Þjóðviljinn - 02.04.1981, Blaðsíða 8

Þjóðviljinn - 02.04.1981, Blaðsíða 8
8 SÍDA — ÞJÓÐVILJINN Fimmtudagur 2. april, 1981. Fimmtudagur 2. april, 1981. ÞJÓDVILJINN — StÐA 9 Málverkið og teikningin wemmMM Mynd eftir finnsku listakonuna Inari Krohn vað eiga listakonur sameigi Inari Krohn frá Finnlandi er höfundur myndarinnar sem er ein rúmlega 200 mynda á kvennasýningunni að Kjarvalsstóftum. Ljósm: gel. Edda Jónsdóttir og Borghildur óskarsdóttir eiga báöar myndir á sýningunni sem fariö hefur um öll Norðurlönd viö góftar undirtektir. Ljósm : gel. Norræn kvennasýn- ing á Kjar- valsstöðum Samnorræn mynd- listarsýning kvenna hefst að Kjarvalsstöðum á laugardag kl. 14. Þar sýna 47 listakonur rúmlega 200 verk sem öll falla undir temað málverkið og teikn- ingin. Sýningin hef ur ver- ið á ferð um Norðurlöndin undanfarið, ísland er næstsíðasti viðkomustað- urinn, en héðan fer sýning- in til Árósa. Hugmyndina að þessari sýningu áttu þær Bergljót Ragnars myndlistarmaður sem búsett er í Kaup- mannahöf n og sænski mál- arinn AAarianne Ágren. Þær veltu fyrir sér spurn- ingunni hvort norrænar listakonur ættu eitthvað sameiginlegt og vildu sjá við hvað þær væru að f ást. Þátttakendur eru allar starfandi listamenn, utan tvær sem eru nýlátnar. Þær eru á öllum aldri og það gefur mikla breidd í sýninguna. Sýningin hefur vakiö mikla at- hygli og fengið misjafna dóma gagnrýnenda, sem sumum fannst hun ekki nógu árásargjörn og uppvekjandi, eins og margar kvennasýningar hafa veriö á undanfórnum árum. A Kjarvalsstööum komu fjórar af þeim islensku listakonum sem eiga myndir á sýningunni saman ásamt danska listfræöingnum Kirsten Andersen sem átti mikinn þátt I aö velja myndirnar og koma sýningunni i framkvæmd. Þaft voru $)ær Edda Jónsdöttir, Valgeröur Bergsdóttir, Borghild- ur Oskarsdóttir og Bergljót Ragnars sem spjölluðu við blaða- menn, en auk þeirra eiga þær Sig- riður Björnsdóttir og Björg Þor- steinsdóttir verk á kvennasýning- unni. Listakonurnar sögðu að þessi sýning væri nokkuft ólík fyrri kvennasýningum, hún væri ekki eins áberandi politisk, þ.e. mynd- irnar hrópuðu ekki sinn boöskap i einu oröi, heldur þyrfti aö lesa meira tít vír þeim. Kannski væri Bergljót Ragnars, Valgerftur Bergsdóttir, Edda Jónsdóttir og Borg- hildur óskarsdóttir i salnum aft Kjarvalsstöftum. Bergljót Ragnars átti frum- kvæðið að sýningunni ásamt Marianne Ágren. Ljósm: gel. Kirsten Andersen listfræðingur kom hingað til lands til að aðstofta vift uppsetningu sýningarinnar aft Kjarvalsstöftum. Iliin sagði aft is- lensku listakonurnar hefftu reynst drjúgar I samstarfinu. þaft vottur um aft list kvenna væri aft breytast og þróast. Þær sögðu að þessi sýning væri söguleg vegna þess hve konurnar eru á misjöfnum aldri. Sýningin sýndi að konur væru að fást vift margt i málaralistinni. Kirsten Andersen tók fram aft i blaðadómum hefði alls staðar verið vakin sérstök athygli á is- lensku listakonunum og þeim bar öllum saman um að þegar litið væri yfir verkin þá skæru hin is- lensku sig úr og einnig þau finnsku. Hvað veldur er erfitt að dæma um. „Kannski erum við nútimalegriy sagði Edda Jóns- dóttir. Eins og geta má nærri er mikið verk að koma saman svona stórri sýningu, það þarf að skrifa lista- konum, velja myndir, koma sýn- ingunni upp og senda siðan á milli landa. Bergljót sagði að styrkur hefði fengist frá Norræna Menn- ingarmálasjóðnum, en þaö væri á mörkunum að peningarnir dygðu. Islensku listakonunum bar saman um að sýning sem þessi væri örvun fyrir þær, þær hefðu farið að vinna fyrir hana sérstak- lega, hún hefði verið sýnd á stöðum sem njóta viröíngar og erfitt er aft komast inn á og margir hefðu séð verkin. Framhald af bls. 9. Portrett af konu eftir sænsku listakonuna Marianne Agren. Ljósm: gel. Skriffinnar heita þessar þrár myndir eftir finnsku listakonuna Kirsti Muinonen. Ljósm: gel. á dagsk rá Pétur Reimarsson: Það kemurfram aðfjórðungur þess fjármagns, sem varið er til rannsókna í heiminum, fer til hernaðarrannsókna. Vísindin efla... Þvi er stundum haldið fram við hátiðleg tækifæri aft rannsóknir og þróunarstarf séu grundvöllur framfara á öllum sviftum. Þannig muni rannsóknir sem fram fara um þessar mundir ráfta miklu um það hvernig efnahags- og at- vinnulif muni þróast á næstu árum. Þegar svo er haft i huga aö á siðustu árum hefur mikið verið rætt um að vandamál mannkyns séu einkum misrétti á flestum sviðum milli fátækra þjóða og rikra, auðlindakreppa, matvælá- skortur og mengun umhverfis skyldi ætlað að rannsóknir beinist einkum að þvi að finna lausnir á þessum málum. Við skulum þvi kynna okkur hvernig þessum málum er háttað. Arið 1978 skiptist heildar- fjármagn til rannsókna og þró- unarstarfs i heiminum þannig eftir verkefnasviðum: Hernaður...................24% Grundvallarrannsóknir......15% Geimrannsóknir ............ 8% Orkumál.................... 8% Heilbrigðismál.............. 7% Upplýsingamál.............. 5% Samgöngur................. 5% Mengunarvarnir............ 5% Landbúnaður ............... 3% Ýmsar rannsóknir...........20% (Þessar tölur, sem aðrar i þess- ari grein, eru teknar tir riti er nefnist „Knowledge and Power: The Global Research and Devel- opment Budget" og er gefið út af bandariskri stofnun, sem heitir Worldwatch Institute en höfundur ritsins heitir Colin Norman). Þróun vígvéla Það kemur fram að fjórðungur þess fjármagns sem variö er til rannsókna i heiminum fer til hernaðarrannsókna. Þessi fjórftungur er talinn nema um 35 þúsund milljón bandarikjadölum á ári, sem mér telst til að sé um 45 til 50 sinnum hærri upphæð en fjárlög islenska rikisins hljóða upp á 1981 og þó er hér einungis um að ræða rannsóknir og þró- unarstarf. Talið er að um 500 þúsund visindamenn vinni aö þróun nýrra vopna i heiminum, sem er jafnmikill fjöldi og allir tslend- ingar ungir sem aldnir, og þarf þó aft telja hvern tvisvar. Menn þurfa þvi ekki aft undrast þó aft fram komi nýr og æ fáránlegri vopnabúnaöur. Menn þurfa held- ur ekki aö undrast þaö þó stöftugt sé veriö aft koma fyrir nýrri og „fullkomnari" hernaöarbúnafti á Miftnesheiði. Sú þróun mun halda áfram meðan herinn ameriski dvelsthér,hvort sem fslendingum likar betur eða verr. Ekki veröum við heldur spurðir álits i þvi sam- bandi nema ef vera kynni vegna mannvirkja sem utanrikis- ráftherra landsins getur séft meft berum augum um leiö og hann flýgur til Norfolk til að samþykkja að þau skuli reist. — En þetta var nú útúrdúr frá meginefni greinarinnar, er helgast af nálægft 30. mars. Ef litið er til einstakra landa verja rikisstjórnir Breta og Bandarikjamanna helmingi þess fjár, sem þær veita til rannsókna, til hernaðarrannsókna. Þetta kemur sérstaklega spánskt fyrir sjónir hjá svo fátækri þjóft, sem Bretum, er stöðugt draga úr félagslegri þjónustu. Af töflunni sést einnig að til rannsókna vegna heilbrigðis- mála, matvælaframleiðslu, orku- mála og mengunarvarna er varið samtals minna fé en til rannsókna vegna hernaðar. Það fé, sem notað hefur verið til rannsókna i orkumálum, hefur að verulegu leyti runnið til rannsókna á kjarn- orkuframleiðslu. Rannsóknir á öðrum orkulindum og orku- sparnaði hafa til skamms tima verið vanræktar með þeim af- leiðingum að á næstu árum eða áratugum verða Vesturlönd meira og minna háö kjarnorkunni sem orkugjafa. Háttsettur islenskur embættis- maður fjallaði nýlega um það i blaðagrein, sem m.a. birtist hér i Þjóðviljanum, aft orkuvandi þró- unarrikjanna, sem vifta er gifur- legur, væri aft kenna þeim sem berjast gegn kjarnorku og út- breiöslu hennar. Þetta er alveg út i hött. Orku- vandi þróunarrikjanna er sama eftlis og matvælaskorturinn, þ.e. , vegna þess aö iftnrikin hafa alltaf hugsaft fyrst og fremst um eigin hag. (Samanber kenninguna: „Mannúftarsjónarmift vikja fyrir öryggissjónarmiftum".) Iftnrikin hafa auk þess umgengist orku- lindirnar eins og þar væri brunn- ur, sem aldrei eyddist.og svo má aftur benda á aft rannsóknir á nýjum orkugjöfum hafa mátt vfkja fyrir kjarnorkunni um áratuga skeift. Þekking er vald Þaö eru sex þjóftir sem saman eyöa 85% alls fjármagns til rannsókna og eru þaö Bandarikin, Sovétrikin, V.-Þýskaland, Japan, Bretland og Frakkland. Hlutur þróunarrikja i Afriku, Asiu og latnesku Ameriku er innan viö 5%. Þaö er ljóst að rannsóknir og þróunarstarf i heiminum hafa þann tilgang fyrst og fremst að þjóna pólitiskum, efnahagslegum og félagslegum þörfum rikra iðn- rikja. Það eru ekki þróunariöndin sem njóta gófts af þeim 35 þúsund milljón dölum sem iðnrikin leggja i hernaðarrannsóknir. „Þekking er vald", sagði Bacon hinn breski. Eftir þeirri uppskrift lifa iðnrikin og einblfna á að afla sér slikrar þekkingar sem færir þeim völd til að keppa viö aðrar þjóðir sem eru sama sinnis. 24. mars 1981 Pétur Reimarsson Lögfræöi- legur vandi tölvu- notkunar Lögfræftileg vandamál varö- andi tölvunotkun verður umræðu- efnið á fundi i Lögfræðingafélag- inu i kvöld kl. 8.30. í kjölfar vaxandi tölvunotkunar hafa komið upp mörg ný vanda- mál i þjóðfélaginu, m.a. það hvernig koina á i veg fyrir dreif- ingu á upplýsingum um einkahagi manna og önnur trunaðarmál.Vift sum af þessum vandamálum er unnt að ráða með löggjöf og kem- ur þar reynsla nágrannaþjóðanna aö góðum notum. Málshefjendur á þessum fundi verða þeir dr. Armann Snævarr hæstaréttardómari og Helgi V. Jónsson hæstaréttarlögmaður. Fundurinn er haldinn i stofu 101 i Lögbergi. Frá jolatdnleikum hljdmsveitarinnar Vorhljómleikar Fjölbrautar: Madrigalar og rslensk þjóðlög Tónlistardeild Fjölbrautaskól- ans i Breiðholti heldur vorhljóm- leika sina i Bústaöakirkju i kvöld kl. 21.00. Efnisskrá tónleikanna er fjölbreytt, kór skólans syngur m.a. islensk þjóftlög og enska madrigala, nokkrir nemendur á tónlistarbraut koma fram bæði i einleik og samleik, en nemendur tónlistarbrautar F.B. stunda allir hljdftfæranám sitt í hinum ýmsu tónlistarskólum á höfuftborgar- svæftinu. Lengsti liftur dagskrárinnar er leikur Trómet-blásarasveitar- innar, er leikur tónlist allt frá enskri renaissance-músik eftir Morley og Byrd til blásaraseren- ödu Dvoráks. Blásarasveitina skipa auk nemenda dr F.B. nem- endur ýmissa annarra fram- halds- og tónlistarskóla. Stjórn- andi tónleikanna er Þórir Þóris- son. Aftgangur aft hljómleikunum er ókeypis og öllum heimill.

x

Þjóðviljinn

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Þjóðviljinn
https://timarit.is/publication/257

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.