Dagblaðið Vísir - DV - 26.02.2000, Blaðsíða 22

22
LAUGARDAGUR 26. FEBRÚAR 2000
viðtal
Erum ekki öðruvísi
- fórnarlömb eineltis segja frá reynslu sinni
„Skyndilega taka tveir strákar sig til og hrækja á mig þar sem ég stend í sturtuklefanum," segir Roald m.a. þegar
hann minnist eineltisatvika úr skólanum.
Roald Viðar Eyvindsson nemi:
Veikur af áhyggjum
Roald er 22 ára nemandi í bók-
mennta- og kynjafræði við Háskóla ís-
lands. Hann lýsir reynslu sinni af ein-
elti sem „líkamlegu ofbeldi og and-
legri nauðgun sem staðið hafi linnu-
laust í 8 ár“, eða frá 7 til 15 ára aldurs.
Með hnút í maganum
„Ég var rólegur strákur að eðlisfari
og ekkert öðruvísi en aðrir, ég var
ekki mikið í íþróttum en ég átti mín
áhugamál og teiknaði m.a. mikið. Ég
held að það séu fyrst og fremst þeir
sem standa fyrir einelti sem séu öðru-
vísi. Hins vegar mótast maður mjög
fljótt af því sem sagt er við mann og
fer að trúa því að maður sé í raun og
veru öðruvísi."
Roald segist ítrekað hafa reynt að
verja sig og oft barist með kjafti og
klóm við þá sem veittust að honum.
Þar hafi hann hins vegar átt við of-
urefli að etja þar sem strákamir voru
oft tuttugu á móti honum einum. „Ég
var uppnefndur, laminn og áreittur á
annan hátt. Ég var með hnút í magan-
um af áhyggjum yfir því að fara í skól-
ann á morgnana og stundum var ég
hreinlega veikur og lá heima í rúm-
inu.
Dofinn tilfinningalega
Roald segir frænku sína Nínu
Rúnu og helgamar sem hann eyddi
hjá henni hafa bjargað sér og sá
stuðningur sem hún veitti honum
hafi reynst sér dýrmætur. „Ég vil
brýna fyrir foreldrum að veita því
sérstaka athygli hvort bömin þeirra
halda sig frekar inni og hanga í
tölvunni eða glápa á vídeó og hvort
þau eru oft veik því þetta eru dæmi-
gerð einkenni hjá börnum sem
verða fyrir einelti. Ég get sagt fyrir
mitt leyti að maður þarf ekki aö
gera sér upp veikindi, maður verð-
ur bókstaflega veikur af því að vera
lagður í einelti.“
Roald segist hafa haldið reynslu
sinni af einelti leyndri fyrir foreldr-
unum, hann hafi verið dofinn til-
finningalega og jafnvel þó að á hann
væri gengið gaf hann ekkert upp.
„Krakkar eru oft ekki tilbúnir að
viðurkenna fyrir sjálfum sér hvað
þá foreldrum sinum að þau séu
fómarlömb eineltis."
Sagði mér að vera ekki
með aumingjaskap
Roald minnist einkum nokkurra
atvika frá skólaárunum sem hann
segist seint gleyma. Ég minnist
þess þegar ég lenti í því að vera
barinn af einhverjum strákum á
skólalóðinni. Ég fer og ætla að ná í
aðstoð frá kennara en hann segir
mér bara að vera ekki með þennan
aumingjaskap heldur bretta upp
ermar og slást á móti. Það er rétt
að taka það einnig fram að ég þoldi
illa leikfimi því þar gafst oft tími
fyrir hrottalegan kvikindisskap.
Ég minnist þess einu sinni þegar
ég var í sturtu í leikfimitíma.
Skyndilega taka tveir strákar sig
til og hrækja á mig þar sem ég
stend í sturtuklefanum. Ég man
það vel að ég stóð i hárinu á þeim
og hrækti á móti.“
Krakkarnir vissu vel
hvað þeir voru að gera
Roald leggur áherslu á að krakk-
ar sem leggja aðra í einelti geti ekki
skýlt sér á bak við það að hafa ekki
vitað um afleiðingar gjörða sinna.
Um sína reynslu segir hann einelti
ekki hafa verið óþekkt hugtak á
þeim tíma og krakkamir vitað vel
hvað þeir voru að gera. Hins vegar
tekur hann fram aö hann sitji eftir
sem áður uppi með sárin og því sé
það fyrst og fremst þeirra að eiga
við sjálfa sig og sínar gjörðir.
Roald segist hafa leitað sér fag-
legrar aðstoðar hjá sálfræðingi síð-
astliðin tvö ár sem hafi hjálpað sér
mikið jafnframt þvi að stunda mikla
hreyfmgu sem hjálpi sér að losa um
spennu og draga úr kvíða sem hann
segir hafa fylgt sér og hann gert sér
betur grein fyrir eftir að hann eltist.
Sálfræðingurinn hafi samt sem
áður bent honum á að það gæti tek-
ið jafn langan tíma að vinna úr
vandanum og það tók að skapa
hann og þannig sé það oft hjá fólki
sem lendi í einelti.
„Ég vona að frásögn mín geti
komið öðrum með svipaða reynslu
til hjálpar. Ég vil benda þeim á sem
þmfa á hjálp að halda að sækja
fundi hjá samtökum þolenda einelt-
is og kynna sér enn fremur allt sem
þeir koma höndum yfir um einelti.
Ég vil benda sérstaklega á bókina
Leggðu rækt við sjáifan þig eftir
Önnu Valdimarsdóttur. Ég vil
einnig brýna fyrir fólki að stunda
líkamsrækt eða aðra hreyfingu til
að losa um spennu og auka vellíðan.
Það hefur að minnsta kosti hjálpað
mér mjög mikið,“ segir Roald að
lokum.
Svava Kristinsdóttir, einstæð móðir:
Lamin á skólalóðinni
Svava er 29 ára gömul og búsett í
Breiðholti. Saga hennar af einelti á
sér langan aðdraganda, byrjar í
leikskóla en hefst fyrir alvöru þegar
hún byrjar sína skólagöngu.
Uppnefnd „Kínverji"
„Eg var færð yfir í annan bekk
strax í 7 ára bekk af því að mér var
strítt svo mikið af skólafélögunum.
Það voru aðallega stelpumar sem
lögðu mig í einelti. Þær höfðu hald-
ið hópinn síðan í sex ára bekk og
litu á mig sem keppinaut þeirra um
athygli kennarans. Þetta var mest-
megnis stríðni, ég var uppnefnd
„feitabolla" og „Kínverji" af því að
ég er skásett til augnanna," segir
Svava.
Svava segist við og við hafa verið
lamin af krökkunum á skólalóðinni
en kennararnir hafi ekkert aðhafst.
„Ég man að einn kennarinn hafði
einu sinni á orði við mömmu að ég
væri mikið ein en hvorki mamma
né hún gerðu nokkuð í málinu. Þá
var ekki talað um einelti. Svona
hélt þetta áfram fyrstu árin í grunn-
skóla og um 11 ára aldur voru yngri
stelpur famar að stríða mér. Þegar
þar var komið við sögu reyndi ég
margoft að stytta mér aldur. Það
sem bjargaði mér þó að einhverju
leyti var að ég eignaðist góða vin-
konu sem einnig varð fyrir því
óláni að vera lögð í einelti en það
skipti mig miklu máli að hafa svip-
aða reynslu og hún.“
Á heimavist
Þegar Svava hafði lokið einu ári í
Laugalækjarskóla vildi móðir henn-
ar senda hana í heimavist enda var
hún vinafá og tilvalið fyrir hana að
kynnast öðrum krökkum í heima-
vistarskóla þar sem voru færri nem-
endur heldur en í skólum í Reykja-
vík. „Fyrst var ég í eitt ár á Reykj-
um í Hrútafirði og síðan í Reykholti
í þrjú ár. Þetta var ömurlegt.
Sveitakrakkarnir á Reykjum
stríddu mér mikið og m.a. fyrir það
að ég átti mikið af pennavinum.
Þegar ég var 16 ára og komin í
Reykholt varð ég einnig fyrir kyn-
ferðislegri áreitni. Það komu tveir
strákar inn á herbergi til mín og
héldu mér og byrjuðu að káfa á mér
en vegna óöryggis þorði ég ekki að