Þjóðviljinn - 03.03.1990, Blaðsíða 6

ERLENDAR FRETTIR
Afríska þjóðarráðið
Mandela ótvíræður
leiðtogi
Framkvæmdanefnd Afríska
þjóðarráðsins staðfesti forystu-
hlutverk Nelsons Mandela með
því að kjósa hann i embætti að-
stoðarformanns á tveggja daga
fundi sínum í Lusaka, höfuðborg
Zambíu sem lauk í gær.
Þar með er Mandela raunveru-
lega orðinn æðsti forystumaður
samtakanna þar sem Oliver
Tambo forseti Afríska þjóðar-
ráðsins hefur ekki getað sinnt
leiðtogahlutverki sínu frá því að
hann fékk heilablóðfali á síðasta
ári.
Framkvæmdanefndin sam-
Fangar svelta sig
Um það bil þrjú hundruð og
fimmtíu suður-afrískir fangar
taka þátt í hungurverkfalli í fang-
anýlendu á Robbeneyju. Þeir
krefjast þess að allir pólitískir
fangar verði látnir lausir i Suður-
Afríku.
Flestir fanganna hafa verið í
hungurverkfalli í sex daga. Þeir
hófu það til að mótmæla þeirri
ákvörðun stjórnvalda að láta ein-
ungis þá fanga lausa sem ekki eru
sakaðir um að hafa beitt ofbeldi í
baráttu sinni gegn suður-afrísku
stjórninni. Talið er að um þrjú
þúsund pólitískir fangar séu í
suður-afrískum fangelsum.
Fimm hvítir fangar í fangelsi í
Pretoríu hafa líka hætt að neyta
matar. Þeir eru sagðir félagar í
skæruliðaher Afríska þjóðar-
ráðsins.
Á annað þúsund manns tóku
þátt í mótmælaaðgerðum til
stuðnings föngunum í miðborg
Pretoríu í gær.
Suður-afrísk stjórnvöld neydd-
ust til að láta úr haldi mörg
hundruð pólitíska fanga á síðasta
ári eftir að alda hungurverkfalla
breiddist út í fangelsum.
Reuter/rb
MENNTAMÁLARÁÐUNEYTIÐ
Auglýst er eftir umsóknum um störf námstjóra í
grunnskóladeild menntamálaráðuneytisins (áður
skólaþróunardeild). Á verksviði deildarinnareru eink-
um þróunarverkefni á grunnskólastigi sbr. aðalnám-
skrá grunnskóla.
Bæði er um að ræða 4-5 stöður við deildina og hins
vegar verkefnaráðningu til ákveðins tíma.
A) Fjórar til fimm stöður námstjóra:
Verkefni þeirra verða:
að stuðla að almennri skólaþróun og stjórna og vinna
með starfshópum sem sinna þróun í ákveðnum
námsgreinum, námsgreinaflokkum og á ákveðnum
aldursstigum.
Námstjórar:
- vinna með fræðsluskrifstofum, skólum sem annast
kennaramenntun.
Námsgagnastofnun og öðrum sem sinna skólaþró-
un
- skipuleggja og hafa með höndum eftirlit og ráðgjöf
- fylgjast með þróun skólamála innanlands og utan
- miðla upplýsingum um skólamál.
Ráðið er í þessar stöður frá 1. ágúst 1990.
B) Ennfremur er auglýst eftir umsóknum um störf
námstjóra sem ráðið verður í tímabundið í eitt til fjögur
ár frá 1. ágúst 1990 til að sinna sérstökum verkefnum.
Ráðning í hálft starf kemur til greina.
Þau verkefni sem fyrst um sinn verður lögð áhersla á
eru eftirfarandi:
Ráðgjöf um námsmat, umsjón með samræmdum
grunnskólaprófum og könnunarprófum, íslenska,
stærðfræði, list- og verkgreinar, umhverfismennt.
Auglýst er eftir fólki í öll þessi störf sem hefur menntun
í uppeldis- og kennslufræðum, menntun á ákveðnum
greinasviðum og reynslu af störfum í skólakerfinu.
Störfin krefjast frumkvæðis, sjálfstæðra vinnubragða
og skipulagshæfni. Mjög reynir á samstarf við aðra.
Um laun fer samkvæmt launaskrá ríkisins.
Umsóknarfrestur er til 30. mars nk.
Umsóknarfrestur ásamt ítarlegum upplýsingum um
menntun og fyrri störf skulu sendar til menntamála-
ráðuneytisins, Sölvhólsgötu 4, 150 Reykjavík.
Auglýsið í B»llililllllll,lLll
Þjóðviljanum ® 6813 33
þykkti að flytja höfuðstöðvar
samtakanna frá Lusaka til Jó-
hannesarborgar við fyrsta tæki-
færi.
Hún ákvað enn fremur að þig-
gja boð F. W. de Klerks forseta
Suður-Afríku um að mæta á fund
til að ræða skilyrði Afríska þjóð-
arráðsins fyrir samningavið-
ræðum við hvítu minnihluta-
stjórnina. Mandela neitaði- að
staðfesta orðróm um að hann
kæmi til með að hafa forystu fyrir
sendinefnd samtakanna og sagði
að framkvæmdastjórnin myndi
taka ákvörðun um það.
Nelson Mandela leiðtogi Afríska þjóðarráðsins.
Framkvæmdanefnd Afríska
þjóðarráðsins vildi ekki gefa út
neinar yfirlýsingar um vopnabar-
áttu samtakanna gegn Suður-
Afríkustjórn en hún hefur að
mestu leyti legið niðri frá því De
Klerk aflétti banni á starfsemi
samtakanna 2. febrúar. Mandela
sagði að vopnabaráttan væri ekki
höfuðmálið heldur aðskilnaðar-
stefnan.
Mandela ávarpar fjöldafund í
Lusaka í dag áður en hann leggur
af stað í heimsókn til Zimbabwe,
Tanzaníu og Svíþjóðar þar sem
Tambo formaður Afríska þjóð-
arráðsins liggur á sjúkrahúsi.
Reuter/rb
Suður-Afríka
Mandela ekki bara
blökkumannaleiðtogi
Pritz Dullay sérlegur fulltrúi
Afríska þjóðarráðsins segir
að Nelson Mandela sé ekki bara
blökkumannaleiðtogi heldur sé
hann þjóðarleiðtogi allra Suður-
Afríkumanna.
Dullay, sem býr í Danmörku,
kom í heimsókn til íslands nú í
vikunni til að verða við tónleika
sem haldnir voru til að fagna
frelsun Mandela. Ennfremur
ræddi hann við íslenska ráða-
menn um mikilvægi þess að halda
áfram efnahaglegum refsiaðgerð-
um gegn Si^ður-Afríku til að
neyða hvítu minnihlutastjórnina
til að afnema forréttindi hvítra
manna.
Dullay hefur einu sinni áður
komið til íslands. Hann kom í
apríl 1988 til að aðstoða við stofn-
un íslenskra samtaka til stuðnings
baráttunni gegn apartheid-
stefnunni og til að hvetja íslensk
stjórnvöld til að fylgja fordæmi
annarra Norðurlandaþjóða og
setja viðskiptabann á Suður-
Afríku.
Nokkrum vikum síðar voru
samþykkt lög á alþingi um við-
skiptabann á Suður-Afríku sem
gekk í gildi 1. janúar 1989.
Dullay sagði í viðtali við Þjóð-
viljann að það væri mikilvægt að
halda viðskiptabanninu áfram til
að þrýsta á suður-afrísk
stjórnvöld að aflétta kynþátta-
kúgun sinni og semja við Afríska
þjóðarráðið um að afnema að-
skilnaðarstefnuna og koma á lýð-
ræði í Suður-Afríku.
Barattan heldur áfram
Dullay leggur áherslu á að bar-
áttunni sé ekki lokið þótt Nelson
Mandela hafi verið sleppt úr
haldi og starfsemi Afríska þjóð-
arráðsins leyfð.
„Það verður að halda áfram að
berjast gegn aðskilnaðarstefn-
unni með fjöldaaðgerðum innan-
lands og viðskiptaþvingunum á
alþjóðavettvangi.
Baráttuaðferðirnar breytast
við að banni við starfsemi Afríska
þjóðarráðsins hefur verið aflétt.
Nú geta samtökin staðið opinber-
lega fyrir fjöldafundum og mót-
mælaaðgerðum. Horfur eru á að
hægt verði að flytja útvarpsstöð
Afríska þjóðarráðsins til Suður-
Afríku á næstunni en hún hefur
útvarpað frá Zambíu í aldarfjórð-
ung.
Stjórnvöld beita samt ennþá
ofbeldi til að bæla niður réttinda-
kröfur svarta meirihlutans. Afr-
íska þjóðarráðið hlýtur því að
halda áfram vopnaðri baráttu
gegn kynþáttakúguninni þar til
stjórnin fellst á kröfur þess um
friðsamlega lausn. Lögregla og
her beita nær daglega vopnavaldi
til að bæla niður friðsamleg mót-
mæli blökkumanna og jafnvel í
Pritz Dullay sérlegur fulltrúi Afr-
íska þjóðarráðsins segir að Nel-
son Mandela sé þjóðarleiðtogi
allra Suður-Afríkumanna.
þessari viku bárust fréttir um að
lögregla hefði skotið til bana þrjá
unglinga.
Afríska þjóðarráðið vonast til
að hvíta minnihlutastjórnin hætti
að beita ofbeldi. Þá leggi það líka
vopnin á hilluna vegna þess að
Afríska þjóðarráðið tók einungis
upp vopn til að verjast ofbeldis-
aðgerðum stjórnvalda.
Skilyrði Afríska þjóðarráðsins
fyrir samningaviðræðum við
stjórnvöld eru mjög einföld.
Neyðariög, sem gefa lögreglu rétt
á að handtaka menn án dómsúr-
skurðar, verði afnumin. Öllum
pólitískum föngum verði sleppt
úr haldi. Suður-afrískir útlagar
fái leyfi til að snúa heim og vopn-
aðar sveitir lögreglunnar hverfi
burt úr bæjum blökkumanna.
Ef stjórnvöld ganga að þessum
skilyrðum og skuldbinda sig til að
afnema kynþáttamisrétti þá er
Afríska þjóðarráðið reiðubúið til
samningaviðræðna um hvernig
staðið verði að afnámi aðskilnað-
arstefnunnar og lýðræðisumbóta
í Suður-Afríku.“
Sameiginleg barátta
allra litarhatta
Dullay segir að stöðugt fleiri
hvítir íbúar 'Suður-Afríku hafi
gengið til liðs við réttindabaráttu
blökkumanna. Nú hafi til dæmis
borist fréttir um að fimm hvítir
fangar hafi bæst í hóp 343 svartra
fanga sem hófu hungurverkfall
fyrir sex dögum í fanganýlend-
unni á Robben-eyju. Þeir krefj-
ast þess að allir pólitískir fangar
verði látnir lausir í Suður-Afríku.
„Það er misskilningur að Afr-
íska þjóðarráðið sé eingöngu
samtök blökkumanna. Fjöldi
fólks af öðrum litarhætti er líka í
samtökunum. Sjálfurerégafind-
verskum uppruna og margir hvít-
ir menn eru félagar í Afríska
þjóðarráðinu. Stöðugt fleiri hvít-
ir menn taka þátt í mótmælaað-
gerðum Afríska þjóðarráðsins.
Nelson Mandela er ekki bara
blökkumannaleiðtogi heldur er
hann þjóðarleiðtogi sem berst
fyrir mannréttindum allra Suður-
Áfríkumanna af hvað litarhætti
sem þeir eru.
íbúar Suður-Afríku eru um
það bil 40 miljónir talsins. Þar af
eru um fimm miljónir hvítir, rúm-
lega ein miljón af asískum upp-
runa og fjórar miljónir kynblend-
ingar. Blökkumenn eru um 30
miljónir.
Áfríska þjóðarráðið berst fýrir
því að allir íbúar landsins fái jafn-
an rétt. Það vill koma á lýðræði
þar sem hver maður hafur eitt at-
kvæði. Hvítir menn hafa enga
ástæðu til að óttast, þar sem rétt-
indi allra einstaklinga verða vern-
duð með lögum.“
Blandað hagkerfi
Hvítir eignamenn í Suður-
Afríku hafa látið í ljós nokkurn
ótta við þjóðnýtingarstefnu Afr-
íska þjóðarráðsins. Dullay segir
að þjóðnýting sé nauðsynleg í
nokkrum lykilatvinnugreinum
eins og námuvinnslu til að koma á
raunverulegu kynþáttajafnrétti.
Hins vegar stefni Afríska þjóðar-
ráðið ekki að því að þjóðnýta all-
an atvinnurekstur.
„Nelson Mandela hefur lýst því
yfir að hann vilji koma á
blönduðu hagkerfi í Suður-
Afríku. Öll helstu fyrirtæki og
iðnaður er í höndum hvíta minni-
hlutans. Hann hefur sópað til sín
afrakstrinum af vinnu blökku-
manna. Það verður að endurút-
hluta auðnum til að skapa
jafnrétti. Þjóðnýting námu-
vinnslu, banka og nokkurra ann-
arra mikilvægra atvinnugreina er
þess vegna nauðsynleg." -rb
6 SlÐA — ÞJÓÐVIL. ; Laugardagur 3. mars 1990