðunni i grammatikur
sinar og sem fyrirmynd rétts
ræðusniðs var hann yfir flesta
hafinn. Franskur miðaldakveð-
skapur sækir margt til Virgils og
þýskar miðaldabókmenntir eru
mótaðar af skáldmætti hans.
Miðaldamenning Evrópu var
mörkuð af þessu rómverska
skáldi. Um sextiu árum eftir
uppkomu prentlistarinnar var
búið að gefa út 52 útgáfur af
Eneasarkviðu.
Þessi útgáfa er eftirprentun
fyrstu myndskreyttu útgáfunnar
frá 1502. Útgefandinn var kunnug
fyrir að gefa út klassikerana og
sá sem sá um þessa útgáfu var
hvorki meira né minna en Sebast-
ian Brandt, sem varð viðkunnur
fyrir „Narrenschiff”, þá frægu
mórölsku satiru frá 1494. Þessi
höfundur var vel lærður og var
aðstoðarmaður útgefandans, sem
var Johann Gruninger. Þetta er
vönduð úgáfa og tréskurðar-
myndirnar 136koma ágætlega út.
The lllustrated Herbal
Wilfrid Blunt and Sandra
Raphael. Frances Lincoln —
Weidenfeld & Nicolseon 1979.
Grasabækur frá miðöldum ov
endurreisnar-timabilinu eru fyrir
margra hluta sakir forvitnilegar,
þær hafa geymst sem handrit og
einnig sem prentaðar bækur með
tréskurðarmyndum fyrst i stað.
Mörg fegurstu miðaldahandritin
eru bækur um grös og jurtir og
það gagn sem menn geta haft af
þeim til lækninga. Þvi voru þessi
handrit mjög eftirsótt, afrituð og
siðan mörg hver prentuð, eftir að
prentlist hófst. Ráðleggingar
voru um tinslutima vissra jurta
og margt fylgdi með, sem nú eru
heimildir um það, sem ekki þótti
fréttnæmt i annálum og árbókum
frá þeim timum.
Með prentlistinni hófst mikil
útgáfa jurtabóka og með útgáfu
Otto Brunfelds á „Hebrarum
Vivae Eicones” varð i rauninni
bylting hvað varðaði prentum og
myndgerð i jurtabókum. Hinar
fegurstu útgáfur tóku nú að koma
út i Sviss, á Þýskalandi og á
Norðurlöndum, i Frakklandi og
loks rak England lestina. Jurta-
bækur voru oftlega tengdar öðr-
um þætti fróðleiks en það var
lyfjagerð úr jurtum.
Ýmiskonar trú var önnur á eðli
og „dyggðum” jurta eins og sjá
má t.d. i ritum Jóns lærða og i
öðrum islenskum lækningaritum.
Fjölkynningsmenn notuðu seyði
jurta við vélabrögð sin og kúnstir
og jurtatáknin var viða að finna i
verkum skáldanna.
Höfundar þessarar bókar,
rekja þróun jurtabókagerða, allt
frá fyrstu kunnu handritunum og
siðan framúr. t bókinni má finna
smáúrdrætti úr frægum jurtabók-
um og ágætlega prentaðar eftir-
myndir bæði svart/hvitar og i lit-
um. Þetta eru inngangafræði að
bókfræði jurtabóka, grasnytja-
bóka og maturtabóka.