Þjóðviljinn - 04.07.1991, Blaðsíða 11

NEYIENDAMÁLIIIIIII
A. Kristrún M Heiðberg skrifar
Eiga neytendur rétt
á staðgreiðsluafslætti?
Eiga neytendur eftir aö öðlast aukin áhrif á þessum áratug?
S
Ahrif neytenda
á tíunda áratugnum
Meginumræðuefni þings
Aiþjóðasamtaka neyt-
enda sem haldið verður í
Hong Kong dagana 8.- 12. júlí
næstkomandi, verður „Áhrif
neytenda á tíunda áratugnum“
Þingið er hið 13. í röðinni og
verða þar saman komnir um 500
fulltrúar neytenda frá öllum
heimsálfum.
Neytendasamtökin eru aðilar
að Alþjóðasamtökum neytenda
(Intemationai Organization Of
Consumer Unions, IOCU).
Ralph Nader, þekktasti tals-
maður neytenda í Bandaríkjunum,
heldur aðalræðu þingsins. í nýlegu
viðtali þar sem Qallað er um meg-
inviðfangsefni þingsins segist Na-
der telja að upplýsingastreymi til
neytenda muni aukast á þessum
áratug og að neytendur muni þann-
ig öðlast aukin áhrif.
Nader leggur mikla áherslu á
hlutverk samtaka neytenda á sviði
umhverfismála. Hann hvetur neyt-
endasamtök í hinum velmegandi
heimi einnig til þess að styðja
samtök neytenda í þriðja heimin-
um.
Fjögur meginþemu verða til
umræðu á þinginu, þ.e. áhrif neyt-
enda í heimi sem er í breytingu,
áhrif neytenda á „fijálsum" mark-
aði, neytendur í örbirgð og áhrif
neytenda og umhverfið, „grænir“
neytendur.
Þing IOCU er stefnumarkandi
fyrir ýmsar aðgerðir samtaka neyt-
enda um heim allan. Þar verður
samþykktur fjöldi ályktana um það
sem samtökin leggja áherslu á.
Meðal annars má nefna: auglýs-
ingar, matvæli, neytendavemd,
neytendafræðslu, efnahagsmál,
orkumál og umhverfis- og heil-
brigðismál.
Fólk virðist ekki hafa það ai-
veg á hreinu hvort það eigi
rétt á staðgreiðsluafslætti
eða ekki þegar það borgar með
peningum í stað greiðslukorta í
verslunum.
Til að fá þetta mál á hreint
hafði Neytendasíðan samband við
Jóhannes Gunnarsson, formann
Neytendasamtakanna, og bað hann
um að skýra málið nánar og segja
ffá því hver réttur neytendans sé í
raun.
„Það eru ekki til neinar reglur í
þessu sambandi," sagði Jóhannes.
Hann sagði að í reglum greiðslu-
kortafyrirtækjanna, sem þau gera
við verslanir, segir að notendur
greiðslukorta skuli ekki njóta lak-
ari kjara en þeir sem borga með
peningum. Því séu verslanir ekki
skyldar til að gefa þennan afslátt.
„Hinsvegar hafa Neytendasam-
tökin haft þá skoðun að það sé
eðlilegt að þeir sem staðgreiði
vöru fái staðgreiðsluafslátt."
Sé litið á þetta mál, þá er það
ákveðin kosmaður fyrir verslanir
þegar þær taka við greiðslu með
greiðslukorti vegna þess að þá er
Sumar verslanir umbuna viö-
skiptamönnum sínum fyrir aö
staögreiða
um að ræða ákveðin kostnað sem
verslanir þurfa að borga viðkom-
andi greiðslukortafyrirtæki. í öðru
lagi eru verslanir að lána vaxta-
laust í ákveðin tíma við notkun
greiðslukorta. „Vegna þessa segj-
um við í Neytendasamtökunum að
það sé ákveðin kostnaður fyrir
verslanir að taka við greiðslu með
greiðslukorti. Og þess vegna telj-
um við sanngimismál að þeim sem
staðgreiða, sé umbunað með stað-
greiðsluafslætti,“ sagði Jóhannes.
Hann sagði að eins og málin
stæðu í dag þá væri það alfarið
verslananna að ákveða hvort þær
gæfu þennan afslátt eða ekki.
„I raun getur neytandinn ekkert
annað gert en að versla frekar í
þeim búðum sem veita stað-
greiðsluafslátt."
I þeim verslunum sem veita
staðgreiðsluafslátt er algengast að
veittur sé 5 prósent afsláttur.
Gera hmkkukremin
gagn eða er aðeins
verið að plata þig?
Isnyrtivöruverslunum er til fjöldinn allur af allskyns kremum og
það er erfitt að velja hvað henti hverjum og einum best. Eru af-
greiðsludömurnar að hjálpa okkur við að fá fallegri og sléttari
húð með því að selja okkur rándýr krem eða eru þær aðeins að
hugsa um að ná sem mestum pening af viðskiptavininum?
Ekki er því að neita að kven-
húðin þarfhast þess að á hana sé
borið mikið krem því hún er við-
kvæmari en húð karlmanna og á
því auðveldara með að þoma upp á
skömmum tíma.
Húðin í kringum augun er
þunn og viðkvæm og ekki gott að
nota feit andlitskrem þar, heldur
sérstök augnkrem. Sama gildir um
hálsinn, á hann þarf að nota þar til
gerð krem.
Til eru margar gerðir af góðum
og vönduðum kremum sem gera
húðinni gagn en því miður er líka
mikið um það að seld séu krem
sem eru óvönduð og illa unnin og
gera alls ekkert gagn.
Auglýsingar sem auglýsa krem
sem eiga að gera það kraftaverk að
breyta aldraðri hnikkóttri kerlingu
í unga dömu eru auðvitað alveg út
í hött og vitanlega ekki til það
krem sem hefur slíka eiginleika.
Neytendasíðan hafði samband
við Helgu Hrönn Þórhallsdóttur
húðsjúkdómalækni og bað hana
um að segja segja álit á þessu. Hún
sagði að hrukkur í húð verði til
vegna ytri áhrifa á húðina og
breytinga í líkamanum. Eðlileg
hrömum falli undir það siðar-
nefhda og fylgdi henni nokkurt tap
á teygjanleika. Hún sagði að ytri
áhrif leiði til ótímabærrar öldrunar
húðarinnar sem verður þá þurrari
og leðurkenndari með djúpum
hrukkum. Helga sagði að geislun
sólar hefði þessi áhrif og gæti það
einnig leitt til myndunar góð- og
illkynja sjúkdómsbreytinga í húð-
inni.
„Snyrtivöruiðnaðurinn er mik-
ið bákn og miklir peningar í húfi,“
sagði Helga. „Því keppast fyrir-
tækin við að koma með nýja ffam-
leiðslu sem höfðar mjög til kvenna
og eru hrukkukremin liður í því.
Greitt er fyrir glæsilegar umbúðir,
þekkt merki og auðvitað innihald-
ið.“
Hún sagði einnig að auglýs-
ingaskrumið væri mikið í snyrti-
vöruiðnaði og heilsuvörum og þar
þyrfti verð og gæði alls ekki að
fara saman.
„Það gefur auga leið að hrukk-
ur sem tekur áratugi að koma sér
upp lagast ekki á nokkrum dögum
með einhveijum kremum.“
Helga sagði að lokum að best
væri að vinna á móti hrukkumynd-
un með heilbrigðu og hollu lífemi,
sóla sig í hófi og nota sólvöm í
stað þess að brenna.
Ef kvenmaður vill halda húð-
inni sléttri og fallegri til lengdar þá
þarf stöðugt að hugsa vel um hana.
Sætindi og gos geta t.d gert húðina
mjög slæma. Kvenfólk sem notar
farða dagsdaglega þarf að hreinsa
húðina vel og fara í svokölluð and-
litsböð þar sem húðin er djúp-
hreinsuð. Eins og Helga sagði þá
em óhófleg sólböð mjög slæm fyr-
ir húðina og gera það að verkum
að hrukkur koma langt um aldur
fram. Reykingar em versti óvinur
húðarinnar og sést ofl á fólki hvort
það reyki eða ekki aðeins með því
að skoða húð þess.
Það er með húð-
ina, eins og allt
annað, að ef hún
á að haldast fal-
leg þá verðum
við að nenna
að hafa að-
eins fyrir
því.
Fjöldinn allur af kremum er seldur á mark-
aðnum sem á að láta okkur llta unglegri út
en við I raun erum. En gera þau gagn?
*:s
Síða 11
ÞJÓÐVILJINN Fimmtudagur 4. júlí 1991