Alþýðublaðið - 22.12.1921, Blaðsíða 1

Alþýðublaðið - 22.12.1921, Blaðsíða 1
ubla 1921 Fimtudaginn 22. desetnbcr 29 S tölobt fjithigskreptm 1 ¦—;— iíi. Hvar sem iitið er á atvinnn vegina blasir sama við: stöðvun, iap eða barist í bökkum, vegna skuldasúpu, sem hvíiir á atvinnu rekendum. Bændur og smáútgerð armenn standa skuldugir upp yfir höfuð hjá kaupmönnum og kaup- félögum, verzlanirnar skulda aítur bönkunum og inniendum og út lendum heildsölum, togararnir skulda útlendum og innlendum bönkum, en Islenzku bankarnir og ríkissjóður aftur útlendum bönk am, Skulðirnar við útlönd koma fram aftur i margþættri skulda- siípu inn á við. Skuidirnar stafa af reksrarhalla undanfarinaa ára, en o't hrökkva eignir atvinnurekeadanna ekki fyrir skoldunum vegna verðfalls á skipum og öðrum fasteignum. Togararnir, sem flestir standa eig- endunum í 6—700 þus. kr., mundu nú ekki seljast erlendis fyrir yfir 200 þús, kr. og sama verðMI hefir orðið á vélbátum og öðrum eignum sem keyptar hafa verið stríðsverði, Tvö síðastliðin ár hefir gjaldþrotunum farið sí- íjöigagdi og nú sézt i hverju tölu- blaði Lögbirtings óskemtilegar upptalningar gjalþrotainnkallana. Auk þess eru alt af öðru hvoru tnenn, sem áður voru álitnir stór- auðugir, að reyna að semja við skuldheimtumenn sína um eífcir- gjöf af nokkrum hluta skuldaona, sem þeir sjá sér aldrei fært að greiða. En eftir stendur enn meg- Ínið af atvinnnrekendunum og Jætur reka á reiðanum, þó alt- anargir hafi enga von um að geta risið undir skuldunum. Meðan astandið er þannig lag- ast ekki fjárhagurinn né atvinnu lcysið. Sérstaklega á þetta við um útgerðina, en á viðgangi hennar hvllir einnlg vonin um greiðslu mikils af erlendum skuld- aim þjóðarinnar og alt atvinnulifið í bæjunum. Með núverandi skufda- súpu á fyrirtækjunum er í raun réttri ómögulegt að rekn útgerð- ina. Togararnir geta ekki svarað kostnaði er þeir eiga að greiða vátryggingargjald og vexti af 4— 500 þús. kr. meiru á skip, en erlendir togarar, sem geta fiskað hér á sama tíma og selt fiskinn sama verði, og það þó að hinir ódýru erlendu togarar geti haft ztólpagróða. Menn sjá því nú þau undur, að á sama ííma sem dýru (slenzku togararnir iiggja bundnir við hafnargarðinn og að~ gerðarlausir, er verið að flytja inn nýja ódýra togara til iands- ins, þrátt fyrir fjárhsgskreppuna, f stað þess, að feila dýru togar- ana fslenzku f verði og iáta þá siðan ganga til veiða. Ut úr þessn skuidafargani verða atvinnuveg- irnir að' komast og byrja á nýjan leik. Óhjákvœmilegt er að gera sku/daski/ti á þfóðarbáinu, og at- vinnuýyrirtœkjum einstaklitiganna, rétta vid það sem er lifveen/egt, en skera burtu það, sem rotið er. Við skuldaskiftin verður að ýara eingöngu eftir því sem bezt er fyrir áframhnldandi atviunu rekstur þjóðarinnar. Þeir atvinnu- rekendur, sem skulda miklo meira en þeir eiga, og þáð stafar af þvf, að þeir hafa verið og hjóta altaf að verða öhæfir til að stjórna fyri>tækjum, verða gerðir gfa/d þrota, en við fyrirtækjunum, ef þau eru Iffvænleg, verða að taka hæfir menn. Aðrir atvinnurekendur kunna ,að skulda meira, en þeir eiga, vegna ýmissa óverðskuldaðra óhapps, en eru samt ef til vill .réttir menn á réttum stað*. Þá má ekki gera gjaldþrota, heldur verður að semfa við þá um, hve mikils megi vænta að þeir geti greitt af skuldunum á nokkrum árum, tn gefa þeim eftir eftir st'óðvamar Út á við verður bið sama að eiga sér stað. Skuldunautar hér á landi, sem ekki eiga fyrir skuld- um erlendis, verða ýmist að gefa sig upp sem gjaldþrota, eða semja við skuldheimtumennina og væri eðlilegast að fslenzku bank- arnir gengju þar á milli. Sérstak- lega mundi sjáífsagt vera heppi- legt, ef íslandsbanki gæti fengið samkomulag við erlenda banka um að skuldir hans þyrfti ekki að greiða öðru vísi én f jöfnuni afborgunuro, þvf að ahnars er óliklegt að sá banki geti fyrst um sinn hjálpað atvinnuvepunum á fót innanlands. Frh. Hiðinn Vaidimarsson. 3slenðmgar gerðir hlæglleglr. Áhrifin af brottvfsun rússneska drengtins hafa meðal annars orð~ ið þau erlendis, að islenzka lands<« itjórnin hefir gert sig hlægilega í augum útlendtnga. í danska stóiblaðinu Pqlitiken þanh 30. nóv. (tveim dögum eftir að drengurinn var sendur héðao) er viðtal við formann sóttvarnar- stofnunárinnar i Khöfn dr. Cod- Hansen Er það að ýmsu fróðiegt þó stutt té. Þar segir Clod-Hán- sen meðal annars, að tr.coma geti ekki beint kallast hættulegur sjúk- dómur, og vel sé hæg( að lækna hann. BUðritarinn spyr að hvort menn séu éins hræddir við dreog» inn f Dtnmörku eins og íslnd~ ingar séu, en dr. Clol-H«nsen svarar: „Við erumalls ekki hrædd- ir við hann* (.Ham er vi slet ikké bange for*) og að lokum segir læknir þessi, að það sé að minsta koiti ekki nokkur ástæða til þess, að ge>a slikan gauragang, þó að á land komi Iftiil og hjálparburfa sfúklingur. (,Ð;r er i hveit F Id ikke Spor af Grund fil at lave Po4yr fordi man faar saadan ea lille hjæ'pelös Pdtient f Landl') Landsstjðrain hefir þvf, sva

x

Alþýðublaðið

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Alþýðublaðið
https://timarit.is/publication/2

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.