Vísir - 20.06.1972, Side 6

6
VÍSIR. Þriðjudagur 20. júni 1972.
VÍSIR
tJtgefandi: Reykjaprent hf.
Framkvæmdastjóri: Sveinn R. Eyjólfsson
Ritstjóri: Jónas Kristjánsson
Fréttastjóri: Jón Birgir Pétursson
Ritstjórnarfulltrúi: Valdimar H. Jóhannesson
Auglýsingastjóri: skúli G. Jóhannesson
Auglýsingar: Hverfisgötu 32. Simar 11660 86611
Afgreiösla: Hverfisgötu 32. Simi 86611
Ritstjórn: Siöumúla 14. Simi 86611 (5 linur)
Askriftargjald kr. 225 á mánuöi innanlands
i lausasölu kr. 15.00 eintakiö.
Blaöaprent hf.
Björgum þjóðhátíðinni
Lögreglumenn og aðrir, sem hafa séð og reynt
ýmislegt, voru furðu lostnir yfir atganginum i Mið-
bænum við lok hátiðahaldanna sautjánda júni.
,,Ég hef aldrei séð annað eins”, er hvarvetna við-
kvæðið. Grenjandi skrill slangraði um göturnar,
braut flöskur og abbaðist upp á vegfarendur með
klámi og korrhljóðum. Allur þorri þessa skrils voru
unglingar innan við tvitugt.
Hátiðahöld af þessu tagi hafa gengið sér til húðar
og verða vonandi ekki endurtekin. Segja má, að
engin áfengis- og unglingavandamál séu leyst með
þvi að leggja niður kvöldskemmtanir á sautjánda
júni. En þjóðhátiðinni verður samt að bjarga. Við
megum ekki framar minnast Jóns forseta og lýð-
veldisstofnunarinnar með taumlausu ölæði.
Upphlaup kvöldsins var hrópleg andstæða vel
heppnaðra hátiðahalda dagsins. Sterk rök hniga að
þvi, að framvegis beri að leggja aukna áherzlu á
hátiðahöld dagsins, bæði barnaskemmtanir og aðra
þætti, en leggja niður dansleiki kvöldsins, að
minnsta kosti i núverandi mynd. Og annars konar
kvöldskemmtanir má þvi aðeins taka upp, að tryggt
sé, að þær vanhelgi ekki þjóðhátiðardaginn.
Amælis Jóns Sigurðssonar og lýðveldisins er næg
óvirðing gerð með þvi að hafa þá pylsu- og blöðru-
dag, þótt það sé ekki gert að brennivinsdegi. Fyrir
næsta ár er athugandi að taka samhliða barna-
skemmtununum upp virðulegri og menningarlegri
hátiðahöld, jafnvel þótt skrilnum falli það ekki i
geð. Til dæmis mætti fly.tja skrautlega leikþætti úr
íslandssögunni og láta sinfóniuhljómsveitina spila
úti, undir tjaldhimni.
Skipuleggjendum þjóðhátiðarinnar ber engin
skylda til að rúma og leysa unglingavandamál i
dagskrá sinni. í verkahring þeirra er ekki að ,,gera
eitthvað fyrir unglingana”, heldur að standa fyrir
sómasamlegri þjóðhátið. Unglingavandamálum
verður að visa á annarra herðar.
Unglingavandamálið eða foreldravandamálið,
eins og margir vilja kalla það, er greinilega vax-
andi. Þeir aðilar, sem með þau mál fara, hafa næg
og liklega óyfirstiganleg verkefni. Þeir verða að
finna skynsamleg svör við spurningum um, hvort
stuðla beri að útrás bældra hvata hjá unglingum .og
hvernig beri þá að gera það, hve mikla sök for-
eldramir eigi og hvað sé hægt að gera til umbóta á
þvi sviði. Engum dettur i hug, að þetta sé auðvelt
viðfangs.
En þjóðhátiðin er allt annað mál. Lita má á það
sem verulegan ávinning, ef hægt er að draga úr
skrilmennsku á þessum degi, jafnvel þótt þessi
skrilmennska fái þá bara útrás við annað tækifæri.
Merki þjóðhátiðarinnar verður að halda á lofti,
þrátt fyrir viðgang félagslegra og sálrænna vanda-
mála.
Allir vita, að unglingsárin eru erfið ár sálrænna
vandamála, sem mörg em tengd kynþroskanum, og
að foreldrar eru i mörgum tilvikum unglingunum
allt of litil sálræn stoð og stytta. En það er ófært, ef
árlegur gjalddagi þessa vandamáls rennur upp
sautjánda júni. Til þess em allir aðrir dagar hæfari.
Sjálf þjóðhátiðin verður að hafa reisn.
Fjölgað hefur mjög
þvi fólki, sem þessa dag-
ana hefur tekið þátt i
mótmælaaðgerðum af
ýmsu tagi i Suður-Afriku
apartheit-stefnu
Vorsters.
Tvær vikur eru nú
frá þvi verulega
sauð upp úr milli stú-
denta i llöfðaborg og
lögreglunnar. Þá var
það að hvitir, ensku-
mælandi stúdentar,
kynntust þeim veruleik,
sem fæsta þeirra hafði
áður grunað að til væri:
hrottaskap lögreglunnar
og harkalegri einbeitni
ráðamanna Suður-
Afriku við að berja niður
hvers konar mótþróa
egn apartheit (að-
skilnaðarstefnunni).
The Times i London sagði á
laugardaginn var, að fautaleg
framkoma lögreglunnar i Höfða-
borg hafi i raun ekki verið hvit-
um, enskumælandi stúdentum
neitt voðalegt áfall. Aðeins stað-
festa á grun. Hins vegar séu nú
aðrir menn i Suður-Afriku, sem
gangi um ráðvilltir og viti ekki
vel hvað þeir eigi til bragðs að
taka: Nefnilega þeir menn i
háskólum Höfðaborgar, sem hvað
dyggilegast hafa stutt stjórn
Vorsters og apartheit-stefnu
hennar. Þessir stuöningsmenn
Vorsters eru flestir eöa allir Afri-
llllllllllll
*!■
Umsjón:
Gunnar Gunnarsson
kanar — afkomendur gömlu bú-
anna.
II manna hó.þar
Hópgöngur eða f jöldafundir eru
ekki leyfðir i Suður-Afriku. Fleiri
menn en 11 mega ekki safnast
saman til skrafs eða ræðuhalda.
Þess vegna er það, að stúdentar
koma saman þessa dagana við
opinberar byggingar, og eru þá
aldrei fleiri en 11 — og heldur
aldrei færri. Þeir tylla sér niður á
grasflatir og ræða hástöfum sin á
milli um apartheit — fautafram-
komu löggunnar o.þ.a.l.
Megin inntakiö i baráttu hvitra
(og svartra) enskumælandi stú-
denta beinist að menntunaráætl-
un og framkvæmd skólalaganna i
landinu.
Hvitir nemendur i Höföaborg
kosta rikið 246 rand (um 3000 isl
kr.) árlega. Þeldökkir (gulir eða
brúnir kosta hins vegar aðeins 60
rand hver og aðeins 17 rand fara
til menntunar hverju svörtu
barni.
The Times sagði á laugardag-
inn, að svoi virtist sem samúö
fólks i Höfðaborg væri mjög með
stúdentum. Hins vegar skortir
stúdenta algerlega einhvern opin-
beran, eða markverðan stuðning
ofan frá. Þeir berjast algerlega
einir á báti. Og þeir hafa ástæðu
til að óttast lögregluna.
ihaldssemi i skólunum
í siöustu viku söfnuðust 60 stú-
dentar saman til fundar. 51. var
stungið i fangelsi, af þvi þeir
höfðu ekki heimild til að standa á
útifundi.
Það er hins vegar full ljóst að
andófshreyfing stúdenta i Suður-
Afriku á sérlega erfitt uppdrátt-
ar, og nær áreiðanlega ekki til
eyrna nema tiltölulega fárra.
Einkum vegna þess, að innan
háskólanna sjálfra, er mjög
ihaldssamur andi gegn allri rót-
tækni, en þó fyrst og fremst gegn
öllu fráviki frá stefnu Vorsters.
Glifford Irving, rithöfundur og Edith, kona hans. Myndirnar voru teknar um miðjan febrúar s.l. er þau
voru handtekin vegna ævisögufölsunarinnar. 1 gær fór hún I fangelsi og verður látin sitja inni i tvo mán-
uði. Hann verður settur inn 28. ágúst n.k. og verður að afplána tveggja og hálfs árs dóm.
Irving og frú í fangelsi
Clifford Irving og
eiginkona hans, Edith,
voru þann 16. júni s.l.
dæmd fyrir að falsa ævi-
sögu Howards Hughes.
Irving var dæmdur til
fangelsisvistar i tvö og
hálft ár, og auk þess i
um 900.000 kr. sekt. Frú
Irving var dæmd i
tveggja ára fangelsi,
skilorðsbundið, en hún
verður þar fyrir utan að
si-tja tvo mánuði inni nú
þegar. Frú Irving var
færð i fangelsi i gær,
hins vegar fær Clifford
Irving að ganga laus þar
til 28. ágúst n.k., þar
sem réttinum þótti
nauðsynlegt að hann
fengi að koma börnum
þeirra tveimur fyrir
þann tima sem móðir
þeirra situr inni.
Þaö var héraðsdómur i New
York sem kvað upp dóminn, og
voru réttarhöld engin, þar eð þau
höfðu haldið fram sekt sinni. Var
þeim sagt að með þessum dómum
væru þau laus allra mála af þessu
mikla svindlmáli, aö þvi tilskyldu
að þau afplánuðu dóma sina
strax. Dómarnir sem kveðnir
voru upp á föstudaginn, var, eru
hápunkturinn i þvi háværa máli
er reis i vetur, þegar upp komst
um strákinn Tuma, aö Irving
hafði logið upp viðtölum við Ho-
ward Hughes og selt McGraw Hill
forlaginu fyrir morð fjár.
McGraw Hill greiddi Irving
765.0000 dollara (liðlega 60
milljónir isl. kr.) alls fyrir út-
gáfuréttinn.
Hægt og hægt flettist ofan af
svikavef Irvings, og kom brátt i
ljós, að hann hafði aldrei hitt Ho-
ward Hughes aö máli hér og þar á
leynilegum stöðum, eins og hann
hélt fram i bókinni. Og i ljós kom
einnig, aö fé það sem McGraw-
Hill greiddi rithöfundinum, var
fært á bankareikning i Sviss af frú
Irving, sem i Sviss sagðist heita
„Helga R. Hughes”.
13. marz s.l. komust Irving-
hjónin aö samkomulagi viö ákær-
andann i máli þeirra, og þau
héldu fram sekt sinni.
Þegar John Pannella, sá er
dæmdi i málinu á föstudaginn,
haföi kveðið upp dóm sinn, baö
frú Irving um að þeim hjónum
yrði ekki stiað sundur. Hún sagöi:
„Lif okkar hefur verið eyðilagt.
Við veröum að komast heim til
Spánar”. Hjónin hafa lengst af
búið á eyjunni Ibiza á Miöjaröar-
hafi.
—GG
Fjöldasamkomur bannaðar í S-Afríku
stúdentum stungið í fangelsi
tugum saman:
MOTMÆLA
ÓRETTLÁTU
SKÓLAKERFI