Alþýðublaðið - 04.06.1975, Síða 2

IÐJUFUNDUR
GEVMHI SUMAR-
LEYFID FRAM
VFIR VERKFALL
t ályktun, sem samþykkt var á
almennum félagsfundi í Iðju,
félagi verksmiðjufólks t Reykja-
vik, er þeim tilmælum beint til
verkafólks um allt land, að það
látiekki ginnasttilaðskrifa undir
yfirlýsingar þess efnis, að það
fallist á að taka sumarfri sitt um
leið og verkfall hefst, ef til þess
kemur.
í ályktuninni segir ennfremur:
„Sem rök fyrir þessu bendir
fundurinn á, að slikt gæfi atvinnu-
rekendum færi á að ljá ekki
samningum eyra i heilan mánuð,
þreyta þannig verkafólk og neyða
til óhagkvæmari samninga. Aftur
á móti bendir fundurinn á, að
sumarfri að loknu verkfalli er
áhrifamikið vopn i höndum
verkalýðsins til að knýja fyrr
fram lausn og stytta þar með
verkf-allið”.
Á sama fundi, mánudaginn 2.
júni, var ennfremur samþykkt
eftirfarandi ályktun:
Almennur félagsfundur i Iðju,
félagi verksmiðjufólks, haldinn i
Lindarbæ 2. júni 1975. mótmælir
harðlega ihlutun rikisvaldsins i
kjaradeilu verkalýðshreifingar-
innar, og varar alvarlega við þvi,
að frjáls samningsréttur sé skert-
ur með lagaboði. Fundurinn skor-
ar á allt verkafólk, að standa þétt
saman i yfirstandandi kjaradeilu
og hindra það að réttur hennar til
frjálsrar samningsgerðar verði i
einu eða neinu skertur.
• •
„VIÐGERÐ VIÐEYJARSTOFU
GENGUR HÆGT OG SÍGANDI”
VERÐSTQÐVUN
ENN í GILDI
„Það má segja, að það gangi
hægt og sigandi”, sagði Þór
Magnússon, þjóðminjavörður,
þegar blaðið innti hann eftir
hvernig gengi um viðgerð á Við-
eyjarstofu. ,,Nú er verið að
vinna við þökin, setja skifu á
gaflana, sem reyndar voru ekki
á upphaflega þakinu i þessari
mynd. Kvistir, þrir að tölu hafa
verið settir á húsið, eins og voru
á teikningu, frá hendi arkitekts-
ins. Þeir voru felldir niður i
byggingu. Um aldamótin voru
svo byggðir 4 kvistir á húsið,
sem nú hafa verið teknir burt.
Með þessu ætti húsið að komast
aö mestu i upphaflegt form
Næst mun verða snúið sér að
gólfunum og siðan að inn-
réttingum og freistað að ná upp-
haflegum svip hússins að innan.
Hingað til hefur vinnan farið i
að ganga frá útliti og verja hús-
ið fyrir náttúruöflunum”.
— En hvað gerist svo, þegar
fullgengið er frá húsinu?
„Um það hygg ég að ekki hafi
verið tekin nein fullnaðar-
ákvörðun.”
— Verður reynt að búa húsið
innan á samahátt og áður var,
eða eru til nokkur gömul hús-
gögn frá timum Skúla, eð
Stephensenanna?
„Það er nú mála sannast, að
þar erum við einkar fátækir. Til
eru frá timum Skúla einn sófi og
tvær kommóður, en frá timum
Stephensenanna aðeins eitt
skrifborð i okkar vörslu. Vel má
vera, að eitthvað sé til i vörslu
ættmenna þeirra, en bæði er, að
mér er það ekki kunnugt og
sjálfsagt lægi það ekki á lausu
þó til væri. Við eigum nú reynd-
ar dálitið af gömlum húsgögn-
um, sem ef til vill yrði ráðstafað
þangað, þó þau séu frá öðrum
tlmum. En meðan ekki er
ákveðið, hvað við húsið verður
gert, má segja að slikt verði að
biða.”
— En eru þá einhver útihús
uppisandandi?
„Litið er nú um það, þó eru
fjós og hlaða uppi, en eftir þvi,
sem ég best veit munu þau vera
I eigu Stephensena enn, þótt tal-
að hafi verið um að rikið leysti
þau til sin.”
— En hvað svo um ferðir til
Viðeyjar?
„Um þær held ég að riki all-
mikil óvissa. Undanfarin sumur
hefur einstaklingur haldið uppi
ferðum þangað, en vafi leikur á
um framhald af þvi, vegna
kostnaðar.”
— Hvað leggur svo hið unga
islenska riki til starfseminnar i
Viðey?
„Á fjárlögum þessa árs eru 3
milljónir, sem ég vona að verði
ekki skertar.”
— En hvenær mun verkinu
ljúka?
„Um það vil ég nú engu spá.
Við gerðum upphaflega ráð fyr-
ir að verkið tæki f jögur ár, en sá
timi er nú löngu liðinn.”
— En hvað er svo að frétta af
öðrum verkefnum i sumar?
„Bráðlega mun verða hafist
handa um rannsókn á bæjar-
stæði Ingólfs, sem unnið hefur
verið við undanfarið. Þvi verki
á að ljúka i sumar. Svo er það
miðaldabærinn austur i Alta-
veri, sem er hugmyndin að
vinna i, hversu langt sem rann-
sóknin kemst,” sagði þjóð-
minjavörður að lokum.
„LÖGIN NAUMAST FRAMKVÆMANLEG”
Viðskiptaráðuneytið vill vekja
athygli á þvi, að samkvæmt
lögum um launajöfnunarbætur,
bætur almannatrygginga,
verðlagsmál, o.fl. frá 23. mai
1975, er verðstöðvun i gildi þar til
öðruvisi verður ákveðið.
TILNEFNT I
KJARADÚM
Hæstiréttur Islands hefur
nú, að beiðni félagsmálaráð-
herra, skv. bráðabirgðalögum
um stöðvun verkfalla hjá
þrem rikisverksmiðjum, til-
nefnt þrjá menn i kjaradóm.
Þeir eru Hákon Guð-
mundsson, fyrrverandi yfir-
borgardómari Árni Vilhjálms-
son, prófessor i Viðskiptadeild
Háskóla Islands, og Brynj-
ólfur I. Sigurðsson, lektor við
sömu deild. Hákon
Guðmundsson er formaður
kjaradóms þessa, en hlutverk
dómsins er, samkvæmt bráða-
birgðalögunum, að ákveða
kaup og kjör þeirra starfs-
manna Áburðarverksmiðju
rikisins, Sementsverksmiðju
rikisins og Kisiliðjunnar hf„
sem i verkfalli eiga.
Komi til úrlausnar kjara-
dóms um þau atriði, sem lögin
ætla honum að fjalla um, gilda
ákvarðanir hans frá gildistöku
laganna, þ.e. 29. mai, en þar
til kjaradómur fellur skal
fylgt ákvæðum siðustu
samningsaðila um kaup og
kjör, enda verði þá leiðréttar
launagreiðslur til samræmis
við hann.
Þar af leiðandi má ekki hækka
verð vöru eða þjónustu eða
endurgjald fyrir afnot af fasteign
eða lausafé, nema að fengnu
samþykki réttra yfirvalda og
staðfestingu rikisstjórnarinnar.
Þórhallur Asgeirsson, ráðu-
neytisstjóri viðskiptaráðu-
neytisins, sagði i viðtali við
fréttamann Alþýðublaðsins, að
gildistima fyrri lagaákvæða um
þetta efni hefði samkvæmt þeim
náð til 1. júni 1975. Vegna marg-
háttaðra fyrirspurna um það
atriði taldi ráðuneytið rétt að
vekja athygli á lögum þeim, sem
hér er greint frá og gilda, sem
áður segir, þar til öðruvisi verður
ákveðið.
„1 raun og veru er komið i ljós,
að lögin, eins og þau eru, nú, eru
naumast framkvæmanleg”, sagði
Erling Garðar Jónasson, oddviti
Egilsstaðahrepps, er fréttamaður
Alþýðublaðsins spurði hann um
byggingu leiguibúða þar,
samkvæmt lögum um byggingu
1000 slikra ibúða viðs vegar um
land.
Egilsstaðahreppur og Ölafs-
vikurhreppur hófust fyrstir til
handa um að reisa fjölbýlishús
með leiguibúðum, sem lögin
nefna svo.
„Við áttum þess kost, að reisa
22 ibúðir”, sagði Erling Garðar,”
en ákváðum að byggja 16. Við
auglýstum siðan, að visu á grund-
velli laganna, 12 ibúðir falar, en
hyggjumst hafa 4 til ráðstöfunar
eftir þvi sem þörf kann að verða
til.”
Sveitarfélög eða bæjarfélög
ábyrgjast 20% kostnaðar við
lántöku hjá Veðdeild Landsbanka
Islands, en 80% lánar Bygginga-
sjóður rikisins.
Umsækjendum er boðið að
kaupa skuldabréf til 10 ára með
8% ársvöxtum að fjárhæð, sem
nemur 20% af byggingarkostnaði,
og gangu þeir, sem það gera að
öðru jöfnu fyrir um leigutöku. Að
5 árum liðnum hafa þeir öðlast
forkaupsrétt á ibúðum, sem þeir
hafa greitt umsamda leigu fyrir
þann tima og fá kaupverðið lánað
til 33 ára, án afborgunar fyrstu 3
árin.
„Þetta teljum við óhagstætt
fyrir alla aðila”, sagði Erling
Garðar, „og viljum að reglunum
verði breytt þannig, að heimilt sé
að selja ibúðirnar strax við
móttöku þeirra. Við teljum ekki
unnt að krefjast þeirrar leigu,
sem nægir til að standa undir
vaxtabyrði og kostnaði, og kæmi
það þá i hlut hreppsins að brúa
bilið. Tiltölulega litið byggðarlag
i vexti hefur ekki bolmagn til
þess, enda yrði það fé tekið i ein-
hverri mynd af ibúunum.”
„Þegar við auglýstum þessar
ibúðir lausar til umsóknar,
settum við i auglýsinguna allar
greinar laganna, sem máli varða
fyrir leigutaka, og héldum siðan
fund með umsækjendum. Þar
kom fram samdóma álit manna
um, að heppilegra væri fyrir bæði
leigjendur, sem yfirleitt eru
væntanlegir kaupendur, og
hreppsfélagið einnig, að ibúð-
irnar yrðu strax seldar þessu
fólki. Það tæki þá á sig eðlilegar
byrðar vegna kaupanna, en jafn-
framt gengur þá til þess sú leiga,
sem þannig yrði þeim varanlegt
verðmæti.”
Sveitarstjórn Egilsstaðahrepps
ákvað að afla skilnings á
nauðsynlegum breytingum á
reglugerð og, ef nauðsyn krefði, á
lögum, til þess að ofangreind
tilhögun yrði heimiluð, og
byggingarnefnd þessa húsnæðis
falið að rita Félagsmála-
ráðuneytinu um þær óskir.
Ekki kvað oddvitinn neinar
óskir bornar fram um rýmri
ráðstöfunarrétt, svo sem sölu
ibúðanna, en lögin gerðu ráð
fyrir.
„Þessar byggingar eru mikið
framfaraspor, en það er mikið
áhugamál hér eystra, að lögunum
verði hið fyrsta breytt i þá átt, að
við sitjum við sama borð og þeir,
sem til dæmis nutu Breiðholts-
framkvæmdanna i Reykjavik”,
sagði Erling Garðar Jónasson að
lokum.
Virka daga kl. 9-18.30
Laugardaga kl. 10-12.30.
Helgidaga kl. 11-12
Eftir lokun:
Upplýsingasimi 51600.
W.
|
I
i I ••________ - 1 Útvarps .og i JHB
i Hafnarljarðar Apótek' | | /\\\ & S sjónvarpsviðgerðir Lf & fi
Afgreiðslutími:
Kvöld og helg-
arþjónusta.
10% afsláttur til
öryrkja og aldr-
aðra.
SJÓNVARPS-
VIÐGERÐIR
Skúlagötu 26 —
simi 11740.
I
'%
%
&*
&
1
tl
ÞAÐ B0RGAR SIG
AÐ VERZLA i KR0N
Duna
í GlflEÍIBflE
/íml 84200
%
I
iw v' aiKiii iiitw. rj
O
Miðvikudagur 4. júní 1975