Vísbending - 03.09.1999, Síða 2

ISBENDING
(Framhald af síðu 1)
en það olli því að iðgjöld lækkuðu
almennt og arðsemi af lögbundnum
ökutækjatryggingum er að engu orðin.
Um tveggja milljarða króna sjóður hefur
þó safnast upp á tímabilinu frá 1991-
1996 vegna ofáætlun tjóna.
Á níunda áratugnum rak FÍB
fyrirtækið Hagtryggingu sem náði allt
að 20% markaðshlutdeild en önnur
tryggingafélög svöruðu í sömu mynt
svo að félagið var lagt niður árið 1988.
Sænska félagið Skandia reyndi einnig
að koma inn á markaðinn með lægri
iðgjöldum fyrir ökutæki en hvarf af
markaðinum um miðjan þennan áratug.
Samkeppni
C
Vátryggingafélagið
1 c
Tryggingamiðstöðin
3
Iðgjöld ársins
Iðgjöld ársins
C
Sjóvá-Almennar
3 C
Trygging
Tryggingaviðskipti eru á margan hátt
merkileg viðskipti. Trygginga-
fyrirtæki selja óáþreifanlega „vöru“ sem
er nær ómögulegt að aðgreina frá
„vörum“ annarra tryggingafyrirtækja
nema hvað varðar verð. Vörumerki,
einkaleyfi eða staðsetning getur
einungis að litlu leyti gefið einu fyrirtæki
forskot á annað í tryggingageiranum.
Ef eitthvað getur skapað fyrirtæki
viðskiptavild þá er það hversu
traustverðugt það þykir en traustið
dugir þó skammt þegar lægra verð býðst
annars staðar enda eru trygginga-
fyrirtæki sjaldan meðal vinsælustu
fýrirtækja í könnunum og þess vegna er
tryggðin við þau minni en ella. Á
fákeppnismarkaði er það sjaldnast til
góðs fyrir fyrirtæki að fara út í harða
verðsamkeppni. Þess vegna snýst
samkeppnin oftar en ekki um að reyna
að höfða til nýrra hópa eða með nýrri
flokkun trygginga eða áhættu. Ný
fyrirtæki reyna hins vegar yfirleitt að
komast inn á markaðinn með lægra verði
en þau gömlu enda er tiltölulega einfalt
að komast inn á markaðinn þar sem
uppskriftin að viðskiptunum er í sjálfu
sér ekkert leyndarmál. Hér á landi hafa
ný fyrirtæki einkum látið til sín taka með
lækkun á biff eiðaiðgj öldum, hugsanlega
vegna þess að þau eru há vegna þeirrar
áhættu sem bifreiðatryggingum fylgir.
Þessi leið hefúr þó ekki reynst nýjum
fyrirtækjum mjög farsæl hér á landi og
þess vegna er umhugsunarvert hvort
Iðgjöld ársins
Bflatr/
Ávöxtun sjóða
Bgið fé/eigin iðgj
Arðserrn eigin fjár
Kostnaður/e.iðgj.
Myndimarsýna ýmis hlutföll úrrekstri almennu tryggingafélaganna árið 1998. Innri hringurinn (100%-hringurinn) sýniróvegið
meðaltal allra félaganna sem þýðirað hlutföll Tryggingamiðstöðvarinnar em mjög einkennandi fyrirtryggingafélögin þarsem
hlutföllin nálgast meðaltalið á öllumþeim hlutföllum sem tilgreindem. Á þessum myndum má jafnframt sjá að Sjóvá-Almennar
og VÍS em hlutfallslega lítið í sjótryggingum. Tryggingamiðstöðin ergreinilega meira í þessum tryggingum en tryggingafélagið
Vörðurert.d. með mikla áherslu á sjótryggingar. Einnig má sjá að ávöxtun sjóða Sjóvá-Almennra hefurgengið mjög velá síðasta
ári og miklu beturen hjá öðmm tryggingafélögum. Heimildir: Ársreikningartryggingafélaganna, íslenskt atvinnulíf.
ekki væri sniðugra að reyna fyrir sér í
öðrum arðbærari geirum trygginga-
markaðarins.
H1
Hlutabréfaeign
'lutabréf í tryggingafélögum geta
Lverið bæði góð og slæm fjárfesting.
Á síðustu árum hefur arðsemin verið
góð en í lok síðasta áratugar var hún
hins vegar mjög slæm. Á hinn bóginn
eru tryggingaviðskipti þess eðlis að
tryggingafélög eru miklir fjárfestar.
Iðgjöld skapa stöðugan straum fjár-
magns sem tryggingafyrirtæki verða að
festa þangað til að tryggingagreiðslu
kemur. Fjárfestingar tryggingafélaga
verða þó að vera auðseljanlegar til þess
að geta greitt út bætur ef til stórslysa
kemur, enda eru tryggingafélög stór á
skulda- og hlutabréfamarkaði.
Verulega mikill hluti verðmætis
tryggingafélaga er falinn í verðbréfa-
safni þeirra. Alls er bókfært verð
hlutabréfa VÍS í öðrum fýrirtækjum um
2,2 milljarðar króna. Alls er bókfært verð
hlutabréfa Sjóvá-Almennra í öðrum
hlutafélögumu.þ.b. 3,3 milljarðarkróna.
Tryggingamiðstöðin áhlutabréfí öðrum
fyrirtækjum að bókfærðu virði um 3,3
milljarðar þar sem 1,3 milljarðar eru
tilkomnir vegna 82,3% hlutar Trygg-
ingamiðstöðvarinnar í Tryggingu.
u.
Tafla 1. Nokkrar tölur úr rekstri almennu
tryggingufélagunnu 1998 (í milljónum króna)
Iðgjöld ársins Bgin iðgjöld Hagnaður Bgið fé í árslok
Vátryggingafólagið 4.599 3.752 148 3.571
Sjóvá-Almennar 4.646 3.400 1.263 3.571
Tryggingamiðstöðin 2.608 1.909 311 3.844
Trygging 990 650 -17 610
Vörður 168 88 1 122
Aimenn félög, alls 13.010 9.798 1.706 14.052
Inngönguáhrif
ndanfarin þrjú ár hefur meðal-
ávöxtun eigin fjár hjá almennu
félögunum verið ágæt. Að miklu leyti er
ávöxtunin komin undir þróun á
hlutabréfamarkaði, vegna
hinnar miklu hlutabréfaeignar
félaganna. Líklegt er að önnur
afkoma muni nú batna eftir
iðgjaldahækkun ökutækja-
trygginga. Aðalógnunin við
risana þrjá og það sem mun
halda arðsemi á svipuðu róli
og hún er núna er innkoma
nýrra fýrirtækja sem geta náð
fótfestu með lágri verð-
lagningu og nýjungum í
þjónustu við markaðinn.
Hagnaður og eigið fé hafa hér verið uppfœrð sem nemur hœkkun á markaðsverði hlutabréfa umfram bókfœrt verð ogframlagi í útjöfnunarsjóð, að
frádregnum sköttum. Eigið fé Tryggingar er dregið frá eigin fé Tryggingamiðstöðvarinnar í árslok til að komast hjá tvítalningu. Heimildir:
Arsreikningar tryggingafélaganna, útreikningar Islensks atvinnulífs.
Heimildir: íslenskt atvinnulíf, Frjáls verslun,
ársreikningar tryggingafélaganna, Fjármála-
eftirlitið.
2